ბს-1088-930-კ-04 10 თებერვალი, 2005 წ., ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა

შემადგენლობა: ნ. სხირტლაძე (თავმჯდომარე),

ი. ლეგაშვილი (მომხსენებელი),

ნ. კლარჯეიშვილი

დავის საგანი: ვალის დაბრუნება და ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა.

აღწერილობითი ნაწილი:

თბილისის ნაძალადევის რაიონის საგადასახადო ინსპექციამ სასარჩელო განცხადებით მიმართა თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონულ სასამართლოს სს “თ.” ქონების სახელმწიფოს სასარგებლოდ დაგირავებულად გამოცხადების და საჯარო რეესტრში სათანადო ცვლილებების შეტანის შესახებ. მოსარჩელემ მიუთითა, რომ სს “თ.” ერიცხება საგადასახადო ვადაგადაცილებული დავალიანება 34135,26 ლარის ოდენობით, შემდგომში სასარჩელო განცხადების დანართში შეტანილ იქნა დაზუსტება, რომლის თანახმად, 1999წ. 1 სექტემბრის მდგომარეობით, სს “თ.” დავალიანებამ სახელმწიფო ბიუჯეტის წინაშე 63 953 ლარი შეადგინა.

სს “ე.” შეგებებული სარჩელით მიმართა სასამართლოს ფინანსთა სამინისტროს და თბილისის ნაძალადევის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის მიმართ. შეგებებული სარჩელის ავტორმა მიუთითა, რომ 1994წ. სექტემბერ-დეკემბერში სამთავრობათშორისო შეთანხმების საფუძველზე, თურქმენეთში გადატვირთული პროდუქციისათვის სახელმწიფო ბიუჯეტს სს “ე.” მიმართ გააჩნია 32 899 აშშ დოლარის დავალიანება. მოსარჩელის განმარტებით, სახელმწიფო ბიუჯეტის ვალი მის მიმართ უფრო ადრე წარმოიშვა და აღნიშნული გამოწვეული იყო სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მისი ვალის გადაუხდელობით, რამაც მნიშვნელოვანი ზიანი მიაყენა ორგანიზაციას. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სს “ე.” მოითხოვა მის სასარგებლოდ სახელმწიფოსათვის ძირითადი ვალის _ 32 899 დოლარის და მიყენებული ზიანის _ 28 279,98 ლარის დაკისრება, ამ თანხიდან მისი სახელმწიფო ბიუჯეტის დავალიანების გაქვითვა, ხოლო დანარჩენი თანხის ანაზღაურება.

ფინანსთა სამინისტრომ სს “ე.” შეგებებული სარჩელი არ ცნო და მიუთითა, რომ “საქართველოს 1999წ. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონიდან გამომდინარე, მისი ხარჯვითი ნაწილის მწირი საბიუჯეტო რესურსების გამო, მიმდინარე წელს არ იქნა განსაზღვრული ასიგნებები ბუნებრივი აირის საფასურის გადახდის სანაცვლოდ საქართველოს მთავრობის დავალებით ქვეყნის საწარმოებისა და ორგანიზაციების მიერ გადატვირთული პროდუქციის ანაზღაურებაში არსებული დავალიანების დაფარვისათვის. ფინანსთა სამინისტროს აზრით, არ არსებობდა მოსარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილების კანონიერი საფუძველი _ დაფინანსების საბიუჯეტო წყარო.

თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 27.10.99წ. გადაწყვეტილებით საგადასახადო ინსპექციის სარჩელი სს “ე.” მოძრავი და უძრავი ქონების დაგირავებულად გამოცხადების შესახებ არ დაკმაყოფილდა უსაფუძვლობის გამო. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა სს “ე.” შეგებებული სარჩელი და მოპასუხე ფინანსთა სამინისტროს დაეკისრა 32899 აშშ დოლარის ეკვივალენტი 63824 ლარის გადახდა მოსარჩელის სასარგებლოდ. ვინაიდან სს “ელექტროიზოლიტს” 1999წ. 1 სექტემბრის მდგომარეობით აქვს სახელმწიფო ბიუჯეტის დავალიანება 63 953 ლარის ოდენობით, სასამართლომ დაადგინა აღნიშნული თანხების გაქვითვა. ამასთან, არ დაკმაყოფილდა სს “ე.” სასარჩელო მოთხოვნა მიყენებული ზიანისათვის 28.879,98 ლარის ფინანსთა სამინისტროსათვის დაკისრების ნაწილში.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება ფინანსთა სამინისტროსათვის მიყენებული ზიანის 28.879,98 ლარის დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში გაასაჩივრა სს “ე.”. აპელანტმა მიუთითა, რომ სასამართლომ ისე უთხრა უარი ამ ნაწილში მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე, რომ არ დაუსაბუთებია, თუ რაში გამოიხატებოდა მოთხოვნის უსაფუძვლობა და არ გაუბათილებია მის მიერ წაყენებული არგუმენტაცია. აპელანტის განმარტებით, სასამართლომ გაიზიარა მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მისი დავალიანება საგადასახადო ინსპექციის მიმართ წარმოიშვა ფინანსთა სამინისტროს მიზეზით, რომელმაც კუთვნილი თანხა დროზე არ გადაუხადა აპელანტს, ითხოვდა დაკმაყოფილებულიყო მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების ნაწილშიც.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა აგრეთვე ფინანსთა სამინისტრომ. აპელანტმა მიუთითა, რომ სასამართლომ არ გამოიყენა “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” და “საქართველოს 1999წ. სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” საქართველოს კანონები. ამასთან, სასამართლომ არ გაითვალისწინა ფინანსთა სამინისტროს საშინაო ვალის დეპარტამენტის ცნობა, რომლის მიხედვითაც ბიუჯეტის დავალიანება სს “თ.” მიმართ შეადგენს 21413 ლარს, ანუ იმ თანხას, რომელიც დაფიქსირებულია სახელმწიფო ვალის რეესტრში. აღნიშნულიდან გამომდინარე, აპელანტმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 29.03.2000წ. გადაწყვეტილებით სს “თ.” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; დაკმაყოფილდა ფინანსთა სამინისტროს სააპელაციო საჩივარი; თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 27.10.99წ. გადაწყვეტილების გაუქმებით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, რომლითაც დაკმაყოფილდა თბილისის ნაძალადევის რაიონული საგადასახადო ინსპექციის სარჩელი, სს “თ.” უძრავი და მოძრავი ქონება, ღირებული 466 593 ლარად, გამოცხადდა დაგირავებულად სახელმწიფოს სასარგებლოდ, რეესტრში შესაბამისი ცვლილებების შეტანით. სს “ე.” შეგებებული სარჩელი ვალის დაბრუნების და ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის შესახებ არ დაკმაყოფლდა უსაფუძვლობის გამო.

სააპელაციო პალატის 29.03.2000წ. გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს “თ.”, კასატორმა მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონის საგადასახადო ინსპექციის სარჩელზე უარის თქმა, მისი თავდაპირველი მოთხოვნის დაკმაყოფილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 22.09.2000წ. განჩინებით სს “თ.” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს 29.03.2000წ. გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს. საკასაციო პალატამ გაიზიარა კასატორის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა საქართველოს პრეზიდენტის 07.07.99წ. ¹429 ბრძანებულება “გადასახადებისა და საბიუჯეტო დავალიანებების უნაღდო ანგარიშსწორებით ჩათვლის წესის გაუქმების შესახებ”. პალატამ მიუთითა, რომ პრეზიდენტის აღნიშნული ბრძანებულება ეხება ბიუჯეტიდან მიმდინარე ან მოსალოდნელი დაფინანსების თანხების საგადასახადო დავალიანებებში ჩათვლის გაუქმებას, ხოლო მოცემულ შემთხვევაში დავის საგანს წარმოადგენს სახელმწიფოს მიერ შიდა ვალად აღიარებული თანხის გადახდის ვალდებულების და საგადასახადო დავალიანების გადახდის ვალდებულებების ურთიერთგაქვითვა. საკასაციო პალატამ ასევე გაიზიარა კასატორის მოსაზრება სააპელაციო სასამართლოს მიერ “საბიუჯეტო სისტემისა და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” კანონის 26-ე მუხლის მე-3 პუნქტის მე-7 აბზაცის არასწორად განმარტების შესახებ. აღნიშნული ნორმა განსაზღვრავს სახელმწიფოს ვალდებულებას, მიიღოს კანონი “საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ”, რომლის ფარგლებში მტკიცდება სახელმწიფო ვალის დაფარვის ოდენობა. საკასაციო პალატის აზრით, კანონის აღნიშნული ნორმიდან არანაირად არ მომდინარეობს, რომ “სახელმწიფო ვალის შესახებ” კანონით სახელმწიფოს საშინაო ვალად აღიარებული დავალიანების, რომლის გადახდის წესი და ვადები ამავე კანონით განსაზღვრული არ არის, გადახდის ვალდებულების შესრულების ვადა არ დამდგარა. საკასაციო პალატამ ასევე მიუთითა, რომ სააპელაციო პალატამ დაარღვია სსსკ-ის 377-ე მუხლის მოთხოვნები და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გამოტანისას გასცდა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებს.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 02.07.01წ. განჩინებით ფინანსთა სამინისტროს და სს “თ.” სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 27.11.99წ. გადაწყვეტილება.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატის 2002წ. 12 სექტემბრის განჩინებით ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა ფინანსთა სამინისტროსა და სს “თ.” საკასაციო საჩივრები, გაუქმდა სააპელაციო პალატის 02.07.01 განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

