საქართველოს უზენაესი სასამართლო

განჩინება

საქართველოს სახელით

¹ას-911-1218-07 10 ივნისი 2008წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მაია სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

როზა ნადირიანი, თეიმურაზ თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტო (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე---მ. ნ-შვილი, ვ. კ-აკი (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება –თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 17სექტემბრის გადაწყვეტილება.

კასატორის მოთხოვნა -- გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი –ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდენა და განაცდურის ანაზღაურებ

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართეს მ. ნ-შვილმა და ვ. კ-აკმა მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ და მოითხოვეს ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა და განაცდურის ანაზღაურება. მოპასუხე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს წარმომადგენელმა გიორგი ხოდელმა სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილებით მ. ნ-შვილისა და ვ. კ-აკის სასარჩელო განცხადება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს მიმართ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის და განაცდურის ანაზღაურების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მ. ნ-შვილმა და ვ. კ-აკმა.

სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციოულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 13 აპრილის განჩინებით საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეცა იმავე სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატას.

2007 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სააპელაციო სასამართლომ მ. ნ-შვილისა და ვ. კ-აკის სააპელაციო საჩივარი დააკმაყოფილა ნაწილობრივ. საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს მ. ნ-შვილის და ვ. კ-აკის სასარგებლოდ დაეკისრა 700 ლარის გადახდა (თითოეულისათვის).

პალატამ მიიჩნია, რომ მ. ნ-შვილი და ვ. კ-აკი გათავისუფლდნენ დაკავებული თანამდებობიდან 2006 წლის 27 ოქტომბრიდან საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ¹1037 და ¹1065 ბრძანებებით, ყოველგვარი გაფრთხილების გარეშე ხელშეკრულების მოშლის საფუძველზე.

სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის მოსაზრება, რომ ბრძანების მიღებისას დაცული იყო ყველა კანონით განსაზღვრული მოთხოვნა და არ იყო აუცილებელი აპელანტები ყოფილიყვნენ გაფრთხილებული გათავისუფლების თაობაზე.

პალატამ მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარეს რომ დაეცვა ევროპის სოციალური ქარტიის შესაბამისი ნორმა, აპელანტები, მიიღებდნენ ერთი თვის (მიუღებელ) ხელფასს.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იყო გამოტანილი კანონდარღვევით, ვინაიდან განიხილა არაკანონიერმა შემადგენლობამ, რაც წარმოადგენდა გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს.

პალატამ ასევე მიიჩნია, რომ აპელანტების მოთხოვნა უნდა დაკმაყოფილებულიყო, რადგან მართალია შრომის კოდექსი ითვალისწინებდა გაფრთხილების გარეშე შრომითი ურთიერთობის შეწყვეტას, მაგრამ აღნიშნულს განსხვავებულად აწესრიგებდა ევროპის სოციალური ქარტია, რომელსაც როგორც კონსტიტუციასთან შესაბამის საერთაშორისო ხელშეკრულებას ჰქონდა უპირატესი იურიდიული ძალა შიდა სახელმწიფოებრივი ნორმატიული აქტების მიმართ.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საჯარო რეესტრის ეროვნულმა სააგენტომ.

კასატორის განმარტებით 2006 წლის 19 ოქტომბერს მუშაკთა ჯგუფმა თვითნებურად უარი განაცხადა თავიანთი სამსახურებრივი მოვალეობის შესრულებაზე, რაც წარმოადგენდა საყოველთაოდ ცნობად ფაქტს და გახდა მ. ნ-შვილისა და ვ. კ-აკის გათავისუფლების საფუძველი, რადგან მათი მოქმედება წარმოადგენდა სერიოზულ დარღვევას.

