ას-147-142--2011 11 აპრილი, 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

პ. ქათამაძე, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორი _ რ. მ-იანი, ტ. გ-ძე (მოსარჩელეები)

მოწინააღმდეგე მხარეები _ ნ. მ-იანი, ე. მ-იანი (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება –ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება

დავის საგანი – ბინაზე თანამესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. მ-იანმა და ტ. გ-ძემ სარჩელი აღძრეს სასამართლოში ნ. მ-იანისა და ე. მ-იანის მიმართ ბინის თანამესაკუთრედ ცნობის შესახებ, შემდეგი დასაბუთებით: 1993 წლის 28 მარტს მოპასუხე ე. მ-იან-გ-ოვსა და ქ.ბათუმის მანქანათმშენებელი ქარხნის დირექციას შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება. საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე უსასყიდლოდ საკუთრებაში გადაეცა ქ.ბათუმში ... ქ.¹15 –ში მდებარე ბინა მე-18. 1974 წლის 28 ივლისის ორდერის ¹... საფუძველზე მოსარჩელეს ე. მ-იან-გ-ოვს ოჯახით, რომელიც შედგება 4 სულისაგან (თავად მ-იან-გ-ოვი, მეუღლე ნ. მ-იანი, ვაჟიშვილი რ. მ-იანი და ქალიშვილ ტ. შ-ოვა), მიეცა უფლება ბათუმის საქალაქო საბჭოს აღმასკომის 27.07.1974 წლის ¹478 გადაწყვეტილების საფუძველზე დაიკავოს ოროთახიანი ბინა ¹18. ნ. მ-იანმა ბათუმის საქალაქო სასამართლოში შეიტანა სარჩელი ე. მ-იან-გ-ოვის მიმართ თანამესაკუთრედ ცნობაზე, რომელიც 2009 წლის 20 თებერვლის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა და გასაჩივრების შედეგად დარჩა უცვლელი. ე. მ-იანმა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1-ლი თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე მოახდინა ბინის პრივატიზაცია და იგი აღრიცხა თავის სახელზე საკუთრებად. სახელმწიფომ კი აღნიშნული დადგენილებით ოჯახის ყველა წევრს მისცა ბინის საკუთრების უფლება მიუხედავად იმისა, თუ ვის სახელზე განხორციელდა პრივატიზაცია.

მოპასუხე ნ. მ-იანმა სარჩელი მთლიანად ცნობ და განმარტა, რომ მოსარჩელეები არიან მისი შვილები, ისