ას-87-420-09 13 აპრილი, 2009 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ რ. მ-ენკო (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ რ. ჯ-შვილი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ მამად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. ჯ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში რ. მ-ენკოს მიმართ მოსარჩელის მამად დ. ქ-ურის ცნობის შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელის მშობლები _ დ. კ-ევი და ც. ჯ-შვილი იმყოფებოდნენ არარეგისტრირებულ ქორწინებაში და რ.ჯ-შვილის შეძენის შემდეგ დაშორდნენ ერთმანეთს. დ.კ-ევმა შეიცვალა გვარი ქ-ურით. 2005 წელს იგი გარდაიცვალა. მამის სამკვიდრო _ ქ.თბილისში, ... ქ.¹29-ში მდებარე ბინის 1\3 ნაწილი ანდერძისმიერი მემკვიდრეობით მიიღო მოსარჩელის მამიდამ, მოპასუხე რ. მ-ენკომ. მოსარჩელის მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე რეგისტრირებულ იქნა დედის ც. ჯ-შვილის გვარზე, დაბადების მოწმობის მამის გრაფაში მამის სახელად მითითებულია დ. ხოლო გვარი დაფიქსირებული არ არის. დ. კ-ევმა სიცოცხლეში ვერ მოასწრო მოსარჩელის მამობის აღიარება, თუმცა, ფაქტობრივად, მშობლები ერთად ზრუნავდნენ შვილის აღზრდაზე, რასაც ადასტურებს 1958 წლის 11 ივლისის ქ.თბილისის ლენინის სახელობის რაიონის სახალხო სასამართლოს გადაწყვეტილება, თბილისის ნაძალადევის რაიონის სასამართლოს 1991 წლის 18 სექტემბრის გადაწყვეტილება და თბილისის საქალაქო სასამართლოს 1991 წლის 19 დეკემბრის ¹977 განჩინება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ სარჩელში მითითებული გარემოებანი რეალობას არ შეესაბამება, ვინაიდან მოსარჩელესა და აწ გარდაცვლილ დ.ქ-ურს შორის მამაშვილური ურთიერთობის არსებობის შემთხვევაში ეს უკანასკნელი ანდერძით მთელ ქონებას რ.მ-ენკოს არ დაუტოვებდა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 21 აპრილის გადაწყვეტილებით რ. ჯ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, 2005 წლის 17 ოქტომბერს გარდაცვლილი დ. ქ-ური ცნობილ იქნა 1958 წლის 27 მარტს დაბადებულ რ. ჯ-შვილის მამად, რაც რ.მ-ენკომ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 16 ოქტომბრის განჩინებით რ. მ-ენკოს სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებანი, რომ მოსარჩელე რ. ჯ-შვილის დაბადების მოწმობის თანახმად, იგი დაიბადა 1958 წლის 27 მარტს ქ.თბილისში და რეგისტრირებულ იქნა დედის ც. ჯ-შვილის გვარზე. სამოქალაქო აქტების მარეგისტრირებელ ორგანოში მამობა არ დარეგისტრირებულა. დაბადების მოწმობის მამის გრაფაში დაფიქსირდა მამის სახელი დ. ხოლო გვარი მითითებული არ არის. საქმეში წარმოდგენილი წერილობითი მტკიცებულებით _ გარდაცვალების მოწმობებით დადგენილია, რომ დ. ქ-ურის დედა, ნ. კ-ევი გარდაიცვალა 1983 წლის 11 ნოემბერს, მისი სამკვიდრო ქონება კი თანაბარწილად გადანაწილდა პირველი რიგის მემკვიდრეებს, შვილებს _ რ. მ-ენკოს, დ. და ი. კ-ევებს შორის. საქართველოს რესპუბლიკის იუსტიციის სამინისტროს გვარების აღმდგენი კომისიის 56\362 დადგენილების მიხედვით, დ. კ-ევის გვარი შესწორდა «ქ-ურით». დ. ქ-ური გარდაიცვალა 2005 წლის 17 ოქტომბერს. საქმეში არსებული სამკვიდრო მოწმობით დადგენილია, რომ დ. ქ-ურის სამკვიდრო ქონება ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლებით მიიღო მისმა დამ – მოპასუხე რ. მ-ენკომ. სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება, რომ დ. ქ-ურის მიერ გვარის შეცვლით იგი აღარ წარმოადგენს დ. კ-ევს და მამობა დადგინდა არარსებული პიროვნების მიმართ, ვინაიდან დ. კ-ევი და დ. ქ-ური ერთი და იგივე პიროვნებაა და იმავე უფლება-მოვალეობების მატარებელია, რაც მას გვარის შეცვლამდე გააჩნდა. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო კოდექსის 1190-ე მუხლის მესამე ნაწილით და მიუთითა, რომ არა მარტო მოწმეთა ჩვენებებით, არამედ საქმეში არსებული წერილობითი მტკიცებულებებითაც დგინდება, რომ რ. ჯ-შვილის დედა ც. ჯ-შვილი და დ. ქ-ური ცხოვრობდნენ ერთად და ეწეოდნენ საოჯახო მეურნეობას ბავშვის დაბადების შემდგომაც ც. ჯ-შვილის გარდაცვალებამდე. სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ რ. ჯ-შვილმა სათანადოდ დაადასტურა სარჩელში მითითებული გარემოებები.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება რ. მ-ენკომ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა სამოქალაქო საპროცესო და მატერიალური კანონმდებლობის მნიშვნელოვანი დარღვევით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი და მეორე ნაწილების დარღვევით სასამართლომ მამობა დაადგინა მხოლოდ მოწმეთა ჩვენებების საფუძველზე, რომელთა მიხედვითაც დგინდება მხოლოდ ის, რომ კასატორის ძმასა და მოსარჩელის დედას შორის ერთ დროს გარკვეული ურთიერთობა არსებობდა. ამასთან, მამობის ფაქტის დადგენა მხოლოდ მოწმეთა მსგავსი სახის ჩვენების საფუძველზე ეწინააღმდეგება მოქმედ კანონმდებლობას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 თებერვლის განჩინებით რ. მ-ენკოს საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა რ. მ-ენკოს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია მამად ცნობის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 1190-ე მუხლის მესამე ნაწილს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

რ. მ-ენკოს საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველი დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.