ას-125-122-2011 23 მარტი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს «მ.» (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების ნაწილობრივ გაუქმება

დავის საგანი _ შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. ვ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს «მ-ს» მიმართ და მოითხოვა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მისი ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების სახით მოპასუხისათვის 23170 ლარის დაკისრება.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო.

აღნიშნული საქმე არაერთხელ იქნა განხილული სხვადასხვა ინსტანციის სასამართლოების მიერ.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 31 მარტის განჩინებით რ.ვ-ძის უფლებამონაცვლედ ცნობილ იქნა გ.ვ-ძე.

ხელვაჩაურის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 19 ივლისის განჩინებით რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 13 დეკემბრის გადაწყვეტილებით გ. ვ-ძის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გასაჩივრებული გადაწყვეტილება გაუქმდა და რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, შპს «მ-ს» გ. ვ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 2100 ლარის გადახდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სასამართლომ დაადგინა, რომ 1985 წლის 7 დეკემბერს შრომითი მოვალეობის შესრულებისას რ. ვ-ძემ მიიღო საწარმოო ტრავმა, რაც დადასტურებულია საწარმოში უბედური შემთხვევის აქტით და პროფკავშირის კომიტეტის ოქმით.

სამედიცინო-სოციალური ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, რ. ვ-ძეს დაუდგინდა მე-2 ჯგუფის ინვალიდობა და შრომისუნარიანობის 70%-ით დაკარგვა უვადოდ. აღნიშნულის გამო მას დაენიშნა პენსია, რომელსაც იღებდა 1994 წლამდე, რის შემდეგაც პენსიის გადახდა შეუწყდა. 1994 წლიდან სარჩელის აღძვრამდე საწარმოში რ. ვ-ძის თანრიგის (მუშის) პროფესია და თანამდებობა აღარ არსებობდა.

სასამართლომ იხელმძღვანელა სარჩელის აღძვრის მომენტისათვის მოქმედი საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანებულებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის 11ა პუნქტით და მიიჩნია, რომ შპს «მ-ს» რ.ვ-ძისათვის სარჩო უნდა ეხადა სამისდღეშიოდ, ყოველთვიური პერიოდულობით, რაც 1994 წლიდან მას არ შეუსრულებია.

სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილისა და 130-ე მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ ხანდაზმულობის დენა იწყებოდა თითოეული მოთხოვნის წარმოშობის დღიდან. რ. ვ-ძემ კი თავისი უფლებების დასაცავად სასამართლოს მიმართა მხოლოდ 2005 წლის 3 აგვისტოს. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ რ.ვ-ძის მოთხოვნა 2002 წლის 3 აგვისტომდე წარმოშობილი დავალიანების ანაზღაურების თაობაზე ხანდაზმული იყო.

სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 9 თებერვლის ¹48 ბრძანების მე-11 პუნქტის «გ» ქვეპუნქტით და მიიჩნია, რომ, ვინაიდან სარჩელის აღძვრამდე საწარმოში რ.ვ-ძის თანამდებობა აღარ არსებობდა, მოსარჩელის მიერ მისაღები სარჩო უნდა განისაზღვროს მინიმალური ხელფასის სამმაგი ოდენობით. მინიმალური ხელფასის ოდენობის შესახებ საქართველოს პრეზიდენტის 1999 წლის 4 ივნისის ¹351 ბრძანებულების თანახმად, 1999 წლიდან სარჩელის აღძვრამდე პერიოდისათვის მინიმალური ხელფასი საქართველოს ტერიტორიაზე მოქმედი ყველა საწარმოსა და ორგანიზაციისათვის შეადგენდა 20 ლარს.

ამდენად, სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ რ.ვ-ძეს ყოველთვიურად უნდა მიეღო სარჩო 42 ლარის ოდენობით. რაიონულ სასამართლოში საქმის განხილვისას მოსარჩელემ მოითხოვა სარჩოს ანაზღაურება 2006 წლის 10 ოქტომბრამდე, რ. ვ-ძის გარდაცვალებამდე.

2002 წლის აგვისტოდან 2006 წლის ოქტომბრამდე გავიდა 50 თვე, შესაბამისად, ამ პერიოდის განმავლობაში რ.ვ-ძეს უნდა მიეღო 2100 ლარი. სამოქალაქო კოდექსიოს 1328-ე მუხლის პირველ ნაწილზე დაყრდნობით სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აღნიშნული მოთხოვნის უფლება შეადგენდა რ.ვ-ძის სამკვიდროს ნაწილს და საწარმომ იგი უნდა აუნაზღაუროს რ.ვ-ძის მემკვიდრეს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება რ.ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ.ვ-ძემ გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით შპს «მ-სათვის» 20286 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა სამოქალაქო კოდექსის 1008-ე მუხლი, 129-ე, 130-ე მუხლები. ყოველთვიურად ზიანის ანაზღაურება სარჩოს გადახდით არ შეიძლება განვიხილოთ როგორც განსაზღვრული პერიოდულობით შესასრულებელი ვალდებულება, რომლის მოთხოვნის ხანდაზმულობის ვადა 3 წელია.

მოცემულ შემთხვევაში შპს «მ.» არის იმ ორგანიზაციის მხოლოდ სამართალმემკვიდრე, სადაც აწ გარდაცვლილი რ.ვ-ძე მუშაობდა. ფაქტობრივად საწარმო 1992 წლიდან აღარ ფუნქციონირებს. 1990-1995 წლებში რ.ვ-ძე სარჩოს იღებდა თავისი მრავალჯერადი მოთხოვნის შედეგად.

სასამართლოს უნდა ეხელმძღვანელა ¹48 დადგენილების მე-11 მუხლის 2003 წლის 11 სექტემბრამდე მოქმედი რედაქციით. მოსარჩელისათვის ასანაზღაურებელი თანხა უნდა გამოანგარიშებულიყო მინიმალური ხელფასის ათმაგი ოდენობით.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 7 თებერვლის განჩინებით რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად. ამავე განჩინებით დადგინდა, რომ კასატორი სახელმწიფო ბაჟის გადახდისაგან გათავისუფლებულია.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მიყენებული ზიანის ოდენობის განსაზღვრისა და მისი ანაზღაურების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

რ. ვ-ძის უფლებამონაცვლე გ. ვ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.