ას-1013-950-2010 20 დეკემბერი, 2010 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ლ. კ-შვილი (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარეები _ დ. ვ-ძე (მოპასუხე)

(მოსარჩელეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 მაისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ მამობის დადგენა

ა ღ წ ე რ ი ლOო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ლ. კ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში დ. ვ-ძის მიმართ 2009 წლის 5 ივნისს დაბადებული მცირეწლოვანი შვილის - ა. კ-შვილის მამად დ. ვ-ძის აღიარების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: დ. კ-შვილი გაიცნო 2008 წლის ივლისში, როდესაც იგი (მოსარჩელე) იმყოფებოდა კლინიკაში გამოკვლევებზე, სადაც დ. ვ-ძე მუშაობს. დამეგობრდნენ და პერიოდულად ხვდებოდნენ ერთმანეთს. 2008 წლის სექტემბერს მოსარჩელე დაორსულდა, რის შემდეგაც მათ შორის ურთიერთობა შეწყდა, ვინაიდან დ. ვ-ძეს თავიდანვე არ განუზრახავს ახალი ოჯახის შექმნა და ცდილობდა მანამდე შექმნილი ოჯახის შენარჩუნებას.

მოპასუხე დ. ვ-ძემ სარჩელი არ ცნო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ლ. კ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. კ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 მაისის განჩინებით ლ. კ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 4 დეკემბრის გადაწყვეტილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა პირველი ინსტანციის მიერ დადგენილი ფაქტობრივ გარემოებებს, კერძოდ, დადგენილად ცნო, რომ 2009 წლის 5 ივნისს ლ. კ-შვილს შეეძინა შვილი ა. კ-შვილი, რომლის მშობლებად დაბადების მოწმობაში მითითებულ იქნენ ლ. კ-შვილი და დ. კ-შვილი. ლ. კ-შვილმა და დ. ვ-ძემ ერთმანეთი გაიცნეს 2008 წლის ივლისს, როდესაც ლ. კ-შვილი იმყოფებოდა კლინიკაში გამოკვლევაზე, სადაც დ. ვ-ძე მუშაობს. მათ შორის ჩამოყალიბდა მეგობრული ურთიერთობა, პერიოდულად ხვდებოდნენ ერთმანეთს. 2008 წლის სექტემბერში ლ. კ-შვილი დაორსულდა, რის შემდეგაც მათ შორის ურთიერთობა შეწყდა, ვინაიდან დ. ვ-ძეს თავიდანვე არ განუზრახავს ახალი ოჯახის შექმნა და ცდილობდა მანამდე შექმნილი ოჯახის შენარჩუნებას.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი დასკვნები საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ საქალაქო სასამართლომ სწორად გამოიყენა და განმარტა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1190-ე მუხლის მესამე ნაწილი და მართებულად მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში არ არსებობდა მამობის დადგენის საფუძველი. მიუთითა, რომ აღნიშნული მუხლის დანაწესიდან გამომდინარეობს, რომ მამობის დადგენისას სასამართლო მხედველობაში იღებს ბავშვის დედისა და მოპასუხის ერთად ცხოვრებასა და საერთო მეურნეობის წარმოებას ბავშვის დაბადებამდე ან ბავშვის ერთად აღზრდას, ან რჩენას, ანდა დამამტკიცებელ საბუთებს, რომელიც სავსებით ადასტურებს მოპასუხის მიერ მამობის აღიარებას. ეს ნორმა იმპერატიული ნორმაა და იგი შეიცავს იმ გარემოებათა ჩამონათვალს, რომლებიც მხედველობაში უნდა მიიღოს სასამართლომ მამობის დადგენის დროს.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის შესახებ, რომ ბავშვის დაბადებამდე, ბავშვის დედისა და მოპასუხის ერთად ცხოვრებისა და საერთო მეურნეობის წარმოების შესახებ საქმეში სათანადო მტკიცებულებები არ მოიპოვება. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქართველოს სამოქლაქო კოდექსის 1190-ე მუხლის მე-3 ნაწილით გათვალისწინებული მამობის დადგენისათვის აუცილებელი წინაპირობები არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ლ. კ-შვილმა და მოითხოვა მისი გაუქმება და სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1190-ე მუხლის მესამე ნაწილი, რომლის დანაწესიდან გამომდინარე, მნიშვნელოვანია, რომ სწორად განიმარტოს ბავშვის დაბადებამდე ქალისა და მამაკაცის თანაცხოვრების საკითხი. სწორედ ამ თვალსაზრისით განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა სააპელაციო სასამართლოში მის (ლ.კ-შვილის) მიერ მითითებულ ფაქტობრივი უსწორობების გარკვევას. სასამართლოს უნდა შეეფასებინა არის თუ არა რეალურად შესაძლებელი “მხარეთა პერიოდულ-ეპიზოდური ურთიერთობიდან” გამომდინარე ისეთი დეტალების ცოდნა, რაც მან აღნიშნა. საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ განმარტა ზემოთ მითითებული ნორმა და 2010 წლის 7 მაისის ¹ას-41-40-2010 განჩინებაში მიუთითა, რომ ბავშვის ინტერესებიდან გამომდინარე, სასამართლოს შეუძლია მამობის დადგენისას გაითვალისწინოს ამავე ნორმაში მოცემული მამობის დამდგენი რაიმე ფაქტობრივი გარემოებებიც, შესაბამისად, ამ ნორმის იმგვარად შეფასება, რომ პირის ბავშვის მამად დადგენა დამოკიდებულია მხოლოდ ამავე ნორმით ჩამოთვლილი გარემოებების არსებობაზე, დასაბუთებას მოკლებულია. მოცემულ შემთხვევაში, პირველი ინსტანციისა და სააპელაციო სასამართლოებმა მამობის დადგენის საფუძვლად მიიჩნია მხარეთა მიერ ისეთი მოქმედებების განხორციელება, რაც ოჯახის შექმნის მიზანს უკავშირდება, რაც ეწინააღმდეგება მითითებული ნორმის მოთხოვნებს. საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მიერ ანალოგიური დავების განხილვისას მითითებულია, რომ ბავშვის წარმოშობის დადგენისას გადამწყვეტი მნიშვნელობა უნდა მიენიჭოს იმ პირების დადგენას, ვინც პირდაპირ ბიოლოგიურ კავშირშია ბავშვთან, და შესაბამისად, არიან ბავშვის მშობლები.

დ. ვ-ძემ საკასაციო საჩივარზე წარმოადგინა შესაგებელი, რომლითაც უარყო რა კასატორის მოსაზრებები მიუთითა შემდეგზე: საქმის მასალების არ დგინდება და ლ.კ-შვილმა წარმოდგენილი მტკიცებულებებით ვერ შეძლო და.ვ-ძის ბიოლოგიური მამობის დადგენა. საქმეზე გენეტიკური ექსპერტიზა არ ჩატარებულა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 9 ნოემბრის განჩინებით ლ. კ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ლ. კ-შვილის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

მოცემული დავის საგანია ბიოლოგიური მამობის დადგენა, რაზედაც არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება აღნიშნულ პრაქტიკასთან წინააღმდეგობაში არ არის.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ ლ. კ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს 2010 წლის 2 ნოემბერს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ლ. კ-შვილის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

ლ. კ-შვილს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის - 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.