საქმე №75აგ-17 თბილისი

დ-ე ი. 75აგ-17 8 თებერვალი, 2018 წელი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს

სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შემდეგი შემადგენლობით:

პაატა სილაგაძე (თავმჯდომარე),

ნინო გვენეტაძე, ბესარიონ ალავიძე

ზეპირი მოსმენის გარეშე განიხილა მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მისი ადვოკატის -ვ. გ-ს საკასაციო საჩივარი ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენზე.

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

1. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენით ი. დ-ე, - დაბადებული 19.. წელს, - ცნობილ იქნა დამნაშავედ და მიესაჯა: საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 19,109-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“, „ე“ ქვეპუნქტებით - 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა, ხოლო 19,109-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“, მე-2 ნაწილის „ა“ და მე-3 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტებით - 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა. ამავე კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე სასჯელები შეიკრიბა და სისხლის სამართლის კოდექსის 50-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საბოლოოდ, დანაშაულთა ერთობლიობით, ი. დ-ს განესაზღვრა 30 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რომლის ათვლა დაეწყო 2009 წლის 26 აპრილიდან. მასვე სასჯელის ვადაში ჩაეთვალა პატიმრობაში ყოფნის დრო.

2. აღნიშნული განაჩენი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენით დარჩა უცვლელად.

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2011 წლის 29 აპრილის განჩინებით დაუშვებლად იქნა ცნობილი მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მისი ადვოკატის - დ. კ-ს საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენზე.

4. „ამნისტიის შესახებ“ საქართველოს 2012 წლის 28 დეკემბრის კანონის საფუძველზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინებით მსჯავრდებულ ი. დ-ს ¼-ით შეუმცირდა სისხლის სამართლის კოდექსის 19,109-ე მუხლის მე-3 ნაწილის „ბ“ და „ე“ ქვეპუნქტებით დადგენილი სასჯელი - 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა და განესაზღვრა 13 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. მასვე ¼-ით შეუმცირდა სისხლის სამართლის კოდექსის 19,109-ე მუხლის პირველი ნაწილის „დ“, მე-2 ნაწილის „ა“ და მე-3 ნაწილის „ე“ ქვეპუნქტებით დადგენილი სასჯელი - 18 წლით თავისუფლების აღკვეთა და განესაზღვრა 13 წლითა და 6 თვით თავისუფლების აღკვეთა. ამავე კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის საფუძველზე სასჯელები შეიკრიბა და საბოლოოდ ი. დ-ს განესაზღვრა 27 წლით თავისუფლების აღკვეთა, რომლის ათვლა დაეწყო 2009 წლის 26 აპრილიდან.

5. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2015 წლის 8 მაისის განჩინებით დაუშვებლად იქნა ცნობილი მსჯავრდებულ ი.დ-ს ადვოკატ დ. კ-ს შუამდგომლობა ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო განაჩენის გადასინჯვის თაობაზე.

6. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2015 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მისი ადვოკატის - დ. კ-ს საკასაციო საჩივარი და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2015 წლის 8 მაისის განჩინება დარჩა უცვლელად.

7. 2016 წლის 27 დეკემბერს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატას ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო შუამდგომლობით მიმართა მსჯავრდებულმა ი. დ-მ, რომელმაც მოითხოვა მის მიმართ გამოტანილი განაჩენის გადასინჯვა და სასჯელის კანონთან შესაბამისობაში მოყვანა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლში შეტანილი ცვლილების საფუძველზე.

8. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 იანვრის განაჩენით მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობა არ დაკმაყოფილდა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენი და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინება დარჩა უცვლელად.

9. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 იანვრის განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრა მსჯავრდებულმა ი. დ-მ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმება და მის მიმართ გამოტანილი განაჩენის გადასინჯვა საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლში შეტანილი ცვლილების საფუძველზე.

10. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 ივლისის განჩინებით თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 იანვრის განაჩენი გაუქმდა და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს ხელახალი განხილვისათვის იმ საფუძვლით, რომ სააპელაციო სასამართლოს, მოქმედი - 2009 წლის 9 ოქტომბრის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 329-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად, მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობის დასაშვებად ცნობის შემდეგ, საქმე უნდა განეხილა 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით და არა მოქმედი კოდექსის მიხედვით.

11. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენით, საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 ივლისის განჩინების საფუძველზე საქმის ხელახალი განხილვის შედეგად, მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობა ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო განაჩენის გადასინჯვის შესახებ არ დაკმაყოფილდა და თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენი და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინება დარჩა უცვლელად.

12. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენი საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მსჯავრდებულმა ი. დ-მ და მისმა ადვოკატმა ვ. გ-მ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმება და ახალი - გამამართლებელი გადაწყვეტილების მიღება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

1. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ შეამოწმა საქმის მასალები, გააანალიზა საკასაციო საჩივრის საფუძვლიანობა და დაასკვნა, რომ იგი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და გასაჩივრებული განაჩენი უნდა დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

2. საკასაციო პალატა, პირველ რიგში, ყურადღებას ამახვილებს მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მისი ადვოკატის - ვ. გ-ს მოსაზრებაზე, რომ თითქოს სააპელაციო სასამართლომ 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენით არასწორად განმარტა საქართველოს მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 329-ე მუხლის მე-3 ნაწილის ნორმატიული შინაარსი და საპროცესო კოდექსის მოთხოვნათა საწინააღმდეგოდ მიიღო აღნიშნული სადავო განაჩენი 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის შესაბამისად, რაც, მათივე აზრით, გასაჩივრებული განაჩენის გაუქმების საფუძველია. ამ არგუმენტთან მიმართებით საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ კასატორებს შეუძლიათ, იხილონ ამავე საქმეზე მიღებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 ივლისის განჩინება, რომლითაც გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 იანვრის განაჩენი და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს ხელახალი განხილვისათვის იმ საფუძვლით, რომ საქართველოს მოქმედი - 2009 წლის 9 ოქტომბრის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 329-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლოს მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობის დასაშვებად ცნობის შემდეგ საქმე უნდა განეხილა ძველი - 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით და არა მოქმედი კოდექსის მიხედვით, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობა ხელახლა განიხილა ძველი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით და მიიღო სადავოდ გამხდარი - 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენი.

3. ამასთან, საკასაციო პალატა კიდევ ერთხელ უთითებს, რომ საქართველოს მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (2009 წლის 9 ოქტომბრის კანონი) მე-2 მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სისხლის სამართლის პროცესში გამოიყენება ის საპროცესო ნორმა, რომელიც მოქმედებს გამოძიებისა და სასამართლო განხილვის დროს. ანალოგიური დათქმაა ძველ - 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსშიც, კერძოდ: ამ კოდექსის მე-3 მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სისხლის სამართლის პროცესში გამოიყენება სისხლის სამართლის საპროცესო კანონი, რომელიც მოქმედებს წინასწარი გამოძიებისა და სასამართლო განხილვის დროს. ამჟამად მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 329-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად კი, ამ კოდექსის ამოქმედებამდე დაწყებულ სისხლისსამართლებრივი დევნის საქმეებზე სისხლის სამართლის პროცესი გრძელდება საქართველოს 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით, გარდა ამავე კოდექსის 168¹-ე და 168²-ე მუხლებით გათვალისწინებული განრიდების გამოყენების შემთხვევებისა.

4. ამდენად, ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო განაჩენის გადასინჯვის თაობაზე შუამდგომლობის დასაშვებობის საკითხზე სასამართლომ უნდა იმსჯელოს მოქმედი - 2009 წლის 9 ოქტომბრის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის შესაბამისი ნორმების მიხედვით, ხოლო დასაშვებობის ეტაპის გადალახვის შემთხვევაში საქმის არსებითი განხილვა უნდა წარიმართოს იმ საპროცესო კოდექსით, რომლითაც კონკრეტული მსჯავრდებულის მიმართ დაიწყო სისხლისსამართლებრივი დევნა, მიმდინარეობდა საქმისწარმოება და მიღებულ იქნა გასაჩივრებული განაჩენი (იხ. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს პრაქტიკა, კერძოდ, უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 18 მაისის №222აგ-16 განჩინება; 2017 წლის 4 ივლისის №27აგ-17 განჩინება).

5. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების ზემომითითებულ მოსაზრებას და აღნიშნავს, რომ, ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში მსჯავრდებულ ი. დ-ს მიმართ სისხლის სამართლის საქმის გამოძიება და სასამართლო განხილვა წარმართულია ძველი - საქართველოს 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ საქმე მართებულად განიხილა ამავე კოდექსით დადგენილი წესით. ამასთან, საკასაციო პალატაც ამავე კოდექსის შესაბამისად იხილავს წარმოდგენილ საქმეს.

6. საკასაციო პალატა, ასევე, ვერ გაიზიარებს კასატორების მოსაზრებას, რომ თითქოს საკასაციო სასამართლოს განჩინებით სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება გაუქმდა მოქმედი სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 313-ე მუხლის მე-3 ნაწილის საფუძველზე, საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს და დაევალა, მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობა დაეშვა განსახილველად და საქმე, ამავე კოდექსის 313-ე და 314-ე მუხლების შესაბამისად, განეხილა ზეპირი მოსმენითა და მხარეთა დასწრებით, რაც, კასატორების აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ შეასრულა. ამ მოსაზრებასთან დაკავშირებით საკასაციო პალატა კასატორებს კიდევ ერთხელ მიუთითებს, იხილონ ამავე საქმეზე მიღებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 4 ივლისის განჩინება, რომლითაც თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 16 იანვრის განაჩენი გაუქმდა საქართველოს 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 562-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტისა და ამავე კოდექსის 563-ე, 570-ე მუხლების პირველი ნაწილების საფუძველზე და საქმე დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს ხელახალი განხილვისათვის, იმ მოტივით, რომ სააპელაციო სასამართლოს საქმე უნდა განეხილა 1998 წლის 20 თებერვლის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსით დადგენილი წესით და არა მოქმედი - 2009 წლის 9 ოქტომბრის სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის შესაბამისად. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველი არ ყოფილა სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 313-ე მუხლის მე-3 ნაწილით შუამდგომლობის დასაშვებად ცნობა, როგორც ამას კასატორები აღნიშნავენ საჩივარში, მით უმეტეს, მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობა უკვე დაშვებული იყო განსახილველად თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 10 იანვრის განჩინებით. ამასთან, სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 314-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლო უფლებამოსილია, საქმე განიხილოს ზეპირი მოსმენის გარეშე. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლო თვითონ წყვეტს საქმის განხილვის ფორმას და მოცემულ შემთხვევაში საქმის ზეპირი მოსმენით განხილვის ვალდებულება სააპელაციო სასამართლოს არ ჰქონდა.

7. საკასაციო პალატა ვერ დაეთანხმება კასატორების მოთხოვნას ზემოაღნიშნული გარემოებების გამო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენის გაუქმების შესახებ და აღნიშნავს, რომ მსჯავრდებულ ი. დ-ს საქმესთან მიმართებით სააპელაციო სასამართლომ კანონმდებლობის სრული დაცვით შეასრულა საკასაციო სასამართლოს მითითება და საქმის განხილვისა და სადავო - 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენის გამოტანისას არ დაურღვევია კანონით დადგენილი პროცედურები.

8. ამასთან, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენით საქმის გარემოებები საქმეში არსებული მასალების ერთობლივი ანალიზის საფუძველზე სამართლებრივად სწორად შეაფასა და მართებულად თქვა უარი მსჯავრდებულ ი. დ-ს შუამდგომლობის დაკმაყოფილებაზე, შემდეგ გარემოებათა გამო:

9. საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის 332¹-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ამ კოდექსის 310-ე მუხლში ჩამოთვლილ საფუძვლებთან ერთად, ახლად გამოვლენილ გარემოებათა გამო განაჩენი გადაისინჯება იმ შემთხვევაშიც, თუ სისხლის სამართლის კოდექსის 414-ე მუხლის მე-8 ნაწილი იწვევს მსჯავრდებულის მდგომარეობის გაუმჯობესებას. ამავე კოდექსის 414-ე მუხლის მე-8 ნაწილის მიხედვით, „საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსში ცვლილების შეტანის შესახებ“ საქართველოს 2013 წლის 17 აპრილის კანონით დადგენილ ამ კოდექსის 59-ე მუხლის რედაქციას აქვს უკუძალა იმ მსჯავრდებულის მიმართ, რომელსაც დანაშაულთა/განაჩენთა ერთობლიობის დროს საბოლოო სასჯელი დაენიშნა აღნიშნული ცვლილების ამოქმედებამდე არსებული რედაქციის შესაბამისად. ამასთან, სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლის მე-3 ნაწილის (მოქმედი რედაქცია) საფუძველზე დანაშაულთა რეციდივის შემთხვევაში, დანაშაულთა ერთობლიობის დროს საბოლოო სასჯელის დანიშვნისას, უფრო მკაცრი სასჯელი შთანთქავს ნაკლებად მკაცრს, ანდა ამ დანაშაულთათვის განსაზღვრული სასჯელები ნაწილობრივ ან მთლიანად შეიკრიბება.

