გ ა ნ ჩ ი ნ ე ბ ა

¹ ბს-11-11(კ-06) 6 ივნისი 2006

ქ. თბილისი

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა შემადგენლობით: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ნ. ქადაგიძე,

ნ. სხირტლაძე

დავის საგანი: ადმინისტრაციული აქტის ბათილად ცნობა, საკუთრების უფლების აღიარება და საჯარო რეესტრში მესაკუთრედ აღრიცხვა, არასაცხოვრებელი ფართიდან გამოსახლება.

საკასაციო სასამართლომ საქმის მასალების გაცნობის შედეგად

გ ა მ ო ა რ კ ვ ი ა :

2003წ. 12 მარტს გ. და ქ. გ.-ების წარმომადგენელმა მ. ი.-მა სარჩელი აღძრა თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონულ სასამართლოში მოპასუხეების: ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის, ქ. თბილისის არქიტექტურის სამსახურის, ქ. თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის, ქ. თბილისის მერიის, შპს «დ.-სა” და ბ. ს.-ის მიმართ, რომლითაც მოითხოვა ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის ადმინისტრაციული აქტის, ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთაA დეპარტამენტის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების პირველი პუნქტის, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-სათვის» დამაგრების ნაწილში მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გაცემული საკადასტრო გეგმის ბათილად ცნობა, მოსარჩელეების ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრედ აღიარება, მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მ. ი.-ის სახელზე აღრიცხვა და ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასასცხოვრებელი ფართიდან ბ. ს.-ის გასახლება.

სარჩელის ფაქტობრივი საფუძვლები:

რესტორან «...-ოს” შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის მიერ (რომლის სამართალმემკვიდრესაც წარმოადგენდა შერეული კომანდიტური ამხანაგობა «გ.-ი და «კ”, ხოლო პარტნიორს _ მოსარჩელეების მამკვიდრებელი გ. გ.-ი, რომელიც 1998წ. 23 აპრილს გარდაიცვალა) პრივატიზებულ იქნა რესტორანი «...-ო” თავისი ფილიალებით, მათ შორის _ მაღაზია «...-ი”, მდებარე ... ¹39-ში, მიწის ნაკვეთის სარგებლობის პირობით. აღნიშნულთან დაკავშირებით, ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზაციის დეპარტამენტის მიერ გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა. გ. გ.-ის ქონება, მათ შორის _ მაღაზია «...-ი” გადავიდა პირველი რიგის მემკვიდრეებზე-მცირეწლოვან შვილებზე გ. და ქ. გ.-ებზე და მეუღლე - მ. ი.-ზე. 2003წ. ზაფხულში «დ.-მ” უკანონოდ ჩაატარა მოსარჩელეების ქონებაზე სარემონტო სამუშაოები, ობიექტს შეეცვალა დანიშნულება და გადააკეთა სამრეცხაოდ. 2003წ. 24 ივლისს მ. ი.-ის წარმომადგენელმა განცხადებით მიმართა თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის თავმჯდომარეს და სთხოვა ეცნობებინა თუ ვისზე ირიცხებოდა ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე მაღაზიის შენობა და მიწის ნაკვეთი. მიწის მართვის დეპარტამენტის 2003წ. 15 სექტემბრის წერილით განცხადებაში აღნიშნული მიწის ნაკვეთი და შენობა არ იყო რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში. 2003წ. 23 სექტემბერს თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტს განცხადებით მიმართა მოსარჩელე მ. ი.-მა და მოითხოვა სადავო ქონების მის საკუთრებაში აღრიცხვა. მიწის მართვის დეპარტამენტის ¹262 სადავო წერილით, რომელიც, განმცხადებლის აზრით, წარმოადგენდა ადმინისტრაციულ აქტს, მას უარი ეთქვა ... ¹39-ში მდებარე მაღაზიის მის საკუთრებაში აღრიცხვაზე იმ მოტივით, რომ აღნიშნული მაღაზია და მიწის ნაკვეთი საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული იყო სხვა პირზე, რომლის საფუძველს წარმოადგენდა ქ. თბილისის ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის მიერ გაცემული ტექნიკური პასპორტი და ცნობა, ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის მიწის ნაკვეთის გეგმა და ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილება, ხოლო 2003წ. 21 იანვრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით აღნიშნული ქონების მესაკუთრე გახდა ბ. ს.-ე. 2003წ. 14 თებერვალს გაცემული ამონაწერით ბ. ს.-ის საკუთრება დადგენილი და რეგისტრირებული იყო ... ¹21-ში მდებარე მიწის ნაკვეთსა და შენობაზე და არა ... ¹39-ში არსებული მიწის ნაკვეთსა და შენობაზე. უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტად მითითებული იყო ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც ბ. ს.-ემ შეიძინა ქონება, ... ¹21-ში, საკადასტრო რუკა კი შედგენილი იყო ... ¹39-ში არსებულ ქონებაზე, რაც არ ემთხვეოდა საჯარო რეესტრის ამონაწერსა და უფლების დამადასტურებელ იურიდიულ დოკუმენტს.

მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული ადმინისტრაციული აქტი გამოცემულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 75-ე მუხლის «ა” პუნქტის, 69-ე მუხლის, 52-ე მუხლის მე-2 ნაწილის და 60.1 მუხლის «დ” პუნქტის დარღვევით, ხოლო ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების ნაწილობრივ, კერძოდ, მაღაზია «...-ის” მიწის ნაკვეთის საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-სათვის” დამაგრების ნაწილში, ბათილად ცნობის საფუძვლად მოსარჩელე მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ აღნიშნული დადგენილებით «დ.-ს” დაუმაგრდა მიწის ნაკვეთი, ... ¹39-ში, რომელიც არასოდეს წარმოადგენდა საწარმოო კომერციულ ფირმა «დ.-ს” საკუთრებას, იგი ამ ფირმის პარტნიორი იყო. საწარმოო კომერციულ ფირმა «დ.-ზე” ყოველთვის აღრიცხული იყო ფართი, მდებარე ... ¹21-ში, ხოლო ფართი _ ... ¹39-ში წარმოადგენდა ამხანაგობა «გ.-ი და «კ-ს” საკუთრებას და შესაბამისად, სადავო დადგენილებით შეილახა მესაკუთრის უფლება. ამასთან, აღნიშნული დადგენილების საფუძველზე, ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთაA დეპარტამენტის მიერ გაიცა მიწის ნაკვეთის გეგმა, რომელიც, მოსარჩელის აზრით, უკანონო იყო. ასევე იგი მიუთითებდა, რომ საკადასტრო რუკა წარმოადგენდა საჯარო რეესტრიდან მიწის შესახებ ამონაწერის დანართს და იგი შესაბამისობაში უნდა ყოფილიყო აღნიშნულ ამონაწერთან. საკუთრების აღიარების საფუძვლად მასარჩელე მიუთითებდა, რომ რესტორან «...-ოს” შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის მიერ, რომლის სამართალმემკვიდრესაც წარმოადგენდა შერეული, კომანდიტური ამხანაგობა «გ.-ი და «კ”, პრივატიზებული იყო რესტორანი «...-ო” თავისი ფილიალებით, მაღაზია «...-ი”, მდებარე ... ¹39-ში, მიწის ნაკვეთის სარგებლობის პირობით. აღნიშნულზე გაცემული იყო საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების სამმართველოს მიერ. მითითებული გარემოება დადგენილი იყო თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 24 ივლისის განჩინებით, რომლის გათვალისწინებით მოსარჩელე მიიჩნევდა, რომ «მეწარმეთა შესახებ” კანონის მე-4 მუხლისა და «სამეწარმეო საქმიანობის საფუძვლების შესახებ» საქართველოს რესპუბლიკის 1991წ. 25 ივლისის კანონის მე-14 მუხლის თანახმად ამხანაგობა «გ.-ი და კ-ს” რეგისტრაცია გაუქმდა. ვინაიდან გ. გ.-ი წარმოადგენდა შერეული (კომანდიტური) სამეურნეო ამხანაგობის ერთადერთ ნამდვილ წევრს, მისი უფლებები გადავიდა მის კანონისმიერ, პირველი რიგის მემკვიდრეებზე-მოსარჩელეებზე და, შესაბამისად, ისინი უნდა ყოფილიყვნენ ცნობილი აღნიშნული ქონების მესაკუთრეებად სკ-ის 311.1 მუხლის თანახმად, საჯარო რეესტრში შეტანილი უნდა ყოფილიყო უძრავ ნივთებზე მათი საკუთრების უფლება, ვინაიდან ისინი იყვნენ სადავო არასაცხოვრებელი ფართისა და მიწის ნაკვეთის მესაკუთრეები, ხოლო ბ. ს.-ე კი ... ¹21-ში მდებარე ქონების მესაკუთრე, სკ-ის 172.1 მუხლის მიხედვით, გამოსახლებული უნდა ყოფილიყო სადავო ფართიდან, რამდენადაც მას არ გააჩნდა ამ ნივთზე საკუთრების უფლება.

თბილისის დიდუბე-ჩუღურეთის რაიონული სასამართლოს 2004წ. 4 აგვისტოს გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ბათილად იქნა ცნობილი ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის 2003წ. 12 ნოემბრის ¹262 წერილი, მ. ი.-ის, გ. და ქ. გ.-ების სასარჩელო მოთხოვნა ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული გაანვითარების საქმეთაA დეპარტამენტის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების პირველი პუნქტის, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-სათვის» დამაგრების ნაწილში, მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გაცემული საკადასტრო გეგმის ბათილად ცნობის, მოსარჩელეების ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრედ აღიარების, მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მ. ი.-ის სახელზე აღრიცხვისა და ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართიდან ბ. ს.-ის გასახლების თაობაზე არ დაკმაყოფილდა, რაც რაიონულმა სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

რაიონულმა სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტები:

1995წ. საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობით (¹23.595-პ) რესტორან «...-ოს» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას საკუთრებაში გადაეცა რესტორანი «...-ოს,» მდებარე თბილისში, ... ¹47-ში, ძირითადი საშუალების აქტიური ნაწილი და ცალკე მდგომი შენობა. აღნიშნული მოწმობის საფუძველი იყო ხელშეკრულება და 1995წ. 17 ნოემბრის მიღება-ჩაბარების აქტი ¹178. დასახელებულ დოკუმენტებში არ იყო მითითებული მაღაზია «...-ის» საკუთრებაში გადაცემაზე, ამასთან, საქმეში არსებული თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოდან წარმოდგენილი რესტორან «...-ოს» საპრივატიზებო მასალებიდან არ დასტურდებოდა, რომ პრივატიზაციის და საკუთრების მოწმობის გაცემის დროს არ მომხდარა მაღაზია «...-ის» პრივატიზაცია. თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 24 ივლისის განჩინებაში მითითებულია, რომ 1995წ. 1 მაისს ამხანაგობა «გ.-ი და კ-მ» გამოისყიდა საწარმო «...-ო» თავისი ფილიალებით _ სასაუზმე «.-ი» და მაღაზია «...-ი».

