¹ას-1284-1539-09 26 მარტი, 2010 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ლ. ლაზარშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ნ. თ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე-ლ. ზ-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება –თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი –საზიარო უფლების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 20 მარტის გადაწყვეტილებით ლ. ზ-ძის სარჩელი მოპასუხე ნ. თ-შვილის მიმართ საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო საჩივრით გაასაჩივრა ლ. ზ-ძემ და მოითხოვა მისი შეცვლა და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით ლ. ზ-ძის სააპელაციო საჩივარი დააკმაყოფილა.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია, შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

1995 წლის მდგომარეობით თბილისში, ... ქ.¹20-ში მდებარე სახლთმფლობელობა საკუთრების უფლებით აღრიცხული იყო ვ. მ-იანისა და გ. შ-ოვის სახელზე. მიწის ნაკვეთი 464 კვ.მ. მესაკუთრეებს გააჩნდათ საერთო სარგებლობაში.

1997 წლის 5 ნოემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულებით ა. პ-იანმა ვ. მ-იანისაგან შეიძინა აღნიშნულ მისამართზე არსებული გამყიდველის საკუთრებაში არსებული საცხოვრებელი სახლის ლიტ „ა“.

2002 წლის 27 დეკემბერს ნ. თ-შვილსა და გ.შ-ოვს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე მდებარე თბილისი ... ქ.¹20 შენობა-ნაგებობა ¹3 საერთო სასარგებლო ფართი 20.70 კვ.მ.

2005 წლის 28 აპრილს ლ. ზ-ძესა და ა. პ-იანს შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე მდებარე, თბილისი ... ქ.¹20-ში შენობა-ნაგებობა ¹1 და ¹2 საერთო სასარგებლო ფართით 74.42 კვ.მ. (მათ შორის საცხოვრებელი ფართობი 38.27 კვ.მ.) და სამეურნეო ფართი 25.72 კვ.მ.

თბილისში, ... ქ.¹20-ში მდებარე უძრავი ქონება მიწის ნაკვეთი საჯარო რეესტრის ჩანაწერებით 05.05.2005 წლიდან რეგისტრირებული იყო, როგორც ნ. თ-შვილისა და ლ. ზ-ძის საერთო საკუთრება.

1995 წლის 20 თებერვლის საცხოვრებელი სახლის ტექნიკური პასპორტით დადგენილია, რომ ლიტ „ა“ და ლიტ „ბ“ საცხოვრებელ ფართს შორის არსებობდა გამყოფი მიჯნა (ღობე), ამდენად დადგენილია, რომ ყოფილ მესაკუთრეებს ვ. მ-იანსა და გ. შ-ოვს შორის არსებობდა შეთანხმება მიწის ნაკვეთის სარგებლობის შესახებ. საინვესტიციო გეგმის მიხედვით დგინდება, რომ 1998 წლის 15 აპრილის მდგომარეობით მესაკუთრეებს გ. შ-ოვსა და ა. პ-იანს შორის მიწის ნაკვეთით სარგებლობა განსაზღვრული იქნა იმ წესით რაც არსებობდა 1995 წლის მდგომარეობით.

სააპელაციო პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი გარემოება, რომ მხარეთა მიერ უძრავი ქონების შეძენის დროისათვის თანასაკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე არსებობდა ფაქტობრივი მიჯნა, რაც დადასტურეულია საქმეში წარმოდგენილი მტკიცებულებით და 2007 წლის 20 ნოემბრის ადგილზე დათვალიერების ოქმით. ასევე, მოპასუხემ, ნ. თ-შვილმა დაადასტურა ბინის შეძენის მომენტისათვის გამყოფი მიჯნის არსებობა.

