ას-1292-1137-2010 01 მარტი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ა. ი-იანი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის 36», ზ. ხ-შვილი

დავის საგანი – ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ოქმის ბათილად ცნობა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 მარტის განჩინება

კასატორების მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ა. ი-იანმა სარჩელით მიმართა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიას ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის 36»-სა და ზ. ხ-შვილის მიმართ და მოითხოვა ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის ოქმის ბათილად ცნობა და პირვანდელი მდგომარეობის აღდგენა შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 1992 წლის 16 სექტემბერს მოსარჩელის დეიდამ - ი. მ-შვილმა მას ანდერძით დაუტოვა მთელი თავისი ქონება, მათ შორის ქ. თბილისში, რ-ის ქ.¹36-ში მდებარე 18 კვ.მ ბინა. 1978 წლის 7 აპრილს, კალინინის საბჭოს აღმასკომთან არსებული არასაცხოვრებელი ფართის გამანაწილებელი კომისიის სხდომის ოქმით, ი. მ-შვილს გადაეცა მისივე სარგებლობაში არსებული 11 კვ.მ ნახევარსარდაფი. 1994 წლის 4 იანვრის ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის მოწმობის თანახმად, ქონების მესაკუთრე გახდა მოსარჩელე ა. ი-იანი. მოგვიანებით მან შეიტყო, რომ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის გამზირი ¹36»-ის ოქმით ¹2ვ, ზ. ხ-შვილს გადაეცა 23 კვ.მ სათავსო, რომელშიც შედიოდა მოსარჩელის კუთვნილი 11 კვ.მ ფართიც.

ზემოაღნიშნულის გათვალისიწინებით, ა. ი-იანმა მოითხოვა კრების ოქმის ბათილად ცნობა, ვინაიდან ამხანაგობა არ იყო უფლებამოსილი განეკარგა ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართი.

მოპასუხე ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის 36»-მა სარჩელი არ ცნო და თავის შესაგებელში განმარტა, რომ ამხანაგობის შექმნის მომენტისათვის ა. ი-იანი რ-ის გამზირი ¹36-ში მდებარე ფართის მესაკუთრეს არ წარმოადგენდა, ხოლო ზ. ხ-შვილი 2003 წლიდან სარგებლობდა ამ მისამართზე მდებარე ფართით, რაც გახდა მისთვის აღნიშნული ფართის გადაცემის საფუძველი.

მოპასუხე ზ. ხ-შვილმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ 2003 წლის 9 ივნისს გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება, რომლითაც კონსტანტინე ი-იანმა მისი კუთვნილი ფართი გაასხვისა ზ. ხ-შვილზე და იგი 2003 წლიდან აღნიშნული ფართის მესაკუთრეს წარმოადგენს. ამხანაგობის გადაწყვეტილებით მას გადაეცა დამხმარე ფართი, რომელიც საკუთრების უფლებით ირიცხება კონკრეტული პირის სახელზე.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 23 ივნისის გადაწყვეტილებით ა. ი-იანის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ა. ი-იანმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 17 მარტის განჩინებით ა. ი-იანის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე ბინის პრივატიზაცია ი. მ-შვილმა განახორციელა 1992 წლის 19 მაისს, რომლის თანახმად, მას საკუთრების უფლებით გადაეცა მითითებულ მისამართზე მდებარე 18 კვ.მ საცხოვრებელი ფართი, შემინული აივანი _ 6 კვ.მ და დამხმარე სათავსო – 11 კვმ;

1992 წლის 16 სექტემბრის ანდერძის თანახმად, ი. მ-შვილმა მთელი თავისი ქონება, მათ შორის, ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე ბინა უანდერძა ა. ი-იანს;

1994 წლის 4 იანვრის ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის უფლების მოწმობის საფუძველზე, ა. ი-იანი ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში დარეგისტრირდა ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 18/806 წილის მესაკუთრედ, რომელმაც აღნიშნული ფართი 1999 წლის 5 ივლისს, წარმომადგენლის მეშვეობით, გაასხვისა კონსტანტინე ი-იანზე, ხოლო ამ უკანასკნელმა 2003 წლის 9 ივნისს მისი კუთვნილი ბინა (ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 18/8065 წილი) ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, გაუფორმა ზ. ხ-შვილს, რომლიც 2003 წლიდან საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა მითითებული ფართის მესაკუთრედ;

ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის 36»-ის ¹2³ კრების ოქმით, ამხანაგობამ მიიღო გადაწყვეტილება სათავსოს 23,19 კვ.მ ფართის ზ. ხ-შვილის საკუთრებაში გადაცემის თაობაზე, რის საფუძველზეც იგი 2008 წლის 15 აპრილს დარეგისტრირდა სათავსოს მესაკუთრედ;

