ას-923-1206-09 7 დეკემბერი, 2009 წ.

¹ ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებელი” (მოპასუხე)

წარმომადგენელი _ დ. ბ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ჯ. ვ-ძე (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ ბრძანების ბათილად ცნობა, სამუშაოზე აღდგენა, იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ჯ. ვ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის” მიმართ სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” 2004 წლის 2 ივლისის ¹515-კ ბრძანების ბათილად ცნობის, სამუშაოზე აღდგენის, იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასისა და სამუშაოზე აღდგენის შესახებ გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: მოსარჩელე წლების განმავლობაში განუსაზღვრელი ვადით გაფორმებული შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე მუშაობდა სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობაში”. სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ¹515-კ ბრძანებით, შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე ჯ. ვ-ძე 2004 წლის 5 ივლისიდან სამსახურიდან გათავისუფლდა. შრომითი ხელშეკრულების შეწყვეტას საფუძვლად დაედო 2004 წლის 30 ივნისის აქტი იმის შესახებ, რომ სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის” საინფორმაციო პროგრამების გაერთიანება “მოამბის” პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” მუშაკ ჯ. ვ-ძეს წერილობით წინადადება მიეცა, მუშაობა გაეგრძელებინა ახალ პირობებში და ხელმოსაწერად გადაეცა ახალი შრომის ხელშეკრულება, რასაც იგი არ დაეთანხმა. ფაქტობრივად, მოპასუხეს არავითარი წერილი ახალ პირობებში მუშაობის შესახებ მოსარჩელისათვის არ გადაუცია. იგი სამსახურიდან გათავისუფლდა უკანონოდ, კერძოდ, მოცემულ შემთხვევაში შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტში მითითებული არც ერთი პირობა არ არსებობდა. რეალურად ახალ პირობას წარმოადგენდა უვადო ხელშეკრულებიდან ერთთვიან ხელშეკრულებაზე გადასვლის შეთავაზება. მოქმედი კანონმდებლობის მიხედვით ხელშეკრულების ვადა შრომის არსებით პირობას არ წარმოადგენს, იგი არის არა შრომის პირობა, არამედ შრომის პირობებზე მხარეთა შეთანხმების ხანგრძლივობა. განსახილველ შემთხვევაში მოსარჩელე არც სხვა სამუშაოზე არ გადაყვანილა, არამედ შესთავაზეს იმავე სამუშაოს გაგრძელება იმავე თანამდებობრივი სტატუსით, რაც მანამდე ჰქონდა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: მოსარჩელე შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე სამუშაოდან სავსებით კანონიერად გათავისუფლდა. 2004 წლის 28 ივნისს მას წარედგინა ¹3691 შრომითი კონტრაქტი ახალი შრომითი პირობების განსაზღვრის შესახებ და განემარტა, რომ ახალ პირობებში მუშაობაზე უარის თქმის შემთხვევაში იგი სამუშაოდან გათავისუფლდებოდა. აღნიშნული გაფრთხილება მოსარჩელეს პირადად ჩაბარდა, თუმცა მან ადმინისტრაციის მოთხოვნა არ შეასრულა.

