საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის
შემოწმების შესახებ
საქმე №178აპ-17 ქ. თბილისი
კ-ე ა, 178აპ-17 17 ივლისი, 2017 წელი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:
პაატა სილაგაძე (თავმჯდომარე),
ნინო გვენეტაძე, გიორგი შავლიაშვილი
ზეპირი მოსმენის გარეშე შეამოწმა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 თებერვლის განაჩენზე მსჯავრდებულ ა. კ-ა და მისი ინტერესების დამცველი ადვოკატების - ტ. ბ-ა და პ. მ-ს, ახალციხის რაიონული პროკურატურის პროკურორ კახაბერ ლეკიშვილის საკასაციო საჩივრების დასაშვებობის საკითხი და
გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა:
1. ბრალდების არსი:
ბრალდების შესახებ დადგენილების თანახმად, ა. კ-მ ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (ცემა, რამაც გამოიწვია დაზარალებულების ფიზიკური ტკივილი, მაგრამ არ მოჰყოლია საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 120-ე მუხლით გათვალისწინებული შედეგი (ორი ეპიზოდი), სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (სხვისი ნივთის დაზიანება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია) გათვალისწინებული დანაშაულები.
2. პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილი:
ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 15 ნოემბრის განაჩენით ა. კ-ე ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში (დ. შ-ს ცემის ეპიზოდი).
ა. კ-ე ცნობილ იქნა უდანაშაულოდ და გამართლდა საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში (რ. შ-ს ცემის ეპიზოდი).
ა. კ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენაში და სასჯელის სახედ და ზომად განესაზღვრა ჯარიმა - 2000 ლარი.
განაჩენით ა. კ-მ ჩაიდინა საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაული (სხვისი ნივთის დაზიანება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია).
3. აპელანტის მოთხოვნა:
აღნიშნული განაჩენი სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ახალციხის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა კახაბერ ლეკიშვილმა; მსჯავრდებულმა ა. კ-მ და მისმა ინტერესების დამცველმა ადვოკატებმა.
პროკურორი სააპელაციო საჩივრით ითხოვდა გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმებასა და ა. კ-ს დამნაშავედ ცნობას საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის, ხოლო სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენისათვის – უფრო მკაცრი სასჯელის შეფარდებას.
მსჯავრდებული ა. კ-ე და მისი ადვოკატები სააპელაციო საჩივრით ითხოვდნენ გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმებასა და საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით წარდგენილ ბრალდებაში გამამართლებელი განაჩენის დადგენას.
4. გასაჩივრებული განაჩენის სარეზოლუციო ნაწილი:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 თებერვლის განაჩენით ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2016 წლის 15 ნოემბრის განაჩენი დარჩა უცვლელად.
5. გასაჩივრებული განაჩენის ფაქტობრივი და სამართლებრივი დასაბუთება:
სააპელაციო პალატა დაეთანხმა 1-ლი ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტაციას იმასთან დაკავშირებით, რომ ბრალდების მხარემ ვერ შეძლო, წარმოედგინა გონივრულ ეჭვს მიღმა არსებულ შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომელიც საკმარისი იქნებოდა ა. კ-ს დამნაშავედ ცნობისათვის საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით; სააპელაციო პალატა ასევე არ დაეთანხმა დაცვის მხარის მოთხოვნას საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით მსჯავრდებულის გამართლების შესახებ და ჩათვალა, რომ აპელანტის პოზიცია აშკარად ეწინააღმდეგება საქმეში არსებულ სარწმუნო მტკიცებულებების ერთობლიობას, რომლითაც გონივრულ ეჭვს მიღმა დასტურდება ა. კ-ს მიერ სხვისი ნივთის დაზიანება, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით პირის მსჯავრდებისათვის საჭიროა, არსებობდეს შეთანხმებულ მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომლითაც დადგინდება ფაქტის არსებობა და უტყუარ მტკიცებულებათა ერთობლიობა, რომლითაც დადასტურდება ბრალდებულის დანაშაულებრივი კავშირი ფაქტთან. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ სასამართლო განხილვის დროს გამოკვლეული და საქმეში არსებული, ერთმანეთთან შეთანხმებული, აშკარა და დამაჯერებელი მტკიცებულებებით დადგენილად მიიჩნია და სადავო არ არის, რომ დაზარალებულ დ. შ-ს, სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის N დასკვნის თანახმად, სხეულზე არსებული სისხლნაჟღენთები მიყენებული აქვს რაიმე მკვრივი, ბლაგვი საგნის მოქმედებით, ხანდაზმულობით არ ეწინააღმდეგება წინასწარ ცნობებში მითითებულ თარიღს და მიეკუთვნება სხეულის დაზიანებათა მსუბუქ ხარისხს ჯანმრთელობის მოუშლელად, ხოლო სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის N დასკვნით დადგენილია, რომ რ. შ-ს სხეულზე გარეგნული დათვალიერებით დაზიანების რაიმე ობიექტური ნიშნები არ აღენიშნება.
სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა 1-ლი ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტაცია იმასთან დაკავშირებით, რომ დაზარალებულების რ. შ-ს, დ. შ-ა და მოწმეების ჩვენებებს შორის არის არსებითი წინააღმდეგობები, რაც მათ ჩვენებებს უკარგავს სანდოობას და დამაჯერებლობას, ასევე ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მოწმეები არიან დაზარალებულების ნათესავები და ფაქტობრივად სხვადასხვა როლით მონაწილეობდნენ რ. შ-ა და ა. კ-ს შორის მომხდარ დაპირისპირებაში, რის გამოც ისინი დაინტერესებულნი არიან საქმის შედეგით. სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ:
· საქმეზე მოწმის სახით დაიკითხება პირი, რომლისთვისაც ცნობილია კონკრეტული გარემოება. სამართალწარმოების პროცესში განსაკუთრებულ ყურადღებას იმსახურებენ თვითმხილველი მოწმეები, რომელთა ჩვენებები მომეტებული ინფორმაციულობით გამოირჩევა და წარმოადგენს უმნიშვნელოვანეს წყაროს. შესაძლოა, ფაქტის შემსწრე მოწმეთა ჩვენებებს შორის გარკვეული წინააღმდეგობები არსებობდეს, თუმცა რა დოზით არის ეს, უნდა შეაფასოს სასამართლომ.
· მოცემულ საქმეზე სააპელაციო პალატამ მიიჩნია რომ დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებში არ არის ისეთი არსებითი ხასიათის წინააღმდეგობები, რომლებიც მათ უაპელაციოდ გადააქცევდა არასანდო მტკიცებულებებად, თუმცა მათი შინაარსიდან გამომდინარე პალატას მიაჩნია, რომ არსებობს ისეთი ხასიათის უზუსტობები, რომლებიც უნდა აღმოფხვრილიყო მხარეთა მიერ პირველი ინსტანციის სასამართლოში მათი გამოკვლევისას, რაც არ შესრულებულა, მაგალითად: საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებით არ ირკვევა, თუ ვინ იყო ა. კ-ა და რ. შ-ს შორის ფიზიკური დაპირისპირების ინიციატორი, რა ვითარებაში მიიღო დ.შ-მ დაზიანებები და ვისი დარტყმის შედეგად განიცადეს დაზარალებულებმა ფიზიკური ტკივილი. არ აღმოფხვრილა ეჭვი, რომ დაზიანებები დ. შ-ს შესაძლოა, მიეღო დაცემის შედეგად, რის გამოც განიცადა ტკივილი. როგორც მისი ჩვენებით ირკვევა, ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენეს ა. კ-მ და მისმა ძმამ, რა დროსაც იგი წაიქცა და წიხლები ურტყეს სხეულზე. რამდენ ხანს ურტყამდნენ, აღარ ახსოვს, მაგრამ გონება არ დაუკარგავს.
