¹ას-866-1080-08 30 იანვარი, 2009 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების
საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),
თ. თოდრია (მომხსენებელი), რ. ნადირიანი
საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი – შპს “ლ.-ი” (მოპასუხე)
მოწინააღმდეგე მხარე – ო. პ-ენსკი (მოსარჩელე)
გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინება
დავის საგანი – ფულადი ვალდებულების შესრულება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ბორჯომის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა ო. პ-ენსკის წარმომადგენელმა ა. ლ-ავამ მოპასუხე შპს “ლ.-ის” მიმართ თანხის დაკისრების თაობაზე. მოსარჩელემ განმარტა, რომ 2003 წლის 30 იანვარს დ. გ-იანსა და შპს “ლ.-ს” შორის დაიდო საკრედიტო ხელშეკრულება, რომლის თანახმად დ. გ-იანმა გადასცა მოპასუხე შპს “ლ.-ს” სესხი 130 000 აშშ დოლარი ლიბორი +2%-ით. იმავე დღეს გაფორმდა თანხის მიღების დოკუმენტი. 2003 წლის 7 მაისს იმავე მხარეებს შორის დაიდო კიდევ ერთი საკრედიტო ხელშეკრულება 30 000 აშშ დოლარის ოდენობით ლიბორი +2-ით. თანხის გადაცემა დადასტურდა მხარეთა მიერ ხელმოწერებით და გაფორმდა მიღების დოკუმენტი. 2004 წლის 7 ივლისს დაიდო შედარება-ხელშეკრულება იმავე მხარეებს შორის, სადაც განისაზღვრა, რომ მოპასუხე “ლ.-ის” მიერ დ. გ-ინისათვის გადასაცემი თანხა 2003 წლის 1 ივლისისათვის შეადგენდა 184 500 აშშ დოლარს. 2004 წლის იანვარს მსესხებლის მიერ გადასახდელი თანხის რაოდენობამ მიაღწია 178 996 აშშ დოლარს. იმავე წელს გამსესხებელმა მიიღო 3744 აშშ დოლარი და 4400 აშშ დოლარი დებიტორული დავალიანების გარკვეული ნაწილი, რის შედეგადაც 2004 წლის 7 ივლისისათვის დაფიქსირდა მოპასუხე შპს “ლ.-ის” გადასახდელი 161,413 აშშ დოლარი. საკრედიტო ხელშეკრულება¹1 მიხედვით მსესხებელს ხელშეკრულებით განსაზღვრული თანხა უნდა გადაეხადა 2005 წლის 30 იანვრამდე, ხოლო საკრედიტო ხელშეკრულება ¹2-ით განსაზღვრული თანხა 2005 წლის 7 მაისამდე, თუმცა მოპასუხეს აღნიშნული ვალდებულება 2004 წლის 7 ივლისიდან დღემდე არ განუხორციელებია.
მოსარჩელემ მიუთითა, რომ 2005 წლის 25 აპრილს დ. გ-იანსა და ო. პ-ენსკის შორის გაფორმდა მოთხოვნის დათმობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზე ო. პ-ენსკიმ 2005 წლის 24 მაისს წერილით მიმართა მოპასუხეს და მოითხოვა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვალდებულების შეარულება, რასაც მოპასუხის მხრიდან რეაგირება არ მოჰყოლია.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხისთვის 179 620.38 აშშ დოლარის დაკისრება.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილებით ო. პ-ენსკის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მოპასუხე შპს “ლ.-ს” დაეკისრა ძირითადი დავალიანება - 161,431 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, პროცენტის სახით 11379,66 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი, სულ 172 711.91 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარის გადახდა ო. პ-ენსკის სასარგებლოდ.
ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ლ.-მა”.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 10 ივლისის განჩინებით შპს “ლ.-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 13 ივლისის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს ლ.-სა” და დ. გ-იანს შორის 2003 წლის 30 იანვარსა და 2003 წლის 7 მაისს გაფორმდა სესხის ხელშეკრულებები. მოპასუხე “ლ.-ს” სესხის ხელშეკრულება ¹1-ით განსაზღვრული თანხა უნდა გადაეხადა 2005 წლის 30 იანვრამდე, ხოლო ხელშეკრულება ¹2-ით განსაზღვრული თანხა - 2005 წლის 7 მაისამდე. ხელშეკრულების 3.1 მუხლით ხელშეკრულების ვადის გადაცილებისათვის გათვალისწინებული იყო წელიწადში +2%. მოპასუხის მიერ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება დროულად არ შესრულებულა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა შპს “ლ.-მა” და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება.
კასატორმა მიუთითა, რომ სააპელაციო სასამართლომ სათანადო შეფასება არ მისცა დ. გ-იანისა და შპს “ლ.-ს” შორის არსებულ სახელშეკრულებო ვალდებულების შინაარსს, არასწორად გაარკვია ვალდებულების არსი.
კასატორის მოსაზრებით, სააპელაციო პალატამ არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სესხის ხელშეკრულების დადებისა და შედარების აქტის გაფორმების მომენტში, დ. გ-იანი იყო შპს “ლ.-ის” პარტნიორი. მხარეთა შორის არსებული სახელშეკრულებო ურთიერთობის ხასიათი თავისთავად გამორიცხავდა მესამე პირისათვის (არაპარტნიორისათვის) მოთხოვნის დათმობის შესაძლებლობას. მოცემულ შემთხვევაში კი, მოთხოვნის უფლების მესამე პირისათვის (საზოგადოების არაპარტნიორისათვის) დათმობა დაუშვებელი იყო, რადგან იგი ეწინააღმდეგებოდა მხარეთა შორის არსებული ვალდებულებითი ურთიერთობის არსს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 3 ნოემბრის განჩინებით შპს “ლ.-ის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 10 - დღიანი ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.
კასატორის მოწინააღმდეგე მხარე ო. პ-ენსკის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე საკასაციო სასამართლოში მოსაზრება არ წარმოუდგენია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “ლ.-ის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას შპს “ლ.-ის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. შპს “ლ.-ის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. შპს “ლ.-ს” დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - (8000 ლარის) 70% _ 5600 ლარი;
3. საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.