¹ას-858-1171-07 23 ივნისი, 2008 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნუნუ კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლალი ლაზარაშვილი

სხდომის მდივანი _ ე. ხაჩიძე

კასატორი _ შპს «ს-ა» (მოპასუხე, შეგებებული სარჩელის ავტორი)

წარმომადგენელი _ ლ. ქ-ი, ლ. ქ-ე

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «თ-ი” (მოსარჩელე, შეგებებულ სარჩელში _ მოპასუხე)

წარმომადგენელი _

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ივლისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი _ ვალდებულების შესრულება, ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

შპს ,,თ-მა’’ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს «ს-ის” მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისთვის მიუღებელი შემოსავლის სახით 2027564,71 ლარისა და მატერიალური ზიანის _ 422066 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით:L2001 წლის 1 მაისს შპს „ე-ასა“ და შპს „თ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება სადისპეტჩერო მომსახურების შესახებ. 2002 წლის 12 ნოემბერს სს „ლ-ისა“ და შპს „ე-ის“ შერწყმის შედეგად შეიქმნა შპს „ს-მა“, რომელიც წარმოადგენს ამ საზოგადოებების სამართალმემკვიდრეს. ზემოხსენებული ხელშეკრულების 6.2.1 მუხლის თანახმად, შპს „თ-ი“ უფლებამოსილია, მოითხოვოს დისპეტჩერისაგან ელექტროენერგიის მიწოდება დადგენილი მოცულობის ფარგლებში მოქმედი სტანდარტების დაცვით, ხოლო 6.2.2 მუხლის მიხედვით, „არაფორსმაჟორული“ მიზეზით ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში მოითხოვოს მისგან მიყენებული ზარალის ანაზღაურება, თუ აღნიშნული დისპეტჩერის მიერ იქნება გამოწვეული. მასვე ევალება, ავარიული შემთხვევის გარდა, „არ გამორთოს ან არ შეზღუდოს მომხმარებელი“ გაუფრთხილებლად. მოპასუხემ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება დაარღვია, კერძოდ, არაგვის ხეობის წყალსადენებს ელექტროენერგია შეფერხებით, ხშირი გამორთვებით, წყვეტილად მიეწოდებოდა, რაც განსაკუთრებით გახშირდა 2003 _ 2004 წლებში. აღნიშნულმა გარემოებამ ასევე გამოიწვია მიუღებელი შემოსავალი 2027564,71 ლარის ოდენობით. ტექნიკური ნორმებით წყლის გადმოქაჩვას არაგვის ხეობიდან ბულაჩაურის სატუმბო სადგურამდე სჭირდება 2,25 საათის განმავლობაში ელექტროენერგიის უწყვეტი მიწოდება, ამ დროზე ნაკლები ინტერვალით ელექტროენერგიის მიწოდება კი ვერ უზრუნველყოფს წყლის გადატუმბვას, რის გამოც დამუშავებული წყალი დაიკარგება, ჩაედინება მდინარე არაგვში. აღნიშნული მიზეზით, 2003 წლის აგვისტოში, სექტემბერში, ოქტომბერში, ნოემბერში, დეკემბერში და 2004 წლის იანვარში, თებერვალში, მარტსა და აპრილში მიუწოდებელმა წყლის მოცულობამ შეადგინა 7 519 358,4 მ³, ხოლო მიყენებულმა ზიანმა _ მიუწოდებელი წყლის თვითღირებულებამ _ 1 479 809,71 ლარი. არაგვის ხეობის წყალსადენების სათავე ნაგებობების სამსახურში ელექტროენერგიის გამორთვის ხანგრძლივობის გამო 2003 წლის 11 თვეში (ნოემბრის გარდა) და 2004 წლის 11 თვეში (ოქტომბრის გარდა) მიუწოდებელი წყლის მოცულობამ შეადგინა 4 531 750 მ³, ხოლო მიყენებულმა ზიანმა მიუწოდებელი წლის თვითღირებულებით _ 547 755 ლარი, ამდენად, მიუღებელი შემოსავალი შეადგენს სულ 2 027 564,71 ლარს, რომელიც, სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის მიხედვით, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს. ამავე კოდექსის 394-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების გამო მიყენებული ზიანის _ 422 066,43 ლარის ანაზღაურება. 2003 წლის აგვისტოში, სექტემბერში, ოქტომბერში, ნოემბერში, დეკემბერსა და 2004 წლის იანვარში, თებერვალში, მარტსა და აპრილში ხშირი გამორთვების გამო მწყობრიდან გამოვიდა შპს „თ-ის“ ელექტროძრავები, რომლებიც აღარ შეკეთდება და გამოყენებისათვის უვარგისია. მწყობრიდან გამოსული აქტივების ჩანაცვლების ღირებულება შეადგენს 394 252,53 ლარს, დამატებული აქტივების ჩამოწერიდან მიღებული ზარალი კი _ 27813,90 ლარს.

