გ ა დ ა წ ყ ვ ე ტ ი ლ ე ბ ა

საქართველოს სახელით

¹ ბს-1021-606 (კ-05) 2 თებერვალი, 2006

ქ.თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა შემდეგი შემადგენლობით: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ლ. ლაზარაშვილი,

თ. თოდრია

დავის საგან: ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა.

აღწერილობითი ნაწილი:

2001წ. 15 მარტს რ., ჯ., ა., გ., თ. და ო. ზ-ებმა სარჩელით მიმართეს ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების_ხელვაჩაურის რაიონის შარაბიძეების თემის გამგეობის, ხელვაჩაურის რაიონული მიწის მართვის სამმართველოს, თანამოპასუხეების_ თ. და ო. ბ-ების მიმართ, რომლითაც მოითხოვეს სოფ. ...ს საერთო კრების 31/5-2000 წ. დადგენილების და ხელვაჩაურის რაიონის სოფ. შარაბიძეების საკრებულოს მიწის რეფორმის კომისიის მიერ 2000წ. 24 აგვისტოს გაცემული მიწის მიღება-ჩაბარების აქტის ¹2216-105 (რეგისტრირებული 2000წ. 30 ოქტომბერს ¹22/6-104) გაუქმება, აგრეთვე მიწათსარგებლობის უფლების აღდგენა და უპირატესი უფლების დადგენა ყოფილ კოოპერაციულ მეურნეობაზე, ე.წ. «ეკალაურის” ტერიტორიაზე.

მოსარჩელეები სასარჩელო მოთხოვნებს ამყარებდნენ შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

1955 წლიდან მოსარჩელეთა ოჯახები, ...ს კოლმეურნეობასთან გაფორმებული საარენდო ხელშეკრულების საფუძველზე, სოფ. ...ში, ე.წ. «ეკალაურის” ტერიტორიაზე ამუშავებდნენ 6000 ჰა მიწის ნაკვეთს, რომელზედაც გაშენებული იყო ციტრუსოვანი ნარგავები.

2000წ. შემოდგომაზე მოსარჩელეებისათვის ცნობილი გახდა, რომ მათ სარგებლობაში არსებული საარენდო მიწის ნაკვეთი საკარმიდამოდ გამოიყო ბ-ებზე.

მოსარჩელეებმა არაერთხელ მიმართეს ადგილობრივ ხელისუფლებას და რაიონულ გამგეობას კოლექტიური განცხადებით, რათა მათ აღეკვეთათ ბ-ების უკანონო ქმედება და დაეცვათ მოსარჩელეთა უფლებები, რაზეც 2000წ. სექტემბერში მიიღეს პასუხი, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა სახელმწიფო ფონდის მიწას, რომელზედაც მათ გააჩნდათ უპირატესი უფლება.

სარჩელის სამართლებრივი საფუძველი:

მოსარჩელეებს მიაჩნიათ, რომ მიწის რეფორმის კომისიის და თემის საკრებულოს მიერ, ბ-ებისათვის მიწის დაკანონება, კანონსაწინააღმდეგოა, რადგან მათ სარგებლობაში არსებულ მიწებზე მოსარჩელეებს აქვთ უპირატესი უფლება სკ-ის 155-ე, 592-ე, 953-ე მუხლების და «სასოფლო-სამეურნეო მიწის იჯარით გაცემის წესის” საქართველოს პრეზიდენტის, 2/08-98 წ. ¹446 ბრძანებულების შესახებ მე-9 მუხლის «დ” პუნქტის საფუძველზე.

2001წ. 13 აპრილს თ. ბ-მა შეგებებული სარჩელით მიმართა ხელვაჩაურის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხეების _ რ., ჯ., ა., გ., თ. და ო. ზ-ების მიმართ, რომლითაც მოითხოვა მოპასუხეთა მხრიდან მიწით სარგებლობაზე ხელშეშლის აღკვეთა და სადავო მიწის ნაკვეთის მათ საკუთრებაში გადაცემა.

მოსარჩელე შეგებებულ სასარჩელო მოთხოვნას ამყარებს შემდეგ ფაქტობრივ გარემოებებზე:

სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს ბ-ების საგვარეულოს ძირძველ საკუთრებას და იგი მდებარეობს მათი მამისეული საკარმიდამო ნაკვეთის მოსაზღვრედ. 2000წ. 31 მაისს მითითებული მიწის ნაკვეთი მიზომილ იქნა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთად, სულ _ 0,50 ჰა, რაც დამტკიცდა სოფ. ...ს საერთო კრების დადგენილებით და გატარდა სარეგისტრაციო ბარათში (¹... და ¹...).

