ას-128-122-2010 26 აპრილი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი (მოპასუხე) _ ლ. ხ-ია (წარმომადგენელი ბ. გ-აია)

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ საქართველოს თავდაცვის სამინისტრო

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 ოქტომბრის განჩინება

დავის საგანი _ ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2003 წლის 4 დეკემბერს თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ მოპასუხე ლ. ხ-იას მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა ზიანის ანაზღაურება 29 007.30 ლარის ოდენობით.

სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნულია, რომ 2003 წლის 3 ოქტომბერს მოსარჩელის კუთვნილ “ნისანის” ფირმის ავტომანქანას სახელმწიფო ნომრით AA 0025 ხაშურის რაიონში შეეჯახა “მერსედეს ბენცის” მარკის ავტომანქანა სახელმწიფო ნომრით QOQ 086, რომელსაც მართავდა მოპასუხე ლ. ხ-ია. ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანდა მოსარჩელის კუთვნილი ავტომანქანა. სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹ს-603 დასკვნის თანახმად, ზიანმა შეადგინა 29 007.30 ლარი. გამოძიებამ დაადგინა, რომ ავტომანქანა “ნისანის” მძღოლ უ. დ-ძეს “საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის მოთხოვნები არ დაურღვევია, ხოლო ლ. ხ-იას მიერ აღნიშნული კანონის 30-ე მუხლის 1^ა პუნქტის დანაწესის შესრულების შემთხვევაში შესაძლებელი იქნებოდა მომხდარის თავიდან აცილება. მოსარჩელე მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითებდა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე და 998-ე მუხლებზე (ტომი I, ს.ფ. 3-4).

მოპასუხე ლ. ხ-იამ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოცემულ საქმეზე გამოტანილი სისხლის სამართლის საქმისა და სისხლისსამართლებრივი დევნის აღძვრაზე უარის თქმის შესახებ დადგენილებით, ავტოსაგზაო შემთხვევისას მოპასუხის ქმედება მართლსაწინააღმდეგო არ ყოფილა. ამდენად, უსაფუძვლო იყო მოსარჩელის მოთხოვნა ზიანის ანაზღაურების შესახებ, რადგან მართლსაწინააღმდეგო, ბრალეული ქმედების გარეშე დელიქტური ვალდებულება არ წარმოიშობა. მოპასუხე სადავოდ ხდიდა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს უფლებამოსილებას სარჩელზე, რამდენადაც დადგენილი არ იყო მისი საკუთრება დაზიანებულ ავტომანქანაზე. ზემოაღნიშნული დადგენილება გამოტანილია მძღოლების _ უ. დ-ძისა და ლ. ხ-იას მიმართ და მასში თავდაცვის სამინისტრო არ არის ნახსენები (ტომი I, ს.ფ. 27-28).

თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი დაკმაყოფილდა. ლ. ხ-იას მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა მიყენებული მატერიალური ზიანის ანაზღაურება 29 007.30 ლარის ოდენობით.

საქმეზე დადგენილად იქნა მიჩნეული, რომ ავტოსაგზაო სატრანსპორტო შემთხვევის მიზეზს წარმოადგენდა მოპასუხე ლ. ხ-იას მხრიდან “საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” საქართველოს კანონის 30-ე მუხლის 1^ა პუნქტის მოთხოვნათა შეუსაბამო მოქმედებები ავტომანქანით მანევრირებისას, კერძოდ, მოპასუხე ლ. ხ-ია სხვა ავტომანქანის გასწრების დაწყებამდე უნდა დარწმუნებულიყო, რომ მოძრაობის ზოლი, რომელზეც აპირებდა გადასვლას, თავისუფალი იყო გასწრებისათვის საკმაო მანძილზე და ამ მანევრით ის დაბრკოლებას არ შეუქმნიდა ამ ზოლზე საპირისპიროდ მოძრავ სხვა ავტომანქანას. აღნიშნული მოთხოვნის დაცვის შემთხვევაში მას შეეძლო მომხდარის თავიდან აცილება. ასევე დადგენილად იქნა მიჩნეული ისიც, რომ მძღოლ უ. დ-ძის მოქმედებაში “საგზაო მოძრაობის უსაფრთხოების შესახებ” კანონის მოთხოვნათა შეუსრულებლობა არ აღინიშნება და მას ტექნიკური თვალსაზრისით მომხდარი შემთხვევის თავიდან აცილება არ შეეძლო.