10. აქედან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ მსჯავრდებულ ი. დ-ს მიმართ, მისი პიროვნების, ჩადენილი დანაშაულის სახისა და სიმძიმის, დანაშაულის რეციდივის (სისხლის სამართლის კოდექსის მე-17 მუხლის თანახმად, დანაშაულის რეციდივი არის წინათ განზრახი დანაშაულისათვის ნასამართლევი პირის მიერ განზრახი დანაშაულის ჩადენა. ამასთან, დანაშაულის რეციდივის დადგენისას მხედველობაში არ მიიღება ნასამართლობა, რომელიც მოხსნილი ან გაქარწყლებულია ამ კოდექსის 79-ე მუხლის შესაბამისად) გათვალისწინებით, მართებულად არ გაავრცელა 2013 წლის 17 აპრილის კანონით სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლში შეტანილი ცვლილებით განსაზღვრული შეღავათი, კერძოდ, ამ მუხლის მე-3 ნაწილით დადგენილი, დანაშაულთა რეციდივის შემთხვევაში დანაშაულთა ერთობლიობის დროს სასჯელის დანიშვნისას, სასჯელთა მთლიანად შთანთქმის ან ნაწილობრივ შეკრების წესის გამოყენება და მიზანშეწონილად მიიჩნია მსჯავრდებულ ი. დ-ს მიმართ განსაზღვრულ სასჯელთა მთლიანად შეკრების წესის უცვლელად დატოვება, ვინაიდან ი. დ-ს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენითა (რომელიც უცვლელად დარჩა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენით) და ამავე სასამართლოს 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინებით სასჯელი განსაზღვრული აქვს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის (დანაშაულის ჩადენის დროს მოქმედი რედაქცია) გამოყენებით - დანაშაულთა ერთობლიობით არაერთგზისი დანაშაულის პირობებში (სისხლის სამართლის კოდექსის მე-15 მუხლის მიხედვით, არაერთგზისი დანაშაული არის წინათ ნასამართლევი პირის მიერ ამ კოდექსის იმავე მუხლით გათვალისწინებული დანაშაულის ჩადენა).

11. ამასთან, საკასაციო პალატა ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მოტივაციას, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენით დადგენილი დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენისას ი. დ-ს მიმართ არ იყო გასული სისხლის სამართლის კოდექსის 79-ე მუხლით განსაზღვრული ნასამართლობის გაქარწყლების ვადა (რაც მას თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენითვე განემარტა).

12. საკასაციო პალატა ასევე ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს დასაბუთებას ი.დ-ს რეაბილიტაციასთან მიმართებით და დამატებით აღნიშნავს, რომ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2001 წლის 10 აგვისტოს განჩინებით ამავე სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა სასამართლო კოლეგიის 1995 წლის 6 მარტის განაჩენი შეიცვალა მსჯავრდებულ ი. დ-ს სასიკეთოდ, კერძოდ: ი. დ-ს მოეხსნა საქართველოს რესპუბლიკის სისხლის სამართლის კოდექსის (ძველი რედაქცია) 78-ე მუხლით, მე-17 და 67-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, მე-17 და 69-ე მუხლით შერაცხული ბრალდებები და ამ ნაწილში მის მიმართ შეწყდა სისხლის სამართლის საქმისწარმოება, დარჩენილი ბრალდებების ნაწილში კი მხოლოდ შეუმცირდა დადგენილი სასჯელი, ხოლო საქართველოს უზენაესი სასამართლოს დიდი პალატის 2004 წლის 9 თებერვლის განჩინებით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს ი. დ-ს სასარგებლოდ 20000 ლარის ანაზღაურება დაეკისრა სისხლის სამართალწარმოების ორგანოების მიერ უკანონო და დაუსაბუთებელი მოქმედების შედეგად მიყენებული ზიანის კომპენსაციის მიზნით, რაც არ გულისხმობს საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 1995 წლის 6 მარტის განაჩენით დარჩენილი ბრალდებების ნაწილში განსაზღვრული სასჯელისგან გათავისუფლებას, ნასამართლობის მოხსნას ან გაქარწყლებას. ამასთან, საქმეში არ მოიპოვება და არც კასატორებს წარმოუდგენიათ რაიმე დოკუმენტი, რომელიც დაადასტურებდა ი. დ-ს მიმართ საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 1995 წლის 6 მარტის განაჩენით განსაზღვრული სასჯელისგან სრულად გათავისუფლებას ან მის რეაბილიტაციას. ასევე, არც კასატორების მიერ მითითებული 1991-1992 წლების დეკემბერ-იანვრის მოვლენებთან დაკავშირებით საქართველოს პარლამენტის 2000 წლის 20 აპრილისა და 2005 წლის 11 მარტის დადგენილებებით (და არა 2002 წლის დადგენილებით, როგორც საჩივრის ავტორები უთითებენ) ირკვევა ი. დ-ს ნაწილობრივ რეაბილიტაცია.