შეგებებული მოსარჩელე თვლის, რომ ხელვაჩაურის რაიონის შარაბიძეების თემის საკრებულოს და მიწის მართვის სამმართველოს რწმუნებულთა კრების 2000წ. 31 მაისის გადაწყვეტილება არის კანონიერი, რის გამოც ზ-ებს უარი უნდა ეთქვათ სარჩელის დაკმაყოფილებაზე.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2001წ. 24 აპრილის განჩინებით საქმეზე დაინიშნა კომისიური ექსპერტიზა, რომლის ჩატარება დაევალა აჭარის ა/რ მიწის მართვის სამმართველოს, რომელმაც დაასკვნა, რომ ხელვაჩაურის რაიონის სოფ. ...ს ტერიტორიაზე, ე.წ. «ეკალაურის” უბანში, ბ-ებსა და ზ-ებს შორის არსებული სადავო მიწის ნაკვეთი აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილებით ჩარიცხულია სარეზერვო ფონდში, რის გამოც, აღნიშნული მიწები მათ საკუთრებაში გადაცემამდე, შეიძლება დროებით სარგებლობაში მიემაგროს მცირემიწიან და უმიწო კომლებს. ამასთან, 1993წ. 16 იანვრის ¹39 დადგენილების მე-3 პუნქტის შესაბამისად, გაუქმედა საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაპინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 დადგენილების მე-3 პუნქტი, რომლის მიხედვით, მიწების ადრინდელ მეპატრონეებს (მესაკუთრეებს) ან მათ მემკვიდრეებს მიწა საკუთრებაში, მფლობელობასა და სარგებლობაში მიეცემათ საერთო საფუძველზე, ხოლო შესაძლებლობის შემთხვევაში, პირველ რიგში, გამოეყოფათ ყოფილი მიწებიდან ნაკვეთი ნორმის ფარგლებში.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 11 იანვრის განჩინებით მოცემული საქმის წარმოება შეჩერდა აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს მიერ თ. და ო. ბ-ების სარჩელის განხილვამდე. აღნიშნული სარჩელით ისინი მოითხოვდნენ 2001წ. 8 ნოემბრის ¹-17-1 ოქმისა და ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2001წ. 3 დეკემბრის ¹114 გადაწყვეტილების გაუქმებას, რომლითაც გაუქმდა შარაბიძეების თემის საკრებულოს 2000წ. 18 მაისის ¹2 ოქმი და დადგენილება მიწის ნაკვეთების გამოყოფის შესახებ.

2002წ. 1 ივნისის განჩინებით ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს მიერ საქმეზე წარმოება განახლდა.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 6 ივლისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეთა სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო ო. და თ. ბ-ების შეგებებული სარჩელი დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

ხელვაჩაურის რაიონში საკარმიდამო ნაკვეთის ზღვრულ ნორმას შეადგენს 0,25 ჰა მიწის ნაკვეთი. მოსარჩელეთა კანონიერ და ფაქტობრივ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთების მოცულობა აღემატება დადგენილ ფარგლებს.

1992 წელს თ. ბ-ი გამოეყო ცალკე კომლად და მას, როგორც პირველი კატეგორიის უმიწო კომლს, 2000წ. 24 ივლისს გადაეცა 0,25 ჰა მიწა. ორივე შემთხვევაში, კომლის გაყოფა მოხდა კანონიერად, ე.ი ისე, რომ ძირითად ოჯახებში გაყოფის შედეგად რჩებოდნენ სხვა სრულწლოვანი შვილები.

თ. და ო. ბ-ებზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გამოყოფა განხორციელდა სარეფორმო მიწების ხარჯზე, რომელიც მდებარეობს ძირითადი ოჯახების საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების მიმდებარედ. სადავო მიწის ნაკვეთები სარეფორმო ფონდში ჩარიცხულია აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის დადგენილებით, რომელიც საფუძვლად დაედო სოფ. ...ს კოოპერაციული მეურნეობის მიერ 1993წ. 12 იანვარს დანიშნულ კომისიური ექსპერტიზის დასკვნას.

სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2002წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი ადმინისტრაციული ორგანოების გადაწყვეტილება, რომლითაც გაუქმდა საკარმიდამო მიწის მიღება-ჩაბარებების აქტები.

რაიონულმა სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელეთა მოსაზრება, რომ თ. და ო. ბ-ებზე გაცემული მიწის ნაკვეთები არ არის გათვალისწინებული საკარმიდამო (სარეფორმო) ფონდში, რომ მოსარჩელეები არიან მცირემიწიანი კომლები და წლების მანძილზე სარგებლობდნენ სადავო მიწის ნაკვეთით. რაიონულმა სასამართლომ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 და 1992წ. 6 თებერვლის ¹128 დადგენილებების საფუძველზე მიიჩნია, რომ მოპასუხე ადმინისტრაციულ ორგანოებს, ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლით გათვალისწინებული დისკრეციული უფლებამოსილების შესაბამისად, უფლება ჰქონდათ გადაეწყვიტათ საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების გაცემის საკითხი.

სასამართლომ დაასკვნა, რომ ზ-ების სასარჩელო მოთხოვნა უსაფუძვლოა და დაუსაბუთებელი, ხოლო შეგებებული სარჩელი სკ-ის 172-ე მუხლის საფუძველზე ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ჯ., თ., რ., გ., ა. და ო. ზ-ებმა, რომლებმაც მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი მოტივით:

აპელანტებმა მიიჩნიეს, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის ნორმათა მოთხოვნები, კერძოდ, სასამართლომ არ გამოიყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 53.3, 56-ე და 57-ე მუხლები და არ იმსჯელა საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებებზე, მათ შორის, გამოცხადდა თუ არა კომისიის სხდომის დღე, ადგილი და დღის წესრიგი.

