ას-1038-973-2010 20 იანვარი, 2011 წელი,
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),
მ. სულხანიშვილი, პ. ქათამაძე
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი _ მ. და დ. დ-შვილები (მოსარჩელე)
კანონიერი წარმომადგენელი – ნ. ბ-ძე
მოწინააღმდეგე მხარე _ ლ. ბ-შვილი (მოპასუხე)
გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილება
კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული გაადწყვეტილების გაუქმება
დავის საგანი _ უკანონო ხელშეშლის აღკვეთა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
2009 წლის 24 აპრილს დ. და მ. დ-შვილების კანონიერმა წარმომადგენელმა ნ. ბ-ძემ თბილისის საქაალქო სასამართლოში ნ. დ-შვილის წინააღმდეგ სარჩელი აღძრა.
მოსარჩელის განმარტებით, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 4 დეკემბრის განჩინების საფუძველზე დამტკიცდა მხარეთა შორის მორიგება, ნ. ბ-ძესა და ნ. დ-შვილს შორის რეგისტრირებული ქორწინება შეწყდა, ხოლო მათი შვილების - მ. და დ. დ-შვილების საცხოვრებელ ადგილად განისაზღვრა დედის, ნ. ბ-ძის საცხოვრებელი ადგილი. იმავე განჩინებით ქ. თბილისში ... 31ვ-ში მდებარე ¹6 ბინის 1/3 წილი აღირიცხა დ. და მ. დ-შვილების სახელზე საკუთრების უფლებით. მოპასუხე ბინით სრულყოფილად სარგებლობის საშუალებას არ აძლევდა მათ, კერძოდ კი, ნ. ბ-ძეს ბინაში საერთოდ არ უშვებდა.
აღნიშნულიდან გამომდინარე, მოსარჩელემ მოპასუხისათვის ალიმენტის სახით 300 ლარის დაკისრება და ბინით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა მოითხოვა.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილებით დ. და მ. დ-შვილების სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა; მოპასუხე ნ. დ-შვილს არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ, სარჩელის აღძვრის მომენტიდან - 2009 წლის 24 აპრილიდან დაეკისრა ალიმენტის გადახდა თვეში 50-50 ლარის ოდენობით, მათ სრულწლოვანებამდე; ნ. დ-შვილს აეკრძალა მ. და დ. დ-შვილებისათვის უძრავი ნივთით (თბილისში, ... 31ვ-ში მდებარე ¹6 ბინით) სარგებლობის ხელშეშლა, რაც გამოიხატებოდა მათი დედის - ნ. ბ-ძისათვის არასრულწლოვანთა საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი ბინით სარგებლობის ხელშეშლაში.
აღნიშნული გადაწყვეტილება ნ. დ-შვილმა სააპელაციო წესით გაასაჩივრა და მისი გაუქმება მოითხოვა.
2010 წლის 10 ივნისის სასამართლო სხდომაზე ნ. დ-შვილმა ალიმენტის დაკისრების ნაწილში სააპელაციო საჩივარზე უარი განაცხადა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის გადაწყვეტილებით ნ. დ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა; თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 5 ნოემბრის გადაწყვეტილება გაუქმდა ნ. დ-შვილისათვის უძრავი ნივთით სარგებლობის ხელშეშლის აკრძალვის ნაწილში; ამ ნაწილში მიღებული ახალი გადაწყვეტილებით მ. და დ. დ-შვილების სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ დაგდენილად შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები მიიჩნია:
1. 1997 წლის 22 აგვისტოს დაბადებული მ. დ-შვილი, ასევე 1999 წლის 5 სექტემბერს დაბადებული დ. დ-შვილი ნ. დ-შვილისა და ნ. ბ-ძის შვილები არიან;
2. თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 4 დეკემბრის განჩინებით ნ. ბ-ძესა და ნ. დ-შვილს შორის მორიგება დამტკიცდა, შემდეგი პირობებით: 1. მხარეებს შორის შეწყდა 1995 წლის 29 აპრილს რეგისტრირებული ქორწინება; 2. ქ. თბილისში, ... გამზ. 31ვ-ში მდებარე ბინა ¹6-ის 1/3 წილის მესაკუთრეებად ცნობილ იქნენ მ. და დ. დ-შვილები, შესაბამისად აღნიშნული წილი საკუთრების უფლებით მათ სახელზე აღირიცხა; 3. არასრულწლოვანი ბავშვების საცხოვრებელ ადგილად განისაზღვრა დედის, ნ. ბ-ძის საცხოვრებელი ადგილი; 4. ნ. დ-შვილს შვილებთან შეუზღუდავი ურთიერთობის უფლება მიეცა;
