¹ას-311-632-09 5 ივნისი, 2009 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი – ი. ა-შვლი

მოწინააღმდეგე მხარე – მ. ა-შვილი

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი – ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპლაციო პალატის 2005 წლის 18 თებერვლის განჩინებით ი. ა-შვილსა და მ. ა-შვილს შორის დამტკიცდა მორიგება შემდეგი პირობებით: «გარდაბნის რაიონის სოფელ ტაბახმელაში მდებარე ბინა თანაბარ წილად ½1/2 -1/2 საკუთრების უფლებით აღირიცხოს მ. და ი. ა-შვილებზე, აღნიშნული ბინა იქნეს დაკეტილი, არცერთმა მხარემ არ ისარგებლოს, გაიყიდოს ერთობლივად და თანხა გაიყოს შუაზე».

2008 წლის 28 მარტს ი. ა-შვილმა განცხადებით მიმართა სასამართლოს და მოითხოვა ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო მორიგების შესახებ განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება. განმცხადებელმა ახლად აღმოჩენილ გარემოებად მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ მ. ა-შვილი არ იყო ბიძამისის _ შ. ა-შვილის ბიოლოგიური შვილი, რაც მისთვის საქმის განხილვის დროს ცნობილი არ ყოფილა.

განმცხადებლის განმარტებით, საქმის წარმოების მორიგებით დამთავრება განაპირობა იმ გარემოებამ, რომ იმ პერიოდში ი. ა-შვილს მ. ა-შვილი მიაჩნდა ბიძაშვილად, კერძოდ, მამის ძმის _ შ. ა-შვილის ღვიძლ შვილად და მის კანონიერ მემკვიდრედ. აღნიშნულის საფუძველს აძლევდა საქმეზე წარმოდგენილი მ. ა-შვილის დაბადების მოწმობა და ვარვარა და შ. ა-შვილების განქორწინების მოწმობა. შესაბამისად, განმცხადებელმა მიიჩნია, რომ მ. ა-შვილს ჰქონდა როგორც კანონიერი, ასევე ბიოლოგიური უფლება მიეღო თავისი მამის კუთვნილი ქონება. ი. ა-შვილმა აღნიშნა, რომ მ. ა-შვილმა სასამართლო შეიყვანა შეცდომაში, დამალა შვილად აყვანის ფაქტი და ყველა დააჯერა, რომ ის შ. ა-შვილის ბიოლოგიური შვილი იყო, რომელიც მას შეეძინა კანონიერი ქორწინების დროს.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, ი. ა-შვილმა მოითხოვა მორიგების დამტკიცების შესახებ სასამართლოს 2005 წლის 18 თებერვლის განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების გაანხლება, ვინაიდან განმცხადებლის განმარტებით, აღნიშნულის თაობაზე მისთვის ცნობილი რომ ყოფილიყო, ის არ დათანხმდებოდა საქმის წარმოების მორიგებით დამთავრებაზე.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2009 წლის 20 თებერვლის განჩინებით ი. ა-შვილის განცხადება ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. სასამართლომ აღნიშნა, რომ განმცხადებლის მიერ მითითებული გარემოება ვერ ჩაითვლებოდა ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, ვინაიდან აღნიშნულთან დაკავშირებით იგი უთითებდა საქმის არსებითი განხილვის დროს გარდაბნის რაიონულ სასამართლოში წარდგენილ შესაგებელში.

