ას-97-442-07 29 ივნისი, 2007 წ.

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე),

მარიამ ცისკაძე (მომხსენებელი), ნუნუ კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ. ქ-ე (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – დ. ქ-ე (მოსარჩელე)

დავის საგანი – საზღვრის აღდგენა

გასაჩივრებული სასამართლოს გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა – სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ხელახალი განხილვისათვის საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

დ. ქ-მ 2005 წლის ივლისში სარჩელით მიმართა სასამართლოს მოპასუხე გ. ქ-ის მიმართ და მოითხოვა სასაზღვრო მიჯნის აღდგენა და მიწის დაბრუნება. მოსარჩელემ თავისი მოთხოვნა იმით დაასაბუთა, რომ ამბროლაურის რაიონის სოფ. ... მიწის მიღება-ჩაბარების აქტის საფუძველზე გააჩნია 847 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი. მომიჯნავედ მცხოვრებმა გ. ქ-მ სასაზღვრო ღობე გადაწია მის ეზოში, რითაც მიითვისა 150 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი; ეზო-სამოსახლოს წინა მხარეს ნაცვლად 30 გრძივი მეტრისა, ღობე აღმართული იქნა 27 მეტრის გასწვრივ. მიუხედავად იმისა, რომ მოპასუხეს არ გააჩნია მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი, უარს აცხადებს მის მოთხოვნაზე, აღადგინოს საზღვარი და დაუბრუნოს მიტაცებული მიწის ნაკვეთი.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა დ. ქ-მ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 15 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. გაუქმდა ამბროლაურის რაიონული სასამართლოს 2005 წლის 19 დეკემბრის გადაწყვეტილება მოცემულ საქმეზე და მიღებულ იქნას ახალი გადაწყვეტილება. დ. ქ-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა. დადგენილ იქნა საზღვარი დ. ქ-სა და გ. ქ-ს შორის 1998 წლის 18 მარტის ¹496 მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტის შესაბამისად.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილება ეფუძნება შემდეგ მოტივებს: საქმეზე წარმოდგენილი 1992 წლის 18 მარტის ¹496 მიწის მიღება-ჩაბარების აქტით ირკვევა, რომ ამბროლაურის რაიონის სოფ. ... დ. ი-ის ძე ქ-ის ეზო სამოსახლო წარმოადგენს 847 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთს, რომელიც გზის გასწვრივ 30 გრძივ მეტრს, ხოლო გ. ქ-ის საზღვრის გასწვრივ 47 მეტრს შეადგენს. ამ მიწის ნაკვეთზე განთავსებულია დ. ქ-ის საცხოვრებელი სახლი.

სააპელაციო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე გ. ქ-ის მიერ მიცემული განმარტებით დადგენილია, რომ გ. ქ-მ სასაზღვრო მიჯნაზე არსებული ღობე გადაწია და გაავლო დ. ქ-ის მიწის მიღება-ჩაბარების აქტში გზის გასწვრივ დაფიქსირებული 30 მეტრიანი მონაკვეთის 28 მეტრზე მდებარე წერტილიდან 47 მეტრიანი ღობის პარალელურად. სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ გ. ქ-ის სახელზე მიწის ნაკვეთის მიღება-ჩაბარების აქტი გაცემული არ ყოფილა. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ დ. ქ-ის სასარჩელო მოთხოვნა საფუძვლიანია სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე, 170-ე, 172-ე, 181-ე მუხლების თანახმად, რადგან სადავო სასაზღვრო ღობის გადაწევით გ. ქ-ის მფლობელობაში გადავიდა ის მიწის ნაკვეთი, რომელიც დ. ქ-ის მიწის მიღება-ჩაბარების აქტშია დაფიქსირებული, ხოლო ამ მიწის, როგორც უძრავი ქონების ფლობის დამადასტურებელი კანონიერი საფუძველი გ. ქ-ს არ წარმოუდგენია.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა საქმეზე წარმოდგენილი 2004 წლის 15 ივნისის ორმხრივი შეთანხმების აქტი მხარეთა შორის მიწის ნაკვეთის კუთვნილებისა და სასაზღვრო მიჯნის განსაზღვრისათვის, რადგან დავის საგანს წარმოადგენს უძრავი ქონება და ამ ქონებით სარგებლობაში ხელშეშლის აღკვეთა. ამასთან, უძრავი ნივთის მართლზომიერად ფლობა შეიძლება დადგენილი იქნას მხოლოდ მოქმედი კანონმდებლობის საფუძველზე შესაბამისი ორგანოების მიერ გაცემული სათანადო დოკუმენტით.

სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა გ. ქ-მ, რომელმაც მოითხოვა მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატის გადაწყვეტილების გაუქმება და ხელახალი განხილვისათვის საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის. მისი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია იმით, რომ სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილება დაასაბუთა მხოლოდ გ. ქ-ის განმარტების საფუძველზე და ყოველმხრივ არ შეაფასა საქმეში წარმოდგენილი ის მტკიცებულებები, რომლებსაც არსებითი მნიშვნელობა აქვს მოცემული დავის სწორად გადაწყვეტისათვის.

მოწმეებმა ნიკორწმინდის ... გ. დ-მა, ... ყოფილმა თავმჯდომარემ თ. ჯ-მ, ყოფილმა უბნის ... ი. მ-მ, ... ე. ნ-მ და დ. მ-მა განმარტეს და დაადასტურეს, რომ 2004 წლის 15 ივნისს, მათი მონაწილეობით შექმნილი კომისიის მიერ აღმოჩნდა მოსარჩელის მხრიდან საზღვრის დარღვევის ფაქტი, კერძოდ, მოპასუხის (ანუ გ. ქ-ის) მხარეს საზღვარი დარღვეული იქნა 2.70 მ-ით, რაც შესაბამისი შეთანხმების ოქმში დაფიქსირდა და მათი თანდასწრებით ხელმოწერილი იქნა მოპირისპირე მხარეთა მიერ; მათივე განმარტებით, მოსარჩელემ აღნიშნული დარღვევის საფუძველზე შეადგინა მიწის მიღება-ჩაბარების აქტი, რომელშიც გადაასწორა მიწის ნაკვეთის ფართი. აღნიშნული შეთანხმებისა და მხარეთა მორიგების საფუძველზე მიჯნა დაუბრუნა თავის პირველად კანონიერ მდგომარეობას. ამ შეთანხმების ოქმს ხელს აწერენ დ. ქ-ის მეუღლე – მ. ქ-ე.კასატორი მიუთითებს, რომ სასამართლომ არასწორად გაიზიარა საეჭვო შინაარსის მქონე მიღება-ჩაბარების აქტი, რის გამოც დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მოთხოვნა.

სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე, 170-ე, 172-ე და 181-ე მუხლები. დ. ქ-ე არ წარმოადგენს სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს. მის მიერ წარმოდგენილი მიღება-ჩაბარების აქტი არ ანიჭებს თავისთავად მას არანაირ საკუთრების უფლებას სადავო მიწის ნაკვეთზე; მას არ გააჩნია კანონით დადგენილი საკუთრების უფლება, ეს უფლება არ არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, რასაც მისი წარმომადგენელიც არ უარყოფს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2007 წლის 7 მარტის განჩინებით გ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად; მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 20 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად;

კასატორის მოწინააღმდეგე მხარეს საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხთან დაკავშირებით მოსაზრება არ წარმოუდგენია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატა საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად თვლის, რომ გ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეორე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ-სამართლებრივ დავებში დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ საკასაციო საჩივრის საგნის ღირებულება აღემატება 50000 ლარს. ამავე მუხლის მეოთხე ნაწილის მიხედვით, არაქონებრივ-სამართლებრივ დავებში საკასაციო საჩივარი დასაშვებია სიტყვისა და გამოხატვის თავისუფლებასთან დაკავშირებულ დავებზე. ამავე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემოთ მითითებული საფუძვლით.

მოცემულ შემთხვევაში საკასაციო პალატა ყურადღებას ამახვილებს იმ გარემოებაზე, რომ დამკვიდრებული პრაქტიკა გაზიარებულია სააპელაციო სასამართლოს მიერ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლით დასაშვები არ არის.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას გ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს გ. ქ-ს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 (სამასი) ლარის 70%, რაც 210 (ორას ათ) ლარს შეადგენს.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე და 284-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

დაუშვებლად იქნეს მიჩნეული გ. ქ-ის საკასაციო საჩივარი.

კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 210 (ორას ათი) ლარი;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.