· დაზარალებულ რ. შ-ს ჩვენებით დადგინდა, რომ როდესაც იგი კ-ს სახლთან იმყოფებოდა, მასთან მივიდა ა. კ-ე, რომელიც ნასვამი იყო და მას სიტყვიერი და ფიზიკური შეურაცხყოფა მიაყენა, დაარტყა გულმკერდის არეში, რის გამოც განიცადა ფიზიკური ტკივილი. ჩხუბი დაახლოებით 5-7 წუთს გაგრძელდა. შემდეგ შემოესმა დედის – დ. შ-ს ყვირილი, რომელიც ძირს იყო წაქცეული და ა. კ-ე ფეხებს ურტყამდა. მოწმე რ. შ-მ აჩვენა, რომ დ. შ-ს, რომელიც წაქცეული იყო, ა. და თ. კ-ი ურტყამდნენ წიხლებს. მოწმე ლ. მ-ს განმარტებით, ჩხუბს და ფიზიკურ დაპირისპირებას არ შესწრებია და როდესაც შემთხვევის ადგილზე მივიდა, ნახა დ. შ-ე, რომელიც განათების ბოძთან იყო წაქცეული და შველას ითხოვდა, ხოლო ამ ადგილიდან დაახლოებით 20 მეტრში, ა. კ-ე და რ. შ-ე ერთმანეთს აყენებდნენ სიტყვიერ შეურაცხყოფას. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ 1-ლი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას არ დაზუსტებულა ა. კ-ა და მისი ძმის როლი ჩხუბისა და, შესაბამისად, დაზიანების მიყენების პროცესში. არ აღმოფხვრილა ყველა ის წინააღმდეგობა, რომლებიც საქმეზე დაკითხულ მოწმეთა ჩვენებებშია გამოკვეთილი, კერძოდ: პირველმა ვინ დაარტყა დ. შ-ს; ხელი დაარტყეს თუ ფეხი; რომელი ძმის დარტყმის შედეგად განიცადა ტკივილი; თუ რ. შ-ა და ა. კ-ს შორის 5-7 წუთს მიმდინარეობდა ჩხუბი, ეს უკანასკნელი როგორ აღმოჩნდა დ. შ-ნ 20 მეტრის დაშორებით; რ. შ-ს მიყენებული შესაძლო ფიზიკური შეურაცხყოფა ხომ არ იყო გამოწვეული თავად რ. შ-ს აგრესიის თავიდან ასაცილებლად, მით უფრო, რომ ამ ქმედებისათვის რ.შ-ე მიეცა სისხლის სამართლის პასუხისგებაში და მის მიმართ დამდგარია გამამტყუნებელი განაჩენი და ა.შ.
სააპელაციო პალატამ აღნიშნა, რომ ბრალდების მხარემ უტყუარად ვერ დაადასტურა ა. კ-ს მიმართ საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (ორი ეპიზოდი) წარდგენილი ბრალდება, ხოლო საქმის სააპელაციო წესით განხილვისას წარმოდგენილი არ ყოფილა რაიმე ახალი მტკიცებულება, რაც გამოიწვევდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განაჩენის შეცვლას. საყოველთაოდ აღიარებული პრინციპის – ყველა ეჭვის ბრალდებულის სასარგებლოდ გადაწყვეტის გათვალისწინებით, მტკიცებულების შეფასების დროს წარმოშობილი ეჭვი, რომელიც არ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის (მსჯავრდებულის) სასარგებლოდ.
