¹ას-1245-1504-09 30 მარტი, 2010წელი. 28 ნოემბერი, 2008 წ.

ქ. თბილისი ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე)

რ. ნადირიანი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს “ს. რ.”

მოწინააღმდეგე მხარე – შპს “გ.”

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 თებერვლის განჩინება

დავის საგანი _ დავალიანების არარსებობის აღიარება, სარკინიგზო მომსახურების განხორციელების დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 12 დეკემბრის გადაწყვეტილებით შპს “გ.” სარჩელი დაკმაყოფილდა, აღიარებულ იქნა, რომ შპს “გ.” შპს “ს. რ.” მიმართ არ გააჩნდა დავალიანება სარკინიგზო გადაზიდვაზე 5782 ლარისა და 31 თეთრის, ხოლო სადგურის მომსახურებაზე 4394 ლარისა და 25 თეთრის ოდენობით. შპს “ს. რ.” დაევალა განეხორციელებინა შპს “გ.” სარკინიგზო მომსახურება მასთან დადებული ხელშეკრულების შესაბამისად.

სასამართლომ საქმეზე დადგენილად ცნო შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

შპს “ს. რ.” სს “გ.” ტვირთების გადაზიდვას ახორციელებდა ხელშეკრულებისა და ზედნადების მეშვეობით, შესაბამისად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეებს შორის დადებული იყო ხელშეკრულებები რკინიგზაზე ტვირთების გადაზიდვის შესახებ;

ხელშეკრულების თანახამდ, გადაზიდვები და სატრანსპორტო მომსახურების ანაზღაურება უნდა მომხდარიყო წინასწარი გადახდით;

აღნიშნული ხელშეკრულებით განისაზღვრა ურთიერთუფლება-მოვალეობები. ხელშეკრულებებიAთავისი ბუნებით წარმოადგენდნენ ტვირთის გადაზიდვის ორგანიზების შესახებ ხელშეკრულებებს, ხოლო უშუალოდ ყოველი ცალკეული გადაზიდვა შპს “ს. რ.” უნდა განეხორციელებინა მოსარჩელესთან ზედნადების ფორმით დადებული ხელშეკრულების მიხედვით და ფასი უნდა შეთანხმებულიყო ყოველი ცალკეული გადაზიდვის შესახებ ხელშეკრულების დადებისას;

სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 317-ე მუხლის თანახმად, მიიჩნია, რომ მხარეები ერთმანეთთან იმყოფებოდნენ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობებში;

საგადასახადო კოდექსის მე-12 მუხლის მე-14 პუნქტის მიხედვით, სახელმწიფო ბიუჯეტში დღგ-ს გადახდის ვალდებულება ეკისრება მომსახურეობის გამწევს, შესაბასმიად, შპს “ს. რ.” დააკისრეს დღგ-ს გადახდა, ვინაიდან მიჩნეულ იქნა, რომ მოპასუხის მიერ განხორციელებული გარკვეული სახის გადაზიდვები წარმოადგენდნენ ადგილობრივ გადაზიდვებს.

პირველი ინსტანციის სასამართლომ არ გაიზიარა შპს “ს. რ.” წარმომადგენლის მოსაზრება მასზედ, რომ რკინიგზას ნებისმიერ დროს შეეძლო მოეთხოვა დღგ-ს გადახდა. მართალია, თავად შპს “ს. რ.” სადავო თანხა ბიუჯეტში გადახდილი ჰქონდა დღგ-ს სახით, მაგრამ იგი გათვალისწინებული უნდა ყოფილიყო გადაზიდვის ფასში და ისე გადაეხდევინებინა იგი მოსარჩელისათვის. სასამართლომ მიიჩნია, რომ თანხის დღგ-ს გადასახადის სახით მოთხოვნა დაუშვებელი იყო.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-181-ე მუხლების საფუძველზე, სასამართლომ აღნიშნა, რომ მოსარჩელის პირველი მოთხოვნა იყო აღიარებულიყო, რომ მოპასუხის მიმართ მას არ გააჩნდა სადავო დავალიანება, ანუ აღიარება იმისა, რომ გასული წლების ხელშეკრულებებიდან გამომდინარე, მოსარჩელეს არ გააჩნდა და არ არსებობდა სადავო თანხის ვალდებულებით-სამართლებრივი ურთიერთობა, რაც ნიშნავდა იმის აღიარებასაც, რომ შპს “ს. რ.” არ ჰქონდა უფლება მოეთხოვა სადავო თანხის გადახდა.

