¹ას-1039-1307-09 26 მარტი, 2010 წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)
ლ. ლაზარაშვილი, თ. თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე
კასატორი –ლ. მ-შვილი, ნ. ა-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე- მ. ა-შვილი
გასაჩივრებული განჩინება– თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 ივლისის განჩინება
კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება
დავის საგანი – უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ და მემკვიდრედ ცნობა
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 13 აპრილის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე მ. ა-შვილის სარჩელი მოპასუხეების: ნ. ა-შვილისა და ლ. მ-შვილის მიმართ უძრავი ქონების თანამესაკუთრედ და მემკვიდრედ ცნობის თაობაზე დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, მ. ა-შვილი ცნობილ იქნა ქ.თბილისში, ... მე-7 კორპუსში მდებარე ¹63 ბინის 1/5-ის მესაკუთრედ; მ. ა-შვილის სასარჩელო მოთხოვნა გ. ა-შვილის სამკვიდროდან წილის მიკუთვნების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრეს მ. ა-შვილმა, ნ. ა-შვილმა და ლ. მ-შვილმა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 ივლისის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა სააპელაციო საჩივრები, უცვლელად დარჩა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.
პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
ქ.თბილისში, ... მე-7 კორპუსში მდებარე ¹63 ბინაზე საჯარო რეესტრის მონაცემებით დღეისთვის ირიცხება გ. ა-შვილის საკუთრების უფლება. საკუთრების უფლების დამადასტურებელ საბუთს წარმოადგენდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება ¹3-2330, დამოწმებული ნოტარიუს ნ.კ-შვილის მიერ 1993 წლის 5 ივნისს, რაც გამომდინარეობდა საჯარო რეესტრის ცნობიდან და პრივატიზაციის ხელშეკრულებიდან.
პრივატიზაციის დროისთვის ზემოაღნიშნულ ბინაში 1985 წლის 1 აგვისტოდან რეგისტრირებულები იყვნენ მ. ა-შვილი, თ. ა-შვილი, გ. ა-შვილი, ლ. მ-შვილი და ნ. ა-შვილი, შესაბამისად, თითოეული მათგანი წარმოადგენდა ბინის თანასწორუფლებიან მესაკუთრეს. ოჯახის სრულწლოვანმა წევრებმა- ლ. მ-შვილმა, თ. ა-შვილმა და მ. ა-შვილმა თანხმობა განაცხადეს ბინის გ. ა-შვილის სახელზე პრივატიზების თაობაზე, რაც დადგინდა საქართველოს რესპუბლიკის ქ.თბილისის ისნის რაიონის გამგეობის საბინაო-საექსპლუატაციო ტრესტის საბინაო-საექსპლუატაციო უბნის საბინაო პირობების შემოწმების შესახებ ცნობით, ასევე ლ. მ-შვილის, თ. და მ. ა-შვილების წერილობით თანხმობასა და მხარეთა ახსნა-განმარტებაზე დაყრდნობით.
გ. ა-შვილი და ლ. მ-შვილი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდნენ 1982 წლის 28 დეკემბრიდან, თანაცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ერთი შვილი: 1983 წლის 6 სექტემბერს დაბადებული ნ. ა-შვილი, რაც ირკვევა ქორწინებისა და დაბადების მოწმობებიდან.
მ. ა-შვილი ხარაგაულის შს რაიონული განყოფილების საპასპორტო-სავიზო სამსახურში არსებული ძველი სასოფლო საბინაო წიგნის მიხედვით ჩაწერილი იყო ხარაგაულის რაიონის სოფელ ...... 1986 წლის 20 მარტს. დადგენილია, რომ მოსარჩელეს გააჩნდა მუდმივი საცხოვრებელი ადგილი ხარაგაულის რაიონის სოფელ ......, სადაც იგი ათეული წლების განმავლობაში ეწეოდა საყოფაცხოვრებო მეურნეობას, რაც გაირკვა საქართველოს რესპუბლიკის შსს ხარაგაულის რაიონის შინაგან საქმეთა რაიონული განყოფილების სასპორტო-სავიზო სამსაუხრის ცნობიდან და ხარაგაულის მუნიციპალიტეტის ლეღვანის ტერიტორიული ერთეულის ცნობიდან.
მ. ა-შვილს ქ.თბილისში, ... მე-7 კორპუსში მდებარე ¹63 ბინაში არ უცხოვრია არც გ. ა-შვილის გარდაცვალებამდე და არც მას შემდეგ, რაც დადასტურებულია მოწმეების- ვ. მ-შვილისა და ნ. ა-შვილის ჩვენებებიდან.
სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ დაუსაბუთებელია აპელანტ მ. ა-შვილის მითითება იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო ბინაში მისი რეგისტრაციის და ამავე ბინის მისამართზე პენსიის მიღების ფაქტები ადასტურებს მის მიერ სადავო ბინის ფაქტობრივი ფლობის გარემოებას, ვინაიდან კონკრეტულ მისამართზე პირის რეგისტრაცია თავისთავად არ გულისხმობს ამ მისამართზე პირის ცხოვრების ფაქტს, ხოლო პენსიის მიღება არ არის აუცილებელი განხორციელდეს ფაქტობრივი ადგილსამყოფელის მიხედვით.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე აღნიშნა, რომ უსაფუძვლოა აპელანტების: ნ. ა-შვილისა და ლ. მ-შვილის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ გ. ა-შვილის სახელზე უძრავი ქონების პრივატიზებისას მ. ა-შვილმა თანხმობის გამოხატვის შედეგად უარი თქვა თავის საკუთრებაზე და დაკარგა მოთხოვნის უფლება ბინის თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ, ვინაიდან ბინის ერთ-ერთი დამქირავებლის მესაკუთრედ აღრიცხვაზე თანხმობა არ ნიშნავს საკუთრების უფლებაზე უარის თქმას.
აღნიშნული განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს ლ. მ-შვილმა და ნ. ა-შვილმა.
კასატორთა მითითებით, მოცემულ შემთხვევაში პრივატიზებულ ბინებში ოჯახის წევრის უფლების რეალიზაცია ბინის თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ არსებობს სკ-ის 167-ე მუხლით დადგენილი განსაზღვრული ვადით. თუკი ოჯახის ერთ-ერთი წევრის მიერ პრივატიზაციის პროცესში მიცემული თანხმობა ბინის ერთ-ერთი წევრის მიმართ ინდივიდუალური საკუთრების უფლების მოპოვების შესახებ არ უკარგავს ამ წევრს თანამესაკუთრედ მოთხოვნის უფლებას ნებისმიერ დროს, შესაბამისად, ეს გამორიცხავს საკუთრების უფლების აბსოლუტურ მოპოვებას იმ პირისათვის, რომელიც საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია ინდივიდუალურ მესაკუთრედ.
კასატორთა აზრით, ვინაიდან ოჯახის წევრის მიერ ბინაზე თანამესაკუთრედ ცნობის მოთხოვნის უფლების არსებობა განპირობებულია იმ გარემოებით, რომ იგი პრივატიზაციამდე წარმოადგენდა ოჯახის წევრს, მოცემული ადასტურებს ბინის ინდივიდუალური მესაკუთრის შეზღუდული საკუთრების უფლებას უძრავი ქონების კონკრეტულ წილზე. აქედან გამომდინარე, შეიძლება დავასკვნათ, რომ, მიუხედავად ბინის ინდივიდუალური მესაკუთრის საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ რეგისტრაციისა, მას არ შეუძენია საკუთრების უფლება ბინის იმ წილზე, რომლის მიმართაც შესაძლოა ნებისმიერ დროს გამოითქვას პრეტენზია ოჯახის რომელიმე წევრმა.
კასატორთა განმარტებით, სადავო ბინა 1993 წლიდან დღემდე რეგისტრირებულია აწ გარდაცვლილი გ. ა-შვილის სახელზე. მოსარჩელე მ. ა-შვილმა გ. ა-შვილს, როგორც ოჯახის წევრს მისცა თანხმობა პრივატიზაციის დროს. მოსარჩელეს 15 წლის განმავლობაში არ მოუთხოვია ბინის შესაბამის წილზე თანასაკუთრება. იგი საერთოდ არ ცხოვრობდა თბილისში და მისი მუდმივი ადგილსამყოფელი მუდამ იყო ხარაგაულის რაიონის სოფელი ...... . მოსარჩელე მ. ა-შვილმა ამ ვადის გასვლის შედეგად დაკარგა მოცემულ ბინაზე თანასაკუთრების უფლება და ქონების ამჟამინდელმა რეგისტრირებულმა მესაკუთრემ შეიძინა საკუთრების უფლება საცხოვრებელი ბინის მთლიან წილზე ხანდაზმულობით.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც დაკმაყოფილდა მოსარჩელის მოთხოვნა თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. მ-შვილისა და ნ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.
ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.
ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ლ. მ-შვილის და ნ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორებს ლ. მ-შვილს და ნ. ა-შვილს უნდა დაუბრუნდეს ლ. მ-შვილის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 303 ლარის 70% - 212,1 ლარი.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე,401 მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
ლ. მ-შვილის და ნ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;
კასატორებს ლ. მ-შვილს და ნ. ა-შვილს დაუბრუნდეს ლ. მ-შვილის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 303 ლარის 70% - 212,1 ლარი, თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900 (სახელმწიფო ხაზინა ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე);
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.