სააპელაციო პალატა ასევე არ დაეთანხმა დაცვის მხარის მოთხოვნას ა. კ-ს საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით უდანაშაულოდ ცნობის შესახებ და სრულად გაიზიარა 1-ლი ინსტანციის სასამართლოს არგუმენტაცია ბრალდებულ ა. კ-ს ჩვენების გაუზიარებლობის თაობაზე, სადაც აღნიშნულია, რომ არ იცის, ვისი ნასროლი ქვა მოხვდა რ. შ-ს მანქანის წინა საქარე მინას, რადგან იგი მანქანის უკანა მხარეს იდგა. მას არც ავტომანქანის ბამპერი დაუზიანებია. შემთხვევის ადგილზე მის გარდა ქვებს დ. შ-ც ისროდა. ა. კ-ს ჩვენება, რომ მას არ დაუზიანებია რ. შ-ს ავტომანქანა, ემსახურება პასუხისმგებლობის თავიდან არიდებას. უფრო მეტიც, მსჯავრდებულის ჩვენებას არ ადასტურებენ თვითმხილველი მოწმეები და იგი ეწინააღმდეგება საქმეზე გამოკვლეულ მტკიცებულებებს, კერძოდ, დაზარალებულმა რ. შ-მ განმარტა, რომ დაინახა ა. კ-მ როგორ ჩაარტყა ქვა მისი ავტომანქანის საქარე მინას, რომელიც დარტყმის შედეგად ჩაიშალა; დაზარალებულმა დ. შ-მ განმარტა, რომ დაინახა, თუ როგორ აიღო ა. კ-მ ხელში ქვა და ავტომანქანის საქარე მინას ჩაარტყა; მოწმე ვ. შ-მ დაადასტურა, რომ ა. კ-მ რ. შ-ს ავტომანქანას „ხელის დაყოლებით“ ჩაარტყა ქვა და გაუტეხა საქარე მინა; მოწმე რ. შ-მ მიუთითა, რომ ა. კ-მ, მას შემდეგ, რაც გააშველეს, აიღო ქვა და ჩაარტყა რ. შ-ს კუთვნილი ავტომანქანის წინა საქარე მინას; მოწმე ლ. მ-მ აჩვენა, რომ როდესაც ა. კ-ე ავტომანქანისაკენ გამოატარეს, ამ დროს მან დაინახა, როგორ აიღო ქვა და გაიქნია სატვირთო მანქანისაკენ, მაგრამ არ დაუნახავს, ეს ქვა მოხვდა თუ არა ავტომანქანას, თუმცა კონფლიქტის შემდეგ რ. შ-ს ავტომანქანის წინა საქარე მინა იყო გაბზარული. ტრასოლოგიური ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ავტომანქანა - ,,MERCEDES BENZ–ის’’, მოდელი ,,’’, სახელმწიფო ნომრით: , წინა ბამპერსა და წინა საქარე მინის ზედაპირზე არსებული დაზიანებები ტეხვის სახით განვითარებულია ერთი კონკრეტული შემთხვევის დროს, რაიმე მკვრივი, მყარი ზედაპირის მქონე საგანთან, ისეთი, როგორიც შეიძლება იყოს ქვა, შეხება-ურთიერთქმედებით, გარედან შიგნით მოქმედი ფიზიკური ძალის გამოყენების შედეგად.
სააპელაციო პალატამ ყურადღება გაამახვილა აპელანტის მითითებაზე ტრასოლოგიური და საქონელმცოდნეობითი ექსპერტიზის დასკვნების უტყუარობასთან მიმართებით და აღნიშნა, რომ ექსპერტებმა მოწმის სახით დაკითხვისას დაადასტურეს მათ მიერ გაცემული დასკვნების სისწორე და ამომწურავი პასუხები გასცეს ექსპერტიზის დასკვნებიდან გამომდინარე სადავო საკითხებზე წარმოშობილ შეკითხვებს. პალატამ მიიჩნია, რომ რაიმე არსებითი ხასიათის დარღვევა, რაც საეჭვოს გახდიდა აღნიშნული ექსპერტიზის დასკვნების სანდოობას არ გამოვლენილა.
სააპელაციო პალატამ დამატებით აღნიშნა, რომ ნათესაური კავშირი დაზარალებულთან არ წარმოადგენს მათი ჩვენებების უაპელაციოდ გაუზიარებლობის საფუძველს. მოცემულ საქმეზე დაზარალებულებსა და ფაქტის თვითმხილველ მოწმეებს მოსამართლემ განუმარტა ის სამართლებრივი შედეგები (საქართველოს სსკ-ის 3711-ე მუხლით მოსალოდნელი პასუხისმგებლობის შესახებ), რომელიც შესაძლოა, მოჰყოლოდა მათ მიერ არსებითად ურთიერთსაწინააღმდეგო ჩვენებების მიცემას და ის ფაქტი, რომ მოწმეები დაზარალებულების ნათესავები არიან, თავისთავად, საეჭვოს გახდიდა მათ სანდობაას.
სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-9 მუხლის თანახმად, სისხლისსამართლებრივი დევნის დაწყებისთანავე სისხლის სამართლის პროცესი ხორციელდება მხარეთა თანასწორობისა და შეჯიბრებითობის საფუძველზე. მხარეს უფლება აქვს, ამ კოდექსით დადგენილი წესით დააყენოს შუამდგომლობა, მოიპოვოს, სასამართლოს მეშვეობით გამოითხოვოს, წარადგინოს და გამოიკვლიოს ყველა შესაბამისი მტკიცებულება. ამავე კოდექსის მე–14 მუხლის შესაბამისად, მხარეს უფლება აქვს, სასამართლოში მოითხოვოს მოწმის უშუალოდ დაკითხვა და წარადგინოს საკუთარი მტკიცებულება, ხოლო 25-ე მუხლის მე–2 ნაწილის მიხედვით, მტკიცებულებათა მოპოვება და წარდგენა მხარეების კომპეტენციაა. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ დაცვის მხარემ სასამართლოს ვერ წარმოუდგინა რაიმე სახის მტკიცებულება, რაც არათუ უარყოფდა მსჯავრდებულის მიერ დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენას, არამედ ეჭვს მაინც შექმნიდა ბრალდების მხარის მიერ მოპოვებული მტკიცებულებების სანდოობისა და უტყუარობის მიმართ, რაც საბოლოოდ მსჯავრდებულის სასარგებლოდ იქნებოდა გადაწყვეტილი.
სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ 1-ლი ინსტანციის სასამართლომ ა. კ-ს განუსაზღვრა სამართლიანი სასჯელი, რომელიც სრულად შეესაბამება მსჯავრდებულის პიროვნებას, მის მიერ ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმეს და იგი სავსებით უზრუნველყოფს საქართველოს სსკ-ის 39-ე მუხლით გათვალისწინებული სასჯელის მიზნების განხორციელებას.
6. კასატორის მოთხოვნა:
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 თებერვლის განაჩენი გაასაჩივრეს მსჯავრდებულმა ა. კ-მ და მისმა ინტერესების დამცველმა ადვოკატებმა - ტ. ბ-ა და პ. მ-ა, ასევე – ახალციხის რაიონული პროკურატურის პროკურორმა კახაბერ ლეკიშვილმა.
მსჯავრდებული ა. კ-ე და მისი ინტერესების დამცველი ადვოკატები - ტ. ბ-ი და პ. მ-ი საკასაციო საჩივრით ითხოვენ გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმებას იმ ნაწილში, რომლითაც ა. კ-ე ცნობილ იქნა დამნაშავედ საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით და მის ნაცვლად გამამართლებელი განაჩენის დადგენას, ხოლო დანარჩენ ნაწილში – განაჩენის უცვლელად დატოვებას.
ახალციხის რაიონული პროკურატურის პროკურორი კახაბერ ლეკიშვილი საკასაციო საჩივრით ითხოვს გასაჩივრებული განაჩენის, როგორც უკანონოს, გაუქმებასა და ა. კ-ს კანონიერი სასჯელის შეფარდებას.
7. საკასაციო პალატამ შეისწავლა საკასაციო საჩივრები და დაასკვნა, რომ იგი არ აკმაყოფილებს საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც არ უნდა იქნეს დაშვებული განსახილველად, კერძოდ: საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 303-ე მუხლის მე-3 ნაწილი ამომწურავად იძლევა იმ საფუძველთა ჩამონათვალს, რომელთა არსებობის შემთხვევაში საკასაციო საჩივარი დასაშვებად ჩაითვლება, ასეთებია:
ა) საქმე მოიცავს სამართლებრივ პრობლემას, რომლის გადაწყვეტაც ხელს შეუწყობს სამართლის განვითარებასა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებას;
ბ) საქართველოს უზენაეს სასამართლოს მანამდე მსგავს სამართლებრივ საკითხზე გადაწყვეტილება არ მიუღია;
გ) საკასაციო საჩივრის განხილვის შედეგად მოცემულ საქმეზე სავარაუდოა მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან განსხვავებული გადაწყვეტილების მიღება;
დ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან;
ე) სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მატერიალური ან/და საპროცესო სამართლის ნორმების მნიშვნელოვანი დარღვევით, რასაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე;
ვ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება ეწინააღმდეგება მსგავს სამართლებრივ საკითხზე ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციას და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს;
ზ) კასატორი არასრულწლოვანი მსჯავრდებულია.
8. საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ მოცემულ სისხლის სამართლის საქმეში არ მოიპოვება არც ერთი ზემოაღნიშნული საფუძველი.
9. საკასაციო საჩივრებისა და საქმის შესწავლის შედეგად საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არ არსებობს გარემოება, რომლის გამოც საქმეს ექნებოდა არსებითი მნიშვნელობა სამართლის განვითარების ან მსგავს საქმეებზე ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის.
10. პალატა არ იზიარებს პროკურორის მითითებას, რომ ა. კ-ე სასამართლოს არ უნდა გაემართლებინა საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (ორ ეპიზოდში) წარდგენილი ბრალდების ნაწილში და ეთანხმება თბილისის სააპელაციო სასამართლოს განაჩენის სამართლებრივ დასაბუთებას მის უდანაშაულობასთან დაკავშირებით. ბრალდების მხარის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ცალსახად და უტყუარად არ დასტურდება ა. კ-ს მიერ საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით გათვალსიწინებული დანაშაულის ჩადენა.
11. საქართველოს კონსტიტუციის მე-40 მუხლის მე-3 ნაწილის იმპერატიული დანაწესის მიხედვით, გამამტყუნებელი განაჩენი უნდა ემყარებოდეს მხოლოდ უტყუარ მტკიცებულებებს. ყოველგვარი ეჭვი, რომელიც ვერ დადასტურდება კანონით დადგენილი წესით, უნდა გადაწყდეს ბრალდებულის სასარგებლოდ. აღნიშნული კონსტიტუციური დებულება წარმოადგენს სამართლებრივი სახელმწიფოს ერთ-ერთ საფუძველს, განამტკიცებს უდანაშაულო პირის მსჯავრდების თავიდან აცილების მნიშვნელოვან, საყოველთაოდ აღიარებულ პრინციპს - „in dubio pro reo“, რომლის თანახმად, დაუშვებელია პირის მსჯავრდება საეჭვო ხასიათის ბრალდებების საფუძველზე. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის მე-5 მუხლის მე-2 და მე-3 ნაწილების საფუძველზე არავინ არის ვალდებული, ამტკიცოს თავისი უდანაშაულობა; ბრალდების მტკიცების ტვირთი აკისრია თავად ბრალმდებელს (მაგალითისათვის იხ. უზენაესი სასამართლოს გადაწყვეტილება №462აპ-16, №404აპ-16). სსსკ-ის 269-ე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, არ შეიძლება გამამტყუნებელ განაჩენს საფუძვლად დაედოს ვარაუდი.
12. ამდენად, ზემოაღნიშნული ნორმების მოთხოვნების შესაბამისად, განსახილველ სისხლის სამართლის საქმეში არსებული მასალები არ ემყარება უტყუარ, ეჭვის გამომრიცხავ მტკიცებულებათა ერთობლიობას, რაც გონივრულ ეჭვს მიღმა მტკიცებულებითი სტანდარტით დაადასტურებდა ა. კ-ს მიერ საქართველოს სსკ-ის 125-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით (დ. შ-ა და რ. შ-ს ცემის ეპიზოდში) გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენას.
13. საკასაციო პალატა ასევე სრულად ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებას სასჯელის განსაზღვრის ნაწილში და აღნიშნავს, რომ მსჯავრდებულ ა. კ-ს საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით განსაზღვრული სასჯელი არის სამართლიანი და სრულად შეესაბამება მის მიერ ჩადენილი დანაშაულის სიმძიმეს.