ა. ი-იანის მოთხოვნა სათავსოს 23,19 კვ.მ. ფართის ზ. ხ-შვილის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობა «რ-ის 36»-ის კრების ოქმის ბათილად ცნობის თაობაზე იმ მოტივით, რომ სარდაფი 11 კვ.მ-ის ოდენობით წარმოადგენდა ი. მ-შვლის სამკვიდროს, რომლიც მას, როგორც კანონიერ მემკვიდრეს, ეკუთვნოდა, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა იმ საფუძვლით, რომ მოსარჩელის მიერ არ იყო წარმოდგენილი მტკიცებულება იმის თაობაზე, რომ 2008 წლის 10 მარტის მდგომარეობით ი. მ-შვილის სახელზე, საკუთრების უფლებით, ირიცხებოდა ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე სარდაფი 11 კვ.მ ოდენობით და, რომ აღნიშნული უძრავი ქონება წარმოადგენდა მამკვიდრებლის დანაშთ ქონებას. იმის გათვალისწინებით, რომ ა. ი-იანმა ანდერძისმიერი მემკვიდრეობის მოწმობის საფუძველზე, მიიღო ი. მ-შვილის მთელი სამკვიდრო ქონება, რომელიც შემდგომში გასხვისდა ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე, შესაბამისად, სასამართლომ მიიჩნია, რომ ი. მ-შვილის დანაშთ ქონებაში ვერ შევიდოდა უკვე გასხვისებული ქონება, რის გამოც აპელანტის განმარტება მასზე, რომ ამხანაგობამ გაასხვისა ი. მ-შვილის საკუთრებაში არსებული ქონება, სააპელაციო პალატის მიერ არ იქნა გაზიარებული.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს და საქართველოს სამოქალქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლზე მითითებით, სწორად არ დააკმაყოფილა სარჩელი.

მითითებული მუხლის შესაბამისად, სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ, განსახილევლ შემთხვევაში, მოსარჩელის იურიდიული ინტერესი სადავო ოქმის ბათილად ცნობის მიმართ უკავშირდებოდა უძრავი ქონების (11 კვ.მ სარდაფის) საკუთრებაში დაბრუნებას, შესაბამისად, პალატამ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნა მასზე, რომ სადავო კრების ოქმის ბათილობას შედეგად ვერ მოჰყვებოდა ა. ი-იანის საკუთრების უფლების აღდგენა სადავო სათავსოზე, ვინაიდან კრების ოქმის მიღების მომენტისათვის, უძრავი ქონება, რომელიც ნასყიდობის ხელშეკრულების საფუძველზე გასხვისებულ იქნა, არ წარმოადგენდა ი. მ-შვილის სამკვიდრო ქონებას.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ა. ი-იანის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

სააპელაციო სასამართლოს დასახელებული განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ა. ი-იანმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, საქმეზე უდავოდ დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებთან მიმართებაში სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა «ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» საქართველოს კანონით დადგენილი მოთხოვნები, კერძოდ, მითითებული კანონის მე-13 მუხლი და ამავე კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილი, რომელთა იმპერტიული მოთხოვნები დაარღვია ბინათმშენებლობის ამხანაგობა «რ-ის 36»-მა, როდესაც ზ. ხ-შვილს საკუთრებაში გადასცა ის ფართი, რომელიც წარმოადგენდა ინდივიდუალურ საკუთრებას. კასატორის აზრით, ამხანაგობის კრების ოქმი წარმოადგენს მრავალმხრივი ნების გამოვლენას და სსკ-ის 50-ე მუხლის თანახმად, არის გარიგება. ვინაიდან სადავო კრების ოქმი წინააღმდეგობაში მოდიოდა «ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ» კანონის ნორმებთან, შესაბამისად, იგი ბათილად უნდა გამოცხადებულიყო და სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა აღნიშნული კანონისა და სამოქალაქო კოდექსის 54-ე მუხლით გათვალისწინებული მოთხოვნები, რომელთა არ გამოყენებამაც გამოიწვია საქმეზე არასწორი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების გამოტანისას არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 180-ე მუხლი, ვინაიდან, განსახილველ შემთხვევაში, ა. ი-იანის იურიდიული ინტერესი ცხადად იყო გამოხატული.

საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან დაკავშირებით, კასატორი არ ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილ გარემოებას მასზე, რომ 1999 წლის 5 ივლისს ა. ი-იანმა, წარმომადგენლის მეშევეობით, გაასხვისა, ხოლო კონსტანტინე ი-იანმა შეიძინა ქ. თბილისში, რ-ის გამზირ ¹36-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 18/8065 წილი, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა საქმეში წარმოდგენილი ძველი თბილისის რაიონული პროკურატურის მიერ მიღებული 2009 წლის 21 ივლისის დადგენილება სისხლის სამართლის საზმეზე წინასწარი გამოძიების შეწყვეტის შესახებ, რომელიც ეხებოდა ა. ი-იანის სახელით, ყალბი მინდობილობის დამზადებასა და გამოყენებას. ამდენად, ა. ი-იანს არასდროს გამოუხატავს თავის საკუთრებაში არსებული 18 კვ.მ ფართის გასხვისების ნება და, ამდენად, სასამართლოს მსჯელობა მასზე, რომ ი. მ-შვილის მთელის სამკვიდრო ქონება ნასყიდობის ხელშეკრულებით გასხვისდა და, შესაბამისად, უკვე გასხვისებული ქონება დანაშთ ქონებაში ვეღარ შევიდოდა, უსაფუძვლოა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით ა. ი-იანის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ა. ი-იანის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ა. ი-იანის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

კასატორი, ა. ი-იანი «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის «მ» ქვეპუნქტის თანახმად, როგორც ინვალიდი, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ა. ი-იანის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.