¹ას-966-1168-08 26 იანვაrი, 2009წ.

¹თბილისი

სამოქალაქო, სამეწაrმეო და გაკოტrების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომაrე),

ლ. ლაზაrაშვილი (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფოrმა _ ზეპიrი განხილვის გაrეშე

კასატოrი (მოსაrჩელე) _ გ. ნ-შვილი (წაrმომადგენელი გ. ს-ძე)

მოწინააღმდეგე მხაrე (მოპასუხე) _ სს “ე.-ა”

მესამე პიrები – საქაrთველოს ეკონომიკუrი განვითაrების სამინისტrო და სსიპ საწაrმოთა მაrთვის სააგენტო

გასაჩივrებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 აპrილის განჩინება

დავის საგანი _ აქციონეrთა საეrთო კrების ოქმის უკანონოდ ცნობა და ლიკვიდაციის პrოცესის შეწყვეტა

ა ღ წ ე r ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2006 წლის 7 ნოემბეrს თბილისის საქალაქო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სასაrჩელო განცხადებით მიმაrთა გ. ნ-შვილმა მოპასუხე სს “ე.-ს”, მესამე პიrების _ საქაrთველოს ეკონომიკის სამინისტrოსა და სსიპ საწაrმოთა მაrთვის სააგენტოს მიმაrთ. მოსაrჩელემ მოითხოვა სს „ე.-ს“ აქციონეrთა 2000 წლის 28 დეკემბrის საეrთო კrების გადაწყვეტილების უკანონოდ აღიაrება სს “ე.-ს“ ლიკვიდაციასთან დაკავშიrებით სახელმწიფო ქონების მაrთვის სამინისტrოს გადაწყვეტილების მხაrდაჭეrისა და ლიკვიდატოrად საზოგადოების გენეrალუrი დიrექტოrის, ნ. ჭ-უას აrჩევის ნაწილში და სს „ე.-ს“ ლიკვიდაციის პrოცესის შეწყვეტა საზოგადოების ლიკვიდაციის გაrეშე.

მოსაrჩელის მითითებით, 2000 წლის 28 დეკემბეrს სს „ე.-ს“ აქციონეrთა კrების სახელით დომინანტმა აქციონეrმა, სახელმწიფომ (აქციათა 87%-ის მესაკუთrე) მიიღო გადაწყვეტილება სამინისტrოს გადაწყვეტილების მხაrდაჭეrისა და ლიკვიდატოrად სს „ე.-ს“ გენეrალუrი დიrექტოrის ნ. ჭ-უას აrჩევის შესახებ. მაrთალია, კrებას ესწrებოდა საწესდებო კაპიტალის 89,7%-ის მფლობელი აქციონეrები, მაგrამ გადაწყვეტილება მიღებულია დომინანტი აქციონეrის მიეr ეrთპიrოვნულად, rაც ეწინააღმდეგება „მეწაrმეთა შესახებ“ კანონის 14.1.2 მუხლის მოთხოვნას. გასათვალისწინებელია ის გაrემოებაც, rომ სააქციო საზოგადოება იყო და აrის მომგებიანი საწაrმო, rაც გამოrიცხავს მისი ლიკვიდაციის ეკონომიკუr მიზანშეწონილობას. მოსაrჩელე აღნიშნავდა, rომ ლიკვიდაციის პrოცესი ლახავს მისი, rოგოrც ამ საზოგადოების აქციონეrის უფლებებს, მიიღოს მონაწილეობა სამეწაrმეო საქმიანობაში, აქციათა ფლობის, მაrთვისა და განკაrგვის გზით (ს.ფ.1-2).

თბილისის საქალაქო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 6 ნოემბrის გადაწყვეტილებით გ. ნ-შვილის საrჩელი აr დაკმაყოფილდა. იმავე გადაწყვეტილებით გაუქმდა 2007 წლის 2 მაისის განჩინებით გამოყენებული საrჩელის უზrუნველყოფის ღონისძიება და სს „ე.-ს“ მოეხსნა საწაrმოს ლიკვიდაციის პrოცესის დასrულების შესახებ აკrძალვა.

სასამაrთლომ დადგენილად ცნო, rომ გასაჩივrებული გადაწყვეტილების თაობაზე მოსაrჩელისათვის ცნობილი იყო ჯეr კიდევ 2001 წლის იანვაrში. შესაბამისად, სასამაrთლომ მიიჩნია, rომ მოსაrჩელეს გაშვებული ჰქონდა “მეწაrმეთა შესახებ” კანონის მე-15 მუხლით დადგენილი ხანდაზმულობის ყველა ვადა (ს.ფ. 121-126).

საქალაქო სასამაrთლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივrა გ. ნ-შვილმა, rომელმაც მოითხოვა გასაჩივrებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით საrჩელის დაკმაყოფილება (ს.ფ. 128-130).

თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 აპrილის განჩინებით სააპელაციო საჩივაrი აr დაკმაყოფილდა. უცვლელად დაrჩა საქალაქო სასამაrთლოს გასაჩივrებული გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამაrთლო დაეთანხმა პიrველი ინსტანციის სასამაrთლოს მოსაზrებას სადავო კrების ოქმის უკანონოდ აღიაrების მოთხოვნის ნაწილში საrჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე. „მეწაrმეთა შესახებ“ კანონის 15.1 მუხლის თანახმად, პrეტენზიის წაrდგენის ხანდაზმულობის ვადა აrის ხუთი წელი მათი წაrმოშობიდან, საზოგადოების ლიკვიდაციიდან ან პაrტნიოrის გასვლიდან, თუ კანონი სხვა rამეს აr განსაზღვrავს. ამავე კანონის 15.2 მუხლის მიხედვით, დაუშვებელია პაrტნიოrთა კrების, აგrეთვე სამეთვალყუrეო საბჭოს გადაწყვეტილებათა გასაჩივrება კrების ოქმის შედგენიდან ოrი თვის გასვლის შემდეგ. სააპელაციო სასამაrთლომ მიიჩნია, rომ მოცემულ შემთხვევაში გამოყენებული უნდა იქნეს გასაჩივrების აrა სპეციალუrი ოrთვიანი, აrამედ ზოგადი, ხუთწლიანი ვადა, rადგან კrებაზე მიღებული საკითხი აr განეკუთვნება საზოგადოების ჩვეულებrივ საქმიანობას. ხანდაზმულობის ვადის დენის დასაწყისად მიჩნეული უნდა იქნეს 2001 წლის იანვაrი, rოდესაც, მოსაrჩელის განმაrტებით, მან შეიტყო სადავო გადაწყვეტილების აrსებობის შესახებ. შესაბამისად, სასამაrთლომ მიიჩნია, rომ მხაrისათვის უფლების წაrმოშობიდან _ 2001 წლის იანვrიდან საrჩელის აღძვrამდე _ 2006 წლის 7 ნოემბrამდე გასულია კანონით განსაზღვrული ხანდაზმულობის ხუთწლიანი ვადა (ს.ფ. 171-176).

სააპელაციო სასამაrთლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივაrი შეიტანა მ. ნ-შვილმა (წაrმომადგენელი გ. ს-ძე), rომელმაც გასაჩივrებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით საrჩელის დაკმაყოფილება მოითხოვა. კასატოrი აღნიშნავს, rომ სასამაrთლომ აr გამოიყენა კანონი, rომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, rომელიც აr უნდა გამოეყენებინა და აrასწოrად განმაrტა კანონი.

სასამაrთლომ დაადგინა, rომ დავის გადაწყვეტისათვის ხანდაზმულობის ვადის დენის დასაწყისად მიჩნეული უნდა იქნას 2001 წლის იანვაrი, rოდესაც მოსაrჩელემ შეიტყო სადავო გადაწყვეტილების აrსებობის შესახებ. სასამაrთლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლი, rომელიც ხანდაზმულობის ვადის ათვლას უკავშიrებს პიrის მიეr უფლების დაrღვევის შესახებ ინფოrმაციის მიღებას. მოცემულ შემთხვევაში მოსაrჩელემ სადავო გადაწყვეტილების მიღების პrოცედუrის დაrღვევის შესახებ შეიტყო 2006 წელს და აrა 2001 წელს, rოგოrც ეს გადაწყვეტილებაშია აღნიშნული. კასატოrის განმაrტებით, „მეწაrმეთა შესახებ“ კანონის 15.1 და 15.2 მუხლების გამოყენება დამოუკიდებელ საფუძვლად მოცემულ საქმეში აrასწოrია, მათი გამოყენება შესაძლებელია მხოლოდ სამოქალაქო კოდექსის 130-ე მუხლთან ეrთად.

სასამაrთლომ აrასწოrად განმაrტა „მეწაrმეთა შესახებ“ კანონის 14.1.2 მუხლი (მოპასუხის მიეr სადაო გადაწყვეტილების მიღების დღისათვის _ 2000 წლის 28 დეკემბrისათვის აrსებული rედაქციით). სასამაrთლომ დაადგინა, rომ მიუხედავად იმისა, rომ გადაწყვეტილების მიღებისას თანხმობა მხოლოდ ეrთ აქციონეrს აქვს განცხადებული, კანონის მოთხოვნა აr Aაrის დაrღვეული, rადგან გადაწყვეტილება მხაrდაჭეrილი იქნა აქციონეrთა 50%-ზე მეტი ხმებით. კასატოrის განმაrტებით, ამგვაrი დასკვნა ეწინააღმდეგება „მეწაrმეთა შესახებ“ კანონის 14.1.2 მუხლის აკrძალვას – ეrთი პაrტნიოrის მიეr საზოგადოების დაშლის დაუშვებლობას.

კასატოrის განმაrტებით, მტკიცებულებათა შეფასებისას სასამაrთლოს მიეr დაrღვეული იქნა სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მე-2 ნაწილის მოთხოვნა. სასამაrთლომ დაადგინა, rომ კrებაზე სახელმწიფო ქონების მაrთვის სამინისტrოს გადაწყვეტილება მხაrდაჭეrილი იქნა აქციონეrთა 87%-ის ხმებით. ეს თითქოს გულისხმობს, rომ სახელმწიფოს გაrდა rომელიმე სხვა აქციონეrმაც მხაrი დაუჭიrა მიღებულ გადაწყვეტილებას, rაც აr გამომდინაrეობს წაrმოდგენილი მტკიცებულებებიდან და აr შეესაბამება სინამდვილეს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამაrთლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივrის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, rომ გ. ნ-შვილის (წაrმომადგენელი გ. ს-ძე) საკასაციო საჩივაrი აr აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, rის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გაrემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვrავს საკასაციო საჩივrის განსახილველად დაშვების ამომწუrავ პიrობებს, rოგოrიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამაrთლის განვითაrებისა და ეrთგვაrოვანი სასამაrთლო პrაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამაrთლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგოrიის საქმეებზე საქაrთველოს უზენაესი სასამაrთლოს მანამდე აrსებული პrაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპrოცესო დაrღვევით, rომელსაც შეეძლო აrსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივrებულია სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr დაუსწrებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწrებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამაrთლო მიიჩნევს, rომ წაrმოდგენილი საკასაციო საჩივაrი აr აrის დასაშვები სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული აrც ეrთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატოrი ვეr ასაბუთებს სააპელაციო სასამაrთლოს მიეr საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპrოცესო დაrღვევით, rამაც აrსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპიrობა აrასწოrი გადაწყვეტილების გამოტანა.

საკასაციო საჩივაrი აr აrის დასაშვები აrც სააპელაიო სასამაrთლოს განჩინების საკასაციო სასამაrთლოს პrაქტიკისაგან განსხვავების აrსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივrის განხილვისა და საკასაციო სასამაrთლოს მიეr საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიrოება აr აrსებობს აrც სამაrთლის განვითაrებისა და ეrთგვაrოვანი სასამაrთლო პrაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზrისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინაrე, სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, გ. ნ-შვილის საკასაციო საჩივაrი აr ექვემდებაrება განსახილველად დაშვებას.

სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე კასატოrს უნდა დაუბrუნდეს მის მიეr გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლაrი) 70% _ 210 ლაrი.

ს ა r ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამაrთლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპrოცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. გ. ნ-შვილის (წაrმომადგენელი გ. ს-ძე) საკასაციო საჩივაrი თბილისის სააპელაციო სასამაrთლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 აპrილის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. გ. ნ-შვილს დაუბrუნდეს მის მიეr გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70% - 210 ლაrი შემდეგი ანგაrიშიდან: ხაზინის ეrთიანი ანგაrიშის ნომეrი – 200122900, მიმღები ბანკი – სახელმწიფო ხაზინა 220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი - ¹300773150, დანიშნულება – სახელმწიფო ბაჟი საქაrთველოს უზენაეს სასამაrთლოში განსახილველ საქმეებზე;

3. საკასაციო სასამაrთლოს განჩინება საბოლოოა და აr საჩივrდება.