რაიონული სასამართლოს მითითებით, ზემოაღნიშნულ ფაქტობრივ გარემოებათა არსებობას მოპასუხე სადავოდ არ ხდიდა, თუმცა მიაჩნდა, რომ რამდენადაც მის მიმართ სისხლის სამართლის საქმე და სისხლისსამართლებრივი დევნა არ აღძრულა მისი ქმედების არამართლსაწინააღმდეგობის გამო, ეს ნიშნავდა, რომ ადგილი არ ჰქონია ზოგადად მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეულ ქმედებებს, რაც აუცილებელია დელიქტური ვალდებულების წარმოშობისათვის. სასამართლოს განმარტებით, ქმედების მართლსაწინააღმდეგო ხასიათი სისხლისსამართლებრივი და სამოქალაქოსამართლებრივი თვალსაზრისით არაიდენტურია. სამოქალაქოსამართლებრივი თვალსაზრისით ლ. ხ-იას ქმედება არის ცალსახად მართლსაწინააღმდეგო, რადგან მან დაარღვია მოძრაობის უსაფრთხოების კონკრეტული ნორმა. ამასთან, ლ. ხ-იას ქმედება იყო ბრალეული, რაც გამოიხატა გაუფრთხილებლობის ფორმით. შესაბამისად, რაიონულმა სასამართლომ მიიჩნია, რომ სახეზეა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლით გათვალისწინებული დელიქტური ვალდებულება. კანონის აღნიშნული ნორმის თანახმად, პირი, რომელიც სხვა პირს მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიაყენებს ზიანს, ვალდებულია აუნაზღაუროს მას ეს ზიანი. რაიონულმა სასამართლომ ასევე მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 999-ე მუხლზე, რომელიც განსაზღვრავს სატრანსპორტო საშუალების ექსპლუატაციის წესს და ადგენს დაზარალებულისათვის ზიანის ანაზღაურების ვალდებულებას (ტომი I, ს.ფ. 70-72).

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ხ-იამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება (ტომი I, ს.ფ. 81-84).

თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2005 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილებით ლ. ხ-იას სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება და საქმეზე მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს სარჩელი არ დაკმაყოფილდა (ტომი I, ს.ფ. 150-152).

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა საქართველოს თავდაცვის სამინისტრომ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება (ტომი I, ს.ფ. 154-155).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2006 წლის 17 იანვრის განჩინებით საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საოლქო სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2005 წლის 23 მაისის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა სააპელაციო სასამართლოს (ტომი I, ს.ფ. 210-215).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 2 ოქტომბრის განჩინებით ლ. ხ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა რაიონული სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით და მიიჩნია, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება უცვლელად დატოვებას ექვემდებარებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, აპელანტი სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად მიუთითებდა იმ გარემოებაზე, რომ სასაქონლო ექსპერტიზის აქტის შესაბამისად, გამოკვლეული იქნა ავტომანქანა “ნისან პატრული” ძრავის ნომრით ........... . აღნიშნული ნომერი არ ემთხვევა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილი ავტომანქანის არც ძრავის და არც შასის ნომრებს, შესაბამისად, აპელანტის განმარტებით, მოსარჩელე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი წესის დაცვით ვერ ადასტურებს, რომ ლ. ხ-იას მართლსაწინააღმდეგო ბრალეული ქმედებით დაზიანდა სწორედ თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილი ავტომანქანა.

სააპელაციო სასამართლომ აპელანტის აღნიშნული მსჯელობა არ გაიზიარა და აღნიშნა, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს საექსპერტო-კრიმინალისტიკური სამმართველოს სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹ს-603 დასკვნის შესაბამისად, ექსპერტიზაზე წარდგენილი ავტომანქანა “ნისან პატრულის” მაიდენტიფიცირებელ ნიშნებად მითითებულია: ავტომანქანის სახელმწიფო ნომერი _ ........ , ძრავის ნომერი _ ........... , ავტომანქანის გამოშვების თარიღი _ 1999 წელი. ამავე მონაცემების ავტომანქანა “ნისან პატრული” იმავე ძრავის ნომრით ........... , საქმის ფურცელ 21-ზე წარმოდგენილი საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ¹314/1505 ცნობით, 1999 წლის აგვისტოდან აღრიცხვაზეა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს ბალანსზე.

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ მტკიცებულების, ამ შემთხვევაში სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნის შესაფასებლად, მისი სრულად გამოკვლევის მიზნით, სააპელაციო სასამართლოში საქმის განხილვისას მოწვეულ იქნა ექსპერტი. ექსპერტმა აღნიშნა, რომ მის მიერ ექსპერტიზა ჩატარდა ავტომანქანაზე “ნისან პატრული”, სახელმწიფო ნომრით ........ , ტექნიკური პასპორტის ნომერი .......... . ექსპერტის განმარტებით, ექსპერტიზის ჩატარებისას წარედგინა ავტომანქანის ტექნიკური პასპორტი, საიდანაც გადაიტანა ექსპერტიზის დასკვნაში ავტომანქანის მონაცემები და ჩატარებული კვლევის შედეგად განსაზღვრა ზიანის ოდენობა.

აქედან გამომდინარე, საპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ აპელანტის მტკიცება მოსარჩელის არასათანადოობაზე დაუსაბუთებელია. სააპელაციო სასამართლო დაეთანხმა ამ საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით (ტომი I, ს.ფ. 294-299).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ხ-იამ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოსარჩელისათვის სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი I, ს.ფ. ს.ფ. 306-310).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2008 წლის 8 ივლისის განჩინებით ლ. ხ-იას საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2007 წლის 2 ოქტომბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ტომი I, ს.ფ. 396-406).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებით ლ. ხ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2004 წლის 4 ივნისის გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და დამატებით განმარტა შემდეგი:

საქმის მასალებში წარდგენილ წერილობით მტკიცებულებებში ავტომანქანა “ნისან-პატრულის” მაიდენტიფიცირებელ ნიშნებს შორის სხვაობის არსებობა გამოწვეული იყო ტექნიკური ხასიათის შეცდომით, კერძოდ, საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს მიერ გაცემულ ¹314/1505 ცნობაში ავტომანქანა ჯიპი “ნისან პატრულის” გამოშვების წლად მითითებულია 1999 წელი, ძრავის .......... (ტომი I, ს.ფ. 21). სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹ს-603 დასკვნაში მკაფიოდაა მითითებული, რომ ექსპერტმა ამ ცნობით იხელმძღვანელა საბალანსო ღირებულების დადგენისას და ავტომანქანის ძრავის ნომრად მიეთითა შასის (ძარის) ნომერი, ისიც ექსპერტიზის დასკვნაში ისეთივე სახით (იმავე შეცდომებით) აისახა, რაც მითითებული იყო ცნობაში; დანარჩენი მახასიათებლები _ “ნისან პატრულის” სახელმწიფო ნომერი ........ , ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობა .......... მითითებულია სწორად;

რაც შეეხებოდა ს.ფ. 130-ზე (ტომი I) წარდგენილ საქართველოს შეიარაღებული ძალების ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის დეპარტამენტის უფროსის 2005 წლის 17 მაისის ¹3-11/1618 მიმართვას თავდაცვის სამინისტროს იურიდიული სამმართველოს უფროსისადმი, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ მასში ავტომანქანა ჯიპი “ნისან-პატრულის” გამოშვების წლად მითითებულია 1999 წელი, ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობა მითითებულია ......... , ძრავის .......... , შასის ¹........... ; ამ წერილშიც ძრავის და შასის მონაცემები არ არის სრულყოფილად ასახული;

