¹ას-1180-1045-2010 31 იანვარი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ სს «... ბანკი»

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «მ.»

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციოს სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2010 წლის 30 აპრილს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას სარჩელით მიმართა შპს «მ.-მ” მოპასუხე სს «... ბანკის” მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა საბანკო მომსახურების შეუსრულებლობით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება, მათ შორის: ძირი თანხა _ 19303.60 ლარი, ზიანის ასანაზღაურებელი თანხა _ 18919 ლარი (2010 წლის 11 თებერვლის მდგომარეობით), საურავი _ 2009 წლის 10 მარტიდან ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე თანხის გადახდამდე (აღსრულებამდე) ძირი თანხის 0.5%.

სარჩელის თანახმად 2006 წლის 10 მაისს შპს «მ.-მ” სს «---ბანკის” ბათუმის ფილიალში შეიტანა დამატებითი ღირებულების გადასახადი თანხით 19164.49 ლარი (საგადასახადო დავალება ¹9008), საბაჟო მოსაკრებელი - 139.11 ლარი (საგადასახადო დავალება ¹9009). ამ თანხების გადარიცხვა რეგიონალური საბაჟო დასავლეთის ანგარიშზე არ განხორციელებულა არც სს «---ბანკის» და არც მისი უფლებამონაცვლე სს «... ბანკის» მიერ. საბანკო მომსახურების განუხორციელებლობის, კერძოდ, იმის გამო, რომ ტვირთის განბაჟებისათვის დარიცხული თანხები არ იქნა მიმართული სახელწიფო ხაზინაში, შპს «მ.-ს» საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) მიერ დაერიცხა ჯარიმა 500 ლარის ოდენობით, მასვე დაერიცხა საურავი 18419 ლარი. შპს «მ.» პერიოდულად მოითხოვდა მოპასუხისაგან ვალდებულების შესრულებას, მაგრამ ეს უკანასკნელი უარს აცხადებდა (ს.ფ. 1-16).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილებით სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე სს «... ბანკს” შპს «მ.ს” სასარგებლოდ ზიანის ასანაზღაურებლად დაეკისრა 38222.60 ლარის (ძირი თანხა 19303.60 ლარი და დაკისრებული საურავის 18919 ლარი) გადახდა, მოსარჩელეს უარი ეთქვა 19303.60 ლარის 0.5%-ის ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე (2009 წლის 10 მარტიდან გადაწყვეტილების აღსრულებამდე) ანაზღაურებაზე.

საქალაქო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2006 წლის 10 მაისს შპს «მ.-მ” სს «---ბანკის” ბათუმის ფილიალში შეიტანა დამატებითი ღირებულების გადასახადი 19164.49 ლარი (საგადასახადო დავალება ¹9008) და საბაჟო მოსაკრებელი 139.11 ლარი (საგადასახადო დავალება 9009);

დასახელებული თანხები არ იქნა მიმართული დანიშნულებისამებრ არც სს «---ბანკის” და არც მოპასუხის მიერ და ამ დრომდე ინახებოდა მოპასუხის სადეპოზიტო ანგარიშზე;

შპს «მ.» 2009 წლის 7 აპრილს დაჯარიმდა 500 ლარით საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს შემოსავლების სამსახურის ბათუმის რეგიონალური ცენტრის (საგადასახადო ინსპექცია) მიერ. მას საგადასახადო კოდექსის 129-ე მუხლის საფუძველზე დაერიცხა საურავი 18419 ლარი დღგ-ზე და 133.70 ლარი მოსაკრებელზე საბაჟო წესების დარღვევისათვის, რაც გამოიხატა 2006 წლის 10 მაისს განხორციელებული იმპორტის განბაჟებისათვის დაწესებული დამატებითი ღირებულების გადასახადის, 19164.49 ლარისა და მოსაკრებლის 139.11 ლარის გადაუხდელობაში;

მოპასუხე სს «... ბანკი» წარმოადგენს სს «---ბანკის» უფლებამონაცვლეს. ამ ორ ბანკს შორის 2006 წლის 20 თებერვალს დადებული ხელშეკრულებით სს «---ბანკმა” ეტაპობრივად მოახდინა აქტივებისა და ვალდებულებების გადაცემა სს «... ბანკზე”. საქართველოს ფინანსთა სამინისტროს საგადასახადო დეპარტამენტის ბათუმის საგადასახადო ინსპექციის 2006 წლის 17 მაისის ბრძანებით დარეგისტრირდა სს «---ბანკის» ბათუმის ფილიალის ლიკვიდაცია და მის მიერ განხორციელებულ ოპერაციებზე პასუხისმგებლობა იკისრა სს «... ბანკმა»;

შპს «მ.მ” სს «---ბანკის” მიერ საგადასახადო დავალებების შეუსრულებლობის შესახებ შეიტყო 2007 წლის მაისში, მორიგი ტვირთის შემოტანის დროს. აღნიშნულთან დაკავშირებით იგი მიმართავდა მოპასუხეს, რომელიც 2009 წლის 3 და 20 თებერვლის წერილებით აღიარებდა თანხის მის სადეპოზიტო ანგარიშზე არსებობას;

მხარეთა შორის ხელშეკრულებით, მისი დარღვევისათვის რაიმე სახის ჯარიმის ან საურავის გადახდა გათვალისწინებული არ ყოფილა.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილსა და 317-ე მუხლზე, რომელთა თანახმად, ვალდებულების ძალით კრედიტორი უფლებამოსილია მოსთხოვოს მოვალეს რაიმე მოქმედების შესრულება. შესრულება შეიძლება გამოიხატოს მოქმედებისაგან თავის შეკავებაშიც. ვალდებულების წარმოშობისათვის აუცილებელია მონაწილეთა შორის ხელშეკრულება, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა ვალდებულება წარმოიშობა ზიანის მიყენების (დელიქტის), უსაფუძვლო გამდიდრების ან კანონით გათვალისწინებული სხვა საფუძვლებიდან. ამავე კოდექსის 361-ე მუხლის მე-2 ნაწილის შესაბამისად, ვალდებულება უნდა შესრულდეს ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას.

საქალაქო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მხარეთა შორის თანხის გადარიცხვაზე ხელშეკრულების არსებობის ფაქტი სადავო არ იყო. ამიტომ, რადგან არსებობდა ვალდებულება, იგი უნდა შესრულებულიყო ჯეროვნად, კეთილსინდისიერად, დათქმულ დროსა და ადგილას, რასაც მოცემულ შემთხვევაში ადგილი არ ჰქონია, რის გამოც უნდა დამდგარიყო ვალდებულების დამრღვევი მხარის პასუხისმგებლობის საკითხი.

სამოქალაქო კოდექსის 394-ე მუხლის 1-ლი და მე-2 ნაწილების თანახმად, მოვალის მიერ ვალდებულების დარღვევისას კრედიტორს შეუძლია მოითხოვოს ამით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება. ეს წესი არ მოქმედებს მაშინ, როცა მოვალეს არ ეკისრება პასუხისმგებლობა ვალდებულების დარღვევისათვის. კრედიტორს მოვალის მიერ ვადის გადაცილებისას შეუძლია მას დაუნიშნოს ვალდებულების შესრულებისათვის აუცილებელი დრო. თუკი მოვალე ამ დროშიც არ შეასრულებს ვალდებულებას მაშინ კრედიტორს უფლება აქვს ვალდებულების შესრულების ნაცვლად მოითხოვოს ზიანის ანაზღაურება.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, საქმეზე დგინდებოდა მოვალის, «... ბანკის” მიერ ვალდებულების დარღვევა, კერძოდ, მის მიერ თანხა დანიშნულებისამებრ არ მიმართულა. აქედან გამომდინარე, შპს «მ.-მ” განიცადა ზიანი, მას დაეკისრა ჯარიმა 500 ლარი და საურავი 19164.49 ლარისა და 139.11 ლარის ოდენობით. მოსარჩელემ არაერთხელ მიმართა მოპასუხეს თანხის დაბრუნების მოთხოვნით, თუმცა მიუხედავად ამისა თანხის დაბრუნება არ მომხდარა.

ზემოაღნიშნულის გათვალისწინებით, საქალაქო სასამართლომ სარჩელის მოთხოვნა ვალდებულების შეუსრულებლობის გამო ზიანის ანაზღაურების თაობაზე საფუძვლიანად მიიჩნია და დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლომ ასევე მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლზე და მიიჩნია, რომ ვინაიდან მხარეთა შორის ხელშეკრულებით არ ყოფილა გათვალისწინებული ვალდებულების დარღვევისათვის რაიმე სახის ჯარიმის, ან საურავის გადახდა, ამიტომ მოსარჩელის მოთხოვნა საურავის (პირგასამტეხლოს) დაკისრების თაობაზე უსაფუძვლო იყო.

საქალაქო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 130-ე და 137-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში ხანდაზმულობის ვადა არ იყო გაშვებული, ვინაიდან მოსარჩელემ საგადასახადო დავალების შეუსრულებლობის შესახებ შეიტყო 2007 წლის მაისიდან, ხოლო სარჩელი შეიტანა 2010 წლის 30 აპრილს. სასამართლომ სარჩელი ხანდაზმულად იმ მიზეზითაც არ ჩათვალა, რომ მოპასუხე «... ბანკმა» 2009 წლის 3 და 20 თებერვლის წერილებით აღიარა მის სადეპოზიტო ანგარიშზე თანხის არსებობა.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 92-ე მუხლის თანახმად სადავო სამართლებრივი ურთიერთობიდან ერთ-ერთი მხარის გასვლის შემთხვევაში (მოქალაქის გარდაცვალება) სასამართლო დაუშვებს ამ მხარის შეცვლას მისი უფლებამონაცვლით. უფლებამონაცვლეობა დასაშვებია პროცესის ნებისმიერ სტადიაზე.

საქალაქო სასამართლოს მითითებით, სამართალურთიერთობაში სს «---ბანკის” უფლებამონაცვლეს წარმოადგენდა სს «... ბანკი”, რადგან მას შესყიდვის გზით გადაეცა ამ უკანასკნელის აქტივები და პასივები, შესაბამისად შპს «მ.-ს” წინაშე პასუხისმგებლობაც მასვე ეკისრებოდა (ს.ფ. 125-133).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ორივე მხარემ (ს.ფ. 136-145, 155-164).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 სექტემბრის გადაწყვეტილებით სს «... ბანკის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, შპს «მ.-ს” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილება შპს «მ.-ს» სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში და ამ ნაწილში მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, შპს «მ.-ს» სარჩელი დაკმაყოფილდა: სს «... ბანკს” შპს «მ.ს» სასარგებლოდ დაეკისრა 2009 წლის 10 მარტიდან, ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 16 ივნისის გადაწყვეტილების აღსრულებამდე, ყოველ ვადაგადაცილებულ დღეზე საურავის, 19303.60 ლარის 0,5 %-ის გადახდა; დანარჩენ ნაწილში გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დამატებით მიუთითა შემდეგზე:

სს «---ბანკსა” და სს «... ბანკს» შორის 2006 წლის 20 თებერვალს დადებული ხელშეკრულების 2.1 და 2.18 მუხლების თანახმად, «---ბანკს» (დროებითი ადმინისტრატორის ხელმძღვანელობით და მისი პასუხისმგებლობით) უფლება აქვს და ვალდებულია განაგრძოს მიმდინარე საქმიანობა, ნებისმიერი და ყველა სარგებელი და ხარჯი, რაც მიღებული იქნება შესაბამისი დოკუმენტების მომზადების თარიღიდან აქტივებისა და ვალდებულებების ... ბანკზე გადაფორმების დასრულებამდე, სრულად და უპირობოდ ეკუთვნის ... ბანკს და გადაეცემა მას შესაბამის აქტივებთან და ვალდებულებებთან ერთად. წინამდებარე ხელშეკრულებით გათვალისწინებული აქტივებისა და ვალდებულებების გადაცემა ... ბანკზე დასრულდება მას შემდეგ, რაც ... ბანკი დაადასტურებს აქტივებისა და ვალდებულებების გადაფორმებას მის სახელზე, რის თაობაზეც მხარეები გააფორმებენ წერილობით აქტს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმის მასალებში არ მოიპოვებოდა სს «---ბანკის” მიერ აქტივებისა და ვალდებულებების სს «... ბანკზე” გადაცემის დასრულების თაობაზე წერილობითი აქტი, ხოლო სარჩელით, შესაგებლითა და საქართველოს საფინანსო ზედამხედველობის სააგენტოს უფროსის 2006 წლის 6 მაისის ¹06-05/მ განკარგულებით დასტურდებოდა, რომ სს «---ბანკი” გაკოტრებულად გამოცხადდა და მის მიმართ ლიკვიდაციის პროცესი შეწყდა 2009 წლის 6 მაისიდან.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, 2009 წლის 3 თებერვლის წერილითა და სს «... ბანკის” წარმომადგენლის განმარტებით დგინდებოდა, რომ ¹9008 და 9009 საგადასახადო დავალებები სს «---ბანკს» არ შეუსრულებია და ამ საგადასახადო დავალებებში დაფიქსირებული თანხა ირიცხებოდა სს «... ბანკის” სადეპოზიტო ანგარიშზე. დავალებების განუხორციელებლობის მიზეზს ბანკის მითითებით, წარმოადგენდა საგადასახადო ორდერებში საწარმოს საიდენტიფიკაციო კოდისა და შემომტანი პირის ხელმოწერის არარსებობა. საქმეში განთავსებულ 2006 წლის 10 მაისის ¹9008 და 9009 საგადასახადო დავალებათა ასლებში მითითებულია, როგორც გადამხდელი შპს «მ.”, ისე მისი საიდენტიფიკაციო კოდი 245442962. აღნიშნული კოდი შესაბამისობაშია სამეწარმეო რეესტრის ამონაწერში შპს «მ.-ს” საიდენტიფიკაციო მონაცემებთან, საგადასახადო დავალებაზე დასმულია სს «---ბანკის” ბათუმის ფილიალის ბეჭედი, რაზედაც დაფიქსირებულია «...საბაჟო გადასახადი”.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, საქმეზე ასევე დგინდებოდა, რომ 2009 წლის 2 მარტს სს «... ბანკს” განცხადებით მიმართა შპს «მ.-ს” დირექტორმა, დამატებით აცნობა საწარმოს საიდენტიფიკაციო კოდი და ... ბანკში გახსნილი ანგარიშის ნომერი. განცხადებით მოთხოვნილ იქნა 2006 წლის 10 მაისის ¹9008 და 9009 საგადასახადო დავალებებით ჩარიცხული თანხების დაბრუნება, რაც სს «... ბანკს» არ განუხორციელებია.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა სს «... ბანკის” წარმომადგენლის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს მსჯელობა უფლებამონაცვლეობაზე იყო დაუსაბუთებელი. სასამართლოს აღნიშნული მოსაზრება დაეფუძნ სს «---ბანკსა” და სს «... ბანკს” შორის, 2006 წლის 20 თებერვალს დადებული ხელშეკრულების 2.1 და 2.18 მუხლების შინაარსს, აგრეთვე, მოპასუხის განმარტებას იმასთან დაკავშირებით, რომ სადავო თანხა ამ დრომდე ... ბანკის სადეპოზიტო ანგარიშზე ირიცხებოდა.

სამოქალაქო კოდექსის 198-ე მუხლის 1-ლი ნაწილის შესაბამისად, მოთხოვნა, ან უფლება, რომელთა დათმობა და დაგირავებაც შესაძლებელია, მათმა მფლობელმა შესაძლოა საკუთრებაში გადასცეს სხვა პირს. მოთხოვნები და უფლებები ახალ მფლობელზე გადადის ისეთსავე მდგომარეობაში, როგორშიც ისინი ძველი მფლობელის ხელში იყვნენ. რამდენადაც შპს «მ.-ს” მიერ 2006 წლის 10 მაისს სს «---ბანკის” ანგარიშზე განხორციელებულ ჩარიცხვასთან დაკავშირებული უფლება-ვალდებულებები გადაეცა სს «...” ბანკს, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილების ნაწილში დასაბუთებული იყო. შესაბამისად, ამ ნაწილში მისი გაუქმების საფუძველი არ არსებობდა.

სააპელაციო სასამართლომ აპელანტ შპს «მ.ს” მოთხოვნასთან დაკავშირებით განმარტა, რომ «კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, საბანკო მომსახურების თაობაზე კლიენტსა და ბანკს შორის ურთიერთობის პირობები რეგულირდება ხელშეკრულების საფუძველზე. ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადების დარღვევისას, ბანკი ვალდებულია ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე გადაუხადოს კლიენტს დაგვიანებული თანხის არანაკლებ0.5 პროცენტისა ყოველ ვადაგადაცილებულ საბანკო დღეზე.

იმის გათვალისწინებით, რომ შპს «მ.-ს” მიერ, 2006 წლის 10 მაისს, სს «---ბანკის” ანგარიშზე ჩარიცხული 19164.49 ლარი და 139.11 ლარი, აღნიშნული დროისათვის ირიცხებოდა სს «... ბანკის” სატრანზიტო ანგარიშზე და მიუხედავად შპს «მ.ს” მიერ 2009 წლის 2 მარტს წარდგენილი მოთხოვნის სს «... ბანკს” ეს თანხები შპს «მ.-ს” მიერ მითითებულ ანგარიშზე არ ჩაურიცხია, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ «კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის შესაბამისად, მოსარჩელის მოთხოვნა ფულადი გადარიცხვის თაობაზე ვალდებულების შეუსრულებლობის მოტივით ზიანის ანაზღაურების თაობაზე საფუძვლიანი იყო.

ამასთან, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მართალია სარჩელის დაკმაყოფილებული მოთხოვნის ნაწილში პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა ფაქტობრივი გარემოებები და სწორი გადაწყვეტილება გამოიტანა, მაგრამ რადგანაც ვადაგადაცილებული დროისათვის ზიანის ანაზღაურებაზე უარის თქმის საფუძვლად «კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტის ნაცვლად, არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 417-ე მუხლი, რამაც მოთხოვნის აღნიშნული ნაწილის არასწორი სამართლებრივი შეფასება და არასწორი გადაწყვეტილების გამოტანა გამოიწვია, დასახელებული გარემოება მითითებულ ნაწილში გადაწყვეტილების გაუქმებისა და სარჩელის დაკმაყოფილების საფუძველს წარმოადგენდა (ს.ფ. 217-231).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა სს «... ბანკმა” (წარმომადგენელი შ. დ-ძე), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მოსაზრებით, 2006 წლის 20 თებერვლის ხელშეკრულების საფუძველზე სს «... ბანკის» შპს «მ.-ს» უფლებამონაცვლედ მიჩნევა უსაფუძვლოა, რადგან აღნიშნული ხელშეკრულება წარმოადგენს გარიგებას კონკრეტული აქტივებისა და ვალდებულებების გადაცემის შესახებ და ამ გარიგები მიღმა დარჩენილ სს «---ბანკის» რაიმე სხვა ვალდებულებაზე სს «... ბანკი» არ წარმოადგენს უფლებამონაცვლე პირს. შესაბამისად, სს «... ბანკისათვის» ვალდებულების დარღვევით გამოწვეული ზიანისა და პირგასამტეხლოს დაკისრება არამართებულია.

კასატორი ზიანისა და პირგასამტეხლოს მისთვის დაკისრებას არასწორად მიიჩნევს იმ თვალსაზრისითაც, რომ შპს «მ.-ს» მიერ წარმოდგენილ სალაროს შემოსავლის ორდერებში არ არის მითითებული საიდენტიფიკაციო კოდი. იმ გარემოებიდან გამომდინარე, რომ არსებობს ამავე სახელწოდების მქონე საწარმო, ბანკის მიერ თანხის კუთვნილების საკითხის გასარკვევად არაერთხელ იქნა მოთხოვნილი მოწინააღმდეგე მხარის იდენტიფიკაციის დამადასტურებელი მტკიცებულების წარმოდგენა. ზემოაღნიშნული საკითხის გარკვევამდე, ბანკის მიერ თანხის გადაცემა ამ უკანასკნელისათვის, შესაძლოა ზიანის მიმყენებელი ყოფილიყო მესამე პირისათვის. სალაროს შემოსავლის ორდერებში საწარმოს საიდენტიფიკაციო კოდის და შემომტანის ხელმოწერის არ არსებობის შემთხვევაში, ბანკის მიერ ტრანზაქციის განხორციელება წარმოადგენს კანონდარღვევას, კერძოდ აღნიშნული ეწინააღმდეგება ... ბანკის ¹166 ბრძანებით დამტკიცებულ «საქართველოს უნაღდო ანგარიშსწორების წესების» მე-3 მუხლის და იმ პერიოდში მოქმედი საქართველოს საგადასახადო კოდექსის 103-ე მუხლის მოთხოვნებს, იგი გამოიწვევდა ბანკის მიმართ ამავე კოდექსის 143-ე მუხლით დადგენილი სანქციების დაწესებას.

კასატორის განმარტებით, სააპლაციო სასამართლოს მიერ პასუხისმგებლობის დაკისრების სამართლებრივ საფუძვლად გამოყენებული «კომერციული ბანკების საქმიანობის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-19 მუხლის მე-3 პუნქტი აწესებს გარკვეულ წინაპირობას, რომლის დარღვევის შემთხვევაშიც ბანკს დაეკისრება სანქცია. კერძოდ, ბანკი ვადებულია გადაუხადოს კლიენტს 0,5 პროცენტი, თუ დარღვეული იქნება ფულადი გადარიცხვების ხელშეკრულებით გათვალისწინებული ვადები. ვინაიდან მოდავე მხარეები ვალდებულების შესრულების რაიმე ვადაზე არ შეთანხმებულან, სასამართლოს მხრიდან მოცემული ნორმის გამოყენება საფუძველს მოკლებულია (ს.ფ. 236-242, 262-270).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 10 დეკემბრის განჩინებით სს «... ბანკის» საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ სს «... ბანკის» საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით და ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გადაწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას სს «... ბანკის» საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (7124 ლარი) 70% _ 4986.8 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. სს «... ბანკის» საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ სს «... ბანკს» დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (7124 ლარი) 70% _ 4986.8 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.