მოპასუხე შპს «ს-ამ” სარჩელი არ ცნო და შეგებებული სარჩელით მოითხოვა შპს «თ-გან» 6090707,71 ლარის გადახდევინება შემდეგი დასაბუთებით: დაუსაბუთებელია მოსარჩელის მოთხოვნა ზარალის ანაზღაურების შესახებ, ვინაიდან მხარე ვერ ასაბუთებს, რომ ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტა დადგენილი მოცულობის ფარგლებში დისპეტჩერის მიერ იყო გამოწვეული. ასევე, მოცემულ შემთხვევაში არავითარი მიზეზობრივი კავშირი დისპეტჩერიზაციის მოქმედებასა და მოსარჩელის ძრავების მწყობრიდან გამოსვლას შორის არ არსებობს. მხარეთა შორის 2001 წლის 1 მაისის სადისპეტჩერო მომსახურების შესახებ ხელშეკრულების 4.3.1 მუხლის შესაბამისად, შპს „თ-ი“ ვალდებულია, დისპეტჩერს გადაუხადოს თვის განმავლობაში დისპეტჩირებული ელექტროენერგიის საფასური _ 0,23 თეთრი მომდევნო თვის 25 რიცხვამდე, 6.1.2 მუხლის შესაბამისად კი, სადისპეტჩერო და სხვა მომსახურების ღირებულების გადახდის ვადის დარღვევის შემთხვევაში ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე დამატებით დაარიცხოს საურავი გადასახდელი თანხის 0,2%-ის ოდენობით. ხელშეკრულების გაფორმების დღიდან შპს „თ-ი“ სისტემატურად არღვევს მის პირობებს, დადგენილ ვადაში არ იხდის თვის განმავლობაში დისპეტჩირებული ელექტროენერგიის საფასურს, რის გამოც მას უნდა დაერიცხოს ხელშეკრულებით გათვალისწინებული საურავი _ 70 092,20 ლარი. ამასთან, ძირითად თანხას _ 167631,8 ლარს ასევე უნდა დაერიცხოს დადგენილ ვადაში ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო კანონით გათვალისწინებული პროცენტის _ 10252,54 ლარის გადახდა. შპს „თ-ს“ 2002 წლის 1 ივნისის მდგომარეობით ერიცხება დავალიანება სს „ე-ის“ მიმართ 6133669 ლარის ოდენობით. მხარეთა შორის 2002 წლის 1 ივლისს გაფორმდა შეთანხმება, რომლის თანახმადაც შპს „თ-ს“ დავალიანება უნდა დაეფარა 5 წლის განმავლობაში, დაწყებული 2003 წლის 1 იანვრიდან და ყოველთვიურად გადასახდელი თანხა შეადგენდა 99 525 ლარს, რაც არ გადაუხდია. ამდენად, შპს „ს-მა“ უფლებამოსილია, მოითხოვოს აღნიშნული შეთანხმების ბათილად ცნობა და 5090183,99 ლარის ანაზღაურება. შპს „თ-ს“ დასაფარი აქვს 685 910,6 ლარის ახლად წარმოქმნილი დავალიანება. სამოქალაქო კოდექსის მე-400, 404-ე მუხლების თანახმად, მოპასუხეს უნდა დაეკისროს ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე დაფიქსირებული წლიური საპროცენტო განაკვეთის მიხედვით ზარალი 10 252,54 ლარის ოდენობით. შპს „ს-ამ“ სასამართლოს მიმართა დაზუსტებული შეგებებული სარჩელით ასევე მოითხოვა შპს „თ-თვის“ 2002 წლის 1 ივლისის ¹45 ხელშეკრულების შედეგად დაგროვილი დავალიანების, დარიცხული ფულადი თანხის გადახდის ვადაგადაცილებისათვის კანონით დადგენილი პროცენტისა და საქართველოს .......... სამინისტროს .......... დეპარტამენტის მიმართ ფულადი ვალდებულებების დროულად შეუსრულებლობისათვის გადახდის დაკისრება, რაც საბოლოო ჯამში შეადგენს 8 244 858 ლარს შემდეგი საფუძვლებით: ელექტროენერგიის მიწოდების ხანგრძლივობის მხარეთა აქტების მონაცემები ერთმანეთს არ ემთხვევა, რაც ექსპერტიზამაც დაადასტურა, კერძოდ, შპს „თ-ი“ მიუთითებს ელექტროენერგიის მიწოდების გათიშვის 539 შემთხვევაზე, შპს „ს-ა“ კი _ 240-ზე. შპს „თ-ის“ მიერ წარმოდგენილ აქტებს ხელს აწერენ პირები, რომლებსაც არ ჰქონდათ წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება. შესაბამისად, აღნიშნული აქტები ვერ დაადასტურებენ მათში მოყვანილ გარემოებებს. მოსარჩელეს სადავო პერიოდში შპს „ს-ის“ მიმართ არც ერთხელ არ გამოუთქვამს რაიმე სახის პრეტენზია. ის ისე ცვლიდა დაზიანებულ ძრავებს და უტარებდა კომისიურ შემოწმებას, რომ მოპასუხისათვის რეკლამაცია არ გაუგზავნია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2006 წლის 25 მაისის გადაწყვეტილებით შპს «თ-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს «ს-ას” მის სასარგებლოდ დაეკისრა 2449631,14 ლარის გადახდა, შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს «თ-ს” შპს «ს-ის” სასარგებლოდ დაეკისრა 5405794 ლარის გადახდა, მხარეთა შორის 2002 წლის 1 ივლისს დადებული დავალიანების გადავადების შესახებ ¹45 ხელშეკრულება შეწყდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება ძირითადი სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში შპს «ს-ამ” გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ივლისის განჩინებით შპს «ს-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 2001 წლის 1 მაისს შპს „ე-ის“ და შპს „თ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება სადისპეტჩერო მომსახურებაზე. შპს „ს-ა“ წარმოადგენს შპს „ე-ის“ სამართალმემკვიდრეს. ხელშეკრულების 6.2.1 მუხლის თანახმად, შპს „თ-ს“, როგორც მომხმარებელს, უფლება აქვს, მოითხოვოს დისპეტჩერისაგან ელექტროენერგიის მიწოდება დადგენილი მოცულობის ფარგლებში მოქმედი სტანდარტების დაცვით. ასევე ფორსმაჟორული მიზეზით ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში მოითხოვოს შპს „ს-გან“ მიყენებული ზიანის ანაზღაურება, თუ კი ეს დისპეტჩერის მიზეზით იქნება გამოწვეული. საქმეზე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნით სასამართლომ დაადგინა, რომ ელექტროენერგია გამოირთო 539-ჯერ, რისი საერთო ხანგრძლივობაა 2355,52 საათი. ამასთან, დამატებითი მასალების სახით მოპასუხის მიერ წარმოდგენილ ასლებში ჩართვა-გამორთვების რაოდენობა შეადგენს 240-ს. ამდენად, სასამართლოს მითითებით, ელექტროენერგიის ხშირი ჩართვა-გამორთვები, ძაბვისა და სიხშირის ცვალებადობა დაფიქსირებულია ორივე მხარის ჩართვა-გამორთვის აღრიცხვის ჟურნალებში. დენის ძაბვისა და სიხშირის ცვალებადობას, აგრეთვე ელექტროენერგიის ხშირ ჩართვა-გამორთვებს შეეძლო ელექტროძრავების მწყობრიდან გამოყვანა, რაც ექსპერტმა დაკითხვის დროსაც დაადასტურა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქმეში წარმოდგენილი ძირითადი საშუალებების ამოღების შესახებ აქტები ადასტურებს სადავო ელექტროძრავების დაზიანების ფაქტს. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა, რომ გამორთვების მონაცემებში არსებული განსხვავებების მიუხედავად, თუნდაც 240-ჯერ გამორთვას შეეძლო შპს „თ-ის“ ელექტროძრავების დაზიანება. ზიანის ოდენობას ადასტურებს შპს „ფ-ის“ შეფასება, რომლის თანახმადაც არასრულად ამორტიზებული აქტივების ჩამოწერიდან მიღებული ზარალი სასარგებლო ნარჩენების გამოკლებით შეადგენს 27 813,9 ლარს და, მუშა მდგომარეობაში მყოფი ძრავების მწყობრიდან გამოსვლის გამო, ზარალი ანალოგიური აქტივების ჩანაცვლების საბაზრო ღირებულებით შეადგენს 394 252,53 ლარს. ამდენად, აღნიშნული დასკვნის საფუძველზე მიყენებული ზიანი ერთობლიობაში შეადგენს 422 066,43 ლარს. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, შპს „ს-ამ“ მითითებული მონაცემების საწინააღმდეგოდ რაიმე მტკიცებულება ვერ წარადგინა, ამასთან, ექსპერტიზას ამ საკითხზე გამოკვლევა არ ჩაუტარებია და საქალაქო სასამართლომ მოთხოვნა ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისის ანაზღაურების შესახებ სწორად დააკმაყოფილა. სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე პალატამ მიიჩნია, რომ დასაბუთებულია მოსარჩელის მოთხოვნა მიუღებელი შემოსავლის ანაზღაურების ნაწილშიც. ექსპერტიზის დასკვნაზე დაყრდნობით სასამართლომ დაადგინა, რომ ბულაჩაურის სატუმბო სადგურსა და საგურამოს წყლის სამიჯნო კამერის განთავსების ადგილების დონეთა სხვაობის გამო წყალი თვითდინებით მიეწოდება სამიჯნო კამერას. ამდენად, ასეთ შემთხვევაში წყლის უკუდინება არ ხდება, ხოლო ბულაჩაურის სატუმბო სადგურისათვის ელექტროენერგიის გამორთვის შემთხვევაში წყალი ჩაედინება არაგვის ხეობაში, რაც მხარეთა თანდასწრებით ჩატარებული ექსპერიმენტით დადასტურდა. დამუშავებული წყალი ელექტროენერგიის გამორთვის შემთხვევაში მომხმარებელს ვეღარ მიეწოდებოდა, რის გამოც შპს „თ-ი“ ვერ იღებდა კუთვნილ შემოსავალს. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ შპს „თ-თვის“ შემოსავლის მიღება მოსალოდნელი იყო, ვინაიდან დამუშავებული წყალი მზად იყო მომხმარებლისათვის მოსაწოდებლად, ხოლო ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში კი იგი არაგვში ჩაედინებოდა. სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „ფ-ის“ დასკვნა და მისი ¹2 დანართი ადასტურებს მოსარჩელის მითითებას 2003 წლის აგვისტოში, სექტემბერში, ოქტომბერში, ნოემბერში, დეკემბერში და 2004 წლის იანვარში, თებერვალში, მარტსა და აპრილში მიუწოდებელი წყლის მოცულობის _ 7 519 358,4 მ³-ისა და მიუწოდებელი წყლის თვითღირებულების 1 479 809,71 ლარის შესახებ. სასამართლომ მიუთითა საქმეში წარმოდგენილ არაგვის ხეობის წყალსადენების სათავე ნაგებობების სამსახურში ელექტროენერგიის გამორთვის ხანგრძლივობის და მიუწოდებელი წყლის რაოდენობის ამსახველ გაანგარიშებაზე, 2003-2004 წლებში 1 მ³ წყლის გასაყიდი ტარიფის ამსახველ ცნობაზე და ჩათვალა, რომ უსაფუძვლოა შპს „ს-ის“ მოსაზრება შპს „თ-ის“ შემოსავლის მკაცრად ფიქსირების თაობაზე, რადგან ფიქსირებული გადასახადი აქვთ მხოლოდ მოქალაქეებს, ხოლო საწარმოებისათვის მიწოდება ხდება მრიცხველის მიხედვით. სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების 6.2.2 მუხლით განსაზღვრული მოპასუხის პასუხისმგებლობის გამომრიცხავი ფორსმაჟორული გარემოების არსებობა საქმის მასალებით არ დადასტურდა. პალატამ ჩათვალა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის თანახმად, შპს „თ-მა“ დაამტკიცა სადავო ზიანის, ასევე აღნიშნულ ზიანსა და მოპასუხის ქმედებას შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა, შპს „ს-ამ“ კი ვერ დაასაბუთა ის გარემოება, რომ თუნდაც მის ჟურნალებში დაფიქსირებული 240 გამორთვა მისი ბრალით არ იყო გამოწვეული და იგი მართლზომიერად მოქმედებდა. სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გამოიკვლია შპს „ს-ის“ მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებები, ვინაიდან გასაჩივრებული გადაწყვეტილების თანახმად, მხარემ სადავო მტკიცებულებები წარადგინა მთავარ სხდომაზე და ვერ დაასაბუთა, თუ რა საპატიო მიზეზმა შეუშალა ხელი 2004 წლის იანვრიდან დაწყებულ დავაზე მათ დროულად წარდგენაში. პალატამ მიუთითა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო და სამეწარმეო საქმეთა კოლეგიის 2005 წლის 31 მაისის განჩინებაზე, რომლითაც დასტურდება, რომ დაინიშნა სასამართლოს მთავარი სხდომა. ამავე სასამართლოს 2005 წლის 14 ივნისის საოქმო განჩინებით დადგენილია, რომ სასამართლოს მთავარი სხდომა გადაიდო, ამდენად, საქმის მოსამზადებელი ეტაპი დასრულებული იყო. პალატამ აღნიშნა, რომ აპელანტს მტკიცებულებათა დროულად წარმოუდგენლობის საპატიო მიზეზი არც სააპელაციო საჩივრის განხილვისას არ დაუსახელებია. სასამართლომ დაადგინა, რომ 2002 წლის 1 ივლისს მხარეთა შორის დაიდო დავალიანების გადავადების შესახებ ¹45 ხელშეკრულება, რომლითაც მხარეები შეთანხმდნენ შპს „თ-ის“ დავალიანების _ 6 133 669 ლარის გადახდის გრაფიკზე და ამ უკანასკნელმა იკისრა ვალდებულება, დავალიანება დაეფარა 5 წლის განმავლობაში, 2003 წლის 1 იანვრიდან¸ყოველთვიურად 99 525 ლარის გადახდით. პალატის მითითებით, საქმის მასალებით დასტურდება, რომ შპს „ს-ის“ წარმომადგენელმა დააზუსტა მოთხოვნა და ხელშეკრულების ბათილად ცნობის ნაცვლად, მოითხოვა მისი შეწყვეტა. პალატამ მიუთითა, რომ საქმის პირველი ინსტანციით განხილვისას შპს „თ-ის“ წარმომადგენელმა შეგებებული სარჩელი ნაწილობრივ _ 5 405 794 ლარის გადახდის ნაწილში ცნო. პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 131-ე მუხლით და ჩათვალა, რომ მხარის აღიარება ამ ნაწილში აპელანტის მოთხოვნის დაკმაყოფილების საკმარისი საფუძველია. პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა, რომ გაურკვეველია, თუ რა იგულისხმება ახლად წარმოშობილი დავალიანების სახით მოთხოვნილ 6685910,6 ლარში, ასევე, საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დაუსაბუთებლად შპს „ს-ის“ მოთხოვნა პროცენტის დაკისრების ნაწილში.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს «ს-ის” წარმომადგენელმა ლ. ქ-მა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო პალატამ არასათანადოდ შეაფასა მხარეთა შორის 2001 წლის 1 მაისის ¹19 ხელშეკრულების 4.2.3, 4.2.4 და 6.2.2 მუხლების შინაარსი, რომლებითაც გათვალისწინებულია კასატორის ვალდებულება არ გამორთოს ან არ შეზღუდოს ელექტროენერგიის მომხმარებელი მხარე შესაბამისი გაფრთხილების გარეშე ავარიული შემთხვევების გარდა. მითითებული პუნქტებიდან გამომდინარეობს, რომ სასისტემო ან ენერგოსისტემის შიგნით ავარიის შესახებ მომხმარებლის წინასწარ გაფრთხილება შეუძლებელია და ასეთი სახის გაუთვალისწინებელი გარემოების გამო ხელშეკრულების პირობების დარღვევა კასატორის პასუხისმგებლობას არ გამოიწვევს.

საქართველოს ენერგეტიკის მინისტრის ¹77 ბრძანებით დამტკიცებული «ელექტროენერგიის (სიმძლავრის) ბაზრის წესების» შესახებ მე-2 მუხლის «რ» ქვეპუნქტით განმარტებულია ავარიული სიტუაციის ცნება, რომლიც სრულად შეესაბამება მხარეთა შორის წარმოქმნილ სადავო ურთიერთობას, რაც დასტურდება კასატორის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებით _ ცენტრალური სადისპეტჩერო სამსახურის ოპერატიული ჟურნალის ჩანაწერებით 2003 წლის 1 აგვისტოდან 2004 წლის 15 აპრილამდე პერიოდისათვის. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში მართლსაწინააღმდეგო ქმედება არ არსებობს, «ე-ას» მოწინააღმდეგე მხარის მიმართ ბრალეული ქმედება არ ჩაუდენია, რის გამოც ქმედებასა და დამდგარ ზიანს შორის ვერც მიზეზობრივი კავშირი ვერ იარსებებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სადავო ზიანი ანაზღაურებას არ ექვემდებარება. სასამართლოს მითითებით, კასატორმა სათანადო მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა, მისი ბრალით იყო თუ არა, თუნდაც მის ჟურნალში დაფიქსირებული 240 გამორთვა და მოქმედებდა თუ არა კასატორი მართლზომიერად. აღნიშნული საკითხი სასამართლოს სათანადოდ არ გამოუკვლევია და არ შეუფასებია.