საკასაციო პალატამ მიუთითა, რომ “სახელმწიფო ვალის შესახებ” კანონის 48-ე მუხლის I ნაწილის “დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულებების დაფარვის წესი, ამ მუხლით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებებისაგან განსხვავებით, დადგენილი არ იყო, რის გამოც, სკ-ის 365-ე მუხლის შესაბამისად, სს “თ.” უფლებამოსილი იყო, მოეთხოვა მისი შესრულება. “საბიუჯეტო სისტემის და საბიუჯეტო უფლებამოსილებათა შესახებ” კანონის 26-ე მუხლის მე-3 პუნქტით დადგენილი სახელმწიფოს ვალდებულება, ახალი საბიუჯეტოწ. დაწყებამდე მიიღოს “საქართველოს სახელმწიფო ბიუჯეტის შესახებ” კანონი და განსაზღვროს სახელმწიფო ვალის დაფარვის ოდენობა, არ ნიშნავს, რომ გადახდის ვალდებულების შესრულების ვადა არ დამდგარა. ამასთანავე, პალატამ უმართებულოდ ჩათვალა სახელმწიფო ვალისა და საგადასახადო დავალიანების ურთიერთგაქვითვა, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსის 30-ე მუხლის მეორე და მეოთხე ნაწილების თანახმად, საგადასახადო დავალიანება არ არის დამოკიდებული სხვა საბიუჯეტო დავალიანებაზე, საგადასახადო ვალდებულება სრულდება გადასახადის გადამხდელისათვის დაკისრებული არასაგადასახადო ხასიათის ვალდებულებისაგან დამოუკიდებლად, აკრძალულია გადასახადის გადამხდელის მიერ საგადასახადო ვალდებულების შესრულებაზე უარის თქმა ან მისი შესრულების წესის ცალმხრივად შეცვლა, თუ ეს გათვალისწინებული არის საგადასახადო კანონმდებლობით.

თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 23 ივლისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა ფინანსთა სამინისტროსა და სს “თ.” სააპელაციო საჩივრები. უცვლელად დარჩა გლდანი-ნაძალადევის რაიონული სასამართლოს 1999წ. 27 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო პალატამ დადგენილად მიიჩნია, რომ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1995წ. 1 ნოემბრის ¹685 დადგენილებით სახელმწიფოს შიდა ვალში აღებული იყო სს “თ.” თურქმენეთში გადატვირთული პროდუქციის ის ღირებულება, რომელიც საქართველოს ჩაეთვალა თურქმენეთიდან მიღებულ ბუნებრივი აირის დავალიანებაში. ამავე დადგენილების მე-3 პუნქტით განისაზღვრა, რომ საწარმო-დაწესებულებათა მიმართ სახელმწიფო დავალიანების საბოლოო თანხის დადგენისას გამოყენებულ უნდა ყოფილიყო გადათვლის კოეფიციენტი, რომლის მიხედვით 1 საკლირინგო აშშ დოლარი უდრის 0,8 აშშ დოლარს.

საქმეზე წარმოდგენილი ეკონომიკის სამინისტროს ¹08-01/03-274 წერილის თანახმად, სს “თ.” მიერ თურქმენეთში გადატვირთული, საქართველოს ვალში ჩათვლილი პროდუქციის საკლირინგო ღირებულება შეადგენდა 176 790 აშშ დოლარს, რომელიც მითითებული კოეფიციენტის გათვალისწინებით, შეადგენდა 141432 აშშ დოლარს. ასევე დადგენილი იყო, რომ დავალიანების შიდა ვალში აღებამდე მოპასუხისათვის ანაზღაურებულ იქნა 6771 დოლარი, ანუ სახელმწიფომ შიდა ვალში აიღო 134611 აშშ დოლარი. შემდგომ პერიოდში ჩათვლითა და პირდაპირი გადახდით აუნაზღაურდა 75900 ლარი, რაც გადახდის მომენტისათვის არსებული კურსით შეადგენდა 58861 აშშ დოლარს და მიიჩნია, რომ სახელმწიფოს დავალიანება სს-ის მიმართ შეადგენდა 75800 აშშ დოლარს გადახდის დროისათვის არსებული კურსით.

