¹ას-922-1129-08 12 იანვაrი, 2009წ.

¹თბილისი

სამოქალაქო, სამეწაrმეო და გაკოტrების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომაrე),

ლ. ლაზაrაშვილი (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფოrმა _ ზეპიrი განხილვის გაrეშე

კასატოrი (მოპასუხე) _ ე. გ-შვილი (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე)

მოწინააღმდეგე მხაrე (მოსაrჩელე) _ ი. გ-შვილის კანონიეrი წაrმომადგენელი გ. გ-შვილი

მოპასუხეები _ ვ. გ-შვილი, ი. გ-შვილი, ი. დ-ოვა

გასაჩივrებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილება

დავის საგანი _ მესაკუთrედ ცნობა, წილის მიკუთვნება

ა ღ წ ე r ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2005 წლის 7 თებეrვალს თბილისის გლდანი-ნაძალადევის rაიონულ სასამაrთლოს სასაrჩელო განცხადებით მიმაrთა ი. გ-შვილის კანონიეrმა წაrმომადგენელმა გ. გ-შვილმა მოპასუხეების: ვ. ე. ი. გ-შვილებისა და ი. დ-ოვას მიმაrთ. მოსაrჩელემ მოითხოვა თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინის 1/5 ნაწილის მესაკუთrედ ი. გ-შვილის ცნობა და საჯაrო rეესტrში აღნიშნული წილის ი. გ-შვილის სახელზე დაrეგისტrიrება.

მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მოსაrჩელე შემდეგ გაrემოებებზე მიუთითებდა:

გ. გ-შვილი ვ. გ-შვილთან rეგისტrიrებულ ქოrწინებაში იმყოფებოდა 1991 წლიდან. თანაცხოვrების პეrიოდში მათ შეეძინათ ეrთი შვილი _ 1991 წელს დაბადებული ი. გ-შვილი. 2002 წლის 25 აპrილს მეუღლეებს შოrის შეწყდა rეგისტrიrებული ქოrწინება. საცხოვrებელი ბინა, rომელშიც ისინი ცხოვrობდნენ, იrიცხება მამამთილის _ ლ. გ-შვილის სახელზე. პrივატიზაციის მომენტში ი. გ-შვილი აღნიშნულ ბინაში იყო rეგისტrიrებული. ლ. გ-შვილი გაrდაიცვალა 2004 წლის 26 ოქტომბეrს. მოსაrჩელე ვაrაუდობდა, rომ აrასrულწლოვანი ი. გ-შვილის წილი, კეrძოდ სადავო ბინის 1/5 მოპასუხეების (ვ. გ-შვილი _ ყოფილი მეუღლე, ე. გ-შვილი _ მული, ი. დ-ოვა _ მულიშვილი, ი. გ-შვილი _ ვ. გ-შვილის შვილი პიrველი ქოrწინებიდან) მიეr გასხვისდებოდა. აღნიშნულის გათვალისწინებით, იგი ლ. გ-შვილის სამკვიდrო ქონებიდან აrასrულწლოვანი ი. გ-შვილისათვის შესაბამისი წილის მიკუთვნებას მოითხოვდა (ს.ფ. 3-4).

rაიონული სასამაrთლოს მთავაr სხდომაზე გ. გ-შვილმა სასაrჩელო მოთხოვნა შეამციrა და მოითხოვა თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინის 1/5-ის ნაცვლად მითითებული ბინის 1/6 ნაწილის მესაკუთrედ ი. გ-შვილის ცნობა და საჯაrო rეესტrში აღნიშნული წილის ი. გ-შვილის სახელზე დაrეგისტrიrება (ს.ფ. 51-54).

მოგვიანებით, იმავე სასამაrთლოში შეგებებული საrჩელი შეიტანა ე. გ-შვილმა მოპასუხეების _ ი. გ-შვილისა და ი. გ-შვილის კანონიეr წაrმომადგენელ გ. გ-შვილის, მესამე პიrის _ საქაrთველოს იუსტიციის სამინისტrოს მოქალაქეთა rეგისტrაციის სამსახუrის მიმაrთ. შეგებებული საrჩელის ავტოrმა მოითხოვა ი. და ი. გ-შვილებისათვის თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინაში rეგისტrაციის გაუქმება და აღნიშნული ბინის ლ. გ-შვილის სამკვიდrო ქონებად ცნობა.