დაუსაბუთებელია მოწინააღმდეგე მხარის მითითება, რომ კასატორმა ყოველგვარი არგუმენტაციის გარეშე 2355 საათით, 98 დღის განმავლობაში შეუწყვიტა ელექტროენერგიის მიწოდება და აღნიშნული დროის განმავლობაში ქ. თბილისი იმყოფებოდა წყლის მიწოდების გარეშე. «თ-ი» მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის ანაზღაურებას ითხოვს მის მიერ წარდგენილი ელექტროენერგიის გათიშვების ამსახველი მშრალი და მცდარი მონცემების _ 2355 საათის წყლის ტარიფზე გამრავლებითა და არასწორი გაანაგრიშებით, რაც დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს. სააპელაციო პალატამ არასწორად არ გაიზიარა ელექტროსისტემის ოპერატიული ჟურნალის მონაცემები იმ მოტივით, რომ მტკიცებულება წარდგენილ იქნა დაგვიანებით სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, თუმცა აღსანიშნავია, რომ თავის დროზე აღნიშნული მტკიცებულება სასამართლომ 2006 წლის 28 მარტის საოქმო განჩინებით მიიღო და დაურთო საქმეს, შემდეგ კი უარი თქვა მის შეფასებაზე, რითაც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნები. აღნიშნული მტკიცებულება წარმოადგენდა საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზისათვის წარდგენილი 285 ფურცლიანი დოკუმენტის შემოკლებულ ვარიანტს, ამდენად, ამ დოკუმენტის მისაღებად რაიმე საპატიო მიზეზი არ იყო საჭირო.