13. აქედან გამომდინარე, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენით დადგენილი დანაშაულებრივი ქმედების ჩადენისას ი. დ-ს მიმართ არ იყო გასული სისხლის სამართლის კოდექსის 79-ე მუხლით განსაზღვრული ნასამართლობის გაქარწყლების ვადა, იგი ითვლებოდა ნასამართლევად და, შესაბამისად, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 იანვრის განაჩენით მას მართებულად განესაზღვრა სასჯელი სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, დანაშაულთა ერთობლიობის დროს სასჯელის დანიშვნისას სასჯელთა მთლიანად შეკრების წესით.

14. ზემოაღნიშნული გარემოებებიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მსჯავრდებულ ი. დ-ს მიმართ ვერ გავრცელდება 2013 წლის 17 აპრილის კანონით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლში შეტანილი ცვლილებით გათვალისწინებული შეღავათი, რაც, როგორც ზემოთ უკვე აღინიშნა, თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატამ 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენით სამართლებრივად სწორად შეაფასა და უცვლელად დატოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენი და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინება.

15. ამასთან, საკასაციო პალატა ვერ გაიზიარებს კასატორების პრეტენზიას, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმე განიხილა მსჯავრდებულ ი. დ-ს მიმართ მხოლოდ სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლის უკუძალის გამოყენებასთან მიმართებით და აღნიშნავს, რომ, ვინაიდან შუამდგომლობით ი. დ-ე ითხოვდა მის მიმართ გამოტანილი განაჩენის გადასინჯვას 2013 წლის 17 აპრილის კანონით საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 59-ე მუხლში შეტანილი ცვლილების საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ სწორედ ამ მოთხოვნის ფარგლებში განიხილა საქმე, ხოლო თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 დეკემბრის განაჩენისა და თბილისის საქალაქო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 2013 წლის 8 თებერვლის განჩინების გადასინჯვის უფლებამოსილება, შუამდგომლობის მოთხოვნის ფარგლების გარდა, სასამართლოს არ გააჩნია. სასამართლოს ამ მოცემულობით, მით უმეტეს, არ გააჩნია ი. დ-ს მიმართ მიღებული საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა კოლეგიის 1995 წლის 6 მარტის განაჩენისა და ამავე სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2001 წლის 10 აგვისტოს განჩინების კანონიერების შემოწმების უფლებამოსილება. გარდა ამისა, მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მისი ადვოკატის - ვ. გ-ს საკასაციო საჩივრის იმ მოთხოვნებთან მიმართებით, რომლებიც არ იყო ი. დ-ს შუამდგომლობაში მითითებული და რომლებზეც სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია, საკასაციო პალატა აღნიშნავს, რომ იგი მოკლებულია შესაძლებლობას, განიხილოს ეს მოთხოვნები.

16. ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ საჩივრის მოთხოვნა არ ემყარება რაიმე სამართლებრივ საფუძველს და არც სადავო განაჩენის გაუქმების ან მსჯავრდებულის სასიკეთოდ შეცვლის კანონით გათვალისწინებული რომელიმე პირობა არსებობს, რის გამოც გასაჩივრებული განაჩენი უნდა დარჩეს უცვლელად.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (ამჟამად მოქმედი რედაქცია) 314-ე, 329-ე მუხლებით, საქართველოს სისხლის სამართლის საპროცესო კოდექსის (1998 წლის 20 თებერვლის კანონი) 552-ე მუხლის მე-5 ნაწილით, 561-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ა“ ქვეპუნქტით, 568-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მსჯავრდებულ ი. დ-სა და მის ადვოკატის - ვ. გ-ს საკასაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს;

2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სისხლის სამართლის საქმეთა პალატის 2017 წლის 27 ივლისის განაჩენი დარჩეს უცვლელად;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.

თავმჯდომარე პ. სილაგაძე

მოსამართლეები: ნ. გვენეტაძე

ბ. ალავიძე