ას-1052-986-2010 24 იანვარი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ ე. წ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ზ. ნ-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვა, ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2009 წლის 7 დეკემბერს თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა ზ. ნ-ძემ მოპასუხე ე. წ-შვილის მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხის უკანონო მფლობელობიდან ქ.თბილისში, ... ქუჩის .¹14-ის მიმდებარე ტერიტორიაზე არსებული 95 კვ.მ. მიწის ნაკვეთის გამოთხოვა, აგრეთვე, მოპასუხისათვის ხელშეშლის აღკვეთის დავალება, კერძოდ აშენებული ღობის მოშლა და ტერიტორიის გათავისუფლება.

სარჩელის თანახმად, ზ. ნ-ძემ 2005 წლის 22 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, გადახდის განვადებით, შეიძინა ქ.თბილისში ... მე-2 შესახვევის .¹13-ში მდებარე უძრავი ქონება, რაც შემდგომ დაარეგისტრირა საჯარო რეესტრში. 2009 წლის 15 ივლისს, აუქციონზე გამარჯვების შედეგად, მის საკუთრებაში გადავიდა 95 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რაც ასევე აღირიცხა საჯარო რეესტრში. მეზობლად მცხოვრებმა ე. წ-შვილმა, რომელსაც იქვე ჰქონდა სასურსათო მაღაზია, მოსარჩელის მიწის ნაკვეთს შემოავლო კაპიტალური ბლოკის ღობე. აღნიშნულის შედეგად, ზ. ნ-ძეს ხელი ეშლებოდა კუთვნილი ქონებით სარგებლობაში. როგორც გამოირკვა, ე. წ-შვილს თავად ჰქონია სურვილი გამხდარიყო იმ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრე, რომელიც აუქციონის შედეგად ზ. ნ-ძის საკუთრებაში გადავიდა და ამ მიზნით უწარმოებია ღობის მშენებლობა. მითითებული ღობის მოშლის მოთხოვნით ზ. ნ-ძემ მიმართა მერიის არქიტექტურულ საქმიანობაზე ზედამხედველობის სამსახურს, თუმცა პასუხი ამ დრომდე არ მიუღია. მოპასუხის მიერ აშენებული ღობე ხელს უშლიდა მოსარჩელეს მიწის ნაკვეთის თავისი შეხედულებით გამოყენებაში. ამის გამო მას არ ჰქონდა თავის მიწის ნაკვეთთან მისასვლელი გზა. კანონის შესაბამისად ზ. ნ-ძეს, როგორც მესაკუთრეს შეეძლო თავისუფლად ესარგებლა ქონებით და განეკარგა იგი. მოსარჩელემ მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებზე (ტომი 1, ს.ფ. 1-10).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 5 იანვრის გადაწყვეტილებით ზ. ნ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹14-ის მიმდებარედ არსებული 95 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი გამოთხოვილ იქნა ე. წ-შვილის უკანონო მფლობელობიდან, მოპასუხეს დაევალა ზ. ნ-ძისათვის მიწის თავისუფალ მდგომარეობაში გადაცემა. ამავე გადაწყვეტილებით ე. წ-შვილს აეკრძალა ზ. ნ-ძისათვის ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹14-ის მიმდებარედ არსებული 95 კვ.მ. მიწის ნაკვეთით სარგებლობის ხელშეშლა, მას დაევალა მიწის ნაკვეთზე შემოვლებული ბეტონის ღობის მოშლა. ამასთან, მოპასუხეს განემარტა, რომ გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ ამ გადაწყვეტილებითვე დაკისრებული ვალდებულების შეუსრულებლობის შემთხვევაში, რომელიც შეეხებოდა ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹14-ის მიმდებარედ არსებულ 95 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე შემოვლებული ბეტონის ღობის მოშლას, ზ. ნ-ძეს უფლება ჰქონდა მითითებული მოქმედებები შეესრულებინა მოპასუხისაგან აუცილებელი ხარჯების ანაზღაურებით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა საქმის მასალებით დადგენილ შემდეგ უდავო ფაქტობრივ გარემოებებზე:

დედაქალაქის ადგილობრივი თვითმმართველი ერთეულის ქონების აუქციონის ფორმით პრივატიზებისას გამყიდველისა და მყიდველის მიერ ხელმოწერილი პირობებით, აუქციონში გამარჯვების დამადასტურებელი 2009 წლის 15 ივლისის ¹211 ოქმითა და საკუთრების დამადასტურებელი ¹292 მოწმობით დგინდებოდა, რომ ზ. ნ-ძეს საკუთრებაში გადაეცა აუქციონზე შეძენილი 95 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობდა ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹14-ის მიმდებარედ;

საჯარო რეესტრის ამონაწერის მიხედვით ქ.თბილისში, ... ქუჩის ¹14-ის მიმდებარედ (ნაკვეთი 21/026, საკადასტრო კოდი ¹01.10.10.021.026) 95 კვ.მ დაზუსტებული ფართობი რეგისტრირებულია ზ. ნ-ძის საკუთრებად;

მოპასუხე ე. წ-შვილი ფლობს სადავო მიწის ნაკვეთს, რომელიც შემოღობილი აქვს ბეტონის ღობით.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება იმის შესახებ, რომ სადავო მიწის ნაკვეთი მოპასუხეს გადაცემული ჰქონდა ფიზიკური და კერძო სამართლის იურიდიული პირების მფლობელობაში (სარგებლობაში) არსებულ მიწის ნაკვეთებზე საკუთრების უფლების აღიარების კომისიის გადაწყვეტილებით, რამდენადაც მოსარჩელის მიერ წარდგენილი კომისიის 2009 წლის 6 თებერვლის სხდომის ¹90 ოქმის მიხედვით აღნიშნული გარემოება არ დასტურდებოდა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება 2009 წლის 15 ივლისის აუქციონის კანონმდებლობის უხეში დარღვევით ჩატარებისა და მოსარჩელისათვის მიწის ნაკვეთის საკუთრებაში უკანონოდ გადაცემის თაობაზე, ვინაიდან აღნიშნული გარემოებები საქმეში არსებული მასალებით არ დასტურდება, ამასთან, არც მოსარჩელეს გაუხდია სადავოდ 2009 წლის 15 ივლისის აუქციონი და აუქციონის შედეგები.

საქალაქო სასამართლოს მოსაზრებით, მოცემულ შემთხვევაში სახეზე იყო უკანონო მფლობელობიდან ნივთის გამოთხოვისა და ხელშეშლის აღკვეთის შესახებ სარჩელის დაკმაყოფილების წინაპირობები, რამდენადაც საქმეზე დგინდებოდა, რომ მოსარჩელე წარმოადგენდა სადავო მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეს და მოპასუხე უკანონოდ ფლობდა აღნიშნულ ფართს.

საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული დასკვნა სამართლებრივად დაეფუძნა სამოქალაქო კოდექსის 168-ე, 170-ე, 172-ე, 183-ე, 311-ე, 312-ე მუხლებს (ტომი 1, ს.ფ. 57-58).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. წ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელზე წარმოების შეწყვეტა ან მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი 1, ს.ფ. 77-87).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 15 ივნისის განჩინებით ე. წ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელი დარჩა მოცემულ საქმეზე თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 5 იანვრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება იმის შესახებ, რომ საქალაქო სასამართლო გასცდა სარჩელის ფარგლებს. კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლომ სრულად დააკმაყოფილა სარჩელი და დადგა ის სამართლებრივი შედეგი, რასაც მოსარჩელე ითხოვდა.

სააპელაციო სასამართლომ გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილის მეოთხე პუნქტი შეაფასა გადაწყვეტილების აღსრულების წესის განმსაზღვრელ დებულებად და არა ახალ სასარჩელო მოთხოვნაზე მიღებულ გადაწყვეტილებად.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სააპელაციო საჩივარი ძირითადად ეფუძნებოდა მოსარჩელის მიერ მიწის ნაკვეთზე საკუთრების უფლების უკანონოდ მოპოვებას. სასამართლო არ იყო უფლებამოსილი ემსჯელა ზ. ნ-ძის საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლის კანონიერებაზე, რადგან სარჩელით აღნიშნული სადავოდ არ იყო გამხდარი. ამასთან, ე. წ-შვილის შეგებებული სარჩელი წარმოებაში არ იქნა მიღებული.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქალაქო სასამართლოს დასკვნას იმის თაობაზე, რომ არ არსებობდა მოსარჩელის საკუთრების უფლების შეზღუდვის არც კანონისმიერი და არც სახელშეკრულებო საფუძველი, შესაბამისად იგი უფლებამოსილი იყო სრულყოფილად განეხორციელებინა კუთვნილ უძრავ ქონებაზე კანონით გარანტირებული უფლებები.

სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მსჯელობა იმის შესახებ, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლომ გადაწყვეტილება გამოიტანა მოსამზადებელ სხდომაზე. ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 24 დეკემბრის განჩინებაზე, რომლითაც დგინდებოდა საქმეზე მთავარი სხდომის 2010 წლის 5 იანვარს დანიშვნის ფაქტი. აღნიშნული სხდომის თაობაზე მხარეები გაფრთხილებულნი იყვნენ სატელეფონო შეტყობინებით. უშუალოდ სხდომის ოქმით დგინდებოდა, რომ გაიხსნა და ჩატარდა სასამართლოს მთავარი სხდომა.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე, 183-ე, 311-ე, 312-ე, 168-ე მუხლებით.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 251-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ თბილისის საქალაქო სასამართლო უფლებამოსილი იყო გადაწყვეტილების მეოთხე პუნქტით დაედგინა გადაწყვეტილების აღსრულების წესი (ტომი 2, ს.ფ. 72-80).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ე. წ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით ზაქარაია ნ-ძის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასაციის საფუძვლები:

სასამართლო გასცდა სასარჩელო მოთხოვნის ფარგლებს. თავდაპირველად მოსარჩელეს ორი მოთხოვნა ჰქონდა. სასამართლო სხდომაზე მან შეამცირა მოთხოვნა და მხოლოდ ერთი დარჩა, რაც დასტურდება სასამართლო სხდომის ოქმით. სასამართლოს გადაწყვეტილების სარეზოლუციო ნაწილში ოთხი დამოუკიდებელი მოთხოვნაა დაკმაყოფილებული, რაც იმას ნიშნავს, რომ სასამართლომ დამატებით კიდევ სამი მოთხოვნა დააკმაყოფილა;

სააპელაციო სასამართლომ ღობეებისა და კედლების ნგრევასთან დაკავშირებული სადავო საკითხები განიხილა სამოქალაქო სამართალწარმოების წესით, მაშინ როდესაც ისინი ადმინისტრაციული სამართალწარმოების წესით უნდა იქნეს განხილული;

საქმეში არ არსებობს სასამართლო უწყება სხდომის დანიშვნის შესახებ. მოპასუხესა და მის წარმომადგენელს სატელეფონო შეტყობინებით აცნობეს, რომ დანიშნული იყო მოსამზადებელი სხდომა, რაც დაასტურდება მათი ახსნა-განმარტებითა და სააპელაციო სასამართლოს სხდომის ოქმით;

სარჩელის მოთხოვნა არის ხანდაზმული. ე. წ-შვილი 1986 წლიდან ფლობს და სარგებლობს სადავო მიწის ნაკვეთით და 2009 წლამდე მასზე პრეტენზია არავის განუცხადებია;

ზ. ნ-ძეს არ გააჩნია მესაკუთრის სტატუსი, იგი მერიის მიერ გასხვისებულ ქონებას თაღლითური გზით დაეუფლა და შესაბამისად წარმოადგენს ქონების არაკეთილსინდისიერ შემძენს. სადავო ქონებას 1986 წლიდან ფლობდა ე. წ-შვილი, რომელსაც ეს ქონება 2009 წლის 6 თებერვლის ¹90 სხდომის ოქმით დაუკანონდა. ამის თაობაზე მოწინააღმდეგე მხარემ (ზ. ნ-ძემ) იცოდა. სარჩელზე თანდართული აუქციონის ოქმით ცალსახად დასტურდება, რომ აუქციონზე არ გამოცხადებულა არც ზ. ნ-ძე და არც მისი წარმომადგენელი. მოსარჩელის ქალიშვილს დიანა ნ-ძეს არ გააჩნდა ნოტარიულად დამოწმებული დოკუმენტი წარმომადგენლობითი უფლებამოსილების შესახებ. აუქციონის ოქმში ნოტარიული წესით გაცემული წარმომადგენლობის დოკუმენტისა და მისი რეკვიზიტების შესახებ არაფერია მითითებული. ამდენად, აუქციონი ჩატარდა კანონმდებლობის დარღვევით. ამასთან, აუქციონზე დაცული არ ყოფილა აუქციონთან მიმართებით მოქმედი კანონმდებლობის ნორმები (ტომი 2, ს.ფ. 86-96).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 25 ნოემბრის განჩინებით ე. წ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ე. წ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ე. წ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ე. წ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ე. წ-შვილს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.