აღნიშნული განჩინება კერძო საჩივრით გაასაჩივრა ი. ა-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის წარმოების განახლების შესახებ მისი განცხადების ხელახლა არსებითი განხილვისათვის იმავე სასამართლოში დაბრუნება იმ საფუძვლით, მართალია პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას მან მიუთითა, რომ დაბადების მოწმობაში ასახული პირები არ შეიძლებოდა მ. ა-შვილის მშობლები ყოფილიყვნენ, ვინაიდან მათ შვილი არ შესძენიათ, მაგრამ საქმის განხილვის დროს გამოთქმული მოსაზრება არ ემყარებოდა არანაირ მტკიცებულებას და ატარებდა ვარაუდის ხასიათს, აღნიშნულის დამადასტურებელი საბუთი კი მას არ გააჩნდა. მხოლოდ 2008 წლის 11 მარტს, როდესაც მას გადაეცა მოპასუხის მიერ სარჩელზე წარდგენილი შესაგებელი და თანდართული დოკუმეტები, აღნიშნულ დოკუმენტებში აღმოჩნდა, რომ 1994 წლით დათარიღებული შვილად აყვანის მოწმობაზე დასმული იყო «ბათუმის სახალხო დეპუტატების საქალაქო საბჭოს» წარწერიანი მრგვალი ბეჭედი, მაშინ როდესაც 1994 წლისათვის ამ სახელწოდებით საქართველოში ხელისუფლების ადგილობრივი ორგანოები უკვე აღარ არსებობდნენ და, იგივე წარწერიანი მრგვალი ბეჭდით იყო დამოწმებული მ. ა-შვილის დაბადების მოწმობაც. 2005 წლის 18 თებერვლის სასამართლო სხდომაზე მისთვის ცნობილი რომ ყოფილიყო ეს გარემოება, ის არ დასთანხმდებოდა დავის მორიგებით დამთავრებაზე და სასამართლო გამოიტანდა მისთვის ხელსაყრელ გადაწყვეტილებას, ვინაიდან სამკვიდროს მიღებისათვის კანონით დადგენილი ექვსთვიანი ვადის აღდგენის ფაქტობრივი და სამართლებრივი საფუძვლები არ არსებობდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატამ, საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 417-ე მუხლის საფუძველზე, აღნიშნული კერძო საჩივარი საქმის მასალებთან ერთად განსახილველად გადმოაგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოში.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, საქმის ზეპირი განხილვის გარეშე, შეისწავლა საქმის მასალები, კერძო საჩივრის საფუძვლები და თვლის, რომ ი. კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 421-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით ან გაჩინებით დამთავრებული საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია მხოლოდ მაშინ, როდესაც არსებობს გადაწყვეტილების ბათილად ცნობის (422-ე მუხლი) ან ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების შესახებ (423-ე მუხლი) განცხადების წინამძღვრები.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 423-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის თანახმად, კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილება შეიძლება გასაჩივრდეს ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლების მოთხოვნით, თუ მხარისათვის ცნობილი გახდა ისეთი გარემოებები და მტკიცებულებები, რომლებიც ადრე რომ ყოფილიყო წარდგენილი სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას.

ამავე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, ამ მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტში აღნიშნული საფუძვლებით საქმის განახლება დასაშვებია, თუ მხარეს თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისას მიეთითებინა ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე.

მითითებული ნორმების შინაარსიდან გამომდინარე, ახლად აღმოჩენილ გარემოებათა გამო საქმის წარმოების განახლება დასაშვებია იმ შემთხვევაში, თუ მხარის მიერ წარმოდგენილი ფაქტები და მტკიცებულებები არსებობდა გადაწყვეტილების გამოტანამდე, მაგრამ ცნობილი არ იყო მანამდე და მხარემ არ იცოდა აღნიშნული ფაქტის თაობაზე, ამასთან, მას თავისი ბრალის გარეშე არ ჰქონდა შესაძლებლობა საქმის განხილვისა და გადაწყვეტილების მიღების დროს მიეთითებინა ახალ გარემოებებსა და მტკიცებულებებზე.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმასთან დაკავშირებით, რომ ი. ა-შვილის მიერ მითითებული გარემოება, ზემოაღნიშნული მუხლის თანახმად, არ შეიძლება მიჩნეულიყო ახლად აღმოჩენილ გარემოებად, ვინაიდან აღნიშნულთან დაკავშირებით ი. ა-შვილი უთითებდა საქმის არსებითი განხილვის დროს გარდაბნის რაიონულ სასამართლში წარდგენილ შესაგებელში, რასაც თავად კერძო საჩივრის ავტორიც არ უარყოფს. კერძოდ, მისთვის ცნობილი იყო შვილად აყვანის ფაქტის შესახებ და, მიუხედავად, ამისა, მხარეები მაინც მორიგდნენ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კერძო საჩივრის ავტორმა ვერ მიუთითა ისეთი გარემოებები და ვერ წარმოადგინა ისეთი მტკიცებულებები, რომელთა შესახებაც თავისი ბრალის გარეშე არ შეეძლო განჩინების მიღების დროს მიეთითებინა და, რომლებიც ადრე რომ წარედგინა სასამართლოში საქმის განხილვის დროს, გამოიწვევდა მისთვის ხელსაყრელი გადაწყვეტილების გამოტანას, შესაბამისად, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ არ არსებობს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქლააქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 თებერვლის განჩინების გაუქმების სამართლებრივი საფუძვლები.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე და 420-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ი. ა-შვილის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

უცვლელად დარჩეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 თებერვლის განჩინება;

განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.