პალატამ არ გაიზიარა ფინანსთა სამინისტროს მოტივი მწირი საბიუჯეტო რესურსების, სახელმწიფო ბიუჯეტში საშინაო ვალის დასაფარავად გამოყოფილი ასიგნებების არარსებობის გამო სასარჩელო მოთხოვნის უსაფუძვლობაზე და დასაშვებად მიიჩნია საგადასახადო დავალიანებისა და სახელმწიფო ვალის ურთიერთგაქვითვა და მიუთითა, რომ ამგვარი ფორმით ანგარიშსწორება აკრძალული არ იყო. საგადასახადო კოდექსის 30-ე მუხლის მე-2 ნაწილი ადგენდა საგადასახადო ვალდებულების სხვა, არასაგადასახადო ვალდებულებისაგან დამოუკიდებლად შესრულების აუცილებლობას. აფიქსირებდა გადასახადის გადამხდელის სხვადასხვა ვალდებულებების არსებობისას პირველი მათგანის ავტონომიურობას, გარკვეულწილად, მისი შესრულების პრიორიტეტულობას, ხოლო საკითხი გაქვითვის თაობაზე სხვა სიბრტყეში იყო და ეხებოდა გადასახადის გადახდის რეალიზაციის კონკრეტად ფორმას. ამას ადასტურებდა ამავე მუხლის მე-3 ნაწილის ბოლო წინადადებაც, რომელიც უშვებდა გადასახადის გადახდის მოვალეობას სხვა, არა უშუალოდ გადასახადის გადამხდელი პირისათვის დაკისრების შესაძლებლობას. პალატამ მიუთითა, რომ დავის განხილვის დროს მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 245-249-ე მუხლები აწესრიგებდა და შესაბამისად, უშვებდა კიდეც გადასახადის გადახდის მოვალეობის მესამე პირთათვის დაკისრებასთან დაკავშირებულ ურთიერთობებს, კერძოდ, საგადასახადო კოდექსის 246-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, საგადასახადო ორგანო უფლებამოსილი იყო, გადახდევინება მიექცია მესამე პირთან მყოფ გადასახადის გადამხდელის ქონებაზე. ვინაიდან დადგენილი იყო, რომ სახელმწიფოს გააჩნდა ვალი სს “თ.” მიმართ, ხოლო ამ უკანასკნელს გააჩნდა ვალი სახელმწიფო ბიუჯეტის მიმართ, ამიტომ სკ-ის 442-ე მუხლის საფუძველზე მიზანშეწონილად მიიჩნია ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვა.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სს “თ.” სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა ფინანსთა სამინისტროსათვის მიყენებული ზიანის, 28879,98 ლარის, დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლობის გამო.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ფინანსთა სამინისტრომ, რომელიც ითხოვს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებას მისი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად გამოიყენა სკ-ის 442-ე მუხლი, ვინაიდან საგადასახადო კოდექსით აკრძალულია არასაგადასახადო ნორმების გამოყენება.

სს “თ.” შეგებებული საკასაციო საჩივრით ითხოვს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმებას იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მისი სააპელაციო საჩივარი ზიანის ანაზღაურების შესახებ და ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღებით მოთხოვნის დაკმაყოფილებას და აღნიშნავს, რომ სკ-ის 403-ე მუხლის საფუძველზე მისი მოთხოვნა საფუძვლიანია.

სამოტივაციო ნაწილი:

საკასაციო პალატა საქმის მასალების გაცნობის, გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა-კანონიერების შემოწმებისა და საკასაციო საჩივრის მოტივების შესწავლის შედეგად მიიჩნევს, რომ ნაწილობრივ უნდა დაკმაყოფილდეს საქართველოს ფინასთა სამინისტროს საკასაციო და სს “თ.” შეგებებული საკასაციო საჩივრები, გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 23 ივლისის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს.

