ას-134-130-2011 14 აპრილი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. ყ-ული (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს «ეპ- ჯორჯია» (მოპასუხე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი _ უკანონოდ დარიცხული თანხის გადახდისაგან გათავისუფლება, მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. ყ-ულმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში სს «ეპ- ჯორჯიას» მიმართ უკანონოდ დარიცხული 536,77 ლარის გადახდისაგან გათავისუფლების, მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების მოთხოვნით შემდეგი საფუძვლებით: 2009 წლის 4 აგვისტოს სს «ეპ- ჯორჯიას” ყაზბეგის მომსახურების ცენტრის თანამშრომელთა მიერ ყოველგვარი გაფრთხილებისა და მისი დასწრების გარეშე გათიშულ იქნა ელექტროენერგია დავალიანების გამო. აღნიშნული თანხა დაირიცხა უკანონოდ და ამის თაობაზე მან მრავალჯერ მიმართა მოპასუხის ადმინისტრაციას. მისი მრვალაჯერადი მოთხოვნის მიუხედავად ენერგოკომპანიის თანამშრომლებმა მრიცხველის ქვედა ხუფები არ დალუქეს. გარდა ამისა, არასწორად მუშაობს საერთო სარგებლობის მრიცხველიც, რომლის გამართულობაც ასევე არ შეუმოწმებიათ, მრიცხველზე დენის გამომრთავი მოწყობილობები არ დაუმონტაჟებიათ, ამასთან, მოსარჩელის მრავალგზის მოთხოვნის შემდგომ ინდივიდუალური მრიცხველის შემოწმებისას ენერგოკომპანიის თანამშრომლებმა მათ მიერვე გაკეთებულ შეცდომებაზე პრეტენზია მოსარჩელეს წაუყენეს. მიუხედავად იმისა, რომ ელექტროენერგიის მიწოდება მოსარჩელეს შეწყვეტილი ჰქონდა, გადასახადი მაინც ერიცხებოდა, კომუნალური მრიცხველით მოსარგებლე აბონენტთა სია მოუწესრიგებელია, ნაწილი აბონენტებისა არ არის მითითებული, ხოლო ნაწილი კი ორჯერ და სამჯერ არის დაფიქსირებული.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ მოსარჩელე თავის სასარჩელო განცხადებას ამყარებს მხოლო ვარაუდებს და მას მტკიცებულებები არ წარმოუდგენია, არასწორია მოსარჩელის მტკიცება იმის თაობაზე, რომ მას გაუფრთხილებლად შეუწყვიტეს ელექტორენერგიის მიწოდება, ვინაიდან ქვითარში აღნიშნულია გადახდის ბოლო ვადა და გაფრთხილება თანხის გადაუხდელობის სავარაუდო შედეგებზე. ენერგოკომპანიამ ხელშეკრულებით ნაკისრი ვალდებულება ჯეროვნად შეასრულა, ხოლო მ. ყ-ულის მიერ არ იქნა გადახდილი ელექტროენერგიის საფასური.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 22 მარტის გადაწვეტილებით მ. ყ-ულის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. ყ-ულს დარიცხული თანხიდან ჩამოეწერა 2009 წლის 1 ივნისიდან ზედმეტად დარიცხული თანხა 74 ლარი და 28 თეთრის ოდენობით, დანარჩენ ნაწილში კი სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილება მოსარჩელემ გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 28 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. ყ-ულის სააპელაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2010 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილება გაუქმდა და მ. ყ-ულის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, მ. ყ-ული გათავისუფლდა დარიცხული დავალიანების _ 536,27 ლარის გადახდის ვალდებულებისაგან, სარჩელი მატერიალური და მორალური ზიანის ანაზღაურების შესახებ არ დაკმაყოფილდა შემდეგ გარემოებათა გამო:

სასამართლომ იხელმძღვანელა სემეკის 2007 წლის 30 მაისის ¹9 დადგენილების მე-2 მუხლის «ა” პუნქტით, მე-4 მუხლის პირველი პუნქტით და საქმის მასალებით დადასტურებულად მიიჩნია, რომ 2007 წლის 1 ოქტომბერს მ. ყ-ულის წარმომადგენელმა (შვილმა) ლ. ს-შვილმა განცხადებით მიმართა სადისტრიბუციო ენერგოკომპანიის მცხეთა-მთიანეთის ყაზბეგის ფილიალის დირექტორს, რომელშიც იგი მიუთითებდა მის მიერ კუთვნილ მრიცხველის შესაბამისად თანხების გადახდაზე, პრეტენზიას აცხადებდა ქვითარში დაფიქსირებული კილოვატსაათებისა და დარიცხული დავალიანების ოდენობასთან დაკავშირებით, ასევე აღნიშნავდა, რომ იმ შემთხვევაში, თუ კომპანიისათვის მიუღებელი იყო დამონტაჟებული მრიცხველი, თვითონვე უზრუნველეყო მისი შესაბამისობაში მოყვანა.

მიუხედავად აღნიშნულისა, ზემოთმითითებული განცხადების წარდგენის შემდეგ სემეკის 2007 წლის 30 მაისის ¹9 დადგენილების მე-4 პუნქტის შესაბამისად, საქმეში არ მოიპოვება მტკიცებულება და ასეთის არსებობაზე არც სს «ეპ- ჯორჯია” უთითებს, რომელიც მ.ყ-ულის მრიცხველის 2009 წლის 31 ივლისამდე შემოწმების ფაქტს დაადასტურებდა.

სემეკის 2007 წლის 30 მაისის ¹9 დადგენილების მე-4 მუხლის მეხუთე პუნქტის თანახმად, იმ შემთხვევაში, თუ მომხმარებელი მიმართავს კომპანიას ელექტროენერგიის აღრიცხვის ხელსაწყოს გამართულობის შემოწმების ჩატარების მოთხოვნით და კომპანიის მიერ ერთი თვის ვადაში არ მოხდება ელექტროენერგიის აღრიცხვის ხელსაწყოს გამართულად ცნობა, ან მომხარებელი არ მიიღებს წერილობით დასაბუთებულ პასუხს აღნიშნული აღრიცხვის ხელსაწყოს გაუმართაობის შესახებ, ჩაითვლება, რომ ასეთი ელექტროენერგიის აღრიცხვის ხელსაწყო გამართულია. პალატამ ჩათვალა, რომ მ. ყ-ულის მოთხოვნის მიუხედავად, მისი კუთვნილი მრიცხველის გაუმართაობის შესახებ აქტი ენერგოკომპანიის მიერ 2009 წლის 31 ივლისამდე არ შედგენილა, ამდენად, ელექტროენერგიის აღრიცხვის ხელსაწყო გამართულად ითვლება.

სამოქალაქო კოდექსის 316-ე მუხლის პირველი ნაწილისა და 317-ე მუხლის პირველი ნაწილის მიხედვით სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ აბონენტისათვის მოხმარებული ელექტროენერგიის დარიცხვა უნდა განხორციელებულიყო მისი ინდივიდუალური მრიცხველის და არა საერთო მრიცხველის ჩვენების შესაბამისად, ამრიგად, მასზე კომუნალური დარიცხვის საფუძველზე დაფიქსირებული დავალიანების _ 493,01 ლარის ანაზღაურების ვალდებულება მ. ყ-ულს არ გააჩნია.

სასამართლომ მიუთითა სემეკის 2007 წლის 30 მაისის ¹9 დადგენილების მე-12 მუხლზე და დაადგინა, რომ 2009 წლის 12 დეკემბრიდან მ. ყ-ულს დაერიცხა დამატებით 43,25 ლარი, რომლის საფუძველიც გახდა ვალის შესწორება. სს «ეპ- ჯორჯიას” წარმომადგენელის განმარტებით, 2007 წლიდან კომუნალური მრიცხველზე მიერთებული იყო არსებული და არარსებული აბონენტები, რომლებზედაც ხდებოდა გახარჯული ელექტროენერგიის გადანაწილება. არარსებული აბონენტების გაუქმების შემდეგ განხორციელდა რეალურად არსებულ აბონენტებზე თანხის პროპორციულად გადანაწილება.

სააპელაციო პალატამ ჩათვალა, რომ მ.ყ-ული ასევე უნდა გათავისუფლდეს ვალის შესწორების შედეგად დარიცხული თანხის გადახდის ვალდებულებისაგან, რადგან აღნიშნული თანხაც მას დაერიცხა, როგორც საერთო მოხმარების მრიცხველზე მიერთებულ აბონენტს.

სამოქალაქო კოდექსის 408-ე მუხლის პირველი ნაწილის, 412-ე მუხლის, 413-ე მუხლის პირველი ნაწილის შესაბამისად, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4 მუხლის პირველი ნაწილის, 102-ე მუხლის თანახმად სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში საქმეში წარმოდგენილი არ არის მტკიცებულებები, რომლებიც დაადასტურებდა მოპასუხის მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეული მოქმედის შედეგად მოსარჩელისათვის რაიმე სახის მატერიალური, ან მორალური ზიანის მიყენების ფაქტს, შესაბამისად, მისთვის სამოქალაქო სამართლებრივი პასუხისმგებლობის დაკისრების საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში მ. ყ-ულმა გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით მოპასუხისათვის ზიანის სახით 20600 ლარის დაკისრება შემდეგი საფუძვლებით: მოცემულ შემთხვევაში არსებობს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 393-ე მუხლის მეორე ნაწილის «ა» და «ბ» ქვეპუნქტებით, ასევე 394-ე მუხლის «ე» ქვეპუნქტით გათვალისწინებული გადაწყვეტილების გაუქმების წინაპირობა. გასაჩივრებული გადაწყვეტილებით კასატორი სრულად გათავისუფლდა მოწინააღმდეგე მხარის მიერ დარიცხული დავალიანების გადახდის ვალდებულებისაგან, რაც ცალსახად მიანიშნებს მოპასუხის მხრიდან მის მიმართ ჩადენილ მართლსაწინააღმდეგო და ბრალეულ ქმედებებზე. აღნიშნული კი არამარტო სამოქალაქო, არამედ სისხლისსამართლებრივი პასუხისმგებლობის საფუძვლია. ამდენად, სააპელაციო სასამართლოს უნდა გამოეყენებინა სამოქალაქო კოდექსის მე-18, 992-ე, 408-ე, 412-ე, 413-ე მუხლები და მ.ყ-ულის მოთხოვნა სრულად დაეკმაყოფილებინა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 5 აპრილის განჩინებით მ. ყ-ულის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა მ. ყ-ულის საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია მორალური და მატერიალური ზიანის ანაზღაურების მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორ მ. ყ-ულს უნდა დაუბრუნდეს სახელმწიფო ბაჟის სახით მის მიერ 2011 წლის 24 მარტს გადახდილი 1030 ლარის 70% _ 721 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. ყ-ულის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

კასატორ მ. ყ-ულს (პირადი ¹...) დაუბრუნდეს შემდეგ ანგარიშზე: თბილისის არასაგადასახადო შემოსულობების ¹200122900, სახელმწიფო ხაზინა, ბანკის კოდი _ ¹220101222, საბიუჯეტო შემოსულობების სახაზინო კოდი _ ¹300773150, დანიშნულება _ «სახელმწიფო ბაჟი საქართველოს უზენაეს სასამართლოში განსახილველ საქმეებზე» გადახდილი სახელმწიფო ბაჟი _ 721 ლარი.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.