ას-109-103-10 13 მაისი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

თ. თოდრია (მომხსენებელი), ლ. ლაზარაშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. ქ-შვილი (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე – თ. კ-ძე (მოსარჩელე)

დავის საგანი – კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს

2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

თ. კ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ნ. ქ-შვილის მიმართ კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევის შესახებ.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 27 ივლისის გადაწყვეტილებით თ. კ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა ნ. ქ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 26 ნოემბრის განჩინებით ნ. ქ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოპასუხე მხარის მიერ ვერ იქნა წარმოდგენილი საკმარისი და უტყუარი მტკიცებულებები იმის დასადასტურებლად, რომ ნ.ქ-შვილი გ.კ-ძესთან ერთად ეწეოდა საერთო საოჯახო საქმიანობას გარდაცვალებამდე სამი წლით ადრე მაინც.

გ.კ-ძესა და ნ.ქ-შვილს შორის ქორწინება ფაქტობრივად შეწყვეტილი იყო 1992 წლიდან და ისინი ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ. თავად იმ ფაქტის არსებობა, რომ მეღლეთა შორის განქორწინება კანონით დადგენილი წესით არ მომხდარა, არსებული ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე, კანონმდებლობა არ გამორიცხავს მეუღლისათვის კანონით მემკვიდრეობის უფლების ჩამოთრმევას.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ნ. ქ-შვილმა. მან მიუთითა, რომ სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1341-ე მუხლი. კერძოდ, სასამართლომ არ გაიზიარა კასატორის პოზიცია იმასთან დაკავშირებით, რომ სამოქალაქო კოდექსის 1341-ე მუხლი მემკვიდრეობის უფლების ჩამორთმევას ითვალისწინებს განქორწინების შესახებ სასამართლო გადაწყვეტილების გამოტანისას.

სამოქალაქო კოდექსის 1341-ე მუხლის თანახმად, განქორწინებისას სასამართლო გადაწყვეტილებით მეუღლეს შეიძლება ჩამოერთვას კანონით მემკვიდრეობის უფლება, თუ დადასტურებული იქნება, რომ ქორწინება მამკვიდრებელთან ფაქტობრივად სამკვიდროს გახსნამდე არანაკლებ სამი წლისა შეწყვეტილი იყო და მეუღლეები ცალ-ცალკე ცხოვრობდნენ.

კასატორის აზრით, მეუღლეთა განქორწინებულად მიჩნევა, მათი ნების გათვალისწინების გარეშე, პიროვნების თავისუფლების დაუშვებელი ხელყოფაა და ეწინააღმდეგება კონსტიტუციის 36-ე მუხლს. არც ნ. ქ-შვილს და არც გ. კ-ძეს განქორწინების თაობაზე ნება არ გამოუხატავთ. ამასთან, არ არსებობდა მათი განქორწინების რაიმე დამარკოლებელი გარემოება.

თ. კ-ძეს არ მიუმართავს ნოტარიუსისთვის და არც ფაქტობრივად დაუფლებია გ. კ-ძის ქონებას. თ. კ-ძის ასეთი ქმედება საქმეში არსებული არც ერთი მტკიცებულებით არ დასტურდება და ამდენად, აბსოლუტურად გაურკვეველია, თუ რა სამართლებრივი ინტერესი გააჩნია თ. კ-ძეს.

თ. კ-ძე ვერ მიიღებს სამკვიდროს სარჩელის დაკმაყოფილების შემთხვევაშიც, რადგან სამოქალაქო კოდექსის 1424-ე მუხლის თანახმად, სამკვიდრო შესაძლებელია მიღებულ იქნას 6 თვიან ვადაში. ამასთან, თავად თ. კ-ძის მტკიცებით, მას არათუ ნოტარიუსისთვის არ მიუმართავს განცხადებით სამკვიდროს მიღების თაობაზე, არამედ გ. კ-ძის სამკვიდრო ქონების მიღება საერთოდ არ სურს.

კასატორის აზრით, არასწორია, სააპელაციო სასამართლოს მიერ 1336-ე და 1337-ე მუხლების გამოყენება და იმაზე მითითება, რომ თ. კ-ძე მეორე რიგის მემკვიდრეა. თ. კ-ძის მემკვიდრეობის რიგი არ ცვლის იმ ფაქტს, რომ მას სამკვიდრო არ მიუღია და არც აპირებს მის მიღებას, რაც არაერთხელ დააფიქსირა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით არსებობს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, რომ დაუშვას ნ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. ქ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

ნ. ქ-შვილს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – (300 ლარის) 70% - 210 ლარი;

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.