დავის სწორად გადაწყვეტისათვის მნიშვნელობის მქონე იმ საკითხის დასადგენად, თუ როგორი იყო ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად დაზიანებული ავტომანქანა “ნისან-პატრულის” ზუსტი მაიდენტიფიცირებელი მონაცემები და ამ მონაცემების მანქანა იქნა თუ არა შეფასებული სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹ს-603 დასკვნით, სააპელაციო სასამართლომ დაათვალიერა და შეამოწმა საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს 2000 წლის 13 ოქტომბრის ტრანსპორტის სარეგისტრაციო მოწმობაში .......... ასახული მონაცემები: მარკა-მოდელი: ნისან-პატრული, სარეგისტრაციო ნომერი: ........ , ძრავის ნომერი: ........ ; შასის ნომერი: ......... ; გამოშვების წელი: 1999 წელი; ტიპი: მსუბუქი; ფერი: მწვანე. დასახელებული მონაცემები ადგილზე დათვალიერებისას შედარდა გარდაბნის რაიონის დაბა ვაზიანში, ჯარების ლოგისტიკური უზრუნველყოფის დეპარტამენტის ზენორმატიული, გამოუსადეგარი და ჩამოწერილი ქონების შესაკრებ დროებით ბაზაზე განთავსებული ავტომანქანის მონაცემებს, რის შედეგადაც დადგინდა, რომ ტრანსპორტის ........ სარეგისტრაციო მოწმობაში მითითებული ავტომანქანა “ნისან-პატრულის” მაიდენტიფიცირებელი მონაცემები სრულად შეესაბამება სასამართლოს მიერ დათვალიერებული ავტომანქანის მონაცემებს.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ ადგილზე დათვალიერება ჩატარდა მხარეთა, ასევე მოწმის _ უ. დ-ძის და ექსპერტის _ ზ. შ-ძის მონაწილეობით; მძღოლმა უ. დ-ძემ დაადასტურა ის გარემოება, რომ იგი მართავდა და ავტოსაგზაო შემთხვევის შედეგად ამ სახით დაზიანდა სწორედ მითითებული ავტომანქანა, რომელიც დათვალიერებულ იქნა სასამართლოს მიერ. გარდა ამისა, ადგილობრივი დათვალიერებისას ექსპერტმა ზ. შ-ძემ დაადასტურა ის გარემოება, რომ მის მიერ შემოწმდა და სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის დასკვნა ¹ს-603 აღნიშნული ავტომანქანის შემოწმების შედეგად იქნა შედგენილი. მანვე განმარტა, რომ დაზიანებები, რაც ასახული იყო ამ დასკვნაში, შესაბამისად გააჩნდა ადგილზე დათვალიერებისას გამოკვლეულ ავტომანქანას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა აპელანტის პოზიცია და მიიჩნია, რომ 2003 წლის 3 ოქტომბერს მომხდარი ავტოსაგზაო შემთხვევისას, თბილისი-სენაკი-ლესელიძის გზის 126-ე კილომეტრზე, გორიდან ხაშურის მიმართულებით მოძრავი ავტომანქანა “მერსედეც ბენცი” შეეჯახა ხაშირიდან თბილისის მიმართულებით მოძრავ ავტომანქანას, რომლის მონაცემებია: მარკა-მოდელი: ნისან-პატრული; სარეგისტრაციო ნომერი: .........; ძრავი ნომერი: ........... ; შასის ნომერი: .......... , გამოშვების წელი: 1999 წელი; ტიპი: მსუბუქი; ფერი: მწვანე.

