ას-1235-1494-09 15 აპრილი, 2010წელი
ქ.თბილისი
სამოქალაქო საქმეთა პალატა
შემადგენლობა:
მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)
რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია
საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე
საკასაციო საჩივრების ავტორები – “ს-ის” საქართველოს ფილიალი
მოწინააღმდეგე მხარე – შ. თ-ევი, ტ. ხ-შვილი, ე. ნ-შვილი
გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის განჩინება
დავის საგანი _ ზიანისა და საკომპენსაციო თანხის ანაზღაურება
ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:
ახალციხის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 27 მარტის გადაწყვეტილებით შ. თ-ევის, ტ. ხ-შვილისა და ე. ნ-შვილის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მოპასუხე “ს-ს” მოსარჩელეთა სასარგებლოდ დაეკისრა 2004 სამეურნეო წელს მოსავლის მიუღებლობით გამოწვეული ზარალის ანაზღაურება, კერძოდ, შ. თ-ევის სასარგებლოდ დაეკისრა _ 6740 ლარის გადახდა, ტ. ხ-შვილის სასარგებლოდ _ 5400 ლარის გადახდა, ხოლო ე. ნ-შვილის სასარგებლოდ _ 7600 ლარის გადახდა.
სასამართლომ დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:
მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთები განთავსებული იყო მილსადენის სამშენებლო დერეფნის 44 მეტრიან ზონაში;
2004 წლის მარტის თვეში სამშენებლო სამუშაოების მიმდინარეობისას მოიშალა კაპიტალური ჯებირები, რომლებიც მოსარჩელეთა ნაკვეთებს იცავდა წვიმისა და თოვლის დნობის შედეგად გამოწვეული წყალდიდობისა და სხვა სტიქიური მოვლენებისაგან. ჯებირების მოშლის შედეგად, 2004 წლის გაზაფხულზე დაიტბორა მოსარჩელეთა მიწის ნაკვეთები, მოსავლის მისაღებად გახდა უვარგისი, რის გამოც მათ მიადგათ მატერიალური ზიანი.
სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ 2004 წელს მხარეთა შორის დაიდო ხელშეკრულება დამატებითი მიწის კომპენსაციის თაობაზე, რომლის ვადა განისაზღვრა 2004 წლის 18 სექტემბრიდან 2005 წლის 18 სექტემბრამდე;
მოსავლის მიუღებლობის გამო გადახდილ იქნა კომპენსაცია, შ. თ-ევს აუნაზღაურდა _ 6840 ლარი, ე. ნ-შვილს _ 7600 ლარი და ტ. ხ-შვილს _ 5400 ლარი. ხელშეკრულება ასევე ითვალისწინებდა მიწის ნაკვეთების პირვანდელ მდგომარეობაში აღდგენას, თუმცა მხარეები, შეთანხმების პირობების მიხედვით, ერთმანეთის წინაშე პასუხისმგებელნი არ იყვნენ წყალდიდობებისა და სხვა გაუთვალიწინებელი ზემოქმედების შედეგად გამოწვეულ და მეორე მხარისათვის მიყენებულ ზიანზე;
2005 წლის 18 სექტემბერს მოსარჩელეებმა ჩაიბარეს მიწის ნაკვეთები, თუმცა 2005 წლის 5 ნოემბერს კვლავ მიმართეს მოპასუხე მხარეს საჩივრით მიწის ნაკვეთების მოსავლიანობის ვარგისიანობის აღდგენის მიზნით;
საამართლომ გადაწყვეტილების სამართლებრივ საფუძვლად მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 131-ე, 992-ე 411-ე, 408-ე, 409-ე და 415-ე მუხლები.
აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა “ს-მა”, მოითხოვა მისი გაუქმება მოსარჩელეთა მოთხოვნების ნაწილობრივ დაკმაყოფილებისა და ბაჟის ანაზღაურების დაკისრების ნაწილში.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 27 ოქტომბრის განჩინებით “ს-ის” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.
სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები და შეფასებები და ჩათვალა, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის მითითება იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ კომპანიის მხრიდან ადგილი არ ჰქონია მიყენებული ზიანის ანაზრაურების შესახებ მოთხოვნის აღიარებას, ვინაიდან აღნიშნა, რომ საქმეში არსებობდა “ს-ის” მომართვა-წერილი გიორგი თ-აშვილის, სიმონა ნ-შვილისა და ტ. ხ-შვილის მიმართ კომპანიის მიერ აღდგენითი სამუშაოების ჩატარების თაობაზე, რაც ადასტურებს კომპანიის მიერ მოწინააღმდეგე მხარეების მიწის ნაკვეთებზე ზიანის მიყენების ფაქტს.
სააპელაციო სასამართლომ ასევე არ გაიზიარა აპელანტის მითითება მოსარჩელეთა მხრიდან მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადების გაშვებასთან დაკავშირებით. სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მითითება სამოქალაქო კოდექსის 137-ე მუხლზე და აღნიშნა, რომ მოცემულ შემთხვევაში “ს-ის” მიერ მოწინააღმდეგე მხარეთა მიმართ მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის არსებობის აღიარება მოხდა საქმეში არსებული ამავე კომპანიის წერილით. გარდა აღნიშნულისა, სასამართლომ მიუთითა, რომ საქმეში არსებობდა 2006 წლის 12 დეკემბერს შეტანილი სასარჩელო განცხადება იგივე მხარეებს შორის და იმავე საგანზე, რომელიც ახალციხის რაიონული სასამართლოს განჩინებით დარჩა განუხილველად სარჩელის გამოხმობის გამო. შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, აპელანტის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით უსაფუძვლო იყო.
აღნიშნული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს “ს-მა”, მოითხოვა მისი გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის.
კასატორის განმარტებით, სასამართლომ განჩინების გამოტანისას არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, ვინაიდან მოწინააღმდეგე მხარემ ვერ წარმოადგინა რაიმე მტკიცებულება, რომლითაც დადასტურდებოდა დამდგარი ზიანის ფაქტი, მისი ოდენობა და თუ რა სახის ზიანი მიადგათ მოსარჩელეებს. შესაბამისად, კასატორის მოსაზრებით სასამართლო არასწორად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილ ფაქტობრივ გარებოებას და უსაფუძვლოდ და დაუსაბუთებლად მიიჩნია დადასტურებულად ზიანის მიყენების ფაქტი.
კასატორის აზრით, სასამართლომ ასევე არასწორად იმსჯელა იმ გარემოებასთან დაკავშირებით, რომ კომპანიის მხრიდან ადგილი ჰქონდა მიყენებული ზიანის ანაზღაურების შესახებ მოთხოვნის აღიარებას.
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 31 დეკემბრის განჩინებით “ს-ის” საკასაციო საჩივრები მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 5 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.
“ს-ის” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე, საკასაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე მხარემ წარმოადგინა მოსაზრება იმასთან დაკავშირებით, რომ საკასაციო საჩივარი დაუშვებელია, რადგან იგი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს.
ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ “ს-ის” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:
სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.
სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.
საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.
ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას “ს-ის” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.
ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. “ს-ის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.
2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.