ას-480-867-06 15 მარტი, 2007 წ.

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მიხეილ გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

თეიმურაზ თოდრია (მომხსენებელი), როზა ნადირიანი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი – სს “ .. ..” (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ინდმეწარმე “ე...”, შპს “მ....” (მოპასუხეები)

დავის საგანი – იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტა, მიწის ნაკვეთიდან ნაგებობის გადატანა, საიჯარო დავალიანების გადახდა

გასაჩივრებული სასამართლოს განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 6 ივლისის საოქმო განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის წარმოების განახლება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

სს „ .. ..“ სარჩელით მიმართა ქ.თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ინდმეწარმე „ე...სა“ და შპს „მ...ის“ მიმართ და მოითხოვა იჯარის ხელშეკრულების შეწყვეტა, მიწის ნაკვეთიდან ნაგებობის გადატანა, მიწის განთავისუფლება და საიჯარო დავალიანების გადახდა.

მოსარჩელემ მიუთითა, რომ სს „ .. ..“ და შპს „მ...ს“ შორის დადებული საიჯარო ხელშეკრულების თანახმად, შპს „მ...ს“ სს „ .. ..“ კუთვნილ ტერიტორიაზე, რომელიც მდებარეობს ქ.თბილისში, ... ქ. ¹5-ში გამოეყო 43 კვ.მ ფართი და მიეცა უფლება განეთავსებინა მინიავტოსერვისი და საამისოდ მოეწყო შენობა, რომელიც ხელშეკრულების ვადის გასვლის შემდეგ ან უნდა დაშლილიყო, ან შეთანხმებულ ფასებში უნდა შეესყიდა სს „ .. ..“ .

შპს „მ...ის“ მიერ სს „ .. ..“ კუთვნილ ტერიტორიაზე აშენდა მინიავტოსერვისის ფუნქციონირებისათვის საჭირო შენობა, რომელიც მიღებულ იქნა ექსპლოატაციაში. ამის შემდეგ 2000 წლის 22 თებერვალს შპს „მ...სა“ და ინდმეწარმე „ე...ს“ შორის სს „ .. ..“ ტერიტორიაზე აშენებულ შენობაზე დაიდო ყიდვა-გაყიდვის ხელშეკრულება. ფაქტობრივ მოიჯარეს წარმოადგენდა ინდმეწარმე „ე...“, რომელმაც 2001 წლის იანვრიდან შეწყვიტა საიჯარო ქირის გადახდა. აღნიშნული ხელშეკრულება გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 29 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ბათილად იქნა ცნობილი.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოითხოვა სს „ .. ..“ და ინდმეწარმე „ე...ს“ შორის 2000 წლის 1 თებერვალსა და 2001 წლის 22 მარტს დადებული ხელშეკრულებების შეწყვეტა, მოპასუხეების დავალდებულება გადაიტანონ მათ საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან ნაგებობა, ასევე მან მოითხოვა მიწის ნაკვეთის გამონთავისუფლება და ინდმეწარმე „ე...სათვის“ საიჯარო დავალიანების - 1031.62 ლარის დაკისრება.

2002 წლის 7 ოქტომბერს დაზუსტებული სასარჩელო განცხადებით მიმართა სს „ .. ..“ და მოითხოვა საიჯარო დავალიანების - 3097,36 ლარისა და ადვოკატის ხარჯების - 1000 ლარის დაკისრება ინდმეწარმე „ე...სათვის“.

2002 წლის 22 ოქტომბერს შეგებებული სარჩელით მიმართეს შპს „მ...მ“ და ინდმეწარმე „ე...მ“ და მოითხოვეს სს “ .. ..” დადებული საიჯარო ხელშეკრულებების ბათილად ცნობა. მათ მიუთითეს, რომ სს “ .. ..” იჯარის ხელშეკრულებების დადების მომენტში საიჯარო მიწის ნაკვეთზე არ გააჩნდა სანოტარო წესით დადასტურებული საბუთი საკუთრების შესახებ და იგი არ ყოფილა რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში ნაკვეთის მესაკუთრედ, ამიტომ სს “ .. ..” არ გააჩნდა ნაკვეთის იჯარით გაცემის უფლებამოსილება.