სააპელაციო სასამართლომ განმარტა, რომ საჯარო რეესტრის მონაცემებზე დაყრდნობით დაადგენილია, რომ თითოეულ მოწილეს ეკუთვნოდა თანაბარი წილი და შესაბამისად არ დააკმაყოფილა სარჩელი საზიარო უფლების გაუქმების შესახებ გავლებული მიჯნის შესაბამისად, ვინაიდან დადგინდა, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე ფაქტობრივად გავლებული მიჯნის შესაბამისად გაყოფილი მიწის ნაკვეთები არ წარმოადგენენ თანაბარ წილებს და საერთო საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთების ამგვარი დაყოფა არ გამოიწვევდა ნაკვეთის გაყოფას ორ ერთგვაროვან ნაწილად.

პალატამ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ზემოაღნიშნული გარემოება. პალატამ აღნიშნა, რომ საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 93-ე მუხლის თანახმად, მიწა, მისი წიაღი, წყალი და ტყე წარმოადგენდა მხოლოდ სახელმწიფოს საკუთრებას და გაიცემოდა სარგებლობისათვის. ამავე კოდექსის 103-ე მუხლის შესაბამისად, ფიზიკურ პირთა საკუთრება ვრცელდებოდა საცხოვრებელ სახლებზე, ხოლო მიწის ნაკვეთი მათ გადაეცემოდათ სარგელობაში. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 1513-ე მუხლის თანახმად, ფიზიკურ პირთა კანონიერ სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც ინდივიდუალური სახლებია განლაგებული სამოქალაქო კოდექსის ამოქმედებიდან ითვლება ამ პირთა საკუთრებაში და მათზე ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსით უძრავი ნივთებისათვის გათვალისწინებული წესები. აღნიშნული ნორმის შესაბამისად, ფიზიკურ პირებს საკუთრებაში გადაეცათ მათ კანონიერ სარგებლობაში არსებული ის მიწის ნაკვეთები, რომლებზედაც განლაგებული იყო მათი საცხოვრებელი სახლები. პირთა ერთობლივ კანონიერ სარგებლობაში არსებული საკარმიდამო მიწის ნაკვეთები გამოცხადდა მათ თანასაკუთრებად.

მოცემულ შემთხვევაში, დადგენილია, რომ 1995 წლიდან თანამესაკუთრეებმა სარგებლობაში არსებული მიწის ნაკვეთი შეთანხმების საფუძველზე გამიჯნეს ღობით და შესაბამისად სარგებლობდნენ შეთანხმებული მიწის ნაკვეთის ნაწილით. ზემოაღნიშნულ ნორმათა შესაბამისად, მათ საკუთრების უფლება წარმოეშვათ მიწის ნაკვეთის მხოლოდ იმ ნაწილზე რომელიც უშუალოდ მათ სარგებლობაში იყო ამ კოდექსის ამოქმედებამდე და არა მთელ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც მიმაგრებული იყო მათ საერთო საკუთრებაში არსებულ საცხოვრებელ სახლზე. ასეთ შემთხვევაში, აღნიშნული მიწა გახდა არა თანასაკუთრების, არამედ ამ პირთა დამოუკიდებელი საკუთრების საგანი.

დადგენილია, რომ სადავო მიწის ნაკვეთზე ფაქტობრივად გავლებული მიჯნის შესაბამისად ა. პ-იანის საკუთრებაში არსებობდა 354 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, ხოლო გ. შ-ოვის საკუთრებაში – 108 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი.

აგრეთვე დადგენილია, რომ ნ. თ-შვილმა და ლ. ზ-ძემ მესაკუთრეებისაგან შეიძინეს საცხოვრებელი და დამხმარე ფართები და გამსხვისებელთა კუთვნილი მიწის ნაკვეთი, შესაბამისად, ნ. თ-შვილმა შეიძინა – 108 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი, ხოლო ლ. ზ-ძემ – 354 კვ.მ. მიწის ნაკვეთი.

