ას-838-1199-06 26 მარტი, 2007

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ს. ე-ე (მოპასუხე, მოსარჩელე _ შეგებებულ სარჩელში)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. ე-ე (მოსარჩელე, მოპასუხე _ შეგებებულ სარჩელში)

დავის საგანი – ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

ნ. ე-მ 2004 წლის აპრილში სასარჩელო განცხადებით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე ს. ე-ის მიმართ და მოითხოვა ქ.თბილისში, მე-2 ... შესახვევი ¹6, ბინა ¹1-ში მდებარე ბინის 1/2-ის მესაკუთრედ ცნობა, ასევე ბინის ჩუქების ხელშეკრულების ნაწილობრივ გაუქმება და მხოლოდ ბინის ნაწილის აღრიცხვა მოპასუხეზე, შესაბამისი ცვლილებების რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში. მოსარჩელემ თავისი სასარჩელო განცხადება დაასაბუთა იმით, რომ 1960 წელს სადავო ბინა, მდებარე ქ. თბილისში, მე-2 ... შესახვევი ¹6, ბინა ¹1, ორდერის საფუძველზე მიიღო მამამისმა კ. ე-მ. ორდერი გაწერილი იქნა ხუთ პირზე, მათ შორის მოსარჩელეზეც. ვინაიდან იგი მაშინ იყო არასრულწლოვანი, ჩაწერილი იყო მამის პასპორტში, ხოლო სადავო ბინაში ჩაეწერა მოგვიანებით 1970 წელს. მოსარჩელე პატიმრობაში ყოფნის გამო ამოწერილი იყო სადავო ბინიდან, მაგრამ განთავისუფლების შემდეგ 1991 წელს კვლავ ჩაეწერა. მას შემდეგ იგი ბინიდან ამოწერილი არ ყოფილა. თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული პროკურატურის 2004 წლის 17 მარტის დადგენილებით, სისხლის სამართლის საქმის შეწყვეტის შესახებ, მისთვის ცნობილი გახდა, რომ ამიერკავკასიის სამხედრო ოლქის ქ.თბილისის საბინაო-საექსპლოატაციო ნაწილის მიერ დაფიქსირებულია მხოლოდ მოსარჩელის დედის მ. ე-ის ჩაწერა; პროკურატურის ზემოთმითითებული დადგენილებით მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ მისმა დედამ 1992 წლის 20 ოქტომბერს მოახდინა ამ ფართის პრივატიზება თავის სახელზე, 1994 წლის 27 დეკემბერს მისმა დედამ ჩუქების ხელშეკრულების საფუძველზე პრივატიზებული ბინა გადაუფორმა მის დას ს. ე-ს, რომელიც ამჟამად ითვლება ამ ფართის მესაკუთრედ. ს. ე-ის სარჩელის საფუძველზე ნ. ე-ე ქ.თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 4 ივნისის დაუსწრებელი გადაწყვეტილებით გამოსახლებული იქნა სადავო ბინიდან. მოსარჩელემ “საქართველოს რესპუბლიკაში ბინების პრივატიზაციის შესახებ” საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილებაზე მითითებით განმარტა, რომ იგი სადავო ბინაში რეგისტრირებულია და არის დამქირავებლის ოჯახის წევრი.

ს. ე-მ ასევე სარჩელით მიმართა სასამართლოს ნ. ე-ის მიმართ, ს. ე-მ საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე და სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებზე მითითებით მოითხოვა ნივთის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვა და მოპასუხის გამოსახლება.

ÓÃÓÓქ.თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილებით ნ. ე-ის სარჩელი ს. ე-ის მიმართ დაკმაყოფილდა; იგი ცნობილი იქნა ქ.თბილისში, ... მე-2 შესახვევი ¹6, ბინა ¹1-ის 1/2-ის მესაკუთრედ. შესაბამისად, 1/2-ის ნაწილში ბათილად იქნა ცნობილი 1994 წლის 27 დეკემბერს გაფორმებული ჩუქების ხელშეკრულება, რომლითაც აწგარდაცვლილმა მ. ე-მ მთლიანი სადავო ბინა აჩუქა ს. ე-ს. თბილისის მერიის ტექაღრიცხვის სამსახურსა და საჯარო რეესტრს დაევალათ შესაბამისი ჩანაწერების შესრულება და ქ.თბილისში, მე-2 ... შესახვევი ¹6, ბინა ¹1-ის საკუთრების უფლებით ნ. ე-ისა და ს. ე-ის სახელზე აღრიცხვა. თითოეული მათგანის წილი განისაზღვრა 1/2-ით; ს. ე-ის შეგებებული სარჩელი ნ. ე-ისა და ნ. რ-ის მიმართ სადავო ბინიდან გამოსახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ს. ე-მ.

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 20 დეკემბრის განჩინებით ს. ე-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა ქ.თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ს. ე-მ.