ასევე, აპელანტმა ჩათვალა, რომ სასამართლომ არასათანადო შეფასება მისცა საქმის მასალებში არსებულ მტკიცებულებებს, კერძოდ, 1993წ. 28 იანვრის კომისიის აქტს, რომელშიც მითითებულია სარეფორმო ფონდში ჩასარიცხ ნაკვეთთა ნუსხა და ამ ჩამონათვალში არ შედის «ეკალაურის” ¹7 ბრიგადის უპერსპექტივო და დაკნინებული ციტრუსი 0,6 ჰა. სასამართლომ ასევე არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ მოპასუხის მიერ წარდგენილი 1993წ. 28 იანვრის აქტის ქსეროასლის პირველი გვერდის ტექსტი არსებითად განსხვავდება «ორიგინალისაგან”, ამასთან, აღნიშნული დოკუმენტის ორიგინალზე კომისიის წევრ ბ-ის ხელმოწერა დაფიქსირებული არ არის, მაშინ, როდესაც იგი არსებობს დოკუმენტის ქსეროასლზე.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2002წ. 6 ნოემბრის გადაწყვეტილებით ჯ., თ., რ., გ., ა. და ო. ზ-ების სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელი დაკმაყოფილდა, კერძოდ, გაუქმდა შარაბიძეების თემის საკრებულოს მიწის სარეფორმო კომისიის 2000წ. 18 მაისის ოქმი ¹2, დადგენილება და ხელვაჩაურის რაიონის სოფ. ...ს საერთო კრების 2000წ. 31 მაისის ოქმი ¹2 ო. და თ. ბ-ებზე საკარმიდამო ნაკვეთების _ 0,25 ჰა მიწის გამოყოფის შესახებ; გაუქმდა ხელვაჩაურის მიწის მართვის სამმართველოს მიერ გაცემული სარეგისტრაციო ბარათები: ¹22/6-104, 22/6-105 და ო. და თ. ბ-ებზე გაცემული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების მიღება-ჩაბარების აქტები; ხელვაჩაურის რაიონის შარაბიძეების თემის საკრებულოს მიწის სარეფორმო კომისიას დაევალა კანონმდებლობით დადგენილი წესით თ. და ო. ბ-ებზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების გამოყოფაზე მსჯელობა; ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის სახელმწიფო მიწის იჯარით გამცემ კომისიას დაევალა რ., ჯ., ო., ა., გ. და თ. ზ-ებზე სახელმწიფო მიწის იჯარით გამოყოფის საკითხის განხილვა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2003წ. 2 აპრილის განჩინებით, თ. და ო. ბ-ების საკასაციო საჩივრის საფუძველზე, აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2002წ. 6 ნოემბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

2003წ. 17 ოქტომბერს რ., ჯ., გ., ა., თ. და ო. ზ-ების წარმომადგენელმა გოდერძი გ-ემ აჭარის ა/რ უმაღლეს სასამართლოს მიმართა დამატებითი სააპელაციო საჩივრით და მიუთითა, რომ საკასაციო სასამართლოს მითითება კონკურსის გზით იჯარით მიწის გადაცემაზე უსაფუძვლოა, რამდენადაც მხარეები ადრე დადებული ხელშეკრულებითYსაიჯარო სამართალურთიერ-თობაში ისედაც იმყოფებოდნენ და ახალი ხელშეკრულების გაფორმების შესახებ მათ შესაბამისი სამსახურისათვის არ მიუმართავთ.

აპელანტმა მიიჩნია, რომ სადავო დადგენილებით დაირღვა მოსარჩელეთა კანონიერი ინტერესი, რადგან «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების შესახებ” საქართველოს კანონის მე-10 მუხლის შესაბამისად, მიწის ნაკვეთის გასხვისებისას მოიჯარეს აქვს უპირატესი შესყიდვის უფლება.

აპელანტთა წარმომადგენელმა მიიჩნია, რომ სასამართლო ვალდებული იყო ემსჯელა 2000წ. 18 მაისის დადგენილების სავალდებულო იურიდიული ძალის კანონიერებაზე, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც შარაბიძეების თემის საკრებულოს მიწის სარეფორმო კომისიის მიერ 2001წ. 15 დეკემბრის დადგენილებით გაუქმდა მათივე 2000წ. 18 მაისის ოქმი ¹2 და მითითებული დადგენილება სადავოდ არავის გაუხდია.

2003წ. 20 ოქტომბრის განჩინებით აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს მიერ აპელანტების _ რ., ჯ., ა., გ., თ. და ო. ზ-ებს უარი ეთქვათ საპელაციო და დამატებით სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნებზე და უცვლელად დარჩა ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 6 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2003წ. 20 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მოსარჩელეებმა, რომლებმაც მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება, რაც საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2004წ. 12 მარტის განჩინებით დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

აღნიშნული განჩინებით სააპელაციო სასამართლოს მიეთითა, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სასამართლოს უნდა დაედგინა, რომელი აქტი წარედგინა სოფ. ...ს კოოპერატიული მეურნეობის რწმუნებულთა კრებას და რეალურად, რომელი მათგანი დამტკიცდა. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს დამატებითი მტკიცებულებების საფუძველზე უნდა დაედგინა, ირიცხებოდა თუ არა სადავო მიწის ნაკვეთი სარეზერვო ფონდში, რადგან საქმის მასალებში წარმოდგენილი მტკიცებულებების მიხედვით აღნიშნულ საკითხზე დასკვნები წინააღმდეგობრივია, კერძოდ, ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2001წ. 3 დეკემბრის ¹114 გადაწყვეტილების შესაბამისად, ბ-ებზე გადაცემული ფართი არ ირიცხებოდა მიწების სარეფორმო ფონდში, ხოლო აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილების მიხედვით, სარეზერვო ფონდში გამოიყო სოფ. ...ს კოოპერატიულ მეურნეობაზე რიცხული 83,9 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი, აქედან ციტრუსი _ 30,0 ჰა-ს ოდენობით.

2004წ. 24 ივნისს რ., ჯ., გ., ა., თ. და ო. ზ-ების წარმომადგენელმა გ. გ-მ დამატებითი სააპელაციო საჩივრით მიმართა აჭარის ა/რ უმაღლეს სასამართლოს, რომელშიც მიუთითა, რომ 2000წ. 18 მაისის შარაბიძეების თემის საკრებულოს და მიწის სარეფორმო კომისიის დადგენილება გაუქმდა 2001წ. 15 დეკემბრის დადგენილებით, რაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 60.7. მუხლის თანახმად, სადავო აქტისაგან წარმოშობილი სამართლებრივი შედეგების გაუქმებას იწვევს, რის გამოც, საკარმიდამო მიწის ნაკვეთების მიღება-ჩაბარების აქტებს სამართლებრივი საფუძველი გამოეცალა.

ამასთან, აპელანტებმა მიუთითეს, რომ საქმეში არსებული სოფ. ...ს კოოპერატიული მეურნეობის აქტის დედანი ყალბია, რაზეც პროკურატურაში სისხლის სამართლის საქმეა და მოითხოვეს მისი მტკიცებულებათა სიიდან ამორიცხვა.

ხელვაჩაურის რაიონული საგამოძიებო განყოფილების 2004წ. 16 აგვისტოს დადგენილებით, სისხლის სამართლის საქმე არ აღიძრა ყალბი დოკუმენტების შედგენისა და გამოყენების ფაქტზე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2004წ. 16 სექტემბრის განჩინებით აპელანტ ზ-ების წარმომადგენელ გ. გ-ის შუამდგომლობა დაკმაყოფილდა და საქმის წარმოება შეჩერდა ხელვაჩაურის რაიონული საგამოძიებო განყოფილების დადგენილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2005წ. 22 აპრილის განჩინებით საქმის წარმოება განახლდა.

2005წ. 3 მაისს აჭარის უმაღლეს სასამართლოში გამართულ მთავარ სხდომაზე აპელანტებმა გაზარდეს სასარჩელო მოთხოვნა, კერძოდ, პირვანდელ სასარჩელო მოთხოვნებთან ერთად მოითხოვეს შარაბიძეების თემის საკრებულოს მიწის სარეფორმო კომისიის მიერ სადავო საკითხის კომისიური წესით განხილვა და გადაწყვეტა.

2005წ. 3 მაისს აჭარის უმაღლესი სასამართლოს გადაწყვეტილებით სააპელაციო და დამატებითი სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნები დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2002წ. 6 აგვისტოს გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც სასარჩელო მოთხოვნა დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ; გაუქმდა 2000წ. 24 ივლისს შარაბიძეების თემის საკრებულოს მიერ ო. და თ. ბ-ებზე გაცემული მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტები ¹22/6-104 და 222/6-105, ასევე, მათზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გამოყოფის შესახებ სოფ. ...ს მეკომურთა საერთო კრების 2000წ. 31 მაისის ¹2 ოქმი; ხელვაჩაურის რაიონის შარაბიძეების თემის საკრებულოს და ხელვაჩაურის რაიონის მიწის მართვის სამმართველოს დაევალათ, მოქმედი კანონმდებლობის დაცვით, ო. და თ. ბ-ებზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გამოყოფის საკითხის განხილვა და გადაწყვეტა; ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობას და სახელმწიფო მიწის იჯარით გამცემ კომისიას დაევალათ კანონმდებლობით დადგენილი წესით რ., ჯ., თ., ო. და ა. ზ-ებზე მიწის იჯარით გაცემის საკითხის განხილვა და გადაწყვეტა; ო. და თ. ბ-ების შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

სადავო მიწას ამუშავებდნენ აპელანტები 2000წ. ბოლომდე, ხოლო მას შემდეგაც რაც დაიწყო მიწის რეფორმა, ისინი აგრძელებდნენ მიწით სარგებლობას და იხდიდნენ საიჯარო ქირას, თუმცა ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებთან წერილობითი ფორმით ხელშეკრულება არ გაუფორმებიათ.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია ასევე ის ფაქტი, რომ ო. და თ. ბ-ებზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გაცემა განხორციელდა ისე, რომ არ იყო განსაზღვრული, იყო თუ არა ჩარიცხული სადავო მიწის ნაკვეთი მიწის სარეფორმო ფონდში.

სააპელაციო სასამართლომ აჭარის მინისტრთა საბჭოს 2001წ. 8 ნოემბრის საოქმო დადგენილებისა და ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2001წ. 3 დეკემბრის გადაწყვეტილების საფუძველზე დადგენილად მიიჩნია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი არ არის ჩარიცხული მიწის სარეფორმო ფონდში.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქმის მასალებში არსებული 1993წ. 12 იანვრის სოფ. ...ს კოოპერატიული მეურნეობის დადგენილებისა და კომისიის მიერ შედგენილი 1993წ. 28 იანვრის აქტის მიხედვით, ე.წ. «ეკალაურის” და ¹7 ბრიგადის დაკნინებული ციტრუსების ტერიტორია 6 ჰა-ს ოდენობით შეტანილ იქნა სარეფორმო ფონდში გამოყოფილ მიწების სიაში, მაგრამ მითითებული აქტი არ დამტკიცდა სოფ. ...ს კოოპერატიული მეურნეობის კრების მიერ და საბოლოო დამტკიცებისათვისაც არ გადაუგზავნიათ ზემდგომი ორგანოსათვის.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის დადგენილებით სოფ. ...ს კოოპერაციულ მეურნეობაში გამოიყო მიწის სარეზერვო ფონდი, რომელშიც სადავო ტერიტორია «ეკალაური” არ იყო შეტანილი. ამასთან, 1996 წლამდე შეჩერებული იყო დამტკიცებული სარეზერვო ფონდის გაცემა, რაც აჭარის მინისტრთა საბჭოს მიწის რეფორმის 1997წ. 9 აგვისტოს საოქმო დადგენილებით ასევე შეჩერდა.

საქმეში არსებული მტკიცებულების, კერძოდ, აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილების საფუძველზე, რომლიდანაც ირკვევა, რომ სარეზერვო ფონდში გამოიყო სოფ. ...ს კოოპერაციულ მეურნეობაზე რიცხული 83,9 ჰექტარი მიწის ნაკვეთი, აქედან 30, 0 ჰა ციტრუსი, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ დავის არსებითად და საბოლოოდ გადაწყვეტისათვის გასარკვევი იყო, სადავო მიწის ნაკვეთი ე.წ. «ეკალაურას” ტერიტორია, წარმოადგენდა სარეფორმო, სარეზერვო თუ სახელმწიფო მიწის ფონდს. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრება, რომ აღნიშნული საკითხი შესწავლილ უნდა იქნეს და გადაწყდეს საკრებულოს მიწის სარეფორმო კომისიის მიერ, რომელსაც კანონმდებლობით ევალება ამ საკითხების შესწავლა და გადაწყვეტა.

სააპელაციო სასამართლომ საფუძვლიანად მიიჩნია აპელანტების მოთხოვნა იმასთან დაკავშირებით, რომ შარაბიძეების თემის საკრებულოს კიდევ ერთხელ დეტალურად უნდა შეესწავლა მოთხოვნა და განეხილა მხარეებს შორის არსებული სადავო საკითხი.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ შესაბამისი ორგანოების მიერ საკითხის საფუძვლიანი შესწავლის შემდეგ ბ-ებზე საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის გამოყოფის თაობაზე უნდა იხელმძღვანელონ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. ¹48 დადგენილებით.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ო. და თ. ბ-ებმა, რომლებმაც მოითხოვეს მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოში შემდეგი მოტივით:

კასატორებს მიაჩნიათ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსკ-ის 393-394-ე მუხლები, კერძოდ, სასამართლოს გადაწყვეტილებაში მითითებული არ არის არცერთი მატერიალური სამართლის ნორმა, რომელსაც ემყარება გადაწყვეტილება, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გადაწყვეტილება მთლიანობაში იურიდიულად არ არის დასაბუთებული, რის გამოც გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება შეუძლებელია.

კასატორები თვლიან, რომ სასამართლომ საქმე განიხილა ზერელედ, არაობიექტურად, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სადავო ადმინისტრაციული აქტები გააუქმა მაშინ, როდესაც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსი არ იცნობს ამგვარ ტერმინს და რეალურად, შესაძლებელია ადმინისტრაციული აქტის მხოლოდ ბათილად ცნობა ან ძალადაკარგულად გამოცხადება.

კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3. მუხლი და არ იმსჯელა მოთხოვნის ხანდაზმულობაზე, აგრეთვე, არ გაითვალისწინა ის გარემოება, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტების მიმართ მათ გააჩნდათ კანონიერი ნდობის უფლება, რომლის საფუძველზეც ო. და თ. ბ-ებმა განახორციელეს იურიდიული მნიშვნელობის მოქმედება, რის გამოც აქტის ბათილად გამოცხადების შედეგად მათ ადგებათ ზიანი.