სასამართლომ განმარტა, რომ ამგვარი აღიარებისადმი მოსარჩელეს გააჩნდა იურიდიული ინტერესი, ვინაიდან მოპასუხე მას ედავებოდა უფლებისა და სამართლებრივი ურთიერთობის შესახებ.

სარჩელის მეორე მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხის დავალდებულება მომავალში განახორციელოს მოსარჩელის სარკინიგზო მომსახურება.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მხარეები ამჟამადაც იმყოფებოდნენ გადაზიდვის ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში. მოსარჩელის მიერ სადავო დავალიანების გადაუხდელობის შემთხვევაში, რკინიგზა აპირებდა სარკინიგზო მომსახურებაზე უარის თქმას, რაც მას ნაკისრი ჰქონდა მოქმედი ხელშეკრულების საფუძველზე. ამდენად, მოცემულ შემთხვევაში, მოპასუხის მხრიდან ვალდებულების დროულად შეუსრულებლობის არა თუ შიში იყო გამართლებული, არამედ მოპასუხე აშკარად მიმართავდა წერილობით მოსარჩელეს მოქმედი ხელშეკრულებით შეთანხმებულ სარკინიგზო მომსახურებაზე საერთოდ უარის თქმის შესახებ, რის გამოც, სასამართლომ მიიჩნია, რომ შპს “ს. რ.” უნდა დავალებოდა განახორციელოს შპს “გ.” სარკინიგზო მომსახურება მასთან დადებული მოქმედი ხელშეკრულების შესაბამისად.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ს. რ.”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 თებერვლის განჩინებით შპს “ს. რ.” სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული სამართლებრივი დასკვნები და შეფასებები და ჩათვალა, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად დაადგინა, რომ მხარეები ერთმანეთთან იმყოფებოდნენ ვალდებულებით-სამართლებრივ ურთიერთობაში ტვირთის გადაზიდვის ორგანიზების შესახებ ხელშეკრულებების საფუძველზე. ამასთან, სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ დავის გადაწყვეტისას სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 317-ე, 327-ე და 361-ე მუხლები და საპროცესო კოდექსის 180-ე და 181-ე მუხლები.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ არ არსებობდა სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 25 თებერვლის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს “ს. რ.”, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ განჩინების გამოტანისას არასწორად განსაზღვრა დავის საგანი, არ გამოიყენა სამოქალაქო-საგადასახადო კოდექსების შესაბამისი ნორმები, ასევე არასწორად განმარტა კანონი, რაც მისი გაუქმების საფუძველია. ამასთან, არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა და გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა. კერძოდ, არ გამოიყენა საქართველოს რკინიგზის სატარიფო პოლიტიკის პირველი მუხლის მე-2 პუნქტი, საგადასახადო კოდექსის 57-ე, 59-ე მუხლები, სამოქალაქო კოდექსის 411-ე მუხლი, რაც გასაჩივრებული განჩინების გაუქმების უდავო საფუძველს წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 დეკემბრის განჩინებით შპს “ს. რ.” საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად. მოწინააღმდეგე მხარეს განესაზღვრა 5 დღის ვადა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის წინაპირობებთან დაკავშირებით მოსაზრებების წარმოსადგენად.

შპს “ს. რ.” საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხზე, საკასაციო სასამართლოში მოწინააღმდეგე მხარეს მოსაზრება არ წარმოუდგენია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს “ს. რ.” საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს “ს. რ.” საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს “ს. რ.” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 508.90 ლარის 70% _ 356.23 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.