2002 წლის 17 იანვარს გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს აღიარებითი სარჩელით მიმართა შპს “მ...მ", მოპასუხეების სს ,, .. .." და თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის მიმართ და მოითხოვა აღიარებულ იქნეს, რომ სს “ .. .." არ გამოუსყიდია სადავო 43 კვ.მ. მიწის ფართი და შესაბამისი ცვლილება იქნეს შეტანილი საჯარო რეესტრში. კონკრეტულად კი დაფიქსირდეს, რომ ... ქუჩაზე მდებარე მიწის ფართი არ წარმოადგენს სს “ .. .." საკუთრებას.

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 29 ოქტომბრის განჩინებით სარჩელები ერთ წარმოებად გაერთიანდა. გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 15 იანვრის გადაწყვეტილებით სს “ .. ..” სარჩელი დაკმაყოფილდა, შეწყდა სს “ .. ..” და შპს “მ...ს”, ასევე ინდმეწარმე “ე...ს” შორის 1998 წლის 25 დეკემბერს, 2000 წლის 1 თებერვალსა და 2001 წლის 22 მარტს დადებული იჯარის ხელშეკრულებები; მოპასუხე შპს “მ...სა” და ინდმეწარმე “ე...ს” დაევალათ სს “ .. ..” ტერიტორიაზე მდებარე მინიავტოსერვისის შენობის დემონტაჟი და ტერიტორიიდან გატანა, ამასთან ინდმეწარმე “ე...ს” დაეკისრა საიჯარო ქირის დავალიანების – 3097,36 ლარის გადახდა, შპს მემონტაჟესა და ინდმეწარმე “ე...ს” შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, შპს “მ...ის” სარჩელი ... ქუჩაზე მდებარე 43 კვ.მ მიწის ნაკვეთთან დაკავშირებით საჯარო რეესტრში ცვლილებების შეტანის შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანეს შპს “მ...მ” და ინდმეწარმე “ე...მ” (ს.ფ.202).

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2004 წლის 2 აპრილის განჩინებით ცალკე წარმოებად გამოიყო სააპელაციო საჩივარი საჯარო რეესტრში ცვლილებების შეტანის თაობაზე, ხოლო დანარჩენ ნაწილში საქმის წარმოება შეჩერდა გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლამდე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2005 წლის 22 მარტის განჩინებით უცვლელად დარჩა საოლქო სასამართლოს 2004 წლის 19 მაისის განჩინება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005 წლის 2 ივნისის განჩინებით შეჩერებულ ნაწილში განახლადა საქმის წარმოება და საქმე განსახილველად გადაეგზავნა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა სააპელაციო პალატას.

ინდმეწარმე “ე...მ” განცხადება შეიტანა სასამართლოში და მოითხოვა მოცემული საქმის წარმოების შეჩერება იმ მოტივით, რომ სხვა სასამართლოს წარმოებაშია მისი სარჩელი სს “ .. ..” მიმართ (ს.ფ. 445). მან მიუთითა, რომ უნდა გაირკვეს მინიავტოსერვისზე უფლების მქონე სუბიექტის ვინაობა. ამის შემდეგ, უნდა გაირკვეს ექვემდებარება თუ არა მინიავტოსერვისი დემონტაჟს და ვინ უნდა მოახდინოს დემონტაჟი. სანამ არ დადგინდება აღნიშნული საკითხი, მანამდე სასამართლო მოკლებული იქნება შესაძლებლობას გადაწყვიტოს შენობის დემონტაჟისა და მისი ტერიტორიიდან გატანის საკითხი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 6 ივლისის საოქმო განჩინებით შეჩერდა მოცემული საქმის წარმოება ნაგებობის დემონტაჟისა და გატანის თაობაზე. ასევე ინდმეწარმე “ე...სათვის” იჯარის თანხის დაკისრების შესახებ, თბილისის საქალაქო სასამრთლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში არსებული დავის გადაწყვეტამდე (ს.ფ.499).

