ას-1360-1198-2010 25 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ შპს “ჯ. ფ-ი” (მოპასუხე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ შპს “ო-ი” (მოსარჩელე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე სასამართლოსათვის ხელახლა განსახილველად

დავის საგანი _ შენობიდან წყალსაქაჩის გატანა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

გ. კ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში შპს “თ-ის” მიმართ შენობიდან წყალსაქაჩის გატანის მოთხოვნით შემდეგ გარემოებათა გამო: ქ.თბილისის პრივატიზაციისა და სახელმწიფო ქონების აღრიცხვის სამმართველოს მიერ ნასყიდობის აქტის საფუძველზე გაცემული ¹23/165პ საკუთრების მოწმობის საფუძველზე მოსარჩელეს საკუთრებაშია ქ.თბილისში, ... ქ¹19-ში მდებარე უძრავი ქონება, სადაც მოწყობილია წყალსაქაჩი. აღნიშნული მოსარჩელეს ხელს უშლის, შენობაში მოაწყოს საცხოვრებელი პირობები. მოპასუხემ საკუთარი სახსრებით წყალსაქაჩის გატანაზე უარი განაცხადა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 15 სექტემბრის განჩინებით მოსარჩელე გ.კ-ძის უფლებამონაცვლედ ჩაბმულ იქნა შპს “ო-ი”, ხოლო ამავე სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 2 ივნისის განჩინებით სათანადო მოპასუხედ მიჩნეულ იქნა შპს “ჯ. ფ-ი”.

მოპასუხემ წარდგენილი სარჩელი არ ცნო შემდეგი დასაბუთებით: თბილისის ვაკე-საბურთალოს გამგეობამ უკანონოდ მოახდინა ქ.თბილისში, ... ქ.¹19-ში მდებარე უძრავი ქონების პრივატიზაცია. სადავო თბოპუნქტში განთავსებულია ძვირადღირებული წყალსაქაჩი სისტემა, რომლის მეშვეობითაც მარაგდება ბახტრიონის ქუჩის მოსახლეობის დიდი ნაწილი და აღნიშნული წყალსაქაჩი სისტემის დემონტაჟი პრაქტიკულად შეუძლებელია. იგი წარმოადგენს სასიცოცხლო მნიშვნელობის ობიექტს. ამასთან, თბოპუნქტის პირველ მესაკუთრესა და მოპასუხეს შორის არსებული შეთანხმების თანახმად, მოპასუხე უპრობლემოდ ისარგებლებდა ქონებით, მხარეთა შორის საუბარი იყო ასევე სადავო ქონების მოპასუხისათვის საკუთრებაში გადაცემაზე. წყალსაქაჩი სისტემის გადატანის შემთხვევაში ბახტრიონის ქუჩის მოსახლეობის დიდი ნაწილი წყალმომარაგების გარეშე დარჩება.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მოსარჩელე შპს “ო-ის” სარჩელი დაკმაყოფილდა, მოპასუხე შპს “ჯ. ფ-ს” აღეკვეთა მოსარჩელის მიმართ ხელშეშლის განხორციელება, მასვე დაეკისრა ქ.თბილისში, ... ქ¹19-ში მდებარე უძრავ ნივთში განთავსებული წყალსაქაჩის გატანა.

საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შპს “ჯ. ფ-მა” გაასაჩივრა სააპელაციო წესით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ოქტომბრის განჩინებით არ დაკმაყოფილდა შპს “ჯ. ფ-ის” სააპელაციო საჩივარი, უცვლელად დარჩა საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება შემდეგი გარემოებების გამო:

სააპელაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის მესამე ნაწილის “გ” ქვეპუნქტით და გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და მათი სამართლებრივი შეფასება.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება შპს “ჯ. ფ-მა” გაასაჩივრა საკასაციო წესით, მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის დაბრუნება იმავე ინსტანციაში ხელახლა განსახილველად შემდეგი საფუძვლებით: ქ.თბილისში, ... ქ¹19-ში მდებარე თბოპუნქტის შენობა ქ.თბილისის ვაკე-საბურთალოს გამგეობის უკანონო გადაწყვეტილებით შეტანილ იქნა საპრივატიზაციო ნუსხაში და გადაეცა გ.კ-ძეს მიღება-ჩაბარების აქტით. აღნიშნული თბოპუნქტის შენობაში განთავსებული იყო წყლის გამაძლიერებელი ტუმბო _ წყალსაქაჩი, რომლის მეშვეობითაც ბახტრიონის მოსახლეობას მიეწოდებოდა წყალი. ნივთის გასხვისების დროისათვის მოქმედი “სახელმწიფო ქონების პრივატიზაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-4 მუხლის “მ” ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული ობიექტი პრივატიზაციას არ ექვემდებარებოდა, თუმცა ქ.თბილისის მთავრობის 2006 წლის 31 იანვრის ¹02.08.50 დადგენილებით ქ.თბილისის რაიონული გამგეობის ბალანსზე რიცხული წყალსაქაჩი სადგურები, მათ შორის, სადავო წყალსაქაჩი, გადაეცა შპს “თ-ს”, რის შედეგადაც ობიექტის მესაკუთრესა და მოპასუხეს შორის შესდგა მოლაპარაკება წყალსაქაჩის იმავე ობიექტში დატოვების თაობაზე, რითაც მოპასუხე ისარგებლებდა შეუზღუდავად.

კასატორმა მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 155-ე და 159-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ შპს “ჯ.ა ფ-ი” არის ნივთის მართლზომიერი მფლობელი, რადგანაც, ობიექტის თავდაპირველ მესაკუთრესთან შეთანხმების გამო, მოპასუხეს შეეძლო, შეუზღუდავად ესარგებლა თბოპუნქტის შენობით.

მფლობელის კეთილსინდისიერებაზე მეტყველებს ის ფაქტიც, რომ შპს “ჯორჯიენ უოთერ ენდ ფ-მა” შენობას ჩაუტარა სარემონტო სამუშაოები და მასში განთავსდა ძვირადღირებული აპარატურა. იმ შემთხვევაში, თუ ნივთის ფლობის მართლზომიერება სადავო იქნებოდა, მოპასუხე არ გაიღებდა ნივთისა და მასში განთავსებული წყალსაქაჩი სისტემის გაუმჯობესების ხარჯებს.

სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა მოპასუხის მითითება, რომ ნივთის გასხვისებამდე სადავო წყალსაქაჩი უკვე განთავსებული იყო თბოპუნქტის შენობაში, ფუნქციონირებდა და აღნიშნული შენობის პრივატიზაცია, მისი ფუნქციური დატვირთვიდან გამომდინარე, არ დაიშვებოდა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ განიხილა საკასაციო საჩივარი, შეისწავლა საქმის მასალები, შეამოწმა გასაჩივრებული განჩინების სამართლებრივი დასაბუთებულობა და მიიჩნია, რომ შპს “ჯ. ფ-ის” საკასაციო საჩივარი უნდა დაკმაყოფილდეს შემდეგ გარემოებათა გამო:

გასაჩივრებული განჩინებით სააპელაციო სასამართლო სრულად დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ-სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის “გ” ქვეპუნქტის მიხედვით, თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ ან/და სამართლებრივ საკითხებთან დაკავშირებით, მაშინ დასაბუთება იცვლება მათზე მითითებით.

ზემოხსენებული ნორმა არ უნდა იქნეს გაგებული იმდაგვარად, რომ სასამართლოს შეუძლია, მხოლოდ გასაჩივრებული გადაწყვეტილებაში ასახული დასკვნების გაზიარების შესახებ ზოგადი მითითებით შემოიფარგლოს. კანონის ასეთი განმარტება ეწინააღმდეგება სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობის პრინციპებსა და სასამართლოს, როგორც პირის ინტერესების დაცვის ეფექტური საშუალების მიზნებს.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 390-ე მუხლის პირველი ნაწილის თანახმად, სააპელაციო სასამართლოს განჩინება უნდა შეიცავდეს მოკლე დასაბუთებას გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების ან უცვლელად დატოვების შესახებ. “მოკლე დასაბუთება” არ ნიშნავს ბლანკეტურ მითითებას. ამგვარი დასაბუთებით არ უნდა ირღვეოდეს 249-ე მუხლით განსაზღვრული სასამართლო გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილის შინაარსი, რომლის მიხედვითაც გადაწყვეტილების სამოტივაციო ნაწილში უნდა აღინიშნოს სამართლებრივი შეფასება და კანონები, რომლებითაც სასამართლო ხელმძღვანელობდა.

თუ სააპელაციო სასამართლო ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს, შეიძლება ეს შეფასებები და დასკვნები არ გაიმეოროს, მაგრამ დასაბუთება უნდა შეიცვალოს თითოეულ მათგანზე და არა ზოგადად გადაწყვეტილებაზე ან მის რომელიმე სტრუქტურულ ნაწილზე მითითებით.

“ადამიანის უფლებათა და ძირითად თავისუფლებათა დაცვის” ევროპული კონვენციის მე-6 მუხლის პირველი პუნქტის მიხედვით, სამოქალაქო უფლებათა და მოვალეობათა განსაზღვრისას ან წარდგენილი ნებისმიერი სისხლისსამართლებრივი ბრალდების საფუძვლიანობის გამორკვევისას ყველას აქვს გონივრულ ვადაში მისი საქმის სამართლიანი და საქვეყნო განხილვის უფლება კანონის საფუძველზე შექმნილი დამოუკიდებელი და მიუკერძოებელი სასამართლოს მიერ.

აღნიშნული საერთაშორისო აქტით განმტკიცებული სამართლიანი სასამართლოს უფლება გულისხმობს სასამართლოს ვალდებულებას, დაასაბუთოს მის მიერ მიღებული გადაწყვეტილება. პროცესის მონაწილეებისათვის, ისევე, როგორც საზოგადოებისათვის, ნათელი უნდა იყოს განსჯის ის პროცესი, რომელიც სასამართლომ გაიარა კონკრეტული გადაწყვეტილების მიღებამდე. გადაწყვეტილებაში ასახული უნდა იყოს სასამართლოს მოსაზრებები და სამართლებრივი დასკვნები, რომლებმაც დავის სწორედ ამგვარი გადაწყვეტა გამოიწვია.

სასამართლო დაცვის უფლების განხორციელება უნდა იყოს სრული, რაც გულისხმობს არა მხოლოდ ყველას შესაძლებლობას, მიმართოს სასამართლოს, არამედ სასამართლოს ვალდებულებას, გამოიტანოს სამართლიანი და დასაბუთებული გადაწყვეტილება. ეს მოთხოვნა მიზნად ისახავს მხარის მიერ გასაჩივრების უფლების განხორციელების შესაძლებლობის უზრუნველყოფას.

განსახილველ შემთხვევაში სააპელაციო სასამართლოს აპელანტის პრეტენზია გასაჩივრებულ გადაწყვეტილებაზე არც ფაქტობრივი და არც სამართლებრივი კუთხით არ შეუფასებია. შესაბამისად, სასამართლო ვალდებულია, დაასაბუთოს, თუ რატომ ეთანხმება პირველი ინსტანციის სასამართლოს შეფასებებსა და დასკვნებს საქმის ფაქტობრივ გარემოებებთან და მათ სამართლებრივ შეფასებებთან დაკავშირებით.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 105-ე მუხლის მეორე ნაწილის მიხედვით, სასამართლო აფასებს მტკიცებულებებს თავისი შინაგანი რწმენით, რომელიც უნდა ემყარებოდეს მათ ყოველმხრივ, სრულ და ობიექტურ განხილვას, რის შედეგადაც მას გამოაქვს დასკვნა საქმისათვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებების არსებობის ან არარსებობის შესახებ.

აღნიშნული ნორმის საფუძველზე სასამართლოს, თავისი შეხედულებისამებრ, შეუძლია ცალკეული მტკიცებულებები არასარწმუნოდ მიიჩნიოს და არ გაიზიაროს, მაგრამ ასეთ შემთხვევაში გადაწყვეტილებაში აუცილებლად უნდა აისახოს, რა მოსაზრებებით ხელმძღვანელობდა სასამართლო.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლის მიხედვით, საკასაციო სასამართლო აუქმებს გადაწყვეტილებას და საქმეს ხელახლა განსახილველად აბრუნებს სააპელაციო სასამართლოში, თუ არსებობს ამ კოდექსის 394-ე მუხლით გათვალისწინებული საფუძვლები ან საჭიროა მტკიცებულებათა დამატებით გამოკვლევა.

ამავე მუხლის მე-2 ნაწილის მიხედვით კი, ამგვარ გადაწყვეტილებას საკასაციო სასამართლომ საფუძვლად უნდა დაუდოს სამართლებრივი შეფასება, რომელიც სავალდებულოა სააპელაციო სასამართლოსათვის.

ამდენად, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო პალატამ უნდა დაასაბუთოს თავისი მოსაზრებები საქმის ფაქტობრივ გარემოებათა და მათ იურიდიულ შეფასებათა თაობაზე და გადაწყვიტოს დავა სააპელაციო საჩივრის ფარგლებში.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო პალატამ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 412-ე მუხლით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

შპს “ჯ. ფ-ის” საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილდეს.

გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 22 ოქტომბრის განჩინება და საქმე დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს ხელახლა განსახილველად.

საკასაციო პალატის განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.