კასატორები თვლიან, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას სასამართლომ არ იმსჯელა და არ გამოიკვლია საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ მითითებული საკითხი, კერძოდ, წარმოადგენდა თუ არა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილების საფუძველზე გამოყოფილი მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს სადავო მიწის ნაკვეთი.

ასევე, კასატორებს მიაჩნიათ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება აგებულია უსაფუძვლო მოსაზრებებზე და სასამართლოს მიერ არ არის გამოყენებული კონკრეტული კანონის ნორმა, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსკ-ის 249.4. მუხლი, რომლის თანახმად, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღინიშნოს სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოებები, მოსაზრებანი, რომლითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებებს და კანონები, მოსაზრებანი, რომლითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა.

კასატორები თვლიან, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსკ-ის 105-ე მუხლი, რომლის თანახმად, სასამართლო ვალდებული იყო, სრულყოფილად შეეფასებინა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, ხოლო ფაქტობრივი გარემოებებისათვის მიეცა სამართლებრივი შეფასება, რაც სააპელაციო სასამართლოს მიერ უგულებელყოფილ იქნა, კერძოდ, სასამართლოს არ უმსჯელია და სამართლებრივი შეფასება არ მიუცია აჭარის ა/რ მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის 2001წ. 25 მაისის ¹06/10 ბრძანებით გამოყოფილი კომისიის დასკვნისათვის, რომლის მიხედვითაც, სადავო მიწის ნაკვეთი აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹341 დადგენილებით ჩარიცხული იყო სარეზერვო ფონდში. ასევე, სასამართლოს არ უმსჯელია და სამართლებრივი შეფასება არ მიუცია საქმეში არსებულ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს თავმჯდომარის მოვალეობის შემსრულებელ დ. აბაშიძესთან 2001წ. 8 ნოემბერს ჩატარებული კომისიის ¹ 17/1 სხდომის ოქმისათვის, რომლის მიხედვით. სადავო მიწის ნაკვეთი წარმოადგენდა 6 ჰა ციტრუსის ბაღს და ირიცხებოდა სარეზერვო ფონდში.

კასატორები თვლიან, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ მოსარჩელეები თავის დროზე სარგებლობდნენ მიწის ნაკვეთით, რამდენადაც აღნიშნულის დამადასტურებელი იჯარის ხელშეკრულება საქმეში არ მოიპოვებოდა რომლის გაფორმება, კასატორის აზრით, სავალდებულო იყო, რის შემდეგაც ხელშეკრულება საჯარო რეესტრში უნდა დარეგისტრირებულიყო. კასატორს მიაჩნია, რომ სასამართლომ დაარღვია სსკ-ის 102.3. მუხლი, რადგან მტკიცებულების გარეშე დადასტურებულად ცნო გარემოება, რომელიც საჭიროებდა წერილობითი მტკიცებულების წარმოდგენას.

კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმეში არსებული დოკუმენტის, 1993წ. 28 იანვრის აქტის სიყალბე, რამდენადაც ასეთი არ იყო დადგენილი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული განაჩენით. ამასთან, კასატორი თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლო, სსკ-ის 137-ე მუხლის შესაბამისად, უფლებამოსილი იყო საბუთის ნამდვილობის დასადგენად დაენიშნა ექსპერტიზა და გამოეთხოვა სხვა მტკიცებულებანი, რისი დადასტურების შემდეგ, ამავე მუხლის მე-5 პუნქტის თანახმად, სასამართლოს უნდა გამოეტანა დასაბუთებული განჩინება და დოკუმენტი სიყალბის დასადგენად გადაეგზავნა საგამოძიებო ორგანოებისათვის.

კასატორები თვლიან, რომ სააპელაციო სასამართლო გასცდა თავისი უფლებამოსილების ფარგლებს, ვინაიდან იმსჯელა და დადგენილად ცნო ისეთი ფაქტობრივი გარემოება, რომლის თაობაზეც გადაწყვეტილების მიღება სცილდება მის კომპეტენციას.

კასატორებს მიაჩნიათ, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში საერთოდ არ უმსჯელია შეგებებული სარჩელის საფუძვლიანობაზე, რის გამოც სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსსკ-ის 170-ე, 172-ე და 185-ე მუხლები, რომლებიც ითვალისწინებს შემძენის, ანუ მესაკუთრის ინტერესების დაცვას დავის პროცესში. ასევე, სასამართლომ არ გამოიყენა»მიწის რეგისტრაციის შესახებ‚‚ საქართველოს კანონი, საქართველოს პრეზიდენტის 1998წ. 2 აგვისტოს ¹446 ბრძანებულება, რომლითაც რეგულირდება მიწაზე წარმოშობილი სამართლებრივი ურთიერთობანი.

მოწინააღმდგე მხარეებმა: რ., ჯ., ა., გ., თ. და ო. ზ-ებმა წარმოდგენილ შეპასუხებაში საკასაციო საჩივარი არ ცნეს და მოითხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

საკასაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე კასატორების წარმომადგენელმა თ. ს-მ მოითხოვა საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილება, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად სააპელაციო სასამართლოში დაბრუნება.

