¹ას-980-1259-09 9 ნოემბერი, 2009 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების

საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. გოგიშვილი (თავმჯდომარე)

მოსამართლეები:

ნ. კვანტალიანი (მომხსენებელი), ლ. ლ.შვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კერძო საჩივრის ავტორი _ ქ. შ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ ჟ. ე-შვილი, თ. და გ. შ-შვილები, ნ. და ი. ღ-შაურები (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 8 სექტემბრის განჩინება

კერძო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – სამკვიდრო მოწმობაში ცვლილებების შეტანა, ნივთის მიკუთვნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ქ. შ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ჟ. ე-შვილის, ნ. და ი. ღ-შაურების, თ. და გ. შ-შვილების მიმართ მამის _ ლ. შ-შვილის დანაშთი სამკვიდრო ქონებიდან 1/3-ის მიკუთვნების, 1987 წლის 13 ივლისს ო. შ-შვილის სახელზე და 1989 წლის 19 ივნისს თ. და გ. შ-შვილების სახელზე გაცემულ სამკვიდრო მოწმობებში ცვლილებების შეტანისა და უძრავი ნივთის 1/3 ნაწილის მიკუთვნების შესახებ შემდეგი საფუძვლებით: ლ. შ-შვილს ჰყავდა სამი შვილი _ ქ. ო. და ვ. შ-შვილები. 1948 წელს გარდაიცვალა ლ.შ-შვილი, 1977 წელს _ მისი მეუღლე და შვილი _ ვ. შ-შვილი, 2004 წელს კი ო. შ-შვილი. ვ. შ-შვილს დარჩა ორი პირველი რიგის მემკვიდრე _ თ. და გ. შ-შვილები, ხოლო ო. შ-შვილს _ მეუღლე ჟ. ე-შვილი და შვილები _ ნ. და ი. ღ-შაურები. მოსარჩელე და მისი ძმები შეთანხმდნენ, ერთად მიემართათ ნოტარიუსისათვის მამის სამკვიდროს მისაღებად, მანამდე კი ფაქტობრივად მიიღეს იგი. მოგვიანებით მოსარჩელისათვის ცნობილი გახდა, რომ ო. შ-შვილმა, ისევე, როგორც ვ. შ-შვილის მემკვიდრეებმა მიმართეს ნოტარიუსს და თანაბარწილად მიიღეს ლ.შ-შვილის სამკვიდრო ისე, რომ მოსარჩელის ინტერესები არ გაუთვალისწინებიათ.

მოპასუხე მხარეებმა სარჩელი არ ცნო და მიიჩნია, რომ სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 8 მაისის გადაწყვეტილებით სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც ქ. შ-შვილმა გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 8 სექტემბრის განჩინებით ქ.შ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დარჩა განუხილველად შემდეგ გარემოებათა გამო: სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ ამავე პალატის განჩინებით აპელანტს დაუდგინდა ხარვეზი და დაევალა კონკრეტულ ვადაში მისი გამოსწორება, კერძოდ, სააპელაციო საჩივრის საგნის _ სადავო სამკვიდროდან სადავო წილის ღირებულების განსაზღვრა და, შესაბამისად, სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ქვითრის დედნის სასამართლოსათვის წარდგენა. აღნიშნული ხარვეზის განჩინება გაეგზავნა როგორც ქ. შ-შვილს, ისე მის წარმომადგენელ ლ. ბ-შვილს და 2009 წლის 28 ივლისს ჩაბარდა აპელანტის წარმომადგენელს. სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, ზემოხსენებული განჩინება აპელანტისათვისაც ჩაბარებულად უნდა ჩაითვალოს. ამავე კოდექსის 62-ე მუხლის მეორე ნაწილის საფუძველზე პალატამ გამოიანგარიშა ხარვეზის გამოსასწორებლად მხარისათვის მიცემული ვადა და მიუთითა, რომ ქ.შ-შვილს ხარვეზი 2009 წლის 29 ივლისიდან ამავე წლის 7 აგვისტომდე უნდა აღმოეფხვრა, თუმცა მხარეს აღნიშნული არ განუხორციელებია და სასამართლოსათვის არც შუამდგომლობით არ მიუმართავს. ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 368-ე მუხლის მეხუთე ნაწილისა და 374-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით, სააპელაციო პალატამ სააპელაციო საჩივარი დაუშვებლად მიიჩნია.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე ქ. შ-შვილმა შეიტანა კერძო საჩივარი და მოითხოვა მისი გაუქმება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ ხარვეზის დადგენის თაობაზე განჩინების ლ.ბ-შვილისათვის გადაცემით სასამართლო გზავნილი ქ.შ-შვილისათვისაც ჩაბარებულად არასწორად მიიჩნია, ვინაიდან 2009 წლის 8 მაისის შემდეგ ლ.ბ-შვილი ქ.შ-შვილის ინტერესებს უკვე აღარ იცავდა, რის გამოც მისი სახელი სააპელაციო საჩივრის კანონით დადგენილ ფორმაში მხარეს აღარ ჩაუწერია. მარწმუნებელი იმთავითვე უკმაყოფილო დარჩა რწმუნებულის მოქმედებებით, როდესაც ამ უკანასკნელმა არ წარუდგინა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მხარის მიერ მოპოვებული მტკიცებულებები. სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილი ითვალისწინებს, რომ სასამართლო უწყება პირველ რიგში უნდა ჩაბარდეს მხარეს, რათა დაცული იყოს დაინტერესებული მხარის ინტერესები. მოცემულ შემთხვევაში კი სადავო სასამართლო გზავნილი ქ.შ-შვილის არ ჩაბარებია, რადგან მისი გამოგზავნის მომენტში ქ.შ-შვილი ქ.თბილისში არ იმყოფებოდა და ზაფხულს ყაზბეგის რაიონის სოფელ სნოში ატარებდა. ამდენად, სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 73¹ მუხლის დანაწესით და განმეორებით გაეგზავნა გზავნილი აპელანტისათვის.