აღნიშნულ განჩინებაზე კერძო საჩივარი შეიტანა სს “ .. ..” და მიუთითა, რომ სს “ .. ..” მოთხოვნას წარმოადგენს მისი კუთვნილი მიწის ნაკვეთიდან ნაგებობის მოშლა და ტერიტორიის გამონთავისუფლება, ასევე საიჯარო ხელშეკრულებიდან გამომდინარე დავალიანების დაფარვა (ს.ფ.516). სააპელაციო სასამართლომ კი საქმე შეაჩერა იმ მოტივით, რომ ინდმეწარმე “ე...მ” და შპს “მ...მ” შეიტანეს სარჩელი აღნაგობის ურთიერთობის არსებობის აღიარების მოთხოვნით. აღნიშნული მოთხოვნა მათ დააყენეს მოცემული საქმის განხილვისას თავიანთ შესაგებელში. სააპელაციო სასამართლოს თვითონ უნდა ემსჯელა აღნაგობის ურთიერთობის საკითხზე და არ უნდა შეეჩერებინა აღნიშნული საქმის წარმოება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2006 წლის 27 ივლისის განჩინებით კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა და, შემდგომი განხილვის მიზნით, გადაეგზავნა საქართველოს უზენაეს სასამართლოს (ს.ფ.520).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის ზეპირი მოსმენის გარეშე გაეცნო კერძო საჩივარს და მიაჩნია, რომ სს “ .. ..” კერძო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის წარმოებაში არსებული აღნაგობის ხელშეკრულების არსებობის აღიარების შესახებ სარჩელის განხილვამდე შეუძლებელია განსახილველი საქმის განხილვა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 279-ე მუხლის პირველი “დ” პუნქტის თანახმად, სასამართლო ვალდებულია შეაჩეროს საქმის წარმოება, თუ საქმის განხილვა შეუძლებელია სხვა საქმის გადაწყვეტამდე, რომელიც განხილულ უნდა იქნეს სამოქალაქო, სისხლის სამართლის ან ადმინისტრაციული წესით.

კონკრეტულ შემთხვევაში სამართლებრივი შეფასება უნდა მიეცეს “შეუძლებლობის” ცნებას, ანუ რა შემთხვევა შეიძლება ქმნიდეს ისეთ ობიქტურ სირთულეს, რომელიც შეუძლებელს ხდის ამ საქმის გამოკვლევას. “შეუძლებლობა” წარმოადგენს ისეთ ობიექტურ სირთულეს ან დაბრკოლებას, რომელიც გულისხმობს, უპირველეს ყოვლისა, ისეთი გარემოებებს, რომლის დადგომა არის განპირობებული მართლმსაჯულების განხორციელების დამაბრკოლებელ ფაქტორებით. კონკრეტულ შემთხვევაში ასეთ ობიექტურ სირთულედ კერძო საჩივრის ავტორის მიერ მითითებულია აღიარებითი სარჩელის საქალაქო სასამართლოში განხილვა.

აღნიშნულთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა განმარტავს, რომ განჩინებაში მოყვანილი გარემოება არ წარმოადგენს ზემოაღნიშნული ნორმით გათვალისწინებულ ისეთ შემთხვევას, რომელიც მიჩნეულ უნდა იქნეს მოცემული საქმის გამოკვლევის შეუძლებლობის განმაპირობებელ ობიექტურ სირთულედ ან დაბრკოლებად, რამდენადაც მითითებული ნორმის დანაწესიდან გამომდინარე, კანონმდებელი ასეთ სირთულედ მოიაზრებს მოცემული საქმის განხილვისათვის აუცილებელ ისეთ არსებით ფაქტობრივ გარემოებას, რომელიც წარმოადგენს სხვა სასამართლოს განხილვის საგანს, და ამდენად, პროცესუალურად შეუძლებელს ხდის კონკრეტული საქმის განხილვას. ამასთან ერთად გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული ობიექტური გარემოებების საფუძველზე სხვა სასამართლოს მიერ გამოტანილი გადაწყვეტილებით მას შემდეგში შეიძლება მიეცეს პრეიდიციული მნიშვნელობა ამ საქმის გადაწყვეტისას.

ამრიგად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საქმის წარმოების შეჩერების შესახებ სამართლებრივ საფუძველს მოკლებულია. ამ შემთხვევაში არ არსებობს განსახილველი ნორმით გაათვალისწინებული საქმის განხილვის შეუძლებლობის მიზეზები.

ამასთან ერთად გასათვალისწინებელია, რომ აღნიშნული საქმის განხილვისას კერძო საჩივრის ავტორებს შეეძლოთ თავიანთი უფლებების დაცვის მიზნით გაემახვილებინათ ყურადღება აღნაგობის ინსტიტუტთან დაკავშირებულ სამართლებრივ და ფაქტობრივ საკითხებზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 420-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

სს “ .. ..” კერძო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;

გაუქმდეს მოცემულ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2006 წლის 6 ივლისის საოქმო განჩინება;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.