სასამართლოს მითითებით, ელექტროენერგიის ხშირი ჩართვა-გამორთვა, სიხშირისა და ძაბვის ცვალებადობა დაფიქსირდა ორივე მხარის ჟურნალებში. აღნიშნული მსჯელობა ნაწილობრივ შეესაბამება სინამდვილეს, რადგან ელექტროენერგიის ჩართვა-გამორთვა ფიქსირდებოდა მხოლოდ კასატორის ოპერატიულ ჟურნალში, რაც შეეხება ძაბვისა და სიხშირის ცვლილებას, მითითებული შესაძლოა დაფიქსირდეს მხოლოდ სპეციალური ხელსაწყოს მეშვეობით და აღნიშნული მონაცემები ჟურნალში წერილობით ვერ დაფიქსირდება. აღსანიშნავია, რომ საქართველოს ენერგოსისტემაში მომხდარი ყველა ავარია ფიქსირდება სწორედ ელექტროსისტემის მონაცემთა ბაზაში ოპერატიული მართვის ჟურნალში და აღნიშნულთან დაკავშირებული ყველა სადავო საკითხის გარკვევა ხდება მითითებული მონაცემების საფუძველზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 83-ე მუხლის მესამე ნაწილზე დაყრდნობით სასამართლომ არ გაიზიარა «ე-ის» მიერ წარდგენილი დაზუსტებული შესაგებელი მოწინააღმდეგე მხარის თანხმობის არარსებობის გამო, თუმცა კასატორის თანხმობის არარსებობის პირობებში სრულად დააკმაყოფილა შპს «თ-ის» გაზრდილი სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ: მოცემულ საქმეზე მთავარი სასამართლო სხდომა დაინიშნა 2004 წლის 21 დეკემბერს. 20 დეკემბერს კი, მოსამზადებელი სხდომის დამთავრებისას, პრაქტიკულად მთავარ სხდომაზე მოსარჩელემ წარადგინა დაზუსტებული სასარჩელო მოთხოვნა, რომლითაც თავისი მოთხოვნა 547755 ლარით გაზარდა. კასატორი დათანხმდა საქმის განხილვის გადადებას, თუმცა სასამართლოს მისთვის სასარჩელო მოთხოვნის გაზრდის შესახებ პოზიცია არ უკითხავს. საქმეზე ჩატარებული ტექნიკური ექსპეტიზის დასკვნა ემყარება მხოლოდ ვარაუდს, არის ბუნდოვანი და არაფრის შემცველი. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ შპს «თ-ის» მიერ წარდგენილი აქტები ელექტროენერგიის მიწოდების შესახებ არის არასწორი და, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 137-ე მუხლის თანახმად, მათ მტკიცებულებითი ძალა არ უნდა მიენიჭოს. აღნიშნულ გარემოებას ადასტურებს სს «ს-ის» 2005 წლის 24 ოქტომბრის წერილი, რომლის მიხედვით, მათი ოპერატიული ჟურნალის მონაცემებით ქვესადგურ «ჟ.-ში» ელექტროენერგიის გამორთვის რაოდენობად 2146 საათის ნაცვლად, დაფიქსირებულია 1490 საათი. აქტების დამმოწმებელი პირებიდან ლიქოკელი დირექტორად რეგისტრირებული არ ყოფილა, პირმისაშვილი კი ასეთად დარეგისტრირდა 2004 წლის 19 მარტიდან. დასახელებული წერილით დ.უაითი ადასტურებს სადავო აქტების მონაცემთა უზუსტობას. ამდენად, აქტების დამმოწმებელ პირებს უფლება არ ჰქონდათ, თავისი ხელმოწერებითა და საწარმოს ბეჭდით დაემოწმებინათ ისეთი მონაცემები, რომლებიც საზოგადოების პირველად წყაროს არ ეფუძნება. დაუსაბუთებელია სასამართლოს მსჯელობა, რომ რეგიონებში შექმნილ ვითარებას ყველაზე უკეთ იცნობენ სწორედ ის პირები, რომლებიც უშუალოდ ადგილზე იმყოფებიან. აღნიშნული მსჯელობის მიხედვით, მითითებული ადგილზე მყოფი პირების არყოფნისას ინფორმაციის მიღება შეუძლებელია. ასევე გაურკვეველია, თუ რის საფუძველზე ჩათვალა სასამართლომ, რომ იურიდიული პირების წარმომადგენლობითი უფლებამოსილებით აღჭურვილი პირები ძირითადად დედაქალაქში იმყოფებიან. აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლომ უგულებელყო «მეწარმეთა შესახებ» კანონის მე-5 მუხლი და მე-19 მუხლის მეოთხე პუნქტი. შპს «თ-ის» მიერ წარდგენილი ზემოხსენებული სადავო აქტების მტკიცებულებათა სიიდან ამორიცხვის მოთხოვნით კასატორმა მიმართა როგორც პირველი ინსტანციის, ისე სააპელაციო სასამართლოს. პალატამ შუამდგომლობა არ დააკმაყოფილა, რადგან იგი წერილობითი ფორმით შედგენილი არ იყო, თუმცა მითითებული მოთხოვნა დეტალურად იყო აღწერილი სააპელაციო საჩივარსა და დაზუსტებულ შესაგებელში. სასამართლომ კასატორს არასწორად დააკისრა ზიანის ანაზღაურება ძრავებთან დაკავშირებით, რა დროსაც დაეყრდნო ექსპერიზის განზოგადოებულ და ბუნდოვან დასკვნებს, ვარაუდებს. სასამართლომ სათანადოდ არ შეაფასა ექსპერტ ა. ნ-ის განმარტება, რომ სადავო ძრავების ნორმალური ფუნქციონირებისათვის საჭიროა, ელექტროენერგიის გათიშვისას გაცხელებული ძრავების ნაცვლად, ჩაირთოს ალტერნატიული ძრავები. ამდენად, საწარმოს უნდა ჰქონდეს სარეზერვო ძრავი, რომელიც ტექნიკურად გამართული და ტემპერატურულ რეჟიმთან შესაბამისობაში უნდა იყოს, რათა მწყობრიდან არ გამოვიდეს. აღსანიშნავია, რომ კითხვაზე, გამოიწვევდა თუ არა ძრავის დაზიანებას უხარისხო ელექტროენერგიის მიწოდება, ექსპერტმა გასცა სავარაუდო პასუხი, რომ შესაძლებელია გამოეწვია. მოცემულ საქმეზე დაკითხულმა ექსპერტებმა მიუთითეს, რომ არ არსებობს მტკიცებულება, რომელიც უხარისხო ელექტროენერგიის მიწოდებისას და ელექტროენერგიის ხშირი გამორთვისას ძრავის დაზიანებას დაადასტურებდა. ექსპერტიზის დასკვნა ემყარება მხოლოდ მოსარჩელის ცალმხრივ აქტებს. მოსარჩელის ძირითადი მოთხოვნა ეფუძნება ელექტროენერგიის ჩართვა-გამორთვის გამო მიუღებელი შემოსავლის სახით მიყენებულ ზიანს, რაზედაც მხარემ საქმეში წარმოადგინა ელექტროენერგიის ხშირი ჩართვა-გამორთვის ამსახველი აქტები, თუმცა საქმეში არ მოიპოვება არც ერთი მტკიცებულება, რომლის საფუძველზეც დადგინდებოდა, თუ რა პერიოდში ხდებოდა სადავო გამორთვები. აღსანიშნავია, რომ სადავო ძრავები განლაგებულია ქ. თბილისის ტერიტორიაზე განლაგებულ წყალსაქაჩ სადგურებში, რომელთა ელექტროენერგიით მომარაგება ხდება სს «ა-ის» ფიდერებიდან გამავალი წყაროებით. კასატორის მიერ წარდგენილი ოპერატიული ჟურნალის მონაცემები კი ეხება ელექტროსისტემაში შემავალ დუშეთის რაიონში განთავსებულ ბულაჩაურისა და საგურამოს ქვესადგურებს. ამდენად, საქმის მასალებით არ დასტურდება, რომ კასატორის მიერ ელექტროენერგიის უხარისხოდ მიწოდება სადავო ძრავების დაზიანების საფუძველი გახდა. მოწინააღმდეგე მხარემ სათანადო მტკიცებულებით ვერ დაადასტურა ასევე ძრავების დაზიანების ერთ-ერთი მიზეზი არასტანდარტული ძაბვის არსებობა. აღნიშნული გარემოების დადგენა შესაძლებელი იყო მხოლოდ «სემეკის» 2001 წლის 10 სექტემბრის დადგენილების მე-19 მუხლის მეორე პუნქტისა და სათბობ-ენერგეტიკის სამინისტროს მიერ დამტკიცებული «ელექტროენერგიის მოხმარების დროებითი წესების» 2.5.4 მუხლით გათვალისწინებული ელექტროენერგიის ძაბვისა და სიხშირის მაკონტროლებელი ხელსაწყოების მიერ დაფიქსირებული დიაგრამული ჩანაწერებით. ელეტროენერგიის სიხშირის გასაზომად საზომის საჭიროება ექსპერტმა ნ-აც დაადასტურა. შპს «თ-ის» მიერ წარმოდგენილი ცალმხრივი აქტები სადავო გარემოების სამტკიცებლად ვერ გამოდგება და სასამართლომ ისინი სუბიექტურად შეაფასა, ვინაიდან «ელექტროენერგიის მოხმარების დროებითი წესების» 4.1.10 და 4.4.4 მუხლების თანახმად, თუ მხარეს გააჩნია გარკვეული პრეტენზია მიღებული შესრულების მოცულობასა და ხარისხთან დაკავშირებით, იგი ვალდებულია, მოიწვიოს მეორე მხარე და მასთან ერთად გამოიკვლიოს აღნიშნულის მიზეზები, რაზეც უნდა შედგეს ორმხრივი აქტი. სასამართლომ შეგებებული სარჩელი მხოლოდ ნაწილობრივ, შპს «თ-ის» მიერ აღიარებული 5405794 ლარის ნაწილში დააკმაყოფილა, თუმცა გადაწყვეტილება დარჩენილი 618279 ლარის ანაზღაურებაზე უარის თქმის შესახებ დაუსაბუთებელია. დაუსაბუთებელია ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო პროცენტის დარიცხვის შესახებ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა იმ მოტივით, რომ სასამართლოსათვის უცნობი იყო სადავო პერიოდისათვის კანონით დადგენილი საბანკო პროცენტის ოდენობა. სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ, სამოქალაქო კოდექსის მე-400 და 404-ე მუხლების თანახმად, კასატორმა წარადგინა საქართველოს ბანკთაშორის საკრედიტო აუქციონზე დაფიქსირებული საბანკო პროცენტის ანარიცხი.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საკასაციო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «ს-ის» საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ივლისის განჩინება შპს «თ-ის» სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის 685910,6 ლარის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, ვინაიდან საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებითი გამოკვლევა, კერძოდ:

