¹ას-1059-1326-09 14 იანვარი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

რ. ნადირიანი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი – ვ. მ-ოვი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – ს/ს “პ.-ი”(მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 24 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება

დავის საგანი – სესხის დაბრუნება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2007 წლის 26 მარტს „პ.-მ“ სარჩელით მიმართა მარნეულის რაიონულ სასამართლოს მოპასუხე ვ. მ-ოვის მიმართ და მოითხოვა, მოპასუხეზე სს „პ.-ის“ სასარგებლოდ 3300 ლარის დაკისრება. სარჩელში აღნიშნულია, რომ 2005 წლის 14 მარტს სს „პ.-სა“ და ვ. რ-იევს შორის გაფორმდა საკრედიტო ხელშეკრულება და გაცემული იქნა კრედიტი 3100 ლარის ოდენობით. 18 თვის ვადით, ყოველწლიური 40% სარგებლით. საკრედიტო ხელშეკრულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დაიტვირთა ვ. რ-იევის კუთვნილი ქონება. ამავე ხელშეკრულების უზრუნველსაყოფად ბანკსა და ვ. მ-ოვს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება სუბსიდიური ვალდებულების შესახებ. აღნიშნული ხელშეკრულებით ვ. მ-ოვმა იკისრა სოლიდარული პასუხისმგებლობა საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესრულებაზე. სუბსიდიური ვალდებულების თანხის მაქსიმალური ოდენობა განისაზღვრა 3100 ლარით. ვ. რ-იევი გარდაიცვალა ისე, რომ ვალდებულება არ შეუსრულებია, ხოლო ვ. მ-ოვს არაერთი გაფრთხილების მიუხედავად ვალდებულება არ შეუსრულებია.

მარნეულის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილებით სს „პ.-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ. მოპასუხე ვ. მ-ოვს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა დავალიანების 3100 ლარის გადახდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-ოვმა და მოითხოვა მისი გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 24 დეკემბრის განჩინებით ვ. მ-ოვის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა. უცვლელი დარჩა მარნეულის რაიონული სასამართლოის 2007 წლის 16 მაისის გადაწყვეტილება.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2005 წლის 14 მარტს სს „პ.-სა“ და ვ. რ-იევს შორის გაფორმდა საკრედიტო ხელშეკრულება და გაიცა კრედიტი 3100 ლარის ოდენობით. ხელშეკრულების უზრუნველყოფის მიზნით იპოთეკით დაიტვირთა ვ. რ-იევის კუთვნილი ქონება.

ამასთან ბანკსა და ვ. მ-ოვს შორის გაფორმდა ხელშეკრულება სუბსიდიური ვალდებულების შესახებ, რომლის თანახმად, მოპასუხე როგორც თავდები პირი კისრულობდა სოლიდარულ ვალდებულებას საკრედიტო ხელშეკრულებით გათვალისწინებული პირობების შესრულებაზე.

ხელშეკრულების ვადა შეადგენდა 18 თვეს, ხოლო პროცენტის მოცულობა წლიურ 40%-ს. კრედიტის დაბრუნება და პროცენტის გადახდა უნდა მომხდარიყო ხელშეკრულების ¹1 დანართით გათვალისწინებული გრაფიკის მიხედვით. გრაფიკის დარღვევის შემთხვევაში გათვალისწინებული იყო პირგასამტეხლო გადასახდელი თანხის 0,5%-ის ოდენობით.

სასამართლოს განმარტებით, მოცემულ შემთხვევაში აპელანტმა მიუთითა, რომ სადავო ხელშეკრულების მოტყუებით დადება იმაში გამოიხატა, რომ მას ხელშეკრულების შინაარსი სხვაგვარად განუმარტეს, ხოლო ხელი სხვა შინაარსის ხელშეკრულებაზე მოაწერინეს.

სააპელაციო პალატამ აღნიშნულთან დაკავშირებით ჩათვალა, რომ ეს ფაქტი არ შეიძლება მიჩნეულიყო გარიგების ბათილობის საფუძვლად, რადგან გარიგებაზე ხელმოწერა უკვე თავისთავად ადასტურებს გარიგების შინაარსის ცოდნას. ამასთან, უდავოა, რომ ვ. მ-ოვი ქმედუნარიანი იყო გარიგების დადების დროს.

სააპელაციო პალატამ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის შესახებ, რომ სს „პ.-ს“ თავდაპირველად უნდა მიეღო ზომები ძირითადი მოვალის ვ. რ-იევისაგან კრედიტის დაბრუნების მიზნით, ხოლო თუ ეს ღონისძიება უშედეგო აღმოჩნდებოდა, მხოლოდ ამის შემდეგ მოეთხოვა თავდებისაგან კრედიტის დაბრუნება.

პალატის განმარტებით, უდავოა, რომ ვ. მ-ოვმა, როგორც თავდებმა იკისრა პასუხისმგებლობა სოლიდარულად. დადგენილია ასევე, რომ ძირითადმა მოვალემ (ვ. რ-იევმა) გადააცილა გადახდის ვადას და იგი ბანკის მიერ უშედეგოდ იქნა გაფრთხილებული. ასეთ ვითარებაში კი ბანკი უფლებამოსილია თავდებს წაუყენოს მოთხოვნა იძულებითი აღსრულების მცდელობის გარეშეც. რაც შეეხება აპელანტის მითითებას იმ გარემოებაზე, რომ ხელშეკრულება შედგენილ იქნა ქართულ ენაზე, რომელიც მან არ იცის, ხოლო თარჯიმნის მოწვევა კი ბანკმა არ უზრუნველყო, პალატამ მიიჩნია, რომ ამ გარემოებაზე სააპელაციო სასამართლო ვერ იმსჯელებდა, ვინაიდან პირველი ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვის დროს ვ. მ-ოვს ზემოაღნიშნული გარემოება სადავოდ არ გაუხდია და ამ ფაქტზე არ მიუთითებია.

აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. მ-ოვმა.

კასატორის განმარტებით, საქმეში არსებული მასალებიდან ირკვევა, რომ ვ. რ-იევის მიერ მის გარდაცვალებამდე არ ჰქონია ადგილი რაიმე დარღვევას, ამასთან მსესხებლის გარდაცვალების შემთხვევაში მას, როგორც თავდებს რა მოვალეობები ეკისრებოდა არ არის მითითებული ბანკთან დადებულ სუბსიდიური ვალდებულების შესახებ ხელშეკრულებაში.

კასატორის მითითებით, მსესხებელს ყავს მემკვიდრეები, რომლებიც ცხოვრობენ მის სახლში და სარგებლობენ მისი კუთვნილი ქონებით, გარდა ამისა არსებობს ქონება, რომელიც მოსარჩელის მიერ დატვირთულია იპოთეკით და ბანკმა სწორედ აქედან უნდა მოახდინოს გადაუხდელი თანხის დაფარვა.

ამასთან, კასატორის აზრით, სასამართლოს უნდა დაებარებინა და დაეკითხა ვ. რ-იევის კანონით მემკვიდრეები, უნდა მომხდარიყო ყადაღის დადება ბანკის მიერ იპოთეკით დატვირთული ვ.რ-იევის ქონებაზე, რაც არ განხორციელებულა და წარმოადგენდა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის დარღვევას საპელაციო სასამართლოს მხრიდან.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოს სხვა შემადგენლობისათვის.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე,401 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ვ. მ-ოვის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.