მოცემული საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 20 ივლისის განჩინებით აპელანტ ქ. შ-შვილს დაუდგინდა ხარვეზი და დაევალა ამ განჩინების ასლის ჩაბარებიდან 10 დღის ვადაში მისი გამოსწორება. ზემოხსენებული განჩინება გაეგზავნა როგორც თავად აპელანტ ქ.შ-შვილს, ისე მის წარმომადგენელ ლ. ბ-შვილს, რომელსაც მარწმუნებელმა მიანიჭა სასამართლოში სააპელაციო საჩივრის შეტანის უფლებამოსილება. ამასთან, მინდობილობა გაცემულ იქნა განუსაზღვრელი ვადით.

საქმის მასალებში წარმოდგენილი შპს “სკს-ს” გზავნილების ჩაბარების შესახებ შეტყობინების ბარათით დასტურდება, რომ სასამართლო გზავნილი აპელანტის წარმომადგენელ ლ.ბ-შვილს ჩაბარდა 2009 წლის 28 ივლისს, ხოლო თავად აპელანტს კი არ ჩაბარებია. საფოსტო ბარათზე კურიერმა მიუთითა, რომ ორჯერ იმყოფებოდა ქ.შ-შვილის მისამართზე ქ.თბილისში, მაგრამ ადრესატი სახლში არ დახვდა და არც მის მიერ დატოვებულ შეტყობინებას არ გამოეხმაურა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო კერძო საჩივრის საფუძვლების შესწავლისა და გასაჩივრებული განჩინების იურიდიული დასაბუთების შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ქ. შ-შვილის კერძო საჩივარი არ უნდა დაკმაყოფილდეს და სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება დარჩეს უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 368-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის თანახმად, თუ სააპელაციო საჩივარი არ უპასუხებს ამავე მუხლის მოთხოვნებს, ან სახელმწიფო ბაჟი არ არის გადახდილი სასამართლო ავალებს საჩივრის შემტან პირს შეავსოს ხარვეზი, რისთვისაც მას ვადას უნიშნავს. თუ ამ ვადაში ხარვეზი არ იქნება შევსებული, სააპელაციო საჩივარი აღარ მიიღება. დასახელებული ნორმით კანონმდებელი შესაძლებლობას აძლევს სააპელაციო სასამართლოს, განუხილველად დატოვოს სააპელაციო საჩივარი მას შემდეგ, რაც სასამართლო ამავე კოდექსის 70-78-ე მუხლების დაცვით ჩააბარებს აპელანტს სააპელაციო საჩივარში არსებული ხარვეზის გამოსწორების წესისა და პირობების დამდგენელ სასამართლო განჩინებას, თუმცა მხარე ამ განჩინებით განსაზღვრულ ვადაში საჭირო საპროცესო მოქმედებებს არ განახორციელებს და არსებულ ხარვეზს არ გამოასწორებს.

მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტ ქ. შ-შვილისათვის სააპელაციო პალატის 2009 წლის 20 ივლისის განჩინება ხარვეზის დადგენის შესახებ კანონის მოთხოვნათა დაცვით 2009 წლის 28 ივლისს ჩაბარებულად უნდა ჩაითვალოს, ვინაიდან იგი ჩაიბარა აპელანტის წარმომადგენელმა ლ.ბ-შვილმა.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო პალატამ სავსებით სწორად გამოიყენა და განმარტა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 70-ე მუხლის პირველი ნაწილი, რომლის მიხედვით მხარეებს და მათ წარმომადგენლებს სასამართლო უწყებით ეცნობებათ სასამართლო სხდომის ან ცალკეული საპროცესო მოქმედების შესრულების დრო და ადგილი. უწყება მხარისათვის და მისი წარმომადგენლისათვის ჩაბარებულად ჩაითვლება, თუ იგი ჩაბარდება ერთ-ერთ მათგანს. მითითებული კანონის დანაწესიდან გამომდინარე, აპელანტის წარმომადგენლისათვის სასამართლო გზავნილის ჩაბარება თავად მხარისათვის გზავნილის ჩაბარებულად მიჩნევის საკმარის საფუძველს წარმოადგენდა.

სამართლებრივ დასაბუთებასაა მოკლებული კერძო საჩივრის ავტორის არგუმენტი, რომ სააპელაციო სასამართლოს სადავო განჩინების ჩაბარებისას ლ. ბ-შვილი აპელანტის წარმომადგენელი აღარ იყო და მის მიერ ხარვეზის დადგენის თაობაზე სასამართლო განჩინების მიღება აპელანტისათვის მის ჩაბარებად არ უნდა ჩაითვალოს, რაც იმით დასტურდება, რომ სააპელაციო საჩივარში აპელანტს ლ.ბ-შვილი თავის წარმომადგენლად არ მიუთითებია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 99-ე მუხლის პირველი წინადადების შესაბამისად, მარწმუნებელს უფლება აქვს საქმის წარმოების ყველა სტადიაზე გააუქმოს თავის მიერ გაცემული მინდობილობა და შეწყვიტოს წარმომადგენლის უფლებამოსილება, რის შესახებაც იგი წერილობით აცნობებს სასამართლოსა და წარმომადგენელს. აღნიშნული ნორმის სამართლებრივი ანალიზი ცხადყოფს, რომ მხარეს შეუძლია თავის წარმომადგენელს ნებისმიერ დროს შეუწყვიტოს წარმომადგენლობითი უფლებამოსილება, თუმცა წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების შეწყვეტა იურიდიულ ძალას იძენს მხოლოდ მას შემდეგ, როდესაც მხარე აღნიშნულის თაობაზე აცნობებს როგორც წარმომადგენელს, ისე სასამართლოს. კანონის ხსენებული დანაწესის დაუცველობა ართმევს მხარეს უფლებას, პრეტენზია გამოთქვას სასამართლოს მიერ იმ საპროცესო მოქმედებათა შესრულებასთან დაკავშირებით, რაც სასამართლომ წარმომადგენლობითი უფლებოსილების არსებობის დასაბუთებული ვარაუდით განახორციელა.

ამდენად, სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა ადგენს კონკრეტულ საპროცესო მოქმედებებს, რომელიც მხარემ სხვა პირისათვის მინიჭებული წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების გასაუქმებლად უნდა შეასრულოს და ასეთად არ შეიძლება ჩაითვალოს სააპელაციო საჩივრის კანონით განსაზღვრულ ფორმაში წარმომადგენლის მიუთითებლობა.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მართებულად იხელმძღვანელა საქმეში წარმოდგენილი ქ.შ-შვილის მიერ ლ.ბ-შვილის სახელზე გაცემული მინდობილობით, რომლის იურიდიულ ძალაში ეჭვის შეტანის საფუძველი მას არ გააჩნდა (მინდობილობა გაცემული იყო განუსაზღვრელი ვადით და ითვალისწინებდა სააპელაციო საჩივრის სასამართლოში წარდგენის უფლებასაც) და ქ.შ-შვილის სააპელაციო საჩივრაზე დადგენილი ხარვეზის გამოსწორების ვადა აითვალა აპელანტის წარმომადგენლისათვის სასამართლო გზავნილის ჩაბარების მომენტიდან _ 2009 წლის 28 ივლისიდან.

საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო პალატის მსჯელობას, რომ აპელანტს ხარვეზის გამოსწორების მიზნით სასამართლოსათვის განჩინებაში განსაზღვრულ 10-დღიან ვადაში არ მიუმართავს, რაც სააპელაციო საჩივრის განუხილველად დატოვების საფუძველს წარმოადგენდა.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 419-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ქ. შ-შვილის კერძო საჩივარი არ დაკმაყოფილდეს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 8 სექტემბრის განჩინება დარჩეს უცვლელი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.