რაიონული სასამართლოს დასკვნით, ზემოაღნიშნულ განჩინებაში იმ გარემოებებზე მითითება, როცა იმავე განჩინების სარეზოლუციო ნაწილში არ არის დადგენილი მაღაზია «...-ზე» არანაირი საკუთრების უფლება, ამასთან, არ არსებობს 1995წ. 1 მაისს მაღაზია «...-ის» გამოსყიდვის დამადასტურებელი ფინანსური თუ ადმინისტრაციული აქტი, არ იყო საკმარისი მოსარჩელეთა სადავო უძრავ ქონებაზე საკუთრების აღიარებისათვის, შესაბამისად, მოსარჩელეთა მოთხოვნა ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული გაანვითარების საქმეთაA დეპარტამენტის მიერ გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმის, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის დადგენილების პირველი პუნქტის, კერძოდ, მიწის ნაკვეთის საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-სათვის» დამაგრების ნაწილში, მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის მიერ გაცემული საკადასტრო გეგმის ბათილად ცნობის, მოსარჩელეების ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მესაკუთრედ აღიარების, მიწის მართვის დეპარტამენტის მიერ ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართის მ. ი.-ის სახელზე აღრიცხვისა და ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასასცხოვრებელი ფართიდან ბ. ს.-ის გასახლების თაობაზე არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.

რაიონულმა სასამართლომ ჩათვალა, რომ გასაჩივრებული ადმინისტრაციული აქტი, ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტის 2003წ. 12 ნოემბრის ¹ი-262 წერილი, ეწინააღმდეგებოდა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 52-ე, 75-ე, 69-ე, 101-ე მუხლებს, რამდენადაც ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტმა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 მუხლის შესაბამისად ვერ წარადგინა რაიონულ სასამართლოში მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ მოსარჩელე მისი განცხადების საფუძველზე მონაწილეობდა ადმინისტრაციულ წარმოებაში, 2003წ. 12 ნოემბრის ¹1-262 ადმინისტრაციული აქტის გამოცემისათვის, რის გამოც ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-60 მუხლის თანახმად, ექვემდებარებოდა ბათილად ცნობას.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ი.-მა, გ. და ქ. გ.-ებმა, რომლითაც მოითხოვეს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება სარჩელის დაუკმაყოფილებელ ნაწილში და ამ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება:

სააპელაციო საჩივრის ფაქტობრივი მოტივი:

ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართი გამოსყიდულია ამხანაგობა «გ.-ი და კ»-ს მიერ, რაც დადასტურებულად და დადგენილად მიიჩნია თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონულმა სასამართლომ 2002წ. 24 ივლისის განჩინებით, რომლის სამოტივაციო ნაწილში მითითებულია, რომ 1995წ. 1 მაისს ამხანაგობა «გ.-ი და კ-მ» გამოისყიდა საწარმო «...-ო» თავისი ფილიალებით, სასაუზმე «...-ი» და მაღაზია «...-ით».

სააპელაციო საჩივრის სამართლებრივი მოტივი:

სსკ-ის 266-ე მუხლის თანახმად მხარეებს არ შეუძლიათ სადავოდ გახადონ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილად ცნობილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი, შესაბამისად, მაღაზია «...-ის» მესაკუთრე თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს ზემოაღნიშნული განჩინებით დადგენილია და ეს გარემოება არ შეიძლება გახდეს სადავო.

სააპელაციო სასამართლოს 2005წ. 24 ოქტომბრის განჩინებით მ. ი.-ის, ქ. და გ. გ.-ების სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შესაბამისად, უცვლელად დარჩა რაიონული სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა შემდეგნაირად:

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტები:

თბილისის ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს 2002წ. 24 ივლისის განჩინებით, მ. ი.-ის განცხადების საფუძველზე, სსსკ-ის 422.1. მუხლის «ბ» პუნქტის შესაბამისად, ბათილად იქნა ცნობილი ამავე სასამართლოს 2001წ. 12 აპრილის გადაწყვეტილება, რომლითაც უდავო წარმოების წესით დადგენილ იქნა იურიდიული მნიშვნელობის ფაქტი, რომ შპს «დ.-» წარმოადგენს საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-ს» სამართალმემკვიდრეს. ამავე განჩინებით მხარეებს განემარტათ, რომ უფლება აქვთ წარადგინონ სარჩელი სასამართლოში საერთო საფუძველზე.

1995წ. 15 მაისს რესტორან «...-ოს» კოლექტივის საერთო კრების გადაწყვეტილებით შეიქმნა საპრივატიზებო კომისია რესტორნის დირექტორ გ. გ.-ის თავმჯდომარეობით, რომლის 1995წ. 16 ივნისის ¹5 ბრძანებით კომისიას დაევალა ობიექტის საპრივატიზებო მასალების მომზადება. კომისიის მიერ შედგენილ იქნა ძირითადი აქტები 1995წ. 1 მაისის მდგომარეობით. ძირითად საშუალებათა პასიური ნაწილის ღირებულების შეფასების აქტში მითითებულია რესტორან «...-ოზე,» მდებარე აღმაშენებლის 47-ში, ნარჩენი ღირებულებით 31 279 აშშ დოლარი, ხოლო ძირითად საშუალებათა აქტიური ნაწილის ღირებულების შეფასებისას აქტში მითითებულია სხვადასხვა დასახელების მანქანა-დანადგარზე, ნარჩენი ღირებულებით 1117 აშშ დოლარი. რესტორან «...-ოს» კოლექტივის საერთო კრების 1995წ. 18 მაისის გადაწყვეტილებით დამტკიცდა ობიექტის საერთო ღირებულება 32 382 აშშ დოლარის ოდენობით. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების მართვისა და პრივატიზების დეპარტამენტის კოლეგიის 1995წ. 14 ივნისის ¹39.11.731 გადაწყვეტილებით რესტორან «...-ოს» შრომით კოლექტივს მიეცა ამავე რესტორნის ძირითადი საშუალებების აქტიური და პასიური ნაწილის (ღირებულებით 32 382 აშშ დოლარი), პირდაპირი წესით მიყიდვის უფლება. შრომითი კოლექტივის მიერ საპრივატიზებო ღირებულების სრულად გადახდის შემდეგ, 1995წ. 17 ნოემბერს შედგა ობიექტის მიღება-ჩაბარების აქტი ¹178, რომლის თანახმად, რესტორნის შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას გადაეცა ძირითად საშუალებათა აქტიური და პასიური ნაწილების ღირებულების შეფასებით აქტში მითითებული ქონება, მათ შორის, შენობა _ 21 279 აშშ დოლარად, შესაბამისად, იმავე თარიღით გაიცა საკუთრების დამადასტურებელი მოწმობა ¹23/595 რესტორან «...-ოს» შრომითი კოლექტივისათვის, მდებარე ქ. თბილისში, ... ¹47-ში, ძირითადი საშუალებების აქტიური ნაწილისა და ცალკე მდგომი შენობის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. ქ. თბილისის სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოს 04.07.05.წ. ¹2-14/733 წერილის მიხედვით, სამმართველოში არსებული რესტორან «...-ოს» საპრივატიზებო დოკუმენტაციით ვერ დგინდება, «...-ოს» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობის მიერ გამოსყიდულია თუ არა რესტორან «...-ოსთან» ერთად მისი ფილიალი _ მაღაზია «...-ი,» მდებარე ქ. თბილისში, ... ¹39-ში.