პალატამ მიიჩნია, რომ უძრავ ქონებაზე საზიარო უფლების გაუქმება წარმოდგენილი ნაკვეთების გამიჯვნის სქემატური ნახაზის შესაბამისად შესაძლებელი იყო, ვინაიდან დადგინდა, რომ საზიარო საგანი იყოფა ერთგვაროვან ნაწილებად, ანუ თითოეული მიწის ნაკვეთი არ დაკარგავდა სამეურნეო დანიშნულებას.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა ნ. თ-შვილმა და მოითხოვა მისი გაუქმება.

კასატორის მითითებით, სააპელაციო სასამართლომ თავისი გადაწყვეტილება, სასარჩელო განცხადების დაკმაყოფილებისას დააყრდნო შპს „პრივატსერვისის მიერ 2009 წლის 20 თებერვალს შესრულებულ ნახაზსს.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე უდავოა, რომ სასამართლოს, საკითხის გადაწყვეტისას გარდაუვლად უნდა დაედგინა ქვემოხსენებულ ნორმათა ჰიპოთეზებში მითითებული გარემოებები:

ბინის მესაკუთრის წილი საერთო საკუთრებაში განისაზღვრება მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფარდებით ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ მთელ ფართობთან და საზიარო უფლება უქმდება ნატურით გაყოფისას, თუ საზიარო საგანი (საგნები) შეიძლება დაიყოს ერთგვაროვან ნაწილებად ღირებულების შემცირების გარეშე, თანაბარი წილების განაწილება მონაწილეთა შორის ხდება კენჭისყრით. აღნიშნული მოითხოვდა სპეციალურ ცოდნას სსსკ 162-ე მუხლის შესაბამისად და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების საფუძველი, ექსპერტის დასკვნით დადგენილ გარემოებებზე უნდა დაყრდნობილიყო და არა კერძო სამართლის სუბიექტის ფარატინა ნახაზზე, რომელიც მოსარჩელის დაკვეთითაა შესრულებული და შემსრულებელთა მუშაობის სპეციფიკიდან გამომდინარე – ნახაზის გამოსახულება იქნება მხოლოდ დამკვეთის მითითებით.

კასატორის მითითებით, ფაქტიური სასაზღვრო მიჯნა თავიდანვე არ არსებობდა ბუნებაში, რამეთუ მთლიანი ეზოსა და შენობა-ნაგებობის თავდაპირველმა მესაკუთრე ვ. მ-იანმა 1993 წლის 22 დეკემბერს შექმნა ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის პასპორტი, რაც რეგისტრირებული იყო ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროში. რომლის გეგმაზეც მიჯნის გრაფილური წყვეტილის მაჩვენებელი არ იყო დატანილი, რომელიც ეფუძნებოდა ტეხ. ინენტარიზაციის ბიუროში მანამდე არსებულ იმ საინვენტარიზაციო გეგმას, რომელიც ადმინისტრაციული ორგანოს მიერ ადგილზე რამოდენიმეჯერ იქნა დადგენილი და დადასტურებული: 1978 წ. 2 ივნისს, 1980 წ. 10 ივნისს და 1986 წ. 20 იანვარს. ამდენად, მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი 1995 წლის თებერვლის, ინდივიდუალური საბინაო ფონდის საცხოვრებელი სახლის პასპორტი, იურიდიული ძალის არმქონეა სამართლებრივი საფუძვლის არარსებობის გამო, მითუმეტეს, რომ იგი არ ფიქსირდება ტექ. ინვენტარიზაციის ბიუროში. კასატორის აზრით ასეთი სახის დოკუმენტზე შპს „პრივატსერვისმა“ შექმნა ნაკვეთის გამიჯვნის ნახაზი და მასზე დაყრდნობით სასამართლომ გამოიტანა გასაჩივრებული გადაწყვეტილება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ნ. თ-შვილმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ნ. თ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძველით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ნ. თ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც კასატორს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრის განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს- ნ. თ-შვილს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70%- 210 ლარი

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე,401 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

ნ. თ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი დარჩეს განუხილველად;

კასატორს- ნ. თ-შვილს დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70%- 210 ლარი თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900 (სახელმწიფო ხაზინა ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე)

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.