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 30 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ჯ.ვ-ძეს უარი ეთქვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ჯ.ვ-ძის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა ჯ.ვ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ¹515-კ ბრძანება პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” ხელმძღვანელ ჯ.ვ-ძის სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ, სსიპ “საზოგადოებრივ მაუწყებელს” დაეკისრა ჯ.ვ-ძის სასარგებლოდ იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის _ 4369,63 ლარის ანაზღაურება, ჯ.ვ-ძის სარჩელი სამუშაოზე აღდგენის შესახებ არ დაკმაყოფილდა, ასევე არ დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად გადაცემის შესახებ შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: 1999 წლის 28 ივნისიდან 2004 წლის 5 ივლისამდე ჯ. ვ-ძე მუშაობდა სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობაში” სატელევიზიო საინფორმაციო სააგენტოს ოპერატიული საინფორმაციო პუბლიცისტური პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” ხელმძღვანელად უვადო შრომითი ხელშეკრულების საფუძველზე. საქართველოს პრეზიდენტის 2004 წლის 22 მარტის ¹236 განკარგულების შესასრულებლად მიღებულ იქნა სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანება “სსიპ “საქართველოს ტელევიზიასა და რადიომაუწყებლობაში” რეორგანიზაციის განხორციელების შესახებ”, რომელიც მიზნად ისახავდა საქართველოს ტელერადიომაუწყებლობის მართვის სრულყოფასა და საკადრო ოპტიმიზაციას ინსტიტუციური და ფუნქციონალური რეფორმების განხორციელების გზით. ამავე ბრძანებით კადრების სამმართველოსა და სტრუქტურული ქვედანაყოფების ხელმძღვანელებს დაევალათ, შრომის კანონთა კოდექსის შესაბამისად, მუშაკთა ინფორმირება შრომის არსებითი პირობების შეცვლის შესახებ. 2004 წლის 28 ივნისს ჯ. ვ-ძეს გასაცნობად წარედგინა სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის” კადრების სამმართველოს უფროსის წერილი, სადაც განმარტებული იყო, რომ ¹89-კ ბრძანებაში აღნიშნული შრომის არსებითი პირობები განისაზღვრებოდა თანდართული შრომის ხელშეკრულებით. იმ შემთხვევაში, თუ იგი არ იქნებოდა თანახმა შრომის ახალ პირობებში მუშაობის გაგრძელებაზე, ადმინისტრაცია შეწყვეტდა მასთან შრომის ხელშეკრულებას შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის საფუძველზე. წერილზე თანდართული ¹3691 შრომის ხელშეკრულებით (კონტრაქტით) ამ ხელშეკრულების მოქმედების ვადა განსაზღვრული იყო ერთი თვით – 2004 წლის 1 ივლისიდან 2004 წლის 1 აგვისტომდე. წერილის გაცნობაზე და შრომის ხელშეკრულების ხელმოწერაზე ჯ. ვ-ძემ უარი განაცხადა, რაზედაც ადმინისტრაციის მიერ შედგა აქტი. სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 2 ივლისის ¹515-კ ბრძანებით, შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” ხელმძღვანელი ჯ. ვ-ძე 2004 წლის 5 ივლისიდან განთავისუფლდა სამუშაოდან. სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 15 სექტემბრის ¹726-კ ბრძანებით დამტკიცდა “სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” სტრუქტურა და საშტატო ნუსხა, რომლითაც დასტურდება, რომ 2004 წლის 1 ოქტომბრიდან აღარ არსებობს სატელევიზიო საინფორმაციო სააგენტოს ოპერატიული საინფორმაციო პუბლიცისტური პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” ხელმძღვანელის თანამდებობა, რომელიც ეკავა მოსარჩელეს. ჯ. ვ-ძის საშუალო ხელფასი სამუშაოდან გათავისუფლების დროისათვის შეადგენდა 1542,21 ლარს. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება, რომ სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარემ მისი სამუშაოდან განთავისუფლების სამართლებრივ საფუძვლად შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტი არასწორად გამოიყენა. სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა მოწინააღმდეგე მხარის განმარტებაზე, რომ სადავო ბრძანება ეფუძნება ჯ. ვ-ძის მიერ შრომის არსებითი პირობის შეცვლით შეთავაზებულ შრომის ხელშეკრულებაზე უარის თქმას, რა დროსაც დამსაქმებლის მიერ შრომის არსებით პირობად მიჩნეულია განუსაზღვრელი ვადით დადებული კონტრაქტის სანაცვლოდ დასაქმებულისათვის ერთთვიანი სამუშაო კონტრაქტის შეთავაზება. სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე და მეოთხე ნაწილებით და მიიჩნია, რომ მოწინააღმდეგე მხარის ზემოაღნიშნული მოსაზრება დაუსაბუთებელია, კერძოდ, საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლით შრომის უფლებისა და მისი დაცვის ზოგადი ფორმულირებაა მოცემული, ხოლო შრომითი ურთიერთობების მნიშვნელოვანი სფეროები მოწესრიგებულია სპეციალური კანონით _ დავის წარმოშობისათვის მოქმედი საქართველოს შრომის კანონთა კოდექსით. ეს უკანასკნელი ადგენს შრომის უფლებასთან დაკავშირებულ ძირითად დებულებებს კონსტიტუციის ნორმასთან შესაბამისობაში. პალატის მითითებით, საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი ადგენს შრომის უფლების დაცვის ზოგად წესს, რაც სხვა საკითხებთან ერთად შრომის ჯანსაღი და უსაფრთხო პირობების უზრუნველყოფას ითვალისწინებს, ხოლო შრომის ანაზღაურების, კომპენსაციის, შეღავათების, სამუშაო დროის, დასვენების საკითხებსა და სხვა მსგავს ზოგად უფლებებს არეგულირებს არა მხარეთა შეთანხმება, არამედ საერთაშორისო და ეროვნული კანონმდებლობა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ შრომის ამგვარი პირობებით პირის საქმიანობას სახელმწიფო უზრუნველყოფს საკანონმდებლო რეგლამენტით, შესაბამისად, იგი კანონით შრომის არსებით პირობებს წარმოადგენს და შრომის ხელშეკრულების კონტრაჰენტთა შეთანხმებას არ საჭიროებს. პალატამ ჩათვალა, რომ შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილში სწორედ ასეთ შრომის პირობებზეა საუბარი, ხოლო რაც შეეხება შრომითი ხელშეკრულების ვადას, იგი, როგორც ხელშეკრულების სხვა არსებითი პირობები, მთლიანად მხარეთა შეთანხმებაზეა დამოკიდებული. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ხელშეკრულების ვადის შეცვლა არ შეიძლება შრომის პირობების შეცვლად იქნეს მიჩნეული, ხოლო უვადო ხელშეკრულებიდან ვადიან ხელშეკრულებაზე გადასვლაზე მუშაკის უარი ახალი პირობებით მუშაობის გაგრძელებაზე დასაქმებული პირის უარად ვერ ჩაითვლება. სააპელაციო პალატამ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” მიერ შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილით გათვალისწინებული ვადის დარღვევის შესახებ და მიიჩნია, რომ მოცემული დავის ამ ნორმით კვალიფიკაციის შემთხვევაში სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” მოქმედება არაკანონიერია, რადგან სსიპ “საქტელერადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 23 მარტის ¹89-კ ბრძანება თავისი შინაარსით წარმოადგენს დაწესებულებაში მოსალოდნელი სტრუქტურული ცვლილებების გამო მუშაკთა ინფორმირებას შრომის არსებითი პირობების შეცვლის თაობაზე. რაც შეეხება ახალ სახელშეკრულებო პირობებს, სასამართლომ მიიჩნია, რომ აღნიშნული ჯ. ვ-ძეს შესთავაზეს 2004 წლის 28 ივნისს, ხოლო სამუშაოდან გაათავისუფლეს 2004 წლის 5 ივლისიდან, ანუ კანონით გათვალისწინებული ორთვიანი ვადის დარღვევით. ამდენად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ სადავო ბრძანების მიღების ფაქტობრივ-სამართლებრივი საფუძვლები არ არსებობდა, რის გამოც იგი, სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლის თანახმად, ბათილად უნდა იქნეს ცნობილი. პალატამ იხელმძღვანელა შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის პირველი ნაწილით და მიიჩნია, მითითებული ნორმის თანახმად, კანონიერი საფუძვლის გარეშე დათხოვნილი პირის აღდგენა შესაძლებელია მხოლოდ წინანდელ სამუშაოზე, მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილია სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” თავმჯდომარის 2004 წლის 15 სექტემბრის ¹726-კ ბრძანება “სსიპ “საქართველოს ტელევიზიისა და რადიომაუწყებლობის” სტრუქტურის და საშტატო ნუსხის დამტკიცების შესახებ, რომლითაც დასტურდება, რომ 2004 წლის 1 ოქტომბრიდან სატელევიზიო საინფორმაციო სააგენტოს ოპერატიული საინფორმაციო პუბლიცისტური პროგრამა “ჩვენი მისამართიას” ხელმძღვანელის თანამდებობა, რომელიც მოსარჩელეს ეკავა აღარ არსებობს, ამდენად, მოსარჩელის წინანდელ სამუშაოზე აღდგენა შეუძლებელია. სააპელაციო პალატას მიაჩნია, რომ ჯ.