3. ნ. ბ-ძემ თბილისის საქალაქო სასამართლოში ჯერ თავისი, ხოლო შემდგომ, როგორც არასრულწლოვანი შვილების კანონიერმა წარმომადგენელმა, აღძრა სარჩელი, ნ. დ-შვილის მიმართ ალიმენტის დაკისრებისა და უკანონო ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით;
4. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 ივნისის განჩინებით (საოქმო) შეწყდა წარმოება ნ. დ-შვილის სააპელაციო საჩივარზე გადაწყვეტილების იმ ნაწილზე, რომლითაც მოპასუხეს არასრულწლოვანი შვილების სასარგებლოდ დაეკისრა ალიმენტის გადახდა, რასაც საფუძვლად დაედო აპელანტის მიერ ამ ნაწილში სააპელაციო საჩივარზე უარის თქმა;
5. ნ. დ-შვილმა ნ. ბ-ძესთან განქორწინების შემდეგ ახალი ოჯახი შექმნა;
6. მხარეთა თანხმობით, სააპელაციო სასამართლომ მტკიცებულების სახით მიიღო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული პროკურატურის 2009 წლის 20 ოქტომბრის დადგენილება, რომლითაც “ამნისტიის შესახებ” კანონის საფუძველზე შეწყდა წინასწარი გამოძიება სისხლის სამართლის საქმეზე, მოქალაქე რ. დ-შვილის ჯანმრთელობის გაუფრთხილებლობით ნაკლებად მძიმე დაზიანების ფაქტზე. დადგენილების თანახმად, 2007 წლის 12 ნოემბერს “...რ. დ-შვილს საყოფაცხოვრებო პრობლემის გამო მოუვიდა შელაპარაკება რძალთან, იმ მიზნით, რომ თავისუფლად გაეარა, ნ. ბ-ძემ ხელი უბიძგა რ. დ-შვილს, რომელმაც თავი ვერ შეიკავა, დაეცა იატაკზე და მოიტეხა ფეხი...” საქმეზე ჩატარებული სასამართლო-სამედიცინო ექსპერტიზის დასკვნით დადგინდა, რომ “რ. დ-შვილს მიღებულ ტრავმასთან დაკავშირებით დადგენილი აქვს დიაგნოზი: მარჯვენა ბარძაყის მოტეხილობა, დაზიანება მიყენებულია რაიმე მკვრივი, ბლაგვი საგნის მოქმედებით, ეკუთვნის ნაკლებად მძიმე ხარისხს ჯანმრთელობის ხანგრძლივი მოშლის ნიშნით.”
7. ნ. დ-შვილი თანახმაა მისმა შვილებმა, მ. და დ. დ-შვილებმა იცხოვრონ მის მფლობელობაში არსებულ საცხოვრებელ ბინაში. იგი მხოლოდ ნ. ბ-ძის მიერ ბინით სარგებლობის წინააღმდეგია.
სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება გაამახვილა აპელანტსა და ნ. ბ-ძეს შორის არსებულ დამოკიდებულებაზე, ასევე იმ გარემოებაზე, რომ ნ. დ-შვილი მოსარჩელეებთან თანასაკუთრებაში არსებულ ბინაში მეუღლესთან ერთად ცხოვრობდა. აღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, სასამართლომ მიიჩნია: მოსარჩელეების მიერ თავიანთი საკუთრებით იმგვარად სარგებლობა, რომ მათთან ერთად ბინით ნ. ბ-ძემაც ისარგებლოს, წარმოადგენს უფლების ბოროტად გამოყენებას, ისე, რომ არ არის გამოკვეთილი მოსარჩელეების ინტერესის უპირატესობა.
გარდა ამისა, სააპელაციო სასამართლომ ჩათვალა, რომ საკუთრებით ამგავრი სარგებლობა თვით არასრულწლოვანთა ინტერესებისათვის იქნებოდა საზიანო.
აღნიშნული გადაწყვეტილება მ. და დ. დ-შვილების წარმომადგენელმა ნ. ბ-ძემ საკასაციო წესით გაასაჩივრა. კასატორი მიიჩნევს, რომ გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმარისად დასაბუთებული და განმარტავს, რომ მოსარჩელეების მიერ თავიანთი საკუთრებით სარგებლობა არ შეიძლება მიჩნეულ იქნეს უფლების ბოროტად გამოყენებად, მით უფრო, რომ თავისი კუთვნილი ფართი ნ. დ-შვილმა გაასხვისა. ამჟამად ბინა ეკუთვნის მოსარჩელეებსა და ლ. ბ-შვილს.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინებით საქმეში ნ. დ-შვილის უფლებამონაცვლედ ლ. ბ-შვილი ჩაება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ დ. და მ. დ-შვილების კანონიერ წარმომადგენელ ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას დ. და მ. დ-შვილების კანონიერ წარმომადგენელ ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის მიხედვით, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%.
საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ კასატორს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. დ. და მ. დ-შვილების კანონიერ წარმომადგენელ ნ. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;
2. კასატორს დაუბრუნდეს მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.