საკასაციო პალატა იზიარებს ორივე კასატორის მოსაზრებას იმის შესახებ, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვისას დარღვეულ იქნა სსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლები. სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არასწორად განმარტა იგი. გადაწყვეტილება იურიდიულად დაუსაბუთებელია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2002წ. 12 მარტის განჩინებით გაუქმდა სააპელაციო სასამართლოს 2001წ. 2 ივლისის განჩინება, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება და საქმის ხელახლა განმხილველ სასამართლოს მიუთითა, რომ საგადასახადო კოდექსის 30-ე მუხლის შინაარსიდან გამომდინარე, უმართებულო იყო მონაწილეთა თანასწორობაზე დაფუძნებული კერძო-სამართლებრივი ურთიერთობების მომწესრიგებელი სკ-ის 442-ე მუხლის გამოყენება საჯარო-სამართლებრივ, საგადასახადო ურთიერთობებზე, რამდენადაც საგადასახადო კოდექსის 30-ე მუხლის მე-3 ნაწილის შესაბამისად, საგადასახადო ვალდებულება სრულდება უშუალოდ გადასახადის გადამხდელის მიერ, თუ საგადასახადო კანონმდებლობით სხვა რამ არ არის დადგენილი. საკასაციო პალატა უმართებულოდ მიიჩნევს სააპელაციო პალატის მიერ დავალიანების წარმოშობის დროისათვის მოქმედი საგადასახადო კოდექსის 245-249-ე მუხლების საფუძველზე გადასახადის მოვალეობის მესამე პირთათვის დაკისრების შესაძლებლობას, ვინაიდან აღნიშნული ნორმები აწესრიგებს გადასახადის გადამხდელის იმ ქონებაზე ყადაღის დადებას, რომელიც მესამე პირის მფლობელობაში იმყოფება. მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს განხილვის საგანს წარმოადგენდა ურთიერთმოთხოვნათა გაქვითვის კანონიერების საკითხის გადაწყვეტა, რადგან გლდანი-ნაძალადევის საოლქო საგადასახადო ინსპექციის მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება კანონიერ ძალაში იყო შესული, გადაწყვეტილების ამ ნაწილში გაუსაჩივრებლობის გამო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია. რომ დავის გადაწყვეტისას სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა.

საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ სს “ე.” მოთხოვნის იმ ნაწილში, რომლითაც იგი ითხოვდა სახელმწიფოს მიერ შიდა ვალში აღიარებული დავალიანების ანაზღაურებას, სწორად იქნა გამოყენებული სკ-ის 365-ე მუხლი, რამდენადაც “სახელმწიფო ვალის შესახებ” კანონის 48-ე მუხლის პირველი ნაწილის “დ” ქვეპუნქტით გათვალისწინებული ვალდებულების დაფარვის წესი, ამ მუხლით გათვალისწინებული სხვა ვალდებულებებისაგან განსხვავებით, დადგენილი არ არის, მაგრამ მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ არასწორად იქნა დადგენილი სახელმწიფოს მიერ ვალში აღებული სს “ე.” დავალიანება.

“სახელმწიფო ვალის შესახებ” კანონის მე-6 მუხლის თანახმად, სახელმწიფოს მიერ ვალში აღებული ვალდებულებების აღრიცხვის მიზნით, საქართველოში იქმნება სახელმწიფო ვალის რეესტრი, რომელშიც აისახება ინფორმაცია ვალის დინამიკის შესახებ, სახელმწიფო ვალისა და კრედიტებისათვის გაცემული სახელმწიფო გარანტიების რეესტრს აწარმოებს ფინანსთა სამინისტრო. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ სახელმწიფოს მიერ აღიარებული და შიდა ვალში აღებული ვალდებულების ოდენობა განისაზღვრება ფინანსთა სამინისტროს სახელმწიფო ვალის რეესტრით. საქმეზე წარმოდგენილი სახელმწიფო საშინაო ვალის დეპარტამენტის ცნობითა და რეესტრიდან ამონაწერით დასტურდება, რომ სახელმწიფო დავალიანება “თ.’’ მიმართ შეადგენს 21413 ლარს. ამავე ოდენობის დავალიანებას აღიარებს და გაქვითვას ითხოვს სს “თ.” 24.08.98წ. ¹01/35 წერილით. გასაჩივრებულ განჩინებაში არ არის დასაბუთებული, სასამართლომ დავალიანების ოდენობის განსაზღვრისას რატომ არ გაიზიარა აღნიშნული მტკიცებულებები და რატომ მიიჩნია მიზანშეწონილად დავალიანების ოდენობის განსაზღვრისას საქართველოს ეკონომიკის, მრეწველობისა და ვაჭრობის სამინისტროსა და სს “ს.” წერილები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო პალატას მიაჩნია, რომ დამატებით გამოკვლევას საჭიროებს სახელმწიფოს მიერ აღიარებული და შიდა ვალში აღებული სს “თ.” მიმართ დარჩენილი დავალიანების ოდენობა, რომლის მოთხოვნის უფლება გააჩნია ამ უკანასკნელს სკ-ის 365-ე მუხლის საფუძველზე.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მეორე ნაწილით, სსკ-ის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ნაწილობრივ დაკმაყოფილდეს ფინანსთა სამინისტროს საკასაციო და სს “თ.” შეგებებული საკასაციო საჩივრები;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2003წ. 23 ივლისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;

3. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.