სააპელაციო სასამართლომ სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში წარდგენილი საქართველოს თავდაცვის მინისტრის ბრძანებების ამონაწერებით (2001 წლის 14 თებერვლის ¹178, 2002 წლის 30 მაისის ¹1301, 2002 წლის 15 ოქტომბრის ¹2677, 2003 წლის 21 ივლისის ¹3063, 2003 წლის 22 ივლისის ¹3073, 2003 წლის 12 სექტემბრის ¹3967, 2004 წლის 20 აპრილის ¹1197, 2004 წლის 4 ოქტომბრის ¹1/910 ბრძანებები) დადგენილად მიიჩნია, რომ უ. დ-ძე იყო სამხედრო მოსამსახურე და მსახურობდა საქართველოს შეიარაღებულ ძალებში; ავტოსაგზაო შემთხვევის დროს _ 2003 წლის 3 ოქტომბერს, ლეიტენანტი უ. დ-ძე მსახურობდა შეიარაღებულ ძალებში თანამდებობაზე: სპეციალური დანიშნულების ბრიგადა, დაცვის პირველი მობილური ჯგუფის უფროსი, შტატი ¹8/486-01. ასევე დგინდებოდა, რომ ავტომანქანა “ნისან პატრული” 1999 წლიდან აღრიცხული იყო საქართველოს თავდაცვის სამინისტროს საავტომობილო სამმართველოში.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქმეზე პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასება და აღნიშნა, რომ დავის გადაწყვეტისას სასამართლომ სწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 992-ე მუხლი, რომელიც ითვალისწინებს პირის მიერ სხვა პირისათვის მართლსაწინააღმდეგო, განზრახი ან გაუფრთხილებელი მოქმედებით მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას (ტომი II, ს.ფ. 116-126).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ლ. ხ-იამ (წარმომადგენელი ბ. გ-აია), რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

კასატორის მოთხოვნის საფუძვლები შემდეგში მდგომარეობს:

საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ 2008 წლის 8 ივლისის განჩინებაში, რომლითაც საქმე სააპელაციო სასამართლოში ხელახალი განხილვისათვის დაბრუნდა, მნიშვნელოვნად მიიჩნია იმის დადგენა, შეამოწმა თუ არა ექსპერტმა სწორედ ის ავტომანქანა, რომელიც ლ. ხ-იამ დააზიანა. მიუხედავად ამისა, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული საკითხი სათანადოდ არ გამოარკვია. იგი შეეცადა ვარაუდზე დაყრდნობით დაესაბუთებინა, რომ სასაქონლო ექსპერტიზის 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹ს-603 დასკვნაში დასახელებულ, ექსპერტიზაზე შემოწმებული ავტომანქანის მაიდენტიფიცირებელ ნიშნებსა და თავდაცვის სამინისტროს კუთვნილებაში არსებული ავტომანქანის მაიდენტიფიცირებელ ნიშნებს შორის სხვაობა იყო მხოლოდ ტექნიკური ხასიათის შეცდომა. სასამართლოს შეხედულებით, ეს არსებითი შეცდომა დაუშვა თავდაცვის სამინისტროს ერთ-ერთმა თანამდებობის პირმა, რაც აისახა თავდაცვის სამინისტროს მიერ 2003 წელს 314/1505 ნომრით გაცემულ ცნობაში. სასამართლოს მითითებული ვარაუდის უსაფუძვლობა სრულიად ცხადია, რამდენადაც ექსპერტმა თავადვე განმარტა, რომ მონაცემები ავტომანქანის ტექნიკური პასპორტიდან გადმოიწერა. სასამართლოს ვარაუდის უსაფუძვლობას ისიც ადასტურებს, რომ ზემოაღნიშნულ ცნობაში, საიდანაც ექსპერტმა თითქოს გადმოიწერა ავტომანქანის დამახინჯებული მონაცემები, არ მოიძებნება ავტომანქანის ტექპასპორტის ნომერი, სასაქონლო ექსპერტიზის დასკვნაში კი იგი მკაფიოდაა მოცემული. აღნიშნული გარემოება ცხადყოფს, რომ ექსპერტი დასახელებულ მონაცემებს ცნობიდან ვერ გადმოიწერდა და მას ნამდვილად წარედგინა ტექპასპორტი. შესაბამისად, ბუნებრივად ჩნდება კითხვა, არსებობს თუ არა ორი ერთი და იმავე ნომრის ტექპასპორტი, რომელიც გაცემულია ორ სხვადასხვა ავტომანქანაზე, რაც ასევე ბუნებრივად გვაფიქრებინებს ყალბი ტექპასპორტის არსებობას.

