საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

¹ას-895-1202-08 30 აპრილი, 2008წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ც. დ-შვილი ( მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე---ვ. ა-ანი ( მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება –თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

კასატორის მოთხოვნა -- გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა, ავტოფარეხის მფლობელობიდან გამოთხოვა.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართა ც. დ-შვილმა, მოპასუხედ დაასახელა ვ. ა-ანი და მოითხოვა უკანონო მფლობელობიდან ქონების გამოთხოვა. მოპასუხემ არ ცნო სარჩელი. ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, ვ. ავალიანს ჩამოერთვა ქ. ქუთაისში, ზ. გამსახურდიას ქ. ¹25-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინის ეზოში, მის მფლობელობაში არსებული ავტოფარეხი და გადაეცა ც. დადუნაშვილს.

დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. ავალიანმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2005 წლის 16 ნოემბრის გადაწყვეტილება და მიღებული იქნა ახალი გადაწყვეტილება. ც. დ-შვილის სარჩელი უკანონო ხელშეშლის აღკვეთისა და ვ. ა-ანის მფლობელობიდან ავტოფარეხის გამოთხოვის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

პალატამ მიიჩნია, რომ 2005 წლის 16 მარტს ციცინო ავალიანსა და ვ. დადუნაშვილს შორის სანოტარო წესით გაფორმებული იქნა ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისადაც ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა ქ. ქუთაისში, ზ. გამსახურდიას ქ. ¹2\32-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა.

პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება იმის თაობაზე, რომ მხარეთა შორის ნასყიდობის საგანს წარმოადგენდა ვ. ავალიანის მფლობელობაში მყოფი მოძრავი ნივთი – ავტოფარეხი, რომელიც მიუხედავად იმისა, რომ დაბეტონებული იყო მიწაზე, არ წარმოადგენდა არც უძრავ ნივთს, არც მიწის არსებით შემადგენელ ნაწილს და შესაძლებელი იყო მისი განადგურების ან დანიშნულების მოსპობის გარეშე მიწისგან მოცილება.

პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ მიწაზე დაბეტონებული სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენს უძრავ ნივთს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილება ც. დ-შვილმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით.

კასატორის განმარტებით, აღნიშნული გადაწყვეტილება უკანონო და არაობიექტურია, ის არ გამომდინარეობს საქმეზე შეკრებილი მტკიცებულებათა ერთობლიობიდან. მისი განმარტებით 2005 წლის 16 მარტს მოპასუხე ვ. ავალიანისაგან იყიდა ბინა ქ. ქუთაისში, ზ. გამსახურდიას ¹25\32, ასევე მასთან ერთად შეიძინა ეზოში არსებული კაპიტალური სათავსო დიდი კონსტრუქციის ავტოფარეხი. აღნიშნული ბინის გადაფორმება მოხდა სანოტარო წესით. მართალია ხელშეკრულებაში მითითებული არ არის ავტოფარეხი და სათავსო, მაგრამ ეს იმას არ ნიშნავს, რომ აღნიშნული ფართები არ უყიდია. აღნიშნული სასამართლო პროცესზე დადასტურებული იქნა მოწმეთა ჩვენებებით.

კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლოს არ გამოუკვლევია იყო თუ არა ავტოფარეხი უძრავი ნივთი, არ ჩაუტარებია დათვალიერება და არც სპეციალისტის ცოდნის გამოყენებაზე უმსჯელია.

ასევე კასატორის აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორი შეფასება მისცა საქმის მასალებს და საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებს. სასამართლო პროცესზე ორივე ინსტანციაში ვ. ავალიანმა დაადასტურა, რომ მან საცხოვრებელი ბინის გარდა მას მიყიდა აგურით აშენებული კაპიტალური სათავსოც.

კასატორის განმარტებით, სადავო ავტოფარეხი არ არის შეტანილი ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში იმ მიზეზით, რომ აღნიშნულ ქონებაზე ავალიანს არ გააჩნდა საკუთრების დამადასტურებელი რაიმე საბუთი. აღნიშნულის გამო ვერ დაფიქსირდა ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულებაში ვერც აგურით ნაშენები სათავსო და ვერც ავტოფარეხი. რადგან კანონის მოთხოვნათა დაცვით, როგორც უძრავი ქონება არ არის დარეგისტრირებული თავად ვ. ავალიანის საკუთრება.

აღნიშნილიდან გამომდინარე კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება.

უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 30 ნოემბრის განჩინებით ც. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებული იქნა წარმოებაში. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის შესაბამისად საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ განიხილა საქმის მასალები გაეცნო საკასაციო საჩივარს და თვლის, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ სადავო ავტოფარეხი წარმოადგენდა უძრავ ნივთს. აღნიშნულ დასკვნამდე სასამართლო მივიდა იმ ფაქტორის გამო, რომ სასამართლოს ინიციატივით დანიშნული ექსპერტიზის ჩატარებას ხარჯების გადაუხდელობით ხელი შეუშალა ც. დადუნაშვილმა. პალატა აღნიშნულ მოსაზრებას ვერ გაიზიარებს. მართალია, ექსპერტიზის დანიშვნა სასამართლოს პრეროგატივაა, მაგრამ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის თანახმად ექპერტიზა ინიშნება იმ შემთხვევაში თუ საქმის განხილვასთან დაკავშირებულ საკითხებზე მოსამართლეს სპეციალური ცოდნა არ გააჩნია. ავტოფარეხი კი წარმოადგენდა თუ არა უძრავ ან მოძრავ ნივთს სასამართლოს ადვილად შეეძლო დაედგინა თუნდაც ადგილზე დათვალიერებით. მითუმეტეს, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 123-ე მუხლი უშვებს სპეციალისტის მოწვევასაც ადგილზე დათვალიერების დროს.

მოცემულ დავასთან მიმართებაში პალატა მიიჩნევს, რომ ყოველგვარი ექსპერტიზისა თუ ადგილზე დათვალიერების გარეშე შესაძლებელია თვითონ სასარჩელო მოთხოვნიდან დადგინდეს, თუ რა სახის ნივთია სადავო უძრავი თუ მოძრავი. სასარჩელო განცხადებაში ც. დ-შვილი აღნიშნავს, რომ მან შეიძინა რკინის ავტოფარეხი და მას ხელი ეშლება მის სარგებლობაში. აქ გადამწყვეტი მნიშვნელობა ენიჭება იმ გარემოებას თუ რას გულისხმობს მოსარჩელე ავტოფარეხში – უბრალოდ რკინის კონსტრუქციას, თუ ამ რკინის კონსტრუქციას მიწასთან ერთად. ბუნებრივია, ვინაიდან იგი ითხოვს ავტოფარეხით სარგებლობაში ხელშეშლის აღკვეთას, იგი გულისხმობს აღნიშნული ნივთის პირდაპირი დანიშნულებით გამოყენებას, რაც შეუძლებელია განხორციელდეს იმ მიწის ნაკვეთის გამოყენების გარეშე, რაზეც განლაგებულია ავტოფარეხი. ასეთ შემთხვევაში კი მას საკუთრების უფლება უნდა გააჩნდეს არა მხოლოდ ნაგებობაზე, არამედ მიწის ნაკვეთზეც, ან უნდა ჰქონდეს მიწის ნაკვეთით სარგებლობის მართლზომიერი ფლობის უფლება. მოცემულ შემთხვევაში კი მოსარჩელის განმარტებით, მას ნაყიდი აქვს ეს ქონება და მართლზომიერად ფლობის ფაქტსაც ამყარებს ამ გარემოებას.

დავის წარმოშობის მომენტისათვის მოქმედი სამოქალაქო კოდექსის 208-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, მანქანის დასაყენებული ადგილები ითვლებოდა იზოლირებულად თუკი მათი საზღვრები გამოკვეთილი იყო ხანგრძლივი დროის მანძილზე გამოყენების შედეგად. მითითებული ნორმის საფუძველზე ვ. ა-ანს შეიძლებოდა წარმოშობოდა საკუთრების უფლება ამ მიწის ნაკვეთზე, მაგრამ ასეთი უფლება უნდა რეგისტრირებულიყო საჯარო რეესტრში, თანახმად სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლისა. ამავე ნორმით გათვალისწინებული წესით უნდა გადასულიყო იგი შემძენზეც. წინააღმდეგ შემხთვევაში იგი არ შეიძლება ჩაითვალოს სამართლებრივად ნამდვილ უფლებად. არანამდვილი უფლების სხვისთვის გადაცემა კი დაუშვებელია. იგი წარმოადგენს მართლსაწინააღმდეგო გარიგებას და ბათილია სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის საფუძველზე.

ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე სასამართლო ვერ მიიჩნევს, რომ ავტოფარეხი ც.დადუნაშვილი საკუთრებაშია და ვერც ვ.ავალიანს აუკრძალავს მისი ავტოფარეხით სარგებლობას. ამდენად პალატა თვლის, რომ კასატორის მოთხოვნა უსაფუძვლოა.

პალატა თვლის, რომ მოცემულ შემთხვევაში სახეზეა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლის „გ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული შემთხვევა, ანუ სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება არსებითად სწორია მიუხედავად იმისა, რომ გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილი არ შეიცავს შესაბამის დასაბუთებას. ამავე ნორმიდან გამომდინარე საკასაციო საჩივარი არ შეიძლება დაკმაყოფილდეს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმღვანელდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 410-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ც. დ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს, უცვლელად დარჩეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 3 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.