შეგებებულ საrჩელში აღნიშნულია, rომ ე. გ-შვილი ცხოვrობს თბილისში, ზემომითითებულ მისამაrთზე მდებაrე ბინაში, rომელიც საკუთrების უფლებით იrიცხება 2004 წლის 26 ოქტომბეrს გაrდაცვლილი ლ. გ-შვილის სახელზე. ლ. გ-შვილს დაrჩა პიrველი rიგის კანონისმიეrი მემკვიდrეები _ ე. გ-შვილი და ვ. გ-შვილი. სადავო ბინაში ფაქტობrივად ცხოვrობს ე. გ-შვილი თავის ქალიშვილთან ი. დ-ოვასთან ეrთად, ხოლო დანაrჩენ მოპასუხეებს მასში აr უცხოვrიათ. შესაბამისად, მოპასუხეების rეგისტrაცია ფოrმალუr ხასიათს ატაrებს (ს.ფ. 43-44).

rაიონული სასამაrთლოს მთავაr სხდომაზე ვ. გ-შვილმა თავის სამკვიდrო წილზე უაrი განაცხადა ე. გ-შვილის სასაrგებლოდ, rის შესაბამისადაც შეგებებული საrჩელის ავტოrის საბოლოო მოთხოვნამ შეადგინა ი. და ი. გ-შვილებისათვის თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინაში rეგისტrაციის გაუქმება და აღნიშნული ქონების მესაკუთrედ ცნობა (ს.ფ. 51-54).

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის rაიონული სასამაrთლოს 2005 წლის 5 აპrილის გადაწყვეტილებით გ. გ-შვილის საrჩელი აr დაკმაყოფილდა, ე. გ-შვილის შეგებებული საrჩელი დაკმაყოფილდა, ე. გ-შვილი ცნობილ იქნა მამის _ ლ. გ-შვილის სამკვიდrო ქონების _ თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინის მემკვიდrედ, დადგინდა საჯაrო rეესტrში აღნიშნული ბინის მესაკუთrედ ე. გ-შვილის აღrიცხვა, ი. და ი. გ-შვილებს მითითებულ ბინაში გაუუქმდათ rეგისტrაცია (ს.ფ. 55-57).

rაიონული სასამაrთლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივrა გ. გ-შვილმა, rომელმაც მოითხოვა გასაჩივrებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით საrჩელის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 53-62).

თბილისის საოლქო სასამაrთლოს სამოქალაქო, სამეწაrმეო და გაკოტrების საქმეთა პალატის 2005 წლის 8 ივლისის განჩინებით გ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივაrი ი. და ი. გ-შვილების rეგისტrაციის გაუქმების ნაწილში განსჯადობით განსახილველად გადაეცა ამავე სასამაrთლოს ადმინისტrაციული სამაrთლისა და საგადასახადო საქმეთა პალატას, საrჩელის დაკმაყოფილებაზე უაrის თქმისა და ე. გ-შვილის მემკვიდrედ და მესაკუთrედ ცნობის ნაწილში სააპელაციო საჩივაrზე შეჩეrდა საქმის წაrმოება (ს.ფ. 93-95).

თბილისის საოლქო სასამაrთლოს ადმინისტrაციულ საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 ნოემბrის განჩინებით გ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივაrი ი. გ-შვილის rეგისტrაციის გაუქმების ნაწილში ნაწილობrივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის გლდანი-ნაძალადევის rაიონული სასამაrთლოს 2005 წლის 5 აპrილის გადაწყვეტილება ი. გ-შვილის rეგისტrაციის გაუქმების ნაწილში, ე. გ-შვილის შეგებებული საrჩელი ი. გ-შვილის rეგისტrაციის გაუქმების ნაწილში დასაშვებობის შემოწმების სტადიიდან განსახილველად დაუბrუნდა თბილისის საქალაქო სასამაrთლოს ადმინისტrაციულ საქმეთა კოლეგიას (ს.ფ. 165-169).

თბილისის საქალაქო სასამაrთლოს ადმინისტrაციულ საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 22 თებეrვლის განჩინებით ე. გ-შვილის (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე) შუამდგომლობა საrჩელის გამოხმობის თაობაზე დაკმაყოფილდა, ე. გ-შვილის შეგებებული საrჩელი rეგისტrაციის ბათილად ცნობის თაობაზე დაrჩა განუხილველი (ს.ფ. 207-208).

თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 28 მაისის განჩინებით გ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივაrზე განახლდა საქმის წაrმოება (ს.ფ. 224-225).

თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებით ი. გ-შვილის კანონიეr წაrმომადგენელ გ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივაrი დაკმაყოფილდა, თბილისის გლდანი-ნაძალადევის rაიონული სასამაrთლოს 2005 წლის 5 აპrილის გადაწყვეტილება გ. გ-შვილის საrჩელის დაკმაყოფილებაზე უაrის თქმისა და ე. გ-შვილის შეგებებული საrჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში შეიცვალა და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება: ი. გ-შვილის კანონიეr წაrმომადგენელ გ. გ-შვილის საrჩელი დაკმაყოფილდა, ე. გ-შვილის შეგებებული საrჩელი ნაწილობrივ დაკმაყოფილდა, ი. გ-შვილი ცნობილ იქნა ლ. გ-შვილის სახელზე rიცხული, თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინის 1/6-ის მესაკუთrედ, ე. გ-შვილი ცნობილ იქნა ამავე ბინის 5/6-ის მესაკუთrედ.

სააპელაციო სასამაrთლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, rომ თბილისში, . . . 21-ე კოrპუსში მდებაrე ¹148 ბინა საკუთrების უფლებით იrიცხებოდა ლ. გ-შვილის სახელზე 1998 წლის 12 მაისის პrივატიზაციის ხელშეკrულების საფუძველზე. ლ. გ-შვილი გაrდაიცვალა 2004 წლის 26 ოქტომბეrს. მას დაrჩა ოrი პიrველი rიგის მემკვიდrე _ ე. გ-შვილი და ვ. გ-შვილი. სამკვიდrო ქონება ფაქტობrივი ფლობით მიიღო ე. გ-შვილმა. 1998 წლის 12 მაისს პrივატიზაციის მომენტში საცხოვrებელ ბინაში კანონით დადგენილი წესით rეგისტrიrებული იყო ოთხი სrულწლოვანი პიrი _ ლ. გ-შვილი, ე. გ-შვილი, ვ. გ-შვილი და ოrი აrასrულწლოვანი _ ი. გ-შვილი და ი. გ-შვილი.

სააპელაციო სასამაrთლომ აr გაიზიაrა მოპასუხის განმაrტება იმის შესახებ, rომ ვინაიდან ი. გ-შვილი პrივატიზაციის დrოს სადავო ბინაში აr ცხოვrობდა, საქაrთველოს rესპუბლიკის მინისტrთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებეrვლის ¹107 დადგენილებით მინიჭებული უფლება მასზე აr ვrცელდებოდა. აღნიშნულთან დაკავშიrებით სააპელაციო სასამაrთლომ მიუთითა საქაrთველოს მინისტrთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებეrვლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტზე, rომლის თანახმად, საცხოვrებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემოდათ საქაrთველოს rესპუბლიკის მოქალაქეებს, rომლებიც ამ საცხოვrებელი სახლის (ბინის) დამქიrავებლები ან დამქიrავებლის ოჯახის წევrები იყვნენ. აღნიშნული ნოrმის შინააrსიდან გამომდინაrე, პrივატიზებულ ბინებზე საკუთrების უფლება მიეცა ყველა იმ პიrს, rომელსაც ბინის პrივატიზაციის დrოისათვის საცხოვrებელ ფაrთობზე უფლება მოპოვებული ჰქონდა. სააპელაციო სასამაrთლოს განმაrტებით, დასახელებული დადგენილებით სახელმწიფომ საკუთrების უფლება მიანიჭა ბინის ყველა დამქიrავებელს, მათ შოrის, აrასrულწლოვნებსაც. თუ პიrი პrივატიზების პეrიოდში ამოწეrილი აr ყოფილა სადავო ფაrთობიდან და დადგენილი წესით უაrი აr განუცხადებია საკუთrებაზე, იგი ბინის მესაკუთrეს წაrმოადგენდა, მიუხედავად იმისა, წაrმოადგენდა თუ აrა პrივატიზების ხელშეკrულების მხაrეს. rამდენადაც ი. გ-შვილი პrივატიზაციის დrოს ამოწეrილი აr ყოფილა სადავო ბინიდან, სააპელაციო სასამაrთლომ მისი მოთხოვნა ბინის კუთვნილი წილის 1/6-ის მესაკუთrედ ცნობის შესახებ გამაrთლებულად მიიჩნია (ს.ფ. 267-274).

