¹ას-1199-1057-2010 17 იანვარი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, პ. ქათამაძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ ვ. გ-ძე (მესამე პირი დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით)

მოწინააღმდეგე მხარეები _ ნ. გ-ძე (მოსარჩელე)

ო. გ-ძე (მოპასუხე)

გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 სექტემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ მემკვიდრედ ცნობა, სამკვიდრო ქონებიდან წილის გამოყოფა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. გ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ო. გ-ძის მიმართ მემკვიდრედ ცნობისა და სამკვიდრო ქონებიდან წილის გამოყოფის მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: იგი ცხოვრობს ქ.ქუთაისში, ... ქ. ¹19-ში. მოსარჩელის დედა - ფ. გ-ძე გარდაიცვალა 1986 წლის 14 ოქტომბერს. მის საკუთრებაშიც აღნიშნულ მისამართზე დარჩა საცხოვრებელი სახლი, რომელშიც ცხოვრობს მოსარჩელე და მისი ძმა – ო. გ-ძე. Mმემკვიდრეობის აღდგენის გამო მხარეთა შორის წარმოიშვა დავა სამკვიდრო ქონების გაყოფაზე. სახლის გაყოფაზე მხარეები სიტყვიერად შეთანხმდენენ, დავა გამოიწვია მხოლოდ ეზოს გაყოფამ. მოსარჩელემ მოითხოვა დედის - ფ. გ-ძის დანაშთი ქონებიდან, კერძოდ, ეზოდან წილის გამოყოფა.

მესამე პირმა დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით ვ. გ-ძემ სასამართლოს მიმართა მოთხოვნით დედის - ფ. გ-ძის დანაშთ ქ.ქუთაისში, ... ქ. ¹19-ში მდებარე უძრავ-მოძრავ ქონებაზე მემკვიდრედ ცნობა.

მოპასუხე ო. გ-ძემ ნ. გ-ძის სარჩელი არ ცნო, ხოლო მესამე პირის ვ. გ-ძის სარჩელი ცნო და მოითხოვა მისი დაკმაყოფილება.

ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილებით ნ. გ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ნ. და ო. გ-ძეების კუთვნილი საერთო საკუთრების ქ.ქუთაისში, ... ქ. ¹19-ში მდებარე ეზო გაიყო თანაბრად შემდეგნაირად: ნაკვეთის დასავლეთის მხარეზე არსებული ო. გ-ძის ამოსასვლელი კიბის სამხრეთი მხარის გასწვრივ გაივლო ხაზი ღობის საცხოვრებელი სახლის მიმართულებით სიგრძით 12,1 მეტრი, შემდეგ ეს ხაზი გაგრძელდა სამხრეთის მიმართულებით მართობულად ნ. და ო. გ-ძეების პირველ სართულზე მდებარე კუთვნილი სათავსის გამყოფი კედლის ცენტრამდე და მართობული კუთხით შეუერთდა მას საცხოვრებელი სახლის უკან არსებული ღობე გადაიწია ჩრდილოეთის მიმართულებით და მოეწყო ღობიდან 8,3 მეტრზე, აღნიშნულის შედეგად ეზო გაიყო ორ თანაბარ ნაწილად. Mმესამე პირის, დამოუკიდებელი სასარჩელო მოთხოვნით ვ. გ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-ძემ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 სექტემბრის ვ. გ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ქუთაისის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 28 მაისის გადაწყვეტილება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ ქ.ქუთაისში, ... ქ. ¹19-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი ეკუთვნოდა ფ. გ-ძეს, რომელიც გარდაიცვალა 1986 წლის 14 ოქტომბერს და მას დარჩა მემკვიდრეები, შვილები: ნ., ო., ვ., ბ., ჟ. გ-ძეები, ე. კ-ძე და მ. კ-ძე. ფ. გ-ძის გარდაცვალებამდე და მას შემდეგაც ქ.ქუთაისში, ... ქ. ¹19-ში მდებარე სახლში ცხოვრობდნენ ნ. და ო. გ-ძეები, რომლებმაც მიიღეს დედის - ფ. გ-ძის სამკვიდრო. ვ. გ-ძე დედის დანაშთ ქონებას არ დაუფლებია. სააპელაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად მიიჩნია, რომ ვ. გ-ძემ, რომელსაც ეკისრებოდა მტკიცების ტვირთი სასამართლოს ვერ წარმოუდგინა ფ. გ-ძის სამკვიდროს ფაქტობრივი ფლობის მტკიცებულება. სააპელაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო სამართლოს კოდექსის 556-ე მუხლით (1964 წლის რედაქციით) და დადგენილად ცნო, რომ ფ. გ-ძის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში ვ. გ-ძეს არ მიუმართავს სანოტარო ორგანოსათვის სამკვიდროს მიღების მოთხოვნით. იგი ფაქტობრივად არ დაუფლებია ფ. გ-ძის დანაშთ უძრავ ქონებას. ფ. გ-ძის სამკვიდრო მიიღეს ნ. და ო. გ-ძეებმა. ამასთან,Aარ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოძრავი ნივთები შედიოდა ფ. გ-ძის სამკვიდროში, ვინაიდან მოწმეთა ჩვენებებზე დაყრდნობით დადგენილად ცნო, რომ აპელანტის მიერ დასახელებული მოძრავი ნივთები აპელანტს დედამ გარდაცვალებამდე მზითვად გადასცა.

პალატამ მიუთითა, რომ სამკვიდროს მიღება არის ნების ორმხრივი გამოვლენა, რომელიც მიმართულია სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობისაკენ,, შესაბამისად, სამკვიდროს მიღება არის გარიგება. სამკვიდროს მიღებას, ანუ ამ გარიგებას წარმოშობს მემკვიდრის მხოლოდ ისეთი მოქმედება, რომელიც მიმართულია სამკვიდროს მიღებისაკენ. სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის დასკვნას იმის თაობაზე, რომ მემკვიდრის მიერ მამკვიდრებლის პალტოს დაუფლება, არ შეიძლება ჩაითვალოს მოქმედებად, რომელიც მოწმობს სამკვიდროს მიღებას.

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მიწის ნაკვეთის გაყოფის ნაწილში ვ. გ-ძე არ წარმოადგენს მოთხოვნის უფლების მქონე პირს, რადგან იგი არაა სადავო უძრავი ქონების მესაკუთრე და ამ ნაკვეთის გაყოფით მისი უფლებები არ ილახება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინებაზე საკასაციო საჩივარი შეიტანა ვ. გ-ძემ და მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ იმსჯელა მხოლოდ ვ. გ-ძის მიმართ, ხოლო ო. და ნ. გ-ძეების მიმართ განჩინება დაუსაბუთებელია, კერძოდ, სასამართლომ ფ. გ-ძის დანაშთი ქონება – ეზო ისე გაყო ძმებს შორის, რომ მათ არ მოუთხოვიათ მემკვიდრედ ცნობა და სასამართლომაც არ ცნო ისინი მემკვიდრეებად, რაც იმას ნიშნავს, რომ ფ. გ-ძის ქონება გაიყვეს არამემკვიდრეებმა, რასაც საფუძვლად დაედო 1984 წლის შინაურული გაყოფის აქტი, რომლის შედგენისას ფ. გ-ძე ჯერ კიდევ ცოცხალი იყო. სამოქალაქო კოდექსის 1319-ე მუხლის თანახმად კი, მემკვიდრეობა გახსნილი ვერ იქნებოდა ამ აქტის რეგისტრაციის გარეშე. სააპელაციო პალატამ ვ. გ-ძის მემკვიდრედ ცნობაზე უარს საფუძვლად დაუდო ის გარემოება, რომ იგი არ დაუფლებია უძრავ ქონებას, სამოქალაქო კოდექსის 1421-ე მუხლის მე-3 ნაწილის თანახმად კი, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგა სამკვიდრო ნაწილის ფლობას, ითვლება, რომ მან მთლიანად მიიღო სამკვიდრო, რაშიც უნდა გამოიხატებოდეს და სადაც უნდა იყოს იგი. ვ. გ-ძე თუნდაც არ დაუფლებოდა უძრავ ქონებას – მოძრავი ქონების დაუფლების გამო ცნობილი უნდა ყოფილიყო ფ.გ-ძის მემკვიდრედ. სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ ვ.გ-ძეს თითქოსდა არ გამოუვლენია სამკვიდროს დაუფლების ნება, სინამდვილეში ვ. გ-ძემ წაიღო რა ფ. გ-ძის კუთვნილი მოძრავი ქონება, ამით გამოხატა სამკვიდროს მიღების სურვილი, ხოლო მას შემდეგ რაც დავა დაიწყო ძმებს შორის და ეს მისთვის ცნობილი გახდა, თვითონაც მიმართა სასამართლოს სარჩელით. Pპალატამ უგულებელყო ვ. გ-ძის მიერ მოძრავი ქონების დაუფლების ფაქტი, ო. გ-ძის ჩვენებით კი დაადასტურებულია, რომ ვ.გ-ძე დედის – ფ. გ-ძის გარდაცვალებიდან 6 თვის ვადაში დაეუფლა მამკვიდრებლის დანაშთ მოძრავ ქონებას (პალტოს, ქვეშაგებს, ტახტს, გარდერობს, სერვანტსა და საწოლს) .

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 29 ნოემბრის განჩინებით ვ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ვ. გ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და მიიჩნევს, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

მოცემული დავის საგანია მემკვიდრედ ცნობა და სამკვიდრო ქონებიდან წილის გამოყოფა. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ვ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.