ვ-ძის მოთხოვნა იძულებითი მოცდენის ანაზღაურების თაობაზე, შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ნაწილობრივ დასაბუთებულია. სასამართლოს მითითებით, ხსენებული ნორმა ადგენს იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების შესაძლებლობას მხოლოდ სამუშაოდან უკანონოდ დათხოვნილი და წინანდელ სამუშაოზე აღდგენილი მუშაკისათვის, მაგრამ აღსანიშნავია ის გარემოება, რომ შრომითი ხელშეკრულება კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობის ერთ-ერთი სახეა და, მისი სპეციფიკურობიდან გამომდინარე, კანონმდებელმა საჭიროდ მიიჩნია სპეციალური ნორმატიული აქტის შემუშავება, რომელიც შესაბამისობაში უნდა იყოს სამოქალაქო სამართლის ძირითად დებულებებთან. შრომითი ხელშეკრულების შედეგად მხარეთა შორის წარმოიშობა ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა და მხარეებს ნაკისრი ვალდებულების შეუსრულებლობის ან დარღვევის შემთხვევაში კანონით ეკისრებათ მეორე მხარისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება. იძულებითი განაცდური თავისი არსით შრომითი საქმიანობისაგან იძულებით ჩამოშორებული პირისათვის ის ზიანია, რომელიც მას მიადგა მეორე მხარის უკანონო მოქმედებით და რომ არა ეს მოქმედება, პირი თავისი სამუშაოს შესრულების შედეგად სათანადო კომპენსაციას მიიღებდა. ამდენად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მოსარჩელეს იძულებითი განაცდური უნდა აუნაზღაურდეს გათავისუფლების დღიდან, 2004 წლის 5 ივლისიდან, მისი საშტატო ერთეულის გაუქმებამდე, ანუ 2004 წლის 1 ოქტომბრამდე. სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ჯ. ვ-ძის საშუალო ხელფასი სამუშაოდან გათავისუფლების დროისათვის შეადგენდა 1542,21 ლარს. შესაბამისად, მოპასუხეს მოსარჩელის სასარგებლოდ უნდა დაეკისროს იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურება 4369,63 ლარის ოდენობით. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 268-ე მუხლის საფუძველზე სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოთხოვნა გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსასრულებლად გადაცემის შესახებ და მიუთითა, რომ გადაწყვეტილების დაუყოვნებლივ აღსრულება სასამართლოს უფლება და არა ვალდებულებაა, ამასთან, აპელანტს სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების შემთხვევაში გადაწყვეტილების აღსრულების შებრუნების უზრუნველყოფა სასამართლოსათვის არ შეუთავაზებია, ამიტომ მისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში სსიპ “საზოგადოებრივმა მაუწყებელმა” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილი, როდესაც მიუთითა, რომ მასში საუბარია არსებით შრომით პირობებზე და არა შრომის ისეთ არსებით პირობებზე, რომლებიც მხარეთა შეთანხმებაზეა დამოკიდებული. ფაქტობრივად, ყველა ის პირობა, რაც ზემოხსენებულ ნორმაშია მოცემული, შრომის ხელშეკრულების დადებისას არსებითია როგორც ადმინისტრაციის, ისე მუშაკისათვის. მართალია, კანონით შეიძლება რეგლამენტირებული იყოს ამა თუ იმ პირობასთან მიმართებაში მუშაკის უფლებების დაცვის კონკრეტული მექანიზმი და ფარგლები, რომლებსაც არ უნდა გასცდეს ადმინისტრაცია, თუმცა, ხაზგასმით აღსანიშნავია, რომ კანონით დადგენილ ფარგლებში ადმინისტრაციას შეუძლია, შრომის ხელშეკრულების დადებისას მუშაკს შესთავაზოს შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილში აღნიშნული ესა თუ ის პირობა. მითითებული დანაწესი ადმინისტრაციას ანიჭებს დისკრეციულ უფლებამოსილებას, გარკვეული საფუძვლების (რეორგანიზაცია და ა.