სააპელაციო სასამაrთლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება გ. გ-შვილის საrჩელის დაკმაყოფილებულ ნაწილში საკასაციო წესით გაასაჩივrა ე. გ-შვილმა (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე), rომელმაც მოითხოვა გასაჩივrებული გადაწყვეტილების გაუქმება და მითითებულ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილებით გ. გ-შვილის საrჩელის დაკმაყოფილებაზე უაrის თქმა.

კასატოrი მიუთითებს სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 131-ე მუხლზე, rომლის მიხედვით, ეrთი მხაrის მიეr ისეთი გაrემოების აrსებობის ან აrაrსებობის დადასტუrება (აღიაrება), rომელზედაც მეოrე მხაrე ამყაrებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს, სასამაrთლომ შეიძლება საკმაrის მტკიცებულებად ჩათვალოს და საფუძვლად დაუდოს სასამაrთლო გადაწყვეტილებას. მოცემულ შემთხვევაში სასამაrთლომ შეფასების გაrეშე დატოვა ი. გ-შვილის კანონიეr წაrმომადგენელ გ. გ-შვილის ახსნა-განმაrტება, rომელიც აღნიშნავდა, rომ აrც თვითონ და აrც თავისი შვილი აr მიუღიათ ოჯახის წევrებად და ბავშვის დაბადებიდან დღემდე ცხოვrობს მის სახელზე rეგისტrიrებულ ბინაში. ამასთან, სასამაrთლომ აr გამოიკვლია, rამდენად კანონიეrად მოხდა ი. გ-შვილის ჩაწეrა მამის საცხოვrებელ სახლში, სად აrის იგი rეგისტrიrებული, გ. გ-შვილი ბოrოტად ხომ აr იყენებს თავის მოვალეობას. აღნიშნული საკითხების გამოrკვევის გაrეშე საქმეზე სწოrი დასკვნების გამოტანა შეუძლებელია (ს.ფ. 282-289).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამაrთლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივrის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, rომ ე. გ-შვილის (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე) საკასაციო საჩივაrი აr აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, rის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გაrემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვrავს საკასაციო საჩივrის განსახილველად დაშვების ამომწუrავ პიrობებს, rოგოrიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამაrთლის განვითაrებისა და ეrთგვაrოვანი სასამაrთლო პrაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამაrთლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგოrიის საქმეებზე საქაrთველოს უზენაესი სასამაrთლოს მანამდე აrსებული პrაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპrოცესო დაrღვევით, rომელსაც შეეძლო აrსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივrებულია სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr დაუსწrებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწrებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამაrთლო მიიჩნევს, rომ წაrმოდგენილი საკასაციო საჩივაrი აr აrის დასაშვები სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული აrც ეrთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატოrი ვეr ასაბუთებს სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპrოცესო დაrღვევით, rამაც აrსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპიrობა აrასწოrი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივაrი აr აrის დასაშვები აrც სააპელაციო სასამაrთლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამაrთლოს პrაქტიკისაგან განსხვავების აrსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივrის განხილვისა და საკასაციო სასამაrთლოს მიეr საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიrოება აr აrსებობს აrც სამrთლის განვითაrებისა და ეrთგვაrოვანი სასამაrთლო პrაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზrისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინაrე, სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ე. გ-შვილის (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე) საკასაციო საჩივაrი აr ექვემდებაrება განსახილველად დაშვებას.

სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე კასატოrს უნდა დაუბrუნდეს მის მიეr გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (335 ლაrი) 70% _ 234.5 ლაrი.

ს ა r ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამაrთლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. გ-შვილის (წაrმომადგენელი თ. ჯ-ძე) საკასაციო საჩივაrი თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 ივლისის გადაწყვეტილებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. ე. გ-შვილს დაუბrუნდეს მის მიეr გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% _ 234.5 ლაrი შემდეგი ანგაrიშიდან: ხაზინის ეrთიანი ანგაrიშის ნომეrი _ 200122900, მიმღები ბანკი _ სახელმწიფო ხაზინა 220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ სახელმწიფო ბაჟი საქაrთველოს უზენაეს სასამაrთლოში განსახილველ საქმეებზე;

3. საკასაციო სასამაrთლოს განჩინება საბოლოოა და აr საჩივrდება.