ამავე სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარეებმა: თ., რ., გ. და ო. ზ-ებმა ცნეს საკასაციო საჩივარი.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების გაცნობის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობის, გასაჩივრებული გადაწყვეტილების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმების და საქმის სასამართლო განხილვის შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, გაუქმდეს აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს 2005წ. 3 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დარღვეულია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ, სსკ-ის 393.2 «ბ” და 394. «ე” მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ გამოიყენა არც ერთი მატერიალურ-სამართლებრივი ნორმა, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, რის გამოც გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით სრულიად დაუსაბუთებელია.

სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, საკასაციო სასამართლოსათვის სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, თუ არ არის წარმოდგენილი დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

კონკრეტულ შემთხვევაში, კასატორების_ო. და თ. ბ-ების საკასაციო პრეტენზია დასაბუთებულია, კერძოდ, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ საქმე განიხილა ზერელედ, არაობიექტურად, რამდენადაც სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით სადავო ადმინისტრაციული აქტები გააუქმა, მაშინ, როდესაც ტერმინი «გაუქმება” მოიცავს ადმინისტრაციული აქტის, როგორც ბათილად ცნობას, ისე მის ძალადაკარგულად გამოცხადებას. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს და დაადგინოს, სარჩელი აღძრულია თუ არა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის საფუძველზე, რამდენადაც მითითებული საპროცესო ნორმა ითვალისწინებს სარჩელის აღძვრის შესაძლებლობას ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად ცნობის მოთხოვნით. ამასთან, საქმის ხელახლა განხილვისას სასამართლომ უნდა იმსჯელოს ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ფორმალურ და მატერიალურ კანონიერებაზე, აგრეთვე, უნდა დაადგინოს სადავო აქტის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობა და მისი სამართლებრივი საფუძვლიანობა, რაზეც სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია. შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა იმსჯელოს დავის საგნის კანონიერებაზე სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლიდან გამომდინარე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არ არის გამოყენებული კონკრეტული კანონის ნორმა, რის გამოც საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იურიდიული თვალსაზრისით სრულიად დაუსაბუთებელია.

საკასაციო სასამართლო ასევე იზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ სასამართლომ უხეშად დაარღვია სსკ-ის 249.4. მუხლი, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში საერთოდ არ უმსჯელია შეგებებული სარჩელის საფუძვლიანობაზე, ამასთან, გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში არ არის აღნიშნული მტკიცებულებანი, რომელთაც ემყარება სასამართლოს დასკვნები და მოსაზრებანი, რომლებითაც სასამართლო უარყოფს ამა თუ იმ მტკიცებულებებს, აგრეთვე კანონები, რომლითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა.

საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილების მიხედვით, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992წ. 18 იანვრის ¹48 და 10 მარტის ¹290 დადგენილებების საფუძველზე დამტკიცდა სარეზერვო ფონდების შესაქმნელად გამოყოფილი მიწების ნუსხა, რომელთა შორის მითითებულია სოფ. ...ს კოოპერაციულ მეურნეობაში-83,9 ჰექტარი მიწა, აქედან: ჩაის - 0,2 ჰექტარი, ციტრუსის - 30,0 ჰა, ტუნგი-18,7 ჰა, ქვიანი სახნავი-24,2 ჰექტარი და ჩამონაჭერი მიწები-10,0 ჰა. მითითებული დადგენილება სადავოდ არ გაუხდია არც ერთ მხარეს, შესაბამისად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქმის ხელახლა განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა იმსჯელოს და გამოიკვლიოს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ერთხელ უკვე მითითებულ გარემოებაზე, კერძოდ, წარმოადგენდა თუ არა აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 1994წ. 25 თებერვლის ¹41 დადგენილების საფუძველზე გამოყოფილი მიწის ნაკვეთის შემადგენელ ნაწილს სადავო მიწის ნაკვეთი. ამდენად, საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორთა მოტივს იმის თაობაზე, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ დარღვეულია სსკ-ის 105-ე მუხლი, რომლის თანახმად, სასამართლო ვალდებული იყო, სრულყოფილად გამოეკვლია საქმეში არსებული მტკიცებულებები და სამართლებრივი შეფასება მიეცა მათთვის. მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საქმის ფურცელ 209-212-ზეE არსებული 2000წ. 18 მაისის სხდომის ოქმის ამონაწერიდან ირკვევა, რომ მოპასუხე ო. და თ. ბ-ებს გადაეცათ არა «ეკალაურების” ტერიტორიაზე არსებული მიწის ფართი, არამედ სოფ. ...ს ტერიტორიაზე_საკარმიდამო მიწის ნაკვეთი ციტრუსების ხარჯზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორთა მოტივს, რომ სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოება, რომ «სადავო მიწას ამუშავებდნენ აპელანტები 2000წ. ბოლომდე, ხოლო მას შემდეგ რაც დაიწყო მიწის რეფორმა ისინი აგრძელებდნენ სადავო მიწით სარგებლობას და იხდიდნენ საიჯარო გადასახადს”, თუმცა სასამართლო აქვე უთითებს, რომ აპელანტებს ადგილობრივი მმართველობის ორგანოებთან წერილობითი ფორმით ხელშეკრულება არ გაუფორმებიათ, აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ საიჯარო ქირის გადახდის დამადასტურებელი ქვითრის საფუძველზე მიწაზე სარგებლობის უფლების წარმოშობას არ იცნობს საქართველოს მიწის კანონმდებლობა, მეტიც, სახელმწიფოს საკუთრებაში არსებულ მიწაზე სარგებლობის უფლების წარმოშობის საფუძველს წარმოადგენს მიწის იჯარის ხელშეკრულება, რომელიც უნდა დაიდოს წერილობითი ფორმით მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს, «მეიჯარე”-სახელმწიფოს და «მოიჯარეს” შორის. ამდენად, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების მიღებისას დაარღვია სსკ-ის 102.3. მუხლი, რომლის თანახმად, საქმის გარემოებები, რომლებიც კანონის თანახმად უნდა დადასტურდეს გარკვეული სახის მტკიცებულებებით, არ შეიძლება დადასტურდეს სხვა სახის მტკიცებულებებით.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ საქმის ხელახალი განხილვისას სასამართლომ სსსკ-ის 84-ე მუხლის საფუძველზე უნდა დაადგინოს, წარმოადგენენ თუ არა რ., ჯ., გ., ა., თ. და ო. ზ-ები სათანადო მოსარჩელეებს, ანუ სარჩელი აღძრულია თუ არა იმ პირების მიერ, რომლებსაც მოთხოვნის უფლება აქვთ და გამოიკვლიოს, კონკრეტულად რომელ სასარჩელო მოთხოვნაზე შეიძლება წარმოადგენდნენ ისინი სათანადო მოსარჩელეებს. სასამართლომ უნდა იმსჯელოს, კონკრეტულად რა ზიანი მიადგა მოსარჩელეებს სადავო ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტებით და დარღვეულია თუ არა მათი სუბიექტური უფლებები, მით უფრო იმ პირობებში, როდესაც საქმის მასალებში არ მოიპოვება დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ სადავო ადმინისტრაციული აქტებით ფიზიკურ პირებზე გაცემული მიწის ნაკვეთი წარმოადგენს მოსარჩელეთა სარგებლობაში არსებულ მიწის ნაკვეთს.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს კასატორთა მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაადგინა საქმეში არსებული დოკუმენტის, კერძოდ, 1993წ. 28 იანვრის აქტის სიყალბე, რამდენადაც აღნიშნული არ არის დადასტურებული კანონით დადგენილი წესის შესაბამისად, უფრო მეტიც, საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ ხელვაჩაურის რაიონული საგამოძიებო განყოფილების 2004წ. 16 აგვისტოს დადგენილებით, სისხლის სამართლის საქმე არ აღიძრა ყალბი დოკუმენტების შედგენისა და გამოყენების ფაქტზე ხანდაზმულობის ვადის გასვლის გამო.

საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სრულიად ალოგიკური და დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში განვითარებული მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ აჭარის ა/რ მინისტრთა საბჭოს 2001წ. 8 ნოემბრის საოქმო დადგენილებისა და ხელვაჩაურის რაიონის გამგეობის 2001წ. 3 დეკემბრის გადაწყვეტილების მიხედვით, სადავო მიწის ნაკვეთი არ ირიცხებოდა სარეზერვო ფონდში, რამდენადაც საქმის მასალებით ირკვევა, რომ მითითებული ადმინისტრაციული აქტები ბათილად იქნა ცნობილი აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული 2002წ. 23 აპრილის გადაწყვეტილებით.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო თვლის, რომ სახეზეა სსკ-ის 412.1. მუხლით განსაზღვრული საკასაციო საჩივრის დაკმაყოფილების და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტური საფუძვლები, ხოლო სსკ-ის 411-ე მუხლის მიხედვით, შეუძლებელია ახალი გადაწყვეტილების მიღება. სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას, კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების მიღების მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემომითითებული გარემოებები, სწორი სამართლებრივი კვალიფიკაცია მისცეს დავის საგანს და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ «საერთო სასამართლოების შესახებ» ორგანულ კანონს, 25.11.2005წ. ცვლილების შესაბამისად, დაემატა 88⁴-ე მუხლი, რომლის თანახმად, 2006წ. 1 იანვრამდე საქართველოს პრეზიდენტს და საქართველოს იუსტიციის უმაღლეს საბჭოს დაევალათ უზრუნველეყოთ აფხაზეთის ა/რ უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს და აჭარის ა/რ უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს ლიკვიდაცია, ხოლო, ამავე ნორმის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, აჭარის ა/რ უმაღლესი სააპელაციო სასამართლოს წარმოებაში არსებული საქმეები ლიკვიდაციის შემდეგ გადაეცა ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს, რის გამოც, მოცემული საქმე განსახილველად უნდა დაუბრუნდეს უფლებამოსილ სასამართლოს _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I, სსკ-ის 257-ე, 372-ე, 390-ე, 399-ე, 412-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ო. და თ. ბ-ების საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

2. გაუქმდეს აჭარის ა/რ უმაღლესი სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 3 მაისის გადაწყვეტილება;

3. საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცეს ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას;

4. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

5. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.