საქართველოს უზენასი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2005 წლის 14 ივნისის განჩინებით ს. ე-ის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 20 დეკემბრის განჩინება.

ს. ე-მ 2005 წლის 16 აგვისტოს განცხადებით მიმართა სასამართლოს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო ქ.თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების და საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით. განმცხადებლის მითითებით, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ის გარემოება, რომ ნ. ე-ე 1992 წლის 20 ოქტომბრის მდგომარეობით ბინის პრივატიზაციის მომენტში ჩაწერილი იყო სადავო ბინაში, რაც დასტურდება ფორმა ¹13-ით. განმცხადებლის მითითებით, სასამართლოს ასეთი მოსაზრება უსაფუძვლოა, რასაც ადასტურებს საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კადრების მთავარი სამმართველოს 2005 წლის 3 აგვისტოს წერილი იურიდიულ და ფიზიკურ პირთა უფლებების დაცვის ანტიკორუფციული კავშირის ხელმძღვანელობის სახელზე, სადაც ცალსახადაა მითითებული, რომ 1991 წელს ისანი-სამგორის მე-5 განყოფილება არ არსებობდა და ფორმა ¹13-ში მითითებული შტამპი არ შეესაბამება 1991 წლის სტანდარტს. ყოველი აღნიშნული წარმოადგენს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” პუნქტით გათვალისწინებულ ახლად აღმოჩენილ გარემოებას და ეს დოკუმენტი რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვისას, სასამართლო გადაწყვეტილების მიღებისას ვერ დაეყრდნობოდა ფორმა ¹13-ს და მიიღებდა განსხვავებულ გადაწყვეტილებას. განმცხადებლის მითითებით, მისთვის ზემოთ აღნიშნული გარემოება ცნობილი გახდა საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კადრების სამმართველოს 2005 წლის 3 აგვისტოს წერილიდან. შესაბამისად მის მიერ დაცულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 426-ე მუხლის მოთხოვნა, ასევე ამავე კოდექსის 424-ე მუხლის პირველი ნაწილი.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 მაისის განჩინებით ს. ე-ის განცხადება თბილისის ისანი-სამგორის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 16 ივლისის გადაწყვეტილების გაუქმების და საქმის წარმოების განახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

პირველი ინსტანციის სასამართლოს განჩინება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ს. ე-მ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ნოემბრის განჩინებით ს. ე-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 17 მაისის განჩინება. სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, მხარის განმარტება იმის შესახებ, რომ ფორმა ¹13 გაცემულია არარსებული ორგანოს მიერ და მასზე შესრულებული შტამპი არ შეესაბამება არსებულ სტანდარტებს, წარმოადგენს ს. ე-ის მიერ იმის მტკიცებას, რომ ფორმა ¹13, რომელსაც დაეყრდნო სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას, ყალბი დოკუმენტია. სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ა” და “ვ” პუნქტები, ამავე მუხლის მეორე ნაწილი და ჩათვალა, რომ განმცხადებლის მიერ ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მითითებული ფაქტი დადასტურებული უნდა იყოს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 10 ნოემბრის განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ს. ე-მ, რომლითაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. კასატორის მითითებით, სასამართლომ თავის განჩინებაში მიუთითა, რომ მხარის მითითება ფორმა ¹13-ის სიყალბეზე დადასტურებული უნდა იყოს სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით. სასამართლომ მართალია, მიუთითა, რომ შეკრებილი მტკიცებულებები ქმნის ფორმა ¹13-ის სიყალბის შემადგენლობას, მაგრამ არ გაითვალისწინა მისი განცხადება და არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლის მოთხოვნები, რომლის თანახმად თუ დადგინდებოდა ფორმა ¹13-ის სიყალბე, იგი მტკიცებულებებიდან უნდა ამორიცხულიყო. სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ მისი კონსტიტუცური უფლება დაირღვა ყალბი დოკუმენტის გამოყენებით, რომლის სიყალბე თვით მისი გამცემის ზემდგომი ორგანოს მიერ იქნა აღიარებული და სასამართლომაც მიუთითა ამის შესახებ თავის 2006 წლის 10 ნოემბრის განჩინებაში. კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლომ დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები, სააპელაციო სასამართლომ 2006 წლის 6 დეკემბრის განჩინებით აღიარა, რომ საქმეში არ არის წარმოდგენილი აღნიშნული დოკუმენტის არც დედანი და არც მისი დამოწმებული ქსეროასლი, რაც კიდევ ერთხელ ადასტურებს ამ დოკუმენტის სიყალბეს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 3 იანვრის განჩინებით ს. ე-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 20 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად;

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ნ. ე-ს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით თავისი მოსაზრება არ წარმოუდგენია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ ს. ე-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ე-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული ს. ე-ის საკასაციო საჩივარი.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.