სააპელაციო სასამართლომ საპრივატიზებო მასალებისა და ქონების მართვის სამმართველოს წერილის გამოკვლევისა და შეფასების შედეგად დაასკვნა, რომ რესტორან «...-ოს» შრომით კოლექტივს პრივატიზების წესით სხვა ქონებასთან ერთად საკუთრებაში გადაეცა მხოლოდ რესტორან «...-ოს» შენობა, მდებარე ... ¹47-ში, ხოლო მაღაზია «...-ის» შენობის, მდებარე ... ¹39-ში, მისი შრომითი კოლექტივის მიერ გამოსყიდვისა და საკუთრებაში გადაცემის ფაქტი საპრივატიზებო მასალებით არ დასტურდებოდა, შესაბამისად, რესტორან «...-ოს» შრომითი კოლექტივის ამხანაგობას და შემდგომში, შერეული (კომანდატური) ამხანგობა «გ.-ი და კ»-ს, საკუთრების უფლება მაღაზია «...-ზე» არ წარმოშობია და ამდენად, მასზე საკუთრების უფლება ვერ გადავიდოდა გ. გ.-ზე და ვერც მის პირველი რიგის მემკვიდრებებზე, მ. ი.-ზე, ქ. და გ. გ.-ებზე, რის გამო მოსარჩელეთა მოთხოვნა ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი 81 კვ.მ-სა და 60 კვ.მ მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ აღიარებას და ამავე ფართის საჯარო რეესტრში მოსარჩელის საკუთრებაში აღრიცხვის თაობაზე უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული და არ დაკმაყოფილდა. ასევე, უსაფუძვლოდ იქნა მიჩნეული სარჩელის მოთხოვნა ქ. თბილისში, ... ¹39-ში მდებარე არასაცხოვრებელი ფართიდან ბ. ს.-ის გამოსახლების თაობაზე, რაც სააპელაციო სასამართლომ დაასაბუთა, რომ სკ-ის 172-ე მუხლის თანახმად, მხოლოდ მესაკუთრეს ჰქონდა უფლება, გამოეთხოვა უკანონო მფლობელობაში არსებული ნივთი.

სააპელაციო სასამართლომ გამოიყენა სსსკ-ის 266-ე მუხლი და განმარტა, რომ რაიონული სასამართლოს განჩინება (იურიდიული ფაქტის დადგენის თაობაზე) არ იყო შემაჯამებელი გადაწყვეტილება, რის გამოც რაიონული სასამართლოს განჩინება არ წარმოადგენდა იმ საპროცესო დოკუმენტს, რომლის კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ განჩინებით დადგენილი ფაქტობრივი გარემოება შეიძლებოდა გავრცელებულიყო საქმეში მონაწილე მხარეებზე, შესაბამისად, აღნიშნული განჩინებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებასაც არ შეიძლებოდა მინიჭებოდა პრეიუდიციული ძალა, მით უფრო, რომ მოცემულ საქმეში, შპს «დ.-» და მ. ი.-ის გარდა, სხვა მხარეეებიც მონაწილობდნენ.

სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ მოსარჩელე ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 8 ივნისის დადგენილების პირველი პუნქტის ნაწილობრივ, კერძოდ, მაღაზია «...-ის» (.. ¹39-ში) მიწის ნაკვეთის საწარმოო კომერციული ფირმა «დ.-სათვის» დამაგრების ნაწილში ბათილად ცნობის საფუძვლად მიუთითებდა იმ გარემობაზე, რომ აღნიშნული ადმინისტრაციული აქტით შეილახა მისი, როგორც მესაკუთრის, უფლება. სასამართლომ გამოიყენა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.2. მუხლი და განმარტა, რომ, ვინაიდან მოსარჩელეთა საკუთრების უფლება მაღაზია «...-ზე» არ იქნა აღიარებული, შესაბამისად, ვერ იქნებოდა გაზიარებული მათი მოსაზრება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 8 ივნისის დადგენილებით შეილახა მათი საკუთრების უფლება, რადგან გასაჩივრებული ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი პირდაპირ და უშუალო(ინდივიდუალურ) ზიანს არ აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს და უკანონოდ არ ზღუდავდა მის უფლებას. ამდენად, სარჩელი ამ ნაწილში მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ არსებითად არ იმსჯელა გასაჩივრებული აქტის შესაბამისობაზე მოქმედ კანონმდებლობასთან, ასევე მოსარჩელეთა მოთხოვნები ქ. თბილისის არქიტექტურისა და ქალაქის პერსპექტიული განვითარების საქმეთა დეპარტამენტის მიერ 1995წ. 28 ივნისს გაცემული მიწის ნაკვეთის გეგმის, ქ. თბილისის მიწის მართვის სახელმწიფო დეპარტამენტის საკადასტრო რუკის ბათილად ცნობის თაობაზე სააპელაციო სასამართლოს მიერ, ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, მიჩნეულ იქნა უსაფუძვლოდ.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ი.-მა, ქ. და გ. გ.-ებმა (მ. ი.-ი კანონიერი წარმომადგენელი), რომლითაც მოითხოვეს სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება:

