ას-109-107-2011 7 აპრილი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ი. კ-შვილიი

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. წ-ლი

დავის საგანი – ზიანის ანაზღაურება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ოქტომბრის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. წ-ლმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ი. კ-შვილიის მიმართ და მოითხოვა მოპასუხისათვის მის სასარგებლოდ, ქირავნობის ხელშეკრულების ცალმხრივად მოშლით მიყენებული ზიანისა და მოსარჩელის მიერ დაქირავებული ფართის გარემოენტებაზე გაწეული ხარჯის _ 18067 ლარის ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 2007 წლის 26 ივნისს მ. წ-ლსა და ი. კ-რიშვლს შორის, ორი წლის ვადით, სანოტარო წესით გაფორმდა საცხოვრებელი ფართის ქირავნობის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც, ი. კ-შვილიმა მოსარჩელეს სარგებლობაში გადასცა ქ. თბილისში, ფ-ძის ¹16-ში მდებარე ბინა, ხოლო დამქირავებელმა აიღო ვალდებულება ქირის სახით გამქირავებლისავის ყოველთვიურად გადაეხადა 600 აშშ დოლარი. დაქირავების შემდეგ, მ. წ-ლმა, მოპასუხესთან შეთანხმებით, იმ პირობით, თუ ქირავნობის ხელშეკრულება გაგრძელდებოდა 2009 წლის 26 ივნისამდე, აღნიშნულ ბინაში ჩაატარა გარკვეული სახლის სარემონტო სამუშაოები, რომლის ხარჯებმაც შეადგინა 17890 ლარი. მიუხედავად იმისა, რომ მ. წ-ლი მასზე დაკისრებულ მოვალეობას პირნათლად ასრულებდა, კერძოდ, ქირას დროულად იხდიდა, ი. კ-შვილიმა 2008 წლის 24 ივნისს ყოველგვარი მიზეზის გარეშე, ცალმხრივად შეწყვიტა ქირავნობის ხელშეკრულება და ამავე წელს გამოასახლა ბინიდან სარემონტო სამუშაობზე გაწეული ხარჯების აუნაზღაურებლად. ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, ვინაიდან მოსარჩელეს მოპასუხის ქმედებით მიადგა ზიანი, მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და აღნიშნა, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტის მიზეზს წარმოადგენდა ქირის გადაუხდელობა. ამასთან, ქირავნობის საგანი ნივთობრივად უნაკლო იყო და ხელშერკრულბის თანახმად, მოსარჩელეს რემონტის ჩატარებაზე მოპასუხისაგან წერილობითი თანხმობა უნდა მიეღო, რაც გამქირავებელს მისთვის არ მიუცია.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილებით მ. წ-ლის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე ი. კ-შვილის მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა 17 421 ლარის გადახდა, მასვე მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 522 ლარის ანაზღაურება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ი. კ-შვილიმა, მოითხოვა მისი გაუქმება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში და მითითებულ ნაწილში მიღებული ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ი. კ-შვილიის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 18 ივნისის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მ. წ-ლის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ი. კ-შვილის მ. წ-ლის სასარგებლოდ დაეკისრა 11 854.86 ლარის გადახდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ. თბილისში, ... ქ.¹16-ში მდებარე საცხოვრებელი ბინა (65 კვ.მ) წარმოადგენს ი. კ-შვილიის საკუთრებას, რომელზეც 2007 წლის 26 ივნისს მ. წ-ლსა და ი. კ-შვილის შორის, ორი წლის ვადით, გაფორმდა ქირავნობის ხელშეკრულება და ქირის ოდენობად განისაზღვრა 600 აშშ დოლარი; სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 531-ე და 532-ე მუხლებზე მითითებით, გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს სამართლებრივი შეფასება მასზე, რომ აღნიშნული ხელშეკრულების საფუძველზე, მხარეთა შორის წარმოიშვა სახელშეკრულებო-ვალდებულებითი ურთიერთობა, რითაც მათ ერთმანეთის მიმართ წარმოეშვათ განსაზღვრული უფლებები და მოვალეობები, კერძოდ, ხელშეკრულების საგნის ვარგისიანობის შესახებ.

აღნიშნულთან მიმართებაში, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ ქირავნობის ნივთი უნაკლო მდგომარეობაში იყო და დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას, რომ ბინა იმყოფებოდა ავარიულ მდგომარეობაში, რაც ცხადყოფდა, ზემოაღნიშნული უძრავი ქონება ნაკლიანობას, რომელიც ვერ უზრუნველოფდა ხელშეკრულებით გათვალისწინებული მიზნის მიღწევას.

აღნიშნული ხელშეკრულების 5.4. პუნქტის «ა» ქვეპუნქტით, დამქირავებელს უფლება ჰქონდა ქირავნობის საგანი გამოეყენებინა თავისი შეხედულებისამებრ;

მ. წ-ლმა დაქირავებულ ფართში ჩაატარა სარემონტო სამუშაოები;

2008 წლის 24 ივნისს გამქირავებელმა ი. კ-შვილიმა ხელშეკრულება, ცალმხრივად, ვადაზე ადრე შეწყვიტა;

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტამდე დამქირავაბელს გადაუხდელი ჰქონდა ორი თვის ქირა;

იმის გათვალისწინებით, რომ აპელანტისათვის ცნობილი იყო გაქირავებულ ფართში რემონტის მიმდინარეობის თაობაზე და მას ამასთან დაკავშირებით პრეტენზია არ გამოუთქვამს, შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 545-ე, 969-ე, 973-ე, 974-ე მუხლებზე მითითებით, გაიზიარა პირველი პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მასზე, რომ მ. წ-ლის მიერ განხორციელებული შესრულება არ ეწინააღმდეგებოდა მეპატრონის ნებას და შეესაბამებოდა მის ინტერესებს, რომელმაც შესრულებული სამუშაოებით მიიღო სარგებელი, ფართის რემონტით გაიზარდა ნივთის სამომხმარებლო ღირებულება და შესაბამისად, გაიზარდა ფართის გაქირავებით მისაღები სარგებლის ოდენობაც.

ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 20 იანვრის საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზის ¹13-242 დასკვნის შესაბამისად, ბინაში ჩატარებული ყველა სამუშაო წარმოადგენდა კაპიტალურ სამუშაოს, რომლის ღირებულებამ შეადგინა 11 568.7 ლარი. ამდენად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ დაქირავებულ ფართში ჩატარებული რემონტი წარმოადგენდა არა კაპიტალურ, არამედ მიმდინარე რემონტს. ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას, დასკვნის შემდგენი ექსპერტის _ ა. ნ-კის განმარტებაზე, რომლის თანახმად, დასკვნაზე დართული სახარჯაღრიცხვო გაანგარიშების შესაბამისად, მართალია წლის მრიცხველის ღირებულება განსაზღვრულია 100 ლარით, თუმცა საქმის მასალებში წარმოდგენილი ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებული წყლის მრიცხველის ფასი _ 381.16 ლარი უფრო ზუსტად ასახავს მის ღირებულებას და წარმოადგენს უფრო მყარ მტკიცებულებას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემობა რემონტისათვის გაწეული ხარჯის ოდენობასთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ სამშენებლო-სარემონტო სამუშაოებისათვის გაწეულმა ხარჯმა შეადგინა 11 854.86 ლარი (ექსპერტიზის დასკვნით განსაზღვრული სარემონტო-სამუშაოების ფასს _ 11 586.7 ლარს + 286.16 ლარი _ ანგარიშ-ფაქტურაში მითითებულ და ექსპერტის მიერ შეფასებულ წყლის მრიცხველის ღირებულებებს შორის სხვაობა _ სულ 11 854.86 ლარი)., რაც უნდა დაკისრებოდა აპელანტს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 5 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ი. კ-შვილიმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სააპელაციო სასამართლომ არასწორად შეაფასა საქმის ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, სასამართლომ არასწორი ინტერპრეტაცია მისცა ი. კ-შვილიის 2008 წლის 24 ივნისის შეტყობინებას, რომელშიც მითითებული იყო ხელშეკრულების მე-5 თავის ბოლო აბზაცის საფუძველზე, ხელშეკრულების შეწყვეტის მექნიზმზე, რაც გულისხმობდა შეწყვეტამდე ერთი თვით ადრე დამქირავებლისათვის შეტყობინებას. ამდენად, 2008 წლის 24 ივნისის შეტყობინება ნიშნავდა არა დაუყოვნებლივ შეწყვეტას, არამედ აღნიშნული წარმოადგენდა გაფრთხილებას მასზე, რომ ხელშეკრულება შეწყდებოდა ერთი თვის შემდეგ.

კასატორის აზრით, ასევე არასწორია ფაქტობრივი გარემოება მასზე, რომ ხელშეკრულების შეწყვეტამდე დამქირავებელს გადაუხდელი ჰქონდა ორი თვის ქირა. კასატორის განმარტებით, დამქირავებელს ორი თვის საფასური არ ჰქონდა გადახდილი წერილობითი შეტყობინებისას, ხოლო შეტყობინებიდან ერთი თვის შემდეგ მას უკვე გადაუხდელი ჰქონდა სამი თვის ქირა, რაც სამოქალაქო კოდექსით დადგენილ ქირავნობის შეწყვეტის სამართლებრივ საფუძველს წარმოადგენდა.

კასატორის სადავოდ ხდის სასამართლოს მსჯელობას მასზე, რომ ფართი ხელშეკრუელბით გათვალისწინებული სარგებლობისათვის ვარგის მდგომარეობაში არ იყო, ვინაიდან დამქირავებლისათვის ხელშეკრულების დადების მომენტშივე იყო ცნობილი ფართის მდგომარეობა, რაზეც მას პრეტენზია არ გამოუთქვამს და რაზეც სასამართლოს ყურადრებვა არ გაუმახვილებია;

კასატორის აზრით, არასწორია სასამართლოს გადაწყვეტილება სარემონტო ხარჯების ოდენობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან ექსპერტიზის დასკვნა წარმოადგენს მხოლოდ შეფასებას და არა რეალურ გადახდილ ხარჯს.

კასატორის აზრით, ასევე არასწორია სასამართლოს მსჯელობა მასზე, რომ ვინაიდან გამქირავებელმა იცოდა სარემონტო სამუშაოების შესახებ, საჭირო აღარ იყო ხელშეკრულებით მოთხოვნილი წერილობითი თანხმობა, ვინაიდან სასამართლოს არ შეუფასებია ის გარემოება, რომ გამქირავებელმა პრეტენზია რემონტის მიმდინარეობისას იმიტომ არ განაცხადა, რომ იგი დაცული იყო ხელშეკრულებით.

გარდა ამისა, კასატორის განმარტებით წინააღმდეგობრივია სასამართლოს მსჯელობა იმის თაობაზე, რომ სარემოტნო სამუშაოები კაპიტალური ხასიათის იყო, ვინაიდან აღნიშნულთან მიმართებაში მას საფუძველი არ გააჩნდა, ექსპერტიზას კი მსგავსი დასკვნა არ გაუკეთებია. და ამასთნ, რემონტით ნივთის სამომხმარებლო ღირებულება ვერ გაიზრდებოდა და არც რემონტის შემდეგ დამქირავებლის მიერ ქირის ოდენობა გაზრდილა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 21 თებერვლის განჩინებით ი. კ-შვილიის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. კ-შვილიის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

ამასთან, განსახილევლ დავასთან დაკავშირებით, საკასაციო სასამართლო იზიარებს სააპელაციო სასამართლოს სამართლებრივ შედეგს და დადგენილად მიიჩნევს იმ გარემოებას, რომ მ. წ-ლის მიერ განხორციელებული სარემონტო სამუშაოები არ ეწინააღმდეგებოდა მეპატრონის ნებას, შეესაბამებოდა მის ინეტერსებს და ი. კ-შვილიისათვის ცნობილი იყო გაქირავებულ ფართში რემონტის მიმდინარეობის თაობაზე, რაზეც მას პრეტენზია არ გამოუთქვამს.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ი. კ-შვილიის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ი. კ-შვილიის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორ ი. კ-შვილის დაუბრუნდეს მის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (600 ლარი) 70% _ 420 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.