ას-11-10-10 29 აპრილი, 2010 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს “ს-ა”

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს “ჯ-ი”

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 21 იანვრის გადაწყვეტილებით შპს „ჯ-ის“ სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს „ს-ას“ შპს „ჯ-ის“ სასარგებლოდ დაეკისრა 10.530,86 ლარის გადახდა, შპს „ს-ის“ შეგებებული სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

სასამართლომ საქმეზე უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებად მიიჩნია შემდეგი:

2007 წლის 20 ოქტომბერს შპს „ჯ-ს“ დეკლარირებული ჰქონდა 32 ცისტერნა (ზედდებული 0332625) 1937.287 ტონა მაზუთით. აღნიშნული ტვირთი გამოიგზავნა აზერბაიჯანიდან და შპს „ს-ას“ უნდა გადაეზიდა დანიშნულების სადგურ ბათუმში. ამ გადაზიდვაში გადამხდელს, საქართველოს ტერიტორიით (ექსპედიტორი), წარმოადგენდა შპს „ჯ-ი“, ტვირთმიმღებს – „მ-ი“.

დანიშნულების ადგილზე მიწოდებული ვაგონების სრულად დაცლა ვერ მოხერხდა, 32 ვაგონი ნომრით ........... , ქვედა საცდელი მოწყობილობის გაუმართაობის გამო დარჩა დაუცლელი, რის შემდეგაც დაუცლელი ვაგონ ცისტერნა ტვირთთან ერთად დაბრუნდა უკან გადმოგზავნის ადგილას აზერბაიჯანის ტერიტორიაზე.

ბათუმის რკინიგზის სადგურში გაფორმდა სადგურის მომსახურებისა და ტვირთის მიღება-ჩაბარების სამახსოვრო 108225, სადაც აღნიშნულია, რომ ვაგონი ნომრით ......... არ დაიცალა. სამახსოვროს ხელს აწერს ტვირთმიმღებისა და რკინიგზის წარმომადგენელი. ასევე შედგა აქტი ვაგონის ტექნიკური მდგომარეობის შესახებ ფორმა გუ-106, სადაც ვაგონის გაუმართაობის მიზეზად მითითებულია - „სარქველი მოგლეჯილია“. აღნიშნული ვაგონი გამოყვანილ იქნა ესტაკადიდან.

საქმეში წარმოდგენილი საბაჟო სამართალდარღვევის ოქმით ¹002761 დადგენილად იქნა ცნობილი, რომ შპს „ჯ-ი“ ამ შემთხვევის გამო, საბაჟო კოდექსის 247-ე მუხლის მე-2 ნაწილისა და 241-ე, 248-ე მუხლების საფუძველზე დაჯარიმდა 10530,86 ლარით, ასევე დაჯარიმდა შპს „ს-აც“ 1300 ლარით, მხარეებმა საჯარიმო თანხები გადაიხადეს.

2006 წლის 11 ივლისს შპს „ს-ასა“ და შპს „ჯ-ს“ შორის დაიდო ხელშეკრულება საქართველოს რკინიგზაზე ნავთობისა და ნავთობპროდუქტების საერთაშორისო გადაზიდვისა და ადგილობრივი მომსახურების შესახებ.

სასამართლომ გაიზიარა შპს „ჯ-ის“ მიერ სადავოდ გამხდარი პოზიცია და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ვაგონის დაუცლელობა მოხდა შპს „ს-ის დაუდევრობით, მის მიერ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების გამო.

მითითებული შემთხვევის შედეგად, საბაჟო წესების დარღვევისათვის, შპს „ჯ-ი“ დაჯარიმდა. ამ უკანასკნელმა გადაიხადა საჯარიმო თანხა, რამაც მას მიაყეენა მატერიალური ზიანი.

სასამართლომ ვერ გაიზიარა შპს „ს-ის“ მოსაზრება, რომ მოცემულ შემთხვევაში მისი ვალდებულება მხოლოდ ტვირთის დანიშნულების ადგილზე მიტანა იყო და სხვა ვალდებულება მას არ გააჩნდა.

სასაართლომ გაიზიარა შპს „ჯ-ის“ წარმომადგენლის მოსაზრება, რომ რკინიგზის მხრიდან ტვირთმფლობელისათვის ტვირთის გადაცემის დასტურია საგზაო უწყისში ტვირთმიმღების ხელმოწერა. სამახსოვროში სადავო ვაგონზე მითითებულია, რომ არ დაცლილა, ანუ ფაქტობრივად ტვირთი ტვირთმიმღებისათვის არ გადაცემულა. რაც შეეხება შპს „ს-ის“ მიერ მუქი ნავთობპროდუქტების გადასაგზავნ ზედნადებზე ფორმა გუ ¹27-ზე მითითებას, სასამართლომ აღნიშნა, რომ შპს „ს-ამ“ მისი დედანი ვერ წარმოადგინა, საქმეში არსებული კი არ იკითხება, გაურკვეველია მასზე ვინ აწერს ხელს.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ შპს „ჯ-მა“ მოპასუხის მიერ ვალდებულების არაჯეროვანი შესრულების გამო განიცადა მატერიალური ზიანი, რაც უნდა ანაზღაურდეს. შპს „ს-ამ“ კი ვერ დაამტკიცა გარემოებები, რომლებსაც უთითებდა შეგებებული სასარჩელო მოთხოვნის საფუძვლად.

საქმის მასალებით დადგენილი გარემოებების შეფასების საფუძველზე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს „ჯ-ს“, როგორც ხელშეკრულების მხარეს, არ დაურღვევია ვალდებულება. მართალია ერთ-ერთი ვაგონ-ცისტერნა ვერ დაიცალა, მაგრამ ამაში მოსარჩელეს ბრალი არ მიუძღვის. აღნიშნული დარღვევა გამოწვეულია თავად შპს „ს-ის“ მოქმედებით, მან შპს „ჯ-ს“ არ შეუქმნა ვალდებულების შესრულების პირობები. შპს „ჯ-ისათვის“ მიყენებული მატერიალური ზიანი სახეზეა, რაც საბაჟო ორგანოების მიერ დაკისრებული ჯარიმის თანხის გადახდაში გამოიხატა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ს-ამ”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით შპს “ს-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო პალატამ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები, დასკვნები, სამართლებრივ შეფასებები და დამატებით აღნიშნა, რომ საქალაქო სასამართლომ მართებულად გაიზიარა შპს „ჯ-ის“ მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ რკინიგზის მხრიდან ტვირთმფლობელისათვის ტვირთის გადაცემის დასტური იყო საგზაო უწყისში ტვირთმიმღების ხელმოწერა „რკინიგზის ტვირთის გადაზიდვის წესების“ 355-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის შესაბამისად.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ 2007 წლის 24 ოქტომბერს მუქი ნავთობპროდუქტების ჩამოცლილ ცარიელ ბუნკერულ ნახევარვაგონზე ზედნადების თანახმად, თვითონ მოსარჩელის განცხადების საფუძველზე შედგენილი ზედნადები ადასტურებდა, რომ ვაგონი იყო ცარიელი და დაცლილი.

პალატამ აღნიშნა, რომ საქმეში მტკიცებულების სახით წარმოდგენილი ფორმა გუ-27-ზე იმსჯელა რა, საქალაქო სასამართლომ მიუთითა, რომ დოკუმენტის დედანი ვერ იქნა წარმოდგენილი შპს „ს-ის“ მიერ, საქმეში არსებული ასლი კი არ იკითხება, გაურკვეველია მასზე ვინ აწერს ხელს. აღნიშნული დოკუმენტი აპელანტის მიერ ვერც სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში იქნა წარმოდგენილი დედნის სახით, შესაბამისად 2007 წლის 24 ოქტომბრის ზედნადებით შეუძლებელია რაიმე ფაქტობრივი გარემოების დადასტურება. შესაბამისად პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა „საქართველოს სარკინიგზო კოდექსის“ მე-12 მუხლის მე-7 ნაწილი და საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 679-ე მუხლები, რადგან ზედნადებში არასწორი მონაცემების შეტანისათვის პასუხისმგებლობა მთლიანად ეკისრებოდა ექსპედიტორს. აღნიშნული მოსაზრება სასამართლომ არ გაიზიარა ასევე იმ გარემოების გათვალისწინებითაც, რომ ზედნადებში არასწორი მონაცემების შეტანისათვის შპს „ჯ-ი“ არ დაჯარიმებულა კანონით დადგენილი წესით.

პალატამ არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ სასამართლოს არ უნდა გამოეყენებინა „საქართველოს სარკინიგზო კოდექსის“ 36-ე მუხლის მე-12 ნაწილი და აღნიშნა, რომ მითითებული ნორმის თანახმად, გადატვირთვის პუნქტში ტვირთის გადაცემამდე მისი დაუცველობისათვის ქონებრივი პასუხისმგებლობა ეკისრებოდა ტვირთის გადამცემ მხარეს. საქართველოს რკინიგზის მიერ არ მომხდარა აღნიშნული ვაგონის და მასში არსებული ტვირთის ტვირთმფლობელისათვის ფაქტობრივი გადმოცემა. მიუხედავად ამისა, რკინიგზამ ვაგონი დაუცლელად გაიყვანა დანიშნულების სადგურიდან.

ზემოაღნიშნული გარემოებების გათვალისწინებით, პალატამ მიიჩნია, რომ სააპელაციო საჩივარში მითითებული ფაქტობრივი და სამართლებრივი გარემოებები არ ქმნიდნენ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებისა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველს, რის გამოც იგი არ დააკმაყოფილა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ს-ამ”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა და თავისი შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილება.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ განჩინების გამოტანისას არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ არასწორად გამოიყენა სარკინიგზო კოდექსის 36-ე მუხლის მე-12 ნაწილი, მაშინ როდესაც უნდა გამოეყენებინა სარკინიგზო კოდექსის მე-12 მუხლის მე-7 ნაწილი და სამოქალაქო კოდექსის 679-ე მუხლები.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 იანვრის განჩინებით შპს “ს-ის” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 5 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

შპს “ს-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე, საკასაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე მხარემ წარმოადგინა მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “ს-ის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს “ს-ის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “ს-ის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 526.50 ლარის 70% _ 368.55 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.