კასაციის მიზეზი:

სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, არასწორად განმარტა კანონი და გადაწყვეტილება იურიდიულად არ არის საკმაოდ დასაბუთებული, კერძოდ: სსკ-ის 266-ე მუხლი, სახელმწიფოს მეთაურის 1994წ. 29 მაისის ¹178 ბრძანებულებით დამტკიცებული «პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის შესახებ» კანონი და ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26^@2_.4. მუხლი.

სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 266-ე მუხლი, მიიჩნია რა, რომ ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს განჩინებას სავალდებულო ძალა ექნებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ დავის მონაწილე პირები იქნებოდნენ იგივე, რამდენადაც მითითებული ნორმა არ შეიცავს დათქმას, რომ პროცესში აუცილებლად იგივე მხარეები უნდა მონაწილეობდნენ, ასევე არასწორია სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ რესტორან «...-ოს» პრივატიზაციისას არ მომხდარა აღნიშნული ობიექტის ფილიალების პრივატიზება, რაც დადასტურებულად იქნა მიჩნეული სახელმწიფო ქონების აღრიცხვისა და პრივატიზების სამმართველოს წერილის საფუძველზე, რამდენადაც მაღაზია «...-ი,» როგორც საქმეში არსებული მასალებით დგინდება, წარმოადგენდა საწარმო «...-ოს» ფილიალს. სახელმწიფოს მეთაურის 1994წ. 29 მაისის ¹178 ბრძანებულებით დამტკიცებული «პრივატიზაციის პროცესში ვაჭრობის, საზოგადოებრივი კვებისა და საყოფაცხოვრებო მომსახურების საწარმოების მუშაკთათვის ობიექტების პირდაპირი მიყიდვის შესახებ» დებულების მე-6 პუნქტით განსაზღვრულია, რომ ობიექტს პირდაპირი გაყიდვისათვის ამზადებს კოლექტივის მიერ შექმნილი საპრივატიზებო კომისია, ასეთი სახის კომისიის მიერ საპრივატიზებოდ გამზადდა რესტორანი «...-ო». აღნიშნული პრივატიზაციით განხორციელდა რესტორან «...-ოს» საწარმოს და არა ცალკე ობიქტების პრივატიზება, საწარმოს პრივატიზაციასთან ერთად კი მოხდა ფილიალის პრივატიზება, ვინაიდან იგი საწარმოს შემადგენელ ნაწილს წარმოადგენდა.

კასატორს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად დაასკვნა, რომ სადავო დადგენილებით არ ილახებოდა მოსარჩელეთა, როგორც მესაკუთრეთა უფლება, რამდენადაც მაღაზია «...-ი» მდებარე ქ. თბილისში, ... ¹39-ში, არასოდეს წარმოადგენდა კომერციულ ფირმა «დ.-ს» საკუთრებას, საწარმო «დ.-ზე» აღრიცხული იყო მხოლოდ ქ. თბილისში, ... ¹21-ში მდებარე ფართი, ხოლო ... ¹39-ში მდებარე ფართი წარმოადგენდა ამხანაგობა «გ.-ი და კ»-ს საკუთრებას, შესაბამისად, სადავო დადგენილებით შეილახა მესაკუთრეთა უფლებები, მით უფრო, რომ შპს «დ.-» არ წარმოადგენს კომერციული ფირმა «დ.-ს» ფილიალს, არამედ ის სულ სხვა სამეწარმეო სუბიექტია.

კასატორს მიაჩნია, რომ იმ შემთხვევაშიც, თუ სასამართლო ჩათვლიდა, რომ სადავო აქტით არ ილახებოდა მოსარჩელეთა ინტერესები, ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26.2. მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, საქმე ამ ნაწილში უნდა დაებრუნებინა განსახილველად განსჯადი სასამართლოსათვის, რის გამოც სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეულია საპროცესო ნორმები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2006წ. 10 აპრილის განჩინებით მ. ი.-ის, გ. და ქეთი გ.-ების კანონიერი წარმომადგენლის მ. ი.-ის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დასაშვებად ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 34.3 «ა» და «გ» პუნქტების შესაბამისად /აბსოლუტური და პროცესუალური კასაცია/.

საკასაციო სასამართლოს სხდომაზე მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «დ.-ს» დირექტორმა და წარმომადგენლებმა არ ცნეს საკასაციო საჩივარი და მოთხოვეს მის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

სამოტივაციო ნაწილი:L

საკასაციო სასამართლო საქმის მასალების შესწავლის, საკასაციო საჩივრის მოტივების საფუძვლიანობის და სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების დასაბუთებულობა _კანონიერების შემოწმების შედეგად მივიდა იმ დასკვნამდე, რომ მ. ი.-ის, ქ. და გ. გ.-ების საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს, შესაბამისად, გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის გასაჩივრებული განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო სასამართლოს მიერ გასაჩივრებული განჩინების გამოტანისას დარღვეულია მატერიალური და საპროცესო სამართლის ნორმები, კერძოდ: სსსკ-ის 393-ე და 394-ე მუხლების მოთხოვნები, სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, ადგილი აქვს საპროცესო ნორმების დარღვევას, სწორი შეფასება არ მიეცა საქმის მასალებს, საქმეზე ფაქტობრივი გარემოებები დადგენილია არასრულად, სწორად არ იქნა საქმის მასალები გამოკვლეული და დადგენილი ფაქტები.