სააპელაციო სასამართლომ შპს «თ-ის» მოთხოვნა ელექტროძრავების დაზიანებით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე დააკმაყოფილა საქმეში წარმოდგენილი ექსპერტის დასკვნის საფუძველზე, რომლითაც დადგენილია ელექტროენერგიის ხშირი ჩართვა-გამორთვის შედეგად ძრავების დაზიანება. მოცემულ შემთხვევაში მხარეთა შორის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა წარმოშობილია 2001 წლის 19 მაისის ხელშეკრულების საფუძველზე, რომლის 6.2.2. პუნქტის თანახმად არაფორსმაჟორული მიზეზით ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტის შემთხვევაში მომხმარებელს (შპს «თ-ი») უფლება აქვს, მოითხოვოს დისპეტჩერისაგან მიყენებული ზარალის ანაზღაურება, თუ ეს დისპეტჩერის მიზეზით იქნება გამოწვეული. ხელშეკრულების პირობიდან გამომდინარე, ზიანის ანაზღაურებისას უნდა გამოირიცხოს ელექტროენერგიის მიწოდების შეწყვეტაში დისპეტჩერის ბრალეულობა.

მოცემულ საკითხთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ შპს „თ-მა“ დაამტკიცა სადავო ზიანის, ასევე აღნიშნულ ზიანსა და მოპასუხის ქმედებას შორის მიზეზობრივი კავშირის არსებობა, შპს „ს-ამ“ კი ვერ დაასაბუთა ის გარემოება, რომ თუნდაც მის ჟურნალებში დაფიქსირებული 240 გამორთვა მისი ბრალით არ იყო გამოწვეული და იგი მართლზომიერად მოქმედებდა. შპს „ს-ა“ თავისი არაბრალეულობის დასადასტურებლად უთითებს მის მიერ წარმოდგენილ მტკიცებულებებზე, რომლებზედაც სასამართლომ არ იმსჯელა იმ საფუძვლით, რომ ისინი სასამართლოში წარმოდგენილი იქნა დაგვიანებით, მთავარ სხდომაზე, მას შემდეგ, რაც მოსამზადებელი ეტაპი დასრულებული იყო. საკასაციო სასამართლო იზიარებს იმ მოსაზრებას, რომ საქმის პირველ ინსტანციაში საქმის განხილვისას მოქმედი და ამჟამინდელი სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 215-ე მუხლით ძირითად სხდომაზე ახალი მტკიცებულებების წარდგენა და სასამართლოს მიერ მისი მიღება დასაშვებია მხოლოდ გარკვეული პირობების (საპატიო მიზეზის) არსებობისას. ამასთან, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ აღნიშნული ნორმა კრძალავს მტკიცებულებების არა მარტო დაგვიანებით წარდგენას, ასევე ადგენს ამ საფუძვლით მტკიცებულებების მიღებაზე უარის თქმას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საქმის განმხილველი სასამართლო მტკიცებულებათა დაგვიანებით წარდგენას თუკი საპატიოდ არ მიიჩნევს, არც უნდა მიიღოს ისინი, ხოლო მიღების შემთხვევაში კი მათ სათანადო შეფასება უნდა მიეცეს. მოცემულ შემთხვევაში სასამართლო მიიღო რა დაზუსტებული შესაგებელი თანდართული მტკიცებულებებით, არანაირი შეფასება არ მისცა მათ, რითაც დაარღვია კანონის მოთხოვნა.

ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა კასატორისათვის მიუღებელი შემოსავლის სახით ზიანის ანაზღაურების დაკისრების თაობაზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ელექტროენერგიის გამორთვის შედეგად დამუშავებული წყალი მომხმარებელს ვერ მიეწოდებოდა, შპს «თ-ი» ვერ იღებდა კუთვნილ შემოსავალს და მისთვის ამგვარი შემოსავლის მიღება მოსალოდნელი იყო, ვინაიდან წყალს იგი აწოდებდა თავის მიმწოდებელს.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით უდავოდ უნდა იქნეს გამორკვეული, თუ რას მოიცავს მიუღებელი შემოსავალი, კერძოდ,

როგორც ცნობილია, შპს «თ-ს» ქ. თბილისში უკავია რა მონოპოლიური მდგომარეობა სასმელი წყლის მიწოდებაზე, მისი ურთიერთობა აბონენტებთან ძირითადად მოწესრიგებულია განუსაზღვრელი ვადით დადებული სტანდარტული ხელშეკრულებით და ითვალისწინებს ყოველთვიურ გადასახადს, რომელსაც აბონენტი იხდის იმისდა მიუხედავად, რეგულარულად მიეწოდება თუ არა მას წყალი. ასეთ ვითარებაში სასამართლომ ზუსტად უნდა დაადგინოს მოსაჩელის მიერ სავარაუდო შემოსავლის მიუღებლობა.

სასამართლომ ასევე უნდა გამოარკვიოს, დაკისრებულ თანხაში ხომ არის ნაანგარიშები მისაწოდებელი პროდუქტის (წყალი) წარმოებაზე გაწეული ხარჯები, ვინაიდან თუ პროდუქტი არ წარმოებულა მასზე ხარჯების გაწევა გამოირიცხება;

სასამართლომ ასევე ყურადღება უნდა მიაქციოს იმ გარემოებას, რომ შპს «თ-მა» თავისი მოთხოვნა მიუღებელი შემოსავლით მიყენებული ზიანის ანაზღაურების თაობაზე 2004 წლის 20 დეკემბრის დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით გაზარდა 547755 ლარით. სასამართლომ თავისი დასკვნა ამ მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე დააყრდნო იმავე შპს «თ-ის» მიერ 2004 წლის 26 აპრილს წარმოდგენილ დაზუსტებულ სასარჩელო განცხადებაზე თანდართულ აუდიტის შეფასებას, რომელიც ზემოხსენებულ გაზრდილ ზიანის ოდენობას არ მოიცავს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სასამართლოსათვის არავითარ მტკიცებულებას წინასწარ დადგენილი ძალა არა აქვს. ამავე კოდექსის 172-ე მუხლის მიხედვით კი, ექსპერტის დასკვნა სასამართლოსათვის სავალდებულო არ არის და მისი შეფასება ხდება 105-ე მუხლით დადგენილი წესით, მაგრამ სასამართლოს უარი დასკვნის მიღებაზე დასაბუთებულ უნდა იქნეს საქმეზე გამოტანილ გადაწყვეტილებაში ან განჩინებაში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ გასაჩივრებული განჩინებით ექსპერტის დასკვნა და საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებები სათანადოდ გამოკვლეული არ არის, კერძოდ,