კასატორის აზრით სააპელაციო სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილებით განმარტა ევროპის სოციალური ქარტია (მე-4 მუხლის 4 პუნქტი), მაგრამ არაფერი უთქვამს საქმეში წარმოდგენილი შრომის ხელშეკრულების შესახებ, რომლის შესაბამისად საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს ჰქონდა უფლება წინასწარი გაფრთხილების გარეშე გაენთავისუფლებინა მუშაკი.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე კასატორმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელეებისათვის სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ განიხილა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს და თვლის, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტთა მოსაზრება და სასარჩელო მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი, რომლის მიხედვით ზიანი უნდა ანაზღაურდეს არა მხოლოდ ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისისათვის, არამედ მიუღებელი შემოსავლისათვისაც, რომელიც არ მიუღია პირს და რომელსაც იგი მიიღებდა ვალდებულება ჯეროვნად რომ შესრულებულიყო. დამაქმებლის მიერ ვალდებულების შეუსრულებლობად სასამართლომ მიიჩნია ის ფაქტი, რომ მან ერთი თვით ადრე არ გააფრთხილა დასაქმებული მოსალოდნელი გათავისუფლების თაობაზე

სააპელაციო სასამართლომ სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად აგრეთვე მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის მე-14 მუხლიდან და საქართველოს შრომის კოდექსის მე-2 მუხლის მე-2 ნაწილიდან გამომდინარე კანონის წინაშე ყველა ადამიანის თანასწორობის პრინციპზე, შრომითი ურთიერთობის მხარეთა თანასწორუფლებიანობაზე.

პალატა მიიჩნევს რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ აღნიშნული ნორმათა განმარტება-გამოყენება არამართებულია. კანონის წინაშე თანასწორობა არ ნიშნავს იმას, რომ უფლება, რომელიც გააჩნია ერთ ადამიანს აუცილებლად უნდა ჰქონდეს მეორესაც. კანონი სამართლებრივ ურთიერთობათა რეგულირების მექანიზმია და ამ ურთიერთობიდან გამომდინარე ურთიერთობის მონაწილეებს სხვადასხვა უფლებები აქვთ. მაგალითად, შეუძლებელია, რომ მესაკუთრეს და ნივთის მფლობელს (თუ იგი მესაკუთრეს არ წარმოადგენს) ჰქონდეთ ერთი და იგივე უფლებები. მაგრამ უფლებები რაც აქვს მესაკუთრეს მინიჭებული კანონით ერთგვარია ყველა ადამიანისათვის, მიუხედავად რასისა, კანის ფერის, ენის, სქესისა და ა.შ. იგივე შეიძლება ითქვას დასაქმებულსა და დამსაქმებელზეც. დამსაქმებელს უფლება აქვს დაითხოვოს მუშაკი სამსახურიდან, ანალოგიური უფლება არ შეიძლება გააჩნდეს დასაქმებულს და ა.შ. ამდენად მოცემული ნორმები არ შეიძლება გამოყენებული იქნეს ასეთ შემთხვევაში.

რაც შეეხება „ევროპის სოციალური ქარტიის“ მე-4 მუხლის მე-4 პუნქტს, იგი მართლაც აღიარებს მხარის ვალდებულებას. წინასწარ შეატყობინოს მუშაკს დასაქმების შეწყვეტის შესახებ, მაგრამ ქარტიის დანართის მე-2 ნაწილი აღნიშნულ ნორმასთან მიმართებაში მიუთითებს, რომ ეს დებულება არ იქნება განმარტებული როგორც სამსახურიდან დაუყოვნებლივ დათხოვნის ამკრძალავი ნორმა რაიმე სერიოზული დარღვევის შემთხვევაში. ამდენად ქარტიის მითითებული ნორმა გამოყენებული უნდა იქნეს დანართში მითითებულ დებულებასთან ერთობლიობაში და დადგინდეს თუ რამ განაპირობა მუშაკის დაუყოვნებლივ დათხოვნა სამსახურიდან, უნდა აღინიშნოს, რომ აღნიშნულთან დაკავშირებით სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია და არ დაუდგენია ფაქტობრივი გარემოებანი. რის გარეშეც შეუძლებელია შემოწმდეს გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე პალატა მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ მიღებული გადაწყვეტილება უნდა გაუქმდეს და ხელახალი განხილვისთვის დაუბრუნდეს იმავე პალატას.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 17 სექტემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდეს იმავე სასმართლოს.

განჩინება საბოლოო და არ გასაჩივრდება.