კასატორი სადავოდ ხდის სააპელაციო სასამართლოს მიერ მოწმეთა დაკითხვის შესახებ მისი შუამდგომლობის დაუკმაყოფილებლობას და მიიჩნევს, რომ ეს სწორედ ის შემთხვევაა, როდესაც საკითხის სწორად გადასაწყვეტად, მოწმეთა ჩვენებებს ჯეროვანი ყურადღება უნდა მიქცეოდა. კასატორის აზრით, მის მიერ დასახელებული მოწმეები შეძლებდნენ ვიზუალურად აღეწერათ, თუ რა დაზიანებები გააჩნდა ავტოავარიაში მოხვედრილ ნისან-პატრულს, იყო თუ არა იგი იმდენად დაზიანებული, რომ აღდგენა შეუძლებელი ყოფილიყო. გარდა ამისა, ავტომანქანის დათვალიერების პირობებში, მოწმეები შეძლებდნენ განემარტათ, წარდგენილი ავტომანქანა წარმოადგენდა თუ არა სარჩელში მითითებულ ავტოავარიაში მოხვედრილ ავტომანქანას.

კასატორი აღნიშნავს, რომ სანაცვლოდ საქმეზე მოწმის სახით დაიკითხა დაინტერესებული პირი _ თავდაცვის სამინისტროს თანამშრომელი უ. დ-ძე. საქმისადმი ამ უკანასკნელის დაინტერესება აშკარაა მისივე ჩვენებიდან გამომდინარე. უ. დ-ძის განმარტებით, ავტომანქანა, რომელსაც იგი მართავდა (ჯიპი ნისან-პატრული), მსუბუქ ავტომანქანასთან შეჯახების შედეგად (რომელიც უმნიშვნელოდ დაზიანდა) სამჯერ გადატრიალდა, თუმცა ავტომანქანის სახურავზე არსებული ციმციმა უვნებელი გადარჩა, წინა საქარე მინა მხოლოდ გაიბზარა და არც გვერდითი მინები ჩამსხვრეულა, რაც მკაფიოდ ჩანს ექსპერტის მიერ გადაღებულ ფოტოსურათზე. ავტოავარიის თვითმხილველი მოწმეები (დაკითხვის შემთხვევაში) იმ ფაქტს მაინც დაადასტურებდნენ, რომ ავტომანქანის არანაირ გადაბრუნებას ადგილი არ ჰქონია. ეს გარემოება სასამართლოს უ. დ-ძის ჩვენებაში ეჭვის შეტანის საფუძველს მისცემდა, რაც, თავის მხრივ, საქმეზე სწორი გადაწყვეტილების გამოტანას ხელს შეუწყობდა (ტომი II, ს.ფ. 131-139).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ლ. ხ-იას (წარმომადგენელი ბ. გ-აია) საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორი ვერ ასაბუთებს სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ლ. ხ-იას (წარმომადგენელი ბ. გ-აია) საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ლ. ხ-იას უნდა დაუბრუნდეს ბ. გ-აიას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1 451 ლარი) 70% _ 1 015.7 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ლ. ხ-იას (წარმომადგენელი ბ. გ-აია) საკასაციო საჩივარი თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 6 ოქტომბრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. ლ. ხ-იას დაუბრუნდეს ბ. გ-აიას მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (1 451 ლარი) 70% _ 1 015.7 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.