სასამართლო უთითებს, «საქმეზე ჩატარებული ექსპერტიზის დასკვნით დადგენილია, რომ დენის ძაბვისა და სიხშირის ცვალებადობას, აგრეთვე ელექტროენერგიის ხშირ ჩართვა-გამორთვებს შეეძლო ელექტროძრავების მწყობრიდან გამოყვანა. ეს გარემოება ექსპერტმა დაკითხვის დროსაც დაადასტურა. საქმეში ასევე წარმოდგენილია ძირითადი საშუალებების ამოღების შესახებ აქტები, რომლებითაც დასტურდება ელექტროძრავების დაზიანების ფაქტი.» მოცემულ შემთხვევაში ექსპერტის დასკვნა არ არის კატეგორიული, ვინაიდან ექსპერტი ასკვნის ელექტროენერგიის არასტაბილურ მიწოდებისა და ელექტროძრავების დაზიანებას შორის მიზეზობრივი კავშირის შესაძლებლობას. ამდენად, დასკვნა კატეგორიულად არ ადგენს მართლსაწინააღმდეგო ქმედების გამო ზიანის დადგომას.

აღნიშნულთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორის მოსაზრებას, რომ სასამართლოს სათანადოდ არ გამოუკვლევია მითითებული აქტები, კერძოდ, დასახელებული აქტებით შემოწმებულია სამგორის, ღრმაღელის, ზემო ვაკის, ნაძალადევის, საგურამოს სადგურებში განთავსებული ელექტრო ძრავები, რომელთა ექსპლუატაციაში მუშაობის ხანგრძლივობა განსაზღვრულია ამავე აქტებით. შპს «თ-ი» სარჩელის საფუძვლად უთითებს იმ გარემოებაზე, რომ მან ქონებრივი ზიანი განიცადა არაგვის ხეობის წყალსადენებისათვის ელექტროენერგიის შეფერხებით მიწოდების გამო (ტ. 1, ს.ფ. 2). ასევე ექსპერტმა შეამოწმა მასალა (ტ. I ს.ფ. 7-17, 130-138), რომელიც ასახავს არაგვის ხეობის წყალსადენებისათვის ელექტროენერგიის მიწოდების ხანგრძლივობას. ასეთ ვითარებაში უნდა გამოირკვეს:

რა გავლენას ახდენს არაგვის ხეობის წყალსადენისათვის ელექტროენერგიის არასტაბილური მიწოდება სამგორის, ღრმაღელის, ზემო ვაკის, ნაძალადევის, საგურამოს სადგურებში განთავსებული ელექტროძრავებზე;

ელექტრო ძრავების დათვალიერების აქტებში მითითებული ძრავების გამოშვების თარიღისა და ექსპლუატაციაში მუშაობის ხანგრძლივობის გათვალისწინებით ზუსტად უნდა დადგინდეს მათი დაზიანება ცალსახად გამოწვეული იყო თუ არა ელექტროენერგიის მიწოდების ხარვეზით, თუ თვითონ ნივთის ფაქტობრივი მდგომარეობით;

დაზიანებული ელექტრო ძრავები საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებების გათვალისწინებით (ტ. I ს.ფ. 126-128) მთლიანად იქნა განადგურებული, თუ მისი ნარჩენი ღირებულებიდან გამომდინარე მფლობელმა რაიმე სარგებელი მიიღო თუ არა და დადებით შემთხვევაში, ზიანის ოდენობის განსაზღვრისას ეს გარემოება გათვალისწინებულია თუ არა.

ასევე დაუსაბუთებელია სააპელაციო პალატის დასკვნა შპს «ს-ის» მიერ მოთხოვნილი 685910,6 ლარის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის თაობაზე იმ მოტივით, რომ გაურკვეველია, თუ რა იგულისხმება ამ ოდენობის ახლად წარმოშობილ დავალიანებაში. სასამართლომ სარჩელი შეიძლება არ დააკმაყოფილოს მისი დაუსაბუთებლობის ან უსაფუძვლობის გამო და არა იმის გამო, რომ მან ვერ გაარკვია, თუ რაში მდგომარეობდა მოსარჩელის მოთხოვნა და რა მტკიცებულებებს აფუძნებდა იგი ამ მოთხოვნას. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 222-ე მუხლის თანახმად, მოსამართლეს უფლება აქვს მხარეებს მისცეს შეკითხვა, რომლებიც ხელს შეუწყობენ საქმის გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებათა სრულად და ზუსტად განსაზღვრას, ამ გარემოებების დასადასტურებლად მტკიცებულებათა გამოვლენასა და სასამართლოში წარდგენას, მათი უტყუარობის გამოკვლევას. აღნიშნული ნორმის ანალიზიდან გამომდინარე, სამოქალაქო სამართალწარმოება შეჯიბრებითობის პრინციპის ფონზე განსაკუთრებულ შემთხვევებში უშვებს და საჭიროდ მიიჩნევს მოსამართლის ინიციატივას საქმის სათანადოდ განხილვის მიზნით.

საქმის ხელახლა განმხილველმა სასამართლომ მხარეთა შორის წარმოშობილ დავას მხოლოდ განჩინების კვლევით ნაწილში მითითებულ გარემოებათა გამოკვლევის შემდეგ უნდა მისცეს სამართლებრივი შეფასება.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს «ს-ის» საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 31 ივლისის განჩინება შპს «თ-ის» სარჩელის დაკმაყოფილებისა და შპს «ს-ის» შეგებებული სარჩელის 685910,6 ლარის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და საქმე ამ ნაწილში ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

დანარჩენ ნაწილში განჩინება დარჩეს უცვლელი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.