¹ას-1168-1430-09 22 თებერვალი, 2010წ.

ას-1168-1430-09 თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოსარჩელე) _ რ. შ-შვილი (წარმომადგენელი ბ. ბ-შვილი)

მოწინააღმდეგე მხარეები (მოპასუხეები) _ გ. და გა. ს-ოვები

მესამე პირი _ საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 მაისის განჩინება

დავის საგანი _ სამკვიდრო მოწმობის ნაწილობრივ ბათილად ცნობა, უძრავ ქონებაზე საკუთრების უფლების გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიას სასარჩელო განცხადებით მიმართა რ. შ-შვილმა მოპასუხე საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის, მესამე პირების _ გ. და გა. ს-ოვების მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა 1998 წლის 26 ივნისს ნოტარიუს ნ. გ-ძის მიერ გ. და გა. ს-ოვებზე გაცემული სამკვიდრო მოწმობის ბათილად ცნობა 8კვ.მ მიწის ნაკვეთის ნაწილში და მოსარჩელისათვის აღნიშნულ ფართზე საკუთრების უფლების გადაცემა (ტომი I, ს.ფ. 1-4, 103-113).

2008 წლის 12 მარტს ზემოაღნიშნული საქმე განსჯადობით განსახილველად გადაეცა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას (ტომი II, ს.ფ. 2).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 9 ივნისის საოქმო განჩინებით მოსარჩელის შუამდგომლობის საფუძველზე საქმეში მოპასუხეებად ჩაებნენ გ. და გა. ს-ოვები, ხოლო მოპასუხის სტატუსით მონაწილე საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახური საქმეში ჩაება მესამე პირად დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნის გარეშე მოპასუხის მხარეზე (ტომი II, ს.ფ. 117-118).

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილებით რ. შ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

რ. შ-შვილის საკუთრებაში ირიცხება თბილისში, ... ქ. ¹13-ში მდებარე 62კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი მასზე არსებული შენობა-ნაგებობით, რაც დასტურდება ამონაწერით საჯარო რეესტრიდან. საკუთრების უფლების საფუძველს წარმოადგენს ნოტარიუს ნ. გ-ძის მიერ 1997 წლის 10 ოქტომბერს დამოწმებული ¹2-494 უძრავი ქონების ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლის თანახმად, რ. შ-შვილმა ე. წ-აურისაგან შეიძინა თბილისში, ... ქ. ¹13-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი, განლაგებული 78კვ.მ მიწის ნაკვეთზე;

საჯარო რეესტრში საკუთრების უფლების რეგისტრაციამდე მოსარჩელემ მარეგისტრირებელი ორგანოს დავალებით^ წარადგინა კორექტირებული საკადასტრო აზომვითი ნახაზი, რომლის თანახმად, მიწის ნაკვეთის ფართი 62კვ.მ-ს შეადგენდა;

თბილისში, ... ქ. ¹15-ში მდებარე მიწის ნაკვეთი, რომლის დაზუსტებული ფართობი 174კვ.მ-ია, საკუთრების უფლებით ეკუთვნით გ. და გა. ს-ოვებს. საკუთრების უფლების დამადასტურებელ დოკუმენტს წარმოადგენს 1998 წლის 26 ივნისს ნოტარიუს ნ. გ-ძის მიერ დამოწმებული ¹2-303 სამკვიდრო მოწმობა. გ. და გა. ს-ოვებმა აღნიშნული სამკვიდრო მოწმობის საფუძველზე მემკვიდრეობით მიიღეს 1995 წლის 3 ივნისს გარდაცვლილი მამის, რ. ს-ოვის დანაშთი სამკვიდრო ქონება, რომელიც შედგებოდა თბილისში, ... ქ. ¹15-ში მდებარე მიწის ნაკვეთისა, საერთო ფართობით 172კვ.მ და მასზე არსებული შენობა-ნაგებობებისაგან;

თავად რ. ს-ოვს ზემომითითებულ მისამართზე მდებარე უძრავი ქონება მემკვიდრეობით ერგო 1933 წლის 11 სექტემბერს გარდაცვლილი ბაბუის, ო. ს-ოვისაგან, რაც დასტურდებოდა 1978 წლის 17 ნოემბერს ნოტარიუს ი. სადაღაშვილის მიერ გაცემული ¹1-2357 კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობით. ამ მოწმობის საფუძველზე რ. ს-ოვმა მემკვიდრეობით მიიღო დასახელებულ მისამართზე მდებარე საცხოვრებელი სახლი, განლაგებული 134კვ.მ მიწის ნაკვეთზე.

საქართველოს ნოტარიუსთა პალატის სანოტარო არქივში დაცული 1978 წლის 17 ნოემბრის კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობაზე თანდართული დოკუმენტებით დგინდებოდა, რომ მოწმობის გაცემას საფუძვლად დაედო ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ 1978 წლის 16 ნოემბერს გაცემული ცნობა ¹ს/515 თბილისში, ... ქ. ¹15-ში მდებარე სახლთმფლობელობის მოკლე დახასიათების შესახებ, რომლის თანახმად, მთლიანი საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის ფართი 172კვ.მ-ს შეადგენდა, საიდანაც 134კვ.მ იყო უშუალოდ ნაგებობის ქვეშ განლაგებული ფართობი. თბილისში, ... ¹15-ში მდებარე სახლთმფლობელობა ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროს მიერ აღირიცხა 1941 წლის 24 სექტემბერს. პირვანდელი ინვენტარიზაციის დროს მიწის ნაკვეთის ფართი იყო ასევე 172კვ.მ;

თბილისის 26 კომისრის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის 1977 წლის 13 ივლისის ¹231 გადაწყვეტილებით ო. მ-ის ძე ს-ოვს დაუკანონდა ... ქ. ¹15-ში მდებარე სახლთმფლობელობაში უნებართვოდ მოწყობილი დამხმარე სათავსები: ლიტ. “ა” ¹1 სარდაფში ჩასასვლელი კიბე, თავისი შესასვლელი კარებით; ლიტ. “ა”-ს სარდაფის შემინული აივანი 6.0X1.46მ-ზე; ლიტ. “ა” I სართულის გადიდებული ღია აივნის ნაწილი 1.8X1.45მ-ზე; სამზარეულო 0.80X1.2მ-ზე; ლიტ. “ა” II სართულზე შემინული აივანი 5.0X1.45მ-ზე; სამზარეულო 1.65X1.40მ-ზე; ტუალეტი და სააბაზანო 1.80X1.35მ-ზე; ღია აივნის გამმიჯნავი კედელი 4.25X1.50მ-ზე; ¹9 ოთახის შესასვლელი ფარდული 1.70X0.5მ და აღნიშნული ოთახის ფანჯარა.

ამდენად, საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დაადგინა, რომ თავდაპირველ მამკვიდრებელ ო. ს-ოვის საკუთრებაში არსებული, თბილისში, ... ქ. ¹15-ში მდებარე მიწის ნაკვეთის ფართი, რომელიც მან შეიძინა 1919 წლის 10 ოქტომბრის ¹8486 ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, ჯერ კიდევ 1941 წელს განხორციელებული პირვანდელი ინვენტარიზაციის დროს შეადგენდა 172კვ.მ-ს.

საქალაქო სასამართლომ არ გაიზიარა მოსარჩელის მსჯელობა იმასთან დაკავშირებით, რომ რ. ს-ოვის კუთვნილი უძრავი ქონების ფართის გაზრდა გამოიწვია თბილისის 26 კომისრის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებამ, რომლითაც რ. ს-ოვს დაუკანონდა უკანონოდ მოწყობილი სათავსოები, ვინაიდან აღნიშნულ გადაწყვეტილებაში მიწის ნაკვეთის დაკანონებაზე საუბარი არ ყოფილა. მიწის ნაკვეთის ფართობის გაზრდის ფაქტს კონკრეტულ შემთხვევაში არც ჰქონია ადგილი, ვინაიდან მოპასუხეებმა მემკვიდრეობით მამისგან მიიღეს სწორედ ის მიწის ნაკვეთი, რაც თავის დროზე ეკუთვნოდა რ. ს-ოვის ბაბუა ო. ს-ოვს.

საქალაქო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია იმ გარემოებას, რომ, საქმის მასალების თანახმად, 1978 წლის 17 ნოემბერს ნოტარიუს ი. სადაღაშვილის მიერ გაცემულ ¹1-2357 კანონისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობაში, რომლითაც რ. ს-ოვმა მემკვიდრეობით მიიღო ბაბუის სამკვიდრო ქონება, 134კვ.მ-ის ოდენობით მითითებულია ის ფართი, რომელზეც საცხოვრებელი სახლია გალაგებული და არა მთლიანი ფართი საკარმიდამო ნაკვეთის ჩათვლით.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველ ნაწილზე, რომლის თანახმად, თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს. მოცემულ შემთხვევაში იმ გარემოების მტკიცების ტვირთი, რომ მამკვიდრებელ რ. ს-ოვის სამკვიდრო მასა მოიცავდა რ. შ-შვილის კუთვნილ ქონებას, მოსარჩელეს ეკისრებოდა, რომელმაც აღნიშნული გარემოების დამადასტურებელი მტკიცებულება ვერ წარადგინა. შესაბამისად, ვერ შეძლო სარჩელში მოყვანილი ფაქტობრივი გარემოებების უდავოდ დადასტურება.

დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების შეფასების შედეგად საქალაქო სასამართლომ მიიჩნია, რომ გ. და გა. ს-ოვების მიერ რო. ს-ოვისაგან მემკვიდრეობით მიღებული უძრავი ქონება არ მოიცავდა სხვა პირის, სახელდობრ, რ. შ-შვილის კუთვნილ ქონებას, რის გამოც სარჩელის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი არ არსებობდა (ტომი II, ს.ფ. 238-245).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა რ. შ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი II, ს.ფ. 250-257).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 მაისის განჩინებით რ. შ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 10 ნოემბრის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, სამოქალაქო კოდექსის 1335-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, თუ მოანდერძემ არასწორად დაუტოვა მემკვიდრეს ნივთი, ამ ნივთის მესაკუთრეს უფლება აქვს, გამოითხოვოს იგი საერთო წესის მიხედვით. ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის თანახმად, თუ გარდაცვლილის ქონებაში არის სხვა პირის ქონება, აუცილებელია ქონების ამ ნაწილის გამოვლენა და გადაცემა სათანადო პირისათვის.

მოცემულ შემთხვევაში საქმის მასალებით დგინდებოდა, რომ თავდაპირველი მამკვიდრებლის _ ო. ს-ოვის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ფართობი (მდებარე ... ქ. ¹15-ში, რომელიც მან შეიძინა 1919 წლის 10 ოქტომბრის ¹8486 ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე) ჯერ კიდევ 1941 წელს განხორციელებული პირვანდელი ინვენტარიზაციის დროს, შეადგენდა 172კვ.მ-ს. რაც შეეხებოდა თბილისის 26 კომისრის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის ¹231 გადაწყვეტილებას, იგი ითვალისწინებდა უკანონოდ მოწყობილი სათავსების დაკანონებას, რის გამოც ვერ გამოიწვევდა საკარმიდამო მიწის ნაკვეთის ფართობის გაზრდას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო შემთხვევაში მოსარჩელემ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლით დადგენილი წესის დაცვით (თითოეულმა მხარემ უნდა დაამტკიცოს გარემოებანი, რომლებზედაც იგი ამყარებს თავის მოთხოვნებსა და შესაგებელს) ვერ შეძლო მისი მოთხოვნის საფუძვლიანობის დადასტურება. აქედან გამომდინარე, საქალაქო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვებას ექვემდებარებოდა (ტომი III, ს.ფ. 65-72).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა რ. შ-შვილმა (წარმომადგენელი ბ. ბ-შვილი), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება, შემდეგი საფუძვლებით:

მოსარჩელის მიერ წარდგენილი მტკიცებულებები ცხაყოფს, რომ რ. შ-შვილმა 1997 წლის 10 ოქტომბერს ე. წ-აურისაგან შეიძინა თბილისში, ... … ქ. ¹11-ში მდებარე უძრავი ქონება, რომელიც განთავსებულია 78კვ.მ მიწის ნაკვეთზე. ნასყიდობის ხელშეკრულება დარეგისტრირდა ტექნიკური აღრიცხვის ბიუროში. 2007 წლის 5 ნოემბერს რ. შ-შვილმა კუთვნილი უძრავი ქონების ფართის დაზუსტების მოთხოვნით მიმართა საჯარო რეესტრის ეროვნულ სააგენტოს, რომელმაც, იმ მიზეზით, რომ ადგილი ჰქონდა განმცხადებლის მიწის ნაკვეთის მეზობლად მდებარე, გ. და გა. ს-ოვების ნაკვეთზე გადაფარვას, ფართის დაზუსტების შესახებ რ. შ-შვილის მოთხოვნა არ დააკმაყოფილა.

კასატორის მითითებით, საქმეზე დასტურდება ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ გ. და გა. ს-ოვებზე აღრიცხული მიწის ნაკვეთის ფართში მოქცეულია მისი კუთვნილი 8კვ.მ მიწის ნაკვეთი. მოპასუხეებმა მიწის ნაკვეთი მემკვიდრეობით მიიღეს მამის _ რო. ს-ოვისაგან, რომელმაც, თავის მხრივ, ქონება მემკვიდრეობით მიიღო ბაბუის _ ო. ს-ოვისაგან. რ. ს-ოვმა ო. ს-ოვისაგან კონკრეტულად მიიღო 134კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაც დასტურდება შესაბამისი სამკვიდრო მოწმობით, ხოლო მის შვილებს მემკვიდრეობით დაუტოვა 172კვ.მ მიწის ნაკვეთი. ამ შემთხვევაში რ. ს-ოვის ქონების გაზრდა გამოიწვია თბილისის 26 კომისრის რაიონის მშრომელთა დეპუტატების საბჭოს აღმასრულებელი კომიტეტის გადაწყვეტილებამ, რომლითაც ო. ს-ოვს დაუკანონდა უკანონო სათავსები, თუმცა დასახელებულ გადაწყვეტილებაში მიწის დაკანონებაზე საუბარი არ არის.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით კასატორი მიიჩნევს, რომ დაკანონებული სათავსების ფართი სამკვიდრო მოწმობაში არ უნდა ასახულიყო, ხოლო მის საფუძველზე მიწის ფართობი არ უნდა გაზრდილიყო. მემკვიდრე უფლებამოსილია, მემკვიდრეობით მიიღოს მამკვიდრებლის ქონება. ამ შემთხვევაში მემკვიდრეებმა სამკვიდროსთან ერთად მიიღეს რ. შ-შვილის კუთვნილი უძრავი ქონების ნაწილი. ის გარემოება, რომ აღმასკომის გადაწყვეტილებით არ მომხდარა სადავო მიწის დაკანონება, დასტურდება საჯარო რეესტრის მიერ გაცემული ცნობით, რომლის თანახმად, სადავო ნაკვეთზე არსებული ნაგებობები არის უფლების დამადასტურებელი დოკუმენტის გარეშე. ამდენად, ნათელია, რომ გ. და გა. ს-ოვებს მითვისებული აქვთ რ. შ-შვილის კუთვნილი მიწა და მასზე არსებული სათავსები, რითაც შეილახა მოსარჩელის საკუთრების უფლება (ტომი III, ს.ფ. 85-92).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. შ-შვილის (წარმომადგენელი ბ. ბ-შვილი) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, რ. შ-შვილის (წარმომადგენელი ბ. ბ-შვილი) საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე რ. შ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს მ. შ-შვილის (რ. შ-შვილის) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (421.20 ლარი) 70% _ 294.84 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. რ. შ-შვილის (წარმომადგენელი ბ. ბ-შვილი) საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 მაისის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. რ. შ-შვილს დაუბრუნდეს მ. შ-შვილის (რ. შ-შვილის) მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (421.20 ლარი) 70% _ 294.84 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.