14. პალატა აღნიშნავს, რომ დაცვის მხარე ვერ ასაბუთებს, თუ რაში მდგომარეობს საქმის განხილვისას სააპელაციო სასამართლოს მიერ დაშვებული მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან საპროცესო დარღვევები, რასაც შეეძლო, არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, ხოლო ასეთი დარღვევების არსებობა არ დასტურდება საქმის გულდასმით შესწავლის შედეგად. საკასაციო საჩივარში დაცვის მხარის მიერ წარმოდგენილი მოტივაცია საპროცესო დარღვევებთან დაკავშირებით, საკასაციო პალატას არ აძლევს იმის დასაბუთებულ საფუძველს, რომ საკასაციო საჩივრის დასაშვებად ცნობისა და საქმის განხილვის შემთხვევაში დადგინდება ისეთი მნიშვნელოვანი სამართლებრივი ან საპროცესო ხასიათის დარღვევები, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის განხილვის საბოლოო შედეგზე მსჯავრდებულის სასიკეთოდ.
15. საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება დაცვის მხარის მოთხოვნას ა. კ-ს საქართველოს სსკ-ის 187-ე მუხლის 1-ლი ნაწილით უდანაშაულოდ ცნობის თაობაზე და მიაჩნია, რომ გადაწყვეტილებით ნათლად არის დასაბუთებული ის მოტივები, რომელთა საფუძველზეც სააპელაციო სასამართლომ ა. კ-ე დამნაშავედ ცნო ზემოაღნიშნული დანაშაულის ჩადენაში; სააპელაციო პალატამ ყოველმხრივ და ობიექტურად შეამოწმა საქმეში არსებული მტკიცებულებები, შეაფასა თითოეული მათგანი საქმესთან მათი რელევანტურობის, დასაშვებობისა და უტყუარობის თვალსაზრისით, რის შედეგადაც ა. კ-ს მსჯავრი დაედო სხვისი ნივთის დაზიანებისათვის, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი გამოიწვია.
16. ამასთან, აღსანიშნავია, რომ სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება არ ეწინააღმდეგება ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის კონვენციასა და ადამიანის უფლებათა ევროპული სასამართლოს პრეცედენტულ სამართალს, რომლის თანახმადაც, განაჩენი შესაძლებელია, დასაბუთებული იყოს საკმარისად ნათელი და დასაბუთებული დასკვნებით ან გამყარებული[1] - ფაქტის თაობაზე გაუქარწყლებელი ვარაუდით და არა კონკრეტული ფაქტებით. განაჩენი უნდა ემყარებოდეს საქმეში არსებულ მტკიცებულებათა თავისუფალ შეფასებას, დასკვნებს, რომლებიც გამომდინარეობს ფაქტობრივი გარემოებებიდან და მხარეების მიერ წარდგენილი მოსაზრებებიდან. მტკიცება შეიძლება გამომდინარეობდეს საკმარისად ნათელი და დასაბუთებული დასკვნების ან ფაქტის თაობაზე გაუქარწყლებელი ვარაუდების ერთობლიობიდან.[2]
17. ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში არ იკვეთება საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3 და მე-31 ნაწილებით გათვალისწინებული მოთხოვნები, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად უნდა იქნეს ცნობილი.
18. საქართველოს სსსკ-ის 303-ე მუხლის მე-3, მე-32, მე-33, მე-4 ნაწილების შესაბამისად, საკასაციო პალატამ
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. მსჯავრდებულ ა. კ-ა და მისი ინტერესების დამცველი ადვოკატების - ტ. ბ-ა და პ. მ-ს, ახალციხის რაიონული პროკურატურის პროკურორ კახაბერ ლეკიშვილის საკასაციო საჩივრები არ იქნეს დაშვებული განსახილველად.
2. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
თავმჯდომარე პ. სილაგაძე
მოსამართლეები: ნ. გვენეტაძე
გ. შავლიაშვილი
[1] Salman v Turkey, ECtHR, 27/06/2000, §100.
[2] იხ., El Masri v the Former Yugoslav Republic of Macedonia, ECtHR, (GC), 13/12/2012; Hassan v the UK, ECtHR, (GC), 16/09/2014.