შ.) არსებობისას, შეცვალოს მხარეთა შორის არსებული პირობებიდან ერთ-ერთი ან რამოდენიმე პირობა და მუშაკს შესთავაზოს ახალ პირობებში მუშაობის გაგრძელება, ხოლო, თუ მუშაკი შეცვლილი პირობებით მუშაობის გაგრძელებაზე უარს განაცხადებს, ადმინისტრაცია უფლებამოსილია, გაათავისუფლოს ის სამუშაოდან შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მეოთხე ნაწილის, შრომის კანონთა კოდექსის 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად და შეწყვიტოს მასთან შრომითი ხელშეკრულება. სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ, მოქმედი კანონმდებლობა არც ერთ მხარეს არ ანიჭებს კანონით დადგენილი შრომითი პირობების თავისი შეხედულებისამებრ შეცვლის უფლებას, რაც ადასტურდებს, რომ შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილში ჩამოთვლილი პირობები სწორედ მხარეთა შეთანხმების საგანს წარმოადგენს. აღნიშნული ჩამონათვალი არ არის ამომწურავი და შრომის არსებით პირობად ამ მუხლში მითითებულ პირობებთან ერთად ასევე მოიაზრება შრომის ხელშეკრულების ვადაც. შესაბამისად, ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული. საქმის მასალებით დასტურდება, რომ „საქტელერადიომაუწყებლობის“ თავმჯდომარის 2004 წლის მარტის ¹89-კ ბრძანებას ჯ.ვ-ძე გაეცნო 15 აპრილს. ამდენად, უსაფუძვლოა სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, რომ “საქტელერადიომაუწყებლობის” ადმინისტრაციამ დაარღვია შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მესამე ნაწილით გათვალისწინებული ორთვიანი ვადა. ამასთან, კონკრეტულ შემთხვევასთან დაკავშირებით, მუშაკის სამუშაოდან გათავისუფლების საფუძველი განსაზღვრულია არა დასახელებული ნორმით, არამედ ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან ჯ.ვ-ძემ შრომის ახალ პირობებში მუშაობის გაგრძელებაზე უარი განაცხადა, შრომის კანონთა კოდექსის 26-ე მუხლის მეოთხე ნაწილისა და 30-ე მუხლის პირველი ნაწილის “ვ” ქვეპუნქტის შესაბამისად, იგი მართებულად გათავისუფლდა სამუშაოდან და სადავო ბრძანების ბათილად ცნობის ნაწილში სააპელაციო სასამართოლოს გადაწყვეტილება უკანონოა. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა შრომის კანონთა კოდექსის 207-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომელიც ცალსახად მიუთითებს, რომ იძულებით განაცდური ხელფასის ანაზღაურება შესაძლებელია მხოლოდ წინანდელ სამუშაოზე მუშაკის აღდგენის შემთხვევაში. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს მიერ სამუშაოზე აღდგენის ნაწილში ჯ.ვ-ძის სარჩელის დაუკმაყოფილებლობისას, მას ასევე უარი უნდა ეთქვა იძულებითი განაცდურის ანაზღაურებაზეც. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილისა და 248-ე მუხლის მიხედვით, სააპელაციო სასამართლო გასცდა მხარის მოთხოვნის ფარგლებს, ვინაიდან ჯ.ვ-ძე ითხოვდა იძულებითი განაცდური ხელფასისა და არა ზიანის ანაზღაურებას, რაც თავისი სამართლებრივი ბუნებით განსხვავდება ერთმანეთისაგან. განაცდური პერიოდი დგინდება მხოლოდ მუშაკის სამუშაოზე აღდგენისას და სწორედ ამ შემთხვევაშია შესაძლებელი მისი ანაზღაურება. იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ოდენობის გაანგარიშებას საფუძვლად უნდა დაედოს ის ანაზღაურება, რომელსაც მუშაკი იღებდა გათავისუფლების დროს, რაც ჯ.ვ-ძის შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი კადრების სამმართველოს უფროსის მოადგილის 2004 წლის ¹63 ცნობის თანახმად, 35 ლარს შეადგენდა. რაც შეეხება ზიანის ანაზღაურებას სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლის საფუძველზე, აღნიშნული შესაძლებელია ფაქტობრივად დამდგარი ქონებრივი დანაკლისის დროს ან მიუღებელი შემოსავლების სახით, რის შედეგად შესაძლოა გაიზარდოს ან შემცირდეს ასანაზღაურებელი თანხის ოდენობა მუშაკის ხელფასთან მიმართებაში.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 12 ოქტომბრის განჩინებით სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია შრომით-სამართლებრივი ურთიერთობიდან გამომდინარე, სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანების კანონიერებისა და მუშაკისათვის იძულებით გაცდენილი დროის ხელფასის ანაზღაურების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ სსიპ ,,საზოგადოებრივ მაუწყებელს” უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით 2009 წლის 17 ივლისსა და 6 ოქტომბერს მის მიერ გადახდილი 518,48 ლარის 70% _ 362,93 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

სსიპ ,,საზოგადოებრივი მაუწყებლის” საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

სსიპ ,,საზოგადოებრივ მაუწყებელს” დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟი _ 362,93 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.