სსსკ-ის 407.2. მუხლის შესაბამისად, საოლქო სასამართლოს კოლეგიის ან პალატის მიერ დამტკიცებულად ცნობილი ფაქტობრივი გარემოებები სავალდებულოა სასამართლოსათვის, თუ წამოყენებული არ არის დამატებითი და დასაბუთებული საკასაციო პრეტენზია.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი დასაბუთებულია, რომლის მოტივების საფუძველზე საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას არ გამოიკვლია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე გარემოებები და არასათანადო სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, სასამართლოს მიერ გამოტანილი დასკვნები არ გამომდინარეობს საქმეში არსებული მასალების ობიექტური შეფასებიდან.

საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლომ ისე ჩათვალა ფაქტობრივი გარემოება დადგენილად, რომ შერეული (კომანდატური) ამხანაგობა «გ.-ის და კ-ს» საკუთრების უფლება მაღაზია «...-ზე» არ წარმოშობია და ამდენად, მასზე საკუთრების უფლება ვერ გადავიდოდა გ. გ.-სა და, შესაბამისად, მის პირველი რიგის მემკვიდრეებზე, რომ არ გამოიკვლია და შეფასება არ მისცა საქმეში არსებულ მტკიცებულებებს, კერძოდ, სასამართლომ შეფასება არ მისცა სახელმწიფო საწარმო «...-ოს» ძირითად საშუალებათა აქტიური ნაწილის 1993წ. 1 სექტემბრის შეფასების აქტს, რომელშიც აღნიშნულია, როგორც საწარმოსათვის პრივატიზების დროს გადაცემული ძირითად საშუალებათა აქტიური, ასევე პასიური ნაწილები; სასამართლოს არ გამოუკვლევია მითითებულ მიღება-ჩაბარების აქტში ჩამოთვლილი ქონება, ვის საკუთრებას წარმოადგენდა პრივატიზაციამდე, კერძოდ, შედიოდა თუ არა აქტში ჩამოთვლილი ქონებიდან ნაწილი სახელმწიფო საწარმო «...-ოს» ფილიალ მაღაზია «...-ის» საკუთრებაში, მაშინ, როცა მიღება-ჩაბარების აქტი წარმოადგენს პრივატიზაციის განხორციელების დროს აუცილებელ ელემენტს, რომლის გარეშე შეუძლებელია სახელმწიფო ქონების პრივატიზება.

საკასაციო სასამართლო საქართველოს რესპუბლიკის 1991წ. 9 აგვისტოს «საქართველოს რესპუბლიკაში სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების შესახებ» კანონის, რომელიც ადგენს საქართველოს რესპუბლიკის სახელმწიფო საწარმოთა პრივატიზების სამართლებრივ, ეკონომიკურ, ორგანიზაციულ და სოციალურ საფუძვლებს, პრივატიზაციის განხორცილების ძირითად პირობებსა და წესს, 8.7. მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ კომისია, რომელიც შეიქმნა სახელმწიფო საწარმო «...-ოს» პრივატიზების დროს, ადგენდა პრივატიზების პროგრამას, რომელიც მოიცავდა საწარმოს რეორგანიზაციის პროექტს, პრივატიზაციის ფორმას, საწარმოს საწყისი ფასსა და სხვა პირობებს, ხოლო სახელმწიფო ქონების გამგებელი ორგანო იმავე კომისიის წარდგინებით ღებულობდა გადაწყვეტილებას საწარმოთა ბალანსზე არსებული საწარმოო და სოციალური ინფრასტრუქტურის ცალკეული ობიექტების შესახებ. ამასთან, საკასაციო სასამარლო მითითებული კანონის 10-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ პრივატიზებისათვის საწარმოს მომზადება გულისხმობს მისი ძირითადი საწარმოო და არასაწარმოო ფონდების ინვენტარიზაციას, აგრეთვე, საწარმოს სტრუქტურულ რეორგანიზაციას იმ მიზნით, რომ მასში შემავალი სტრუქტურული ქვედანაყოფები საჭიროების შემთხვევაში გამოცალკევდნენ და გარდაიქმნან დამოუკიდებელ საწარმოდ.

ზემოაღნიშნულის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოიკვლიოს «...-ოს» პრივატიზების დროს კომისიამ, წარდგინებით მიმართა თუ არა სახელმწიფო ქონების გამგებელ ორგანოს საწარმოთა ბალანსზე არსებული საწარმოს ცალკეული ობიექტის, კერძოდ, მაღაზია «...-ის» პრივატიზაციის შესახებ, მოხდა თუ არა ამ უკანასკნელის ინვენტარიზაცია, ამასთან, გამოიკვლიოს ის გარემოება, სახელმწიფო საწარმო «...-ოს» პრივატიზება, შინაარსობრივად მოიცავდა თუ არა მისი ფილიალის მაღაზია «...-ის» პრივატიზებას, კერძოდ, საწარმოს ტერმინის ქვეშ გაიყიდა მხოლოდ კონკრეტული საწარმო შენობა-ნაგებობით, მიწის ფართობისა და აქტიური-პასიური ნაწილის შემადგენლობით, თუ საწარმოს «პრივატიზაცია» მოიცავდა მასში შემავალი ფილალის პრივატიზებას ცენტრალურ საწარმოსთან ერთად, ანუ, საპრივატიზებოდ გამოტანილ ქონების ნუსხაში შედიოდა თუ არა საწარმოს ფილიალი ან მისი ქონება.

სასამართლომ შეფასება არ მისცა, ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 8 ივნისის დადგენილების 1-ლ პუნქტს, რომლის თანახმად, მიღებულ იქნა მიწათსარგებლობის კომისიის წინადადება (1995წ. 10 მაისის ოქმი ¹41) და საწარმო-კომერციულ ფირმა «დ.-ს» დაუმაგრდა მის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთები, მათ შორის მაღაზია «...-ი» (... ¹39-ში).

საკასაციო სასამართლო 1996წ. 14 ნოემბრის «მიწის რეგისტრაციის შესახებ” კანონის 17.2. მუხლის შესაბამისად, განმარტავს, რომ მიწისა და სხვა უძრავი ქონების რეგისტრაცია შეიძლება მოხდეს ორ საფუძველზე მიწისა და სხვა უძრავი ქონების ობიექტებზე უფლებების დადგენისა და ამ ქონებაზე უფლებების გადასვლის საფუძველზე, თავის მხრივ, მითითებული ნორმის მესამე ნაწილის შესაბამისად, უძრავი ქონების ობიექტებზე უფლებების დადგენის საფუძველზე რეგისტრაცია გულისხმობს გარკვეული ტერიტორიის ფარგლებში მიწის კადასტრის სამუშაოების ჩატარებას, რათა რეგისტრირებულ და დოკუმენტირებულ იქნეს საკუთრება, უძრავი ქონების საკუთრების საზღვრები და მასზე უფლებები, მითითებულ გარემოებებზე სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინების მიღებისას არ უმსჯელია. ამასთან, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ, სასამართლომ ამავე დროს უნდა იმსჯელოს და სსსკ-ის 105-ე მუხლის შესაბამისად სრულყოფილად გამოიკვლიოს ის გარემოება, რომ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის ზემოაღნიშნული დადგენილების 1-ლი პუნქტით საწარმო კომერციულ ფირმა «დ.-ს» მის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთები მხოლოდ დაუმაგრდა, მათ შორის მაღაზია «...-ი» მდებარე ქ. თბილსიში, ... 39-ში, სასამართლომ ასევე უნდა იმსჯელოს აღნიშნული დადგენილება წარმოადგენს თუ არა საკმარის მტკიცებულებას სადაო არასაცხოვრებელ ფართზე და მიწის ნაკვეთზე საწარმო კომერციულ ფირმა «დ.-ს» სადავო ფართის მესაკუთრედ ჩათვლის საფუძველს, რამდენადაც მიწის ნაკვეთის დამაგრება არ განაპირობებს სადავო მიწის ნაკვეთზე, მით უფრო მასზე არსებულ არასაცხოვრებელ ფართზე საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძველს.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია სადავო ნასყიდობის ხელშეკრულების კანონიერების თაობაზე. შესაბამისად, ამ ნაწილში გადაწყვეტილება იურიდიულად იმდენად დაუსაბუთებელია, რომ შეუძლებელია გადაწყვეტილების სამართლებრივი საფუძვლიანობის შემოწმება, სსს-ის 394 «ე» მუხლის შესაბამისად.

ამასთან, საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მოსარჩელეთა მოთხოვნა _ სადავო არასაცხოვრებელ ფართსა და მიწის ნაკვეთზე მესაკუთრედ ცნობისა, ქ. თბილისის მიწის მართვის დეპარტამენტისათვის სადავო ფართის და მიწის ნაკვეთის მოსარჩელთა სახელზე აღრიცხვის დავალება და ბ. ს.-ის თანმხლებ პირებთან ერთად სადავო ფართიდან გამოსახლების შესახებ, წარმოადგენს ძირითადი სასარჩელო მოთხოვნების /ადმინისტრაციული აქტების ბათილად ცნობა/ დაკმაყოფილება ან არ დაკმაყოფილების თანამდევ შედეგს, მით უფრო, რომ საჯარო რეესტრში ხორციელდება არსებული უფლების რეგისტრაცია, ხოლო უძრავ ნივთებზე საკუთრების შეძენის საფუძველს წარმოადგენს შემძენის რეგისტრაცია საჯარო რეესტრში.

სააპელაციო სასამართლომ მ. ი.-ის სარჩელი ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 8 ივნისის ¹11.32.435 დადგენილების ბათილად ცნობის თაობაზე მიიჩნია დაუშვებლად, რაც დაასაბუთა იმ გარემოებით, რომ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტი ან მისი ნაწილი პირდაპირ და უშუალო (ინდივიდუალურ) ზიანს არ აყენებდა მოსარჩელის კანონიერ უფლებას ან ინტერესს, უკანონოდ არ ზღუდავდა მის ინტერესს. ამასთან, სასამართლომ დაასკვნა, რომ, ვინაიდან სარჩელი იყო დაუშვებელი, სააპელაციო სასამართლო აღარ იმსჯელებდა არსებითად გასაჩივრებული აქტის მოქმედ კანონმდებლობასთან შესაბამისობაზე.

საკასაციო სასამართლო ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 26².4. მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ ზემდგომი (მოცემულ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლო) სასამართლო გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების ან არსებითი განხილვის წარმოების შეწყვეტის საფუძვლების გამოვლენის შემთხვევაში ვალდებულია, საქმე განსახილველად დაუბრუნოს განსჯად სასამართლოს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ სააპელაციო სასამართლო წარმოადგენდა არაგანსჯად სასამართლოს მ. ი.-ის სარჩელის დასაშვებობის თაობაზე მსჯელობისას, რამდენადაც საქმე სარჩელის დასაშვებობის შესახებ მსჯელობისათვის უნდა დაებრუნებინა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიისათვის საერთო განსჯადობის წესით განსახილველად მოპასუხეების ადგილსამყოფლის მიხედვით, მით უფრო იმ პირობებში, რომ მხოლოდ საქალაქო /რაიონული/ სასამართლოა უფლებამოსილი განიხილოს სარჩელის დასაშვებობა განმწესრიგებელ სხდომაზე, ამასთან გამწესრიგებელი სხდომის ჩატარებისას სასამართლო შეზღუდულია კანონით განსაზღვრული პროცედურებით, კერძოდ, განმწესრიგებელი სხდომა უნდა ჩატარდეს სარჩელის მიღებიდან 2 კვირის ვადაში, ასევე სარჩელის დაუშვებლად მიჩნევის თაობაზე გამოტანილი განჩინება მხარეთა მიერ შესაძლებელია გასაჩივრდეს დამოუკიდებლად, კერძო საჩივრის შეტანის გზით სსკ-ის 414-420-ე მუხლების შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სარჩელის დასაშვებობასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლოს არ უმსჯელია სარჩელის მოთხოვნის _ ქ. თბილისის მუნიციპალიტეტის კაბინეტის 1995წ. 8 ივნისის ¹11.32.435 დადგენილების ბათილად ცნობის შესახებ ხანდაზმულობის თაობაზე, რამდენადაც ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22.3. მუხლის თანახმად /კოდექსის 2000წ. რედაქცია/, ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტთან დაკავშირებით სარჩელის წარდგენისათვის განსაზღვრული იყო 6-თვიანი ხანდაზმულობის ვადა, რომელიც იწყებოდა ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილების გაცნობის მომენტიდან, ხოლო სარჩელი მ. ი.-ის, ქ. და გ. გ.-ების მიერ რაიონულ სასამართლოში აღძრულია 2003 წელს, ვინაიდან სასამართლო საპროცესო კანონმდებლობის თანახმად ვალდებულია თავისი ინიციატივით შეამოწმოს სარჩელის ხანდაზმულობის საკითხი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას უნდა გამოიკვლიოს, როდის გახდა ცნობილი მოსარჩელეთათვის ადმინისტრაციული ორგანოს გადაწყვეტილება, შესაბამისად, სასამართლომ განსაზღვროს, როდიდან უნდა აითვალოს სარჩელის ხანდაზმულობის ვადა.

საკასაციო სასამართლო ვერ გაიზიარებს კასაციის მოტივს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სსკ-ის 266-ე მუხლი, მიიჩნია რა, რომ ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილებას /იურიდიული ფაქტის დადგენის თაობაზე/ არ გააჩნდა პრეიუდიციული ძალა მოცემულ საქმესთან დაკავშირებით.

საკასაციო სასამართლო სსსკ-ის 266-ე მუხლის საფუძველზე განმარტავს, რომ მხარეებს, აგრეთვე მათ უფლებამონაცვლეებს არ შეუძლიათ ხელახლა განაცხადონ სასამართლოში იგივე სასარჩელო მოთხოვნები იმავე საფუძველზე, ასევე მათ უფლება არა აქვთ სასამართლოს კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგენილი ფაქტები და სამართლებრივი ურთიერთობანი სადავოდ გახადონ.

მითითებული ნორმიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს დაკვნას, რომ რაიონული სასამართლოს განჩინება (იურიდიული ფაქტის დადგენის თაობაზე) არ იყო რა შემაჯამებელი გადაწყვეტილება, შესაბამისად არ წარმოადგენდა იმ საპროცესო დოკუმენტს, რომელსაც კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ პრეიუდიციული ძალა ენიჭებოდა, რამდენადაც სსსკ-ის 266-ე მუხლი უკავშირდება სასარჩელო წარმოების წესით სასამართლოს მიერ გამოტანილ, შემაჯამებელი გადაწყვეტილებით დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, რომელიც მხარეთა და მათ წარმომადგენლებს არ შუძლიათ გახადონ სადავო, გადაწყვეტილების კანონიერ ძალაში შესვლის შემდეგ, ხოლო ვაკე-საბურთალოს რაიონული სასამართლოს მიერ იურიდიული ფაქტი დადგენილი იქნა უდავო წარმოების წესით საქმის განხილვის დროს, და ამდენად, ის არ წარმოადგენს იმ საპროცესო დოკუმენტს, რომელსაც ენიჭება პრეიუდიციული ძალა, მით უფრო იმ პირობებში, როცა უდავო წარმოების წესით საქმის განხილვის დროს შპს «დ.-ს» გარდა სხვა მხარეებიც მონაწილეობდნენ.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსსკ-ის 412.2 მუხლის შესაბამისად სახეზეა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების პროცესუალური და სამართლებრივი საფუძვლები, რის გამოც სსსკ-ის 411-ე მუხლის შესაბამისად საკასაციო სასამართლოს მიერ ახალი გადაწყვეტილების მიღება შეუძლებელია, შესაბამისად, სასამართლომ საქმის ხელახლა განხილვისას ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-4 და მე-19 მუხლებით მინიჭებული უფლებამოსილების გამოყენებით კანონიერი და ობიექტური გადაწყვეტილების დადგენის მიზნით, სრულყოფილად უნდა გამოიკვლიოს ზემომითითებული გარემოებები და დავა გადაწყვიტოს მოქმედი საპროცესო და მატერიალური სამართლის კანონმდებლობის შესაბამისად.

საკასაციო სასამართლოს მიაჩნია, რომ სსკ-ის 53.4 მუხლის შესაბამისად, საქმეზე სასამართლო ხარჯები უნდა გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას.

სარეზოლუციო ნაწილი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადინისტრაციული საპროცესო კოდექსის I, სსკ-ის 257-ე, 372-ე, 390-ე, 401-ე, 411-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. მ. ი.-ის, ქ. და გ. გ.-ების საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს ნაწილობრივ;

2. გაუქმდეს თბილისის საოლქო სასამართლოს ადმინისტრაციული სამართლისა და საგადასახადო საქმეთა სააპელაციო პალატის 2005წ. 24 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად გადაეცეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატას;

3. სასამართლო ხარჯები გადანაწილდეს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების დადგენისას;

4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება;