ას-1191-1452-09 3 ივნისი, 2010წ.
ქ.თბილისი
28 ნოემბერი, 2008 წ.
ქ. თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),
რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრის ავტორი – მ. ზ-შვილი
მოწინააღმდეგე მხარე – ე. შ-ძე
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 აგვისტოს განჩინება
დავის საგანი _ საზიარო უფლების გაუქმება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
თბილისის საქალაქო სასაართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 8 იანვრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე ე. შ-ძის მოთხოვნა მოპასუხე მ. ზ-შვილის მიმართ საზიარო უფლების გაუქმების თაობაზე დაკმაყოფილდა; გაუქმდა საზიარო უფლება ქ.თბილისში ... ქუჩა ¹22-ში მდებარე ე. შ-ძის და მ. ზ-შვილის საკუთრებაში არსებულ უძრავ ნივთზე, მისი უძრავი ქონების აუქციონზე რეალიზაციის გზით; ამონაგები თანხის 2/3 გადაეცა ე. შ-ძეს, ხოლო 1/3 მ. ზ-შვილს; მოპასუხე მ. ზ-შვილს მოსარჩელე – ე. შ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 1500 ლარი, მოსარჩელის მიერ წინასწარ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის სანაცვლოდ; მოპასუხე მ. ზ-შვილს მოსარჩელე ე. შ-ძის სასარგებლოდ ასევე, დაეკისრა მოსარჩელის მიერ ექსპერტიზის ჩასატარებლად და აუდიტორული დასკვნის შესადგენად გაწეული ხარჯების გადახდა 218 ლარის ოდენობით.
სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
თბილისში, ... ქ.¹22-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 2/3 ნაწილი აღრიცხული იყო მოსარჩელის ე. შ-ძის სახელზე, ხოლო 1/3 ნაწილის მესაკუთრე იყო მოპასუხე მ. ზ-შვილი. აღნიშნული გარემოება მხარეებს სადავოდ არ გაუხდიათ;
თბილისში, ... ქ.¹22-ში მდებარე მხარეთა საერთო საკუთრებაში არსებული უძრავი ნივთიდან შესაბამისი რეალური წილების გამოყოფა ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელი იყო, რაც დადასტურდა მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ლ.სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს მიერ 2008 წლის 23 ივნისს შედგენილი საექსპერტო დასკვნით, რომლის მიხედვით ... ქ.¹22-ში მდებარე საეზოვე ნაკვეთზე არსებული განაშენიანების სპეციფიკურობის გათვალისწინებით, ეზოს გაყოფა მხარეებზე ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელი იყო. ამავე დასკვნის მიხედვით, ე. შ-ძის 2/3 იდეალური წილის შესაბამისად, სადავო სახლიდან რეალურად ფართის გამოყოფა შესაძლებელი იქნებოდა მხოლოდ სათანადო გადაკეთებების შედეგად. დადგინდა ასევე, რომ ¹3 სათავსოს ნაწილის გავლის გარეშე, მხარეები მათზე გამოყოფილ ფართობებში ვერ მოხვდებოდნენ და სათავსოს ეს ნაწილი შესაბამისად დარჩა მხარეთა საერთო სარგებლობაში.
სამოქალაქო კოდექსის 963-ე და 964-ე მუხლების შესაბამისად, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა ნითის გაყიდვით საზიარო უფლების გაუქმების თაობაზე, ვინაიდან აღნიშნა, რომ¸თბილისში, ... ქუჩის ¹22-ში მდებარე საზიარო საგნის ნატურით გაყოფა ტექნიკურად შეუძლებელი იყო.
სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 954-ე მუხლზე, რომლის თანახმად, თუ სპეციალურად სხვა რამ არ არის დადგენილი, თითოეულ მონაწილეს ეკუთვნის თანაბარი წილი. ვინაიდან დადგინდა, რომ სადავო საცხოვრებელი სახლის 2/3 ნაწილი ეკუთვნოდა ე. შ-ძეს, ხოლო 1/3 ნაწილი მ. ზ-შვილს, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დასაბუთებულად მიიჩნია მოსარჩელის მოთხოვნა საზიარო საგნის აუქციონზე გაყიდვის შედეგად მიღებული თანხის 2/3 მოსარჩელისათვის, ხოლო 1/3 მოპასუხისთვის გადაცემის შესახებ.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ზ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 აგვისტოს განჩინებით მ. ზ-შვილის სააპელაციო საჩიავრი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართYმის მიერ გაკეთებული დასკვნები და სამართლებრივი შეფასებები და დამატებითYაღნიშნა, რომ აპელანტმა დაარღვია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 162-ე მუხლის მე-2 ნაწილით გათვალსწინებული იმპერატიული ნორმა, ვინაიდან საექსპერტო დასკვნა საქალაქო სასამართლოში წარადგინა მხოლოდ 2009 წლის 8 იანვარს მთავარ სხდომაზე.
სასამართლომ აღნიშნა, რომ აპელანტს სრული შესაძლებლობა ჰქონდა 2008 წლის 25 ნოემბრის მოსამზადებელ სასამართლო სხდომაზე დაეყენებინა შუამდგომლობა იმის თაობაზე, რომ იგი ვერ ასწრებდა საექსპერტო დასკვნის წარდგენას, რომლითაც თავის მხრივ გააქარწყლებდა მოსარჩელის მიერ მტკიცებულების სახით წარდგენილ საექსპერტო დასკვნას. ასეთივე შესაძლებლობა მას ჰქონდა 2008 წლის 10 დეკემბერს, როდესაც ჯერ კიდევ დასრულებული არ იყო საქმის მომზადება მთავარი სხდომისათვის. სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტმა ვერ შეძლო პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნების გაბათილება, რის გამოც სააპელაციო საჩივარი, როგორც უსაფუძვლო, არ დააკმაყოფილა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 6 აგვისტოს განჩინება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ზ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ საქმე განიხილა ზერელად რეალური და არსებითი გარემოებების არასწორი შეფასებით, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის ნორმების უხეში დარღვევით. კერძოდ, კასატორის მოსაზრებით, დარღვეულ იქნა სამოქალაქო საპროცესო კდოექსის 249-ე და 288-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტი, ვინაიდან გადაწყვეტილების შესავალ ნაწილში მითითებულია იმ მოსამართლის გვარი და სახელი, რომელსაც სასამართლო განხილვაში მონაწილეობა არ მიუღია, რაც გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძველია.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო პალატამ შეისწავლა საქმის მასალები, გაეცნო საკასაციო საჩივრის საფუძვლებს და თვლის, რომ მ. ზ-შვილის საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 394-ე მუხლის „ვ“ ქვეპუნქტის თანახმად, გადაწყვეტილება ყოველთვის ჩაითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად, თუ გადაწყვეტილებას ხელს არ აწერენ ის მოსამართლეები, რომლებიც გადაწყვეტილებაში არიან აღნიშნულნი. ამავე კოდექსის 398-ე მუხლის პირველი ნაწილის „ბ“ ქვეპუნქტის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების შესავალ ნაწილში უნდა მიეთითოს სასამართლოს შემადგენლობა. ცხადია, რომ გადაწყვეტილებას ხელს უნდა აწერდეს ის მოსამართლეები, რომლებიც აღნიშნულია ამ გადაწყვეტილების შესავალ ნაწილში. თუ გადაწყვეტილებას ხელს აწერს არა ის მოსამართლე, რომელიც აღნიშნულია გადაწყვეტილებაში, არამედ სხვა მოსამართლე, მაშინ გადაწყვეტილება ითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად და უნდა გაუქმდეს ასეთი გადაწყვეტილება.
საკასაციო პალატა თვლის, რომ გადაწყვეტილება ითვლება კანონის დარღვევით მიღებულად იმ შემთხვევაშიც, როდესაც საქმის განხილვაში მონაწილეობდა სხვა მოსამართლე, ხოლო გადაწყვეტილებაში მითითებულია და ამ გადაწყვეტილებს ხელს აწერს სხვა მოსამართლე.
საქმის მასალებიდან ირკვევა, რომ სააპელაციო სასამართლოში მოცემული საქმის განხილვაში მონაწილეობას იღებდა მოსამართლე – ნატალია ნაზღაიძე (სხდომის ოქმი 63-64, 67-71), ხოლო განჩინებას ხელს აწერს მოსამართლე ხათუნა არევაძე.
აღნიშნული გარემოება წარმოადგენს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების აბსოლუტურ საფუძველს, ვინაიდან განჩინებას ხელს აწერს მოსამართლე, რომელსაც საქმის განხილვაში არ მიუღია მონაწილეობა.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლოს იხელმძღძვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
მ. ზ-შვილის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს;
გაუქმდეს ამ საქმეზე თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 აგვისტოს განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
სასამართლო ხარჯები განისაზღვროს საქმეზე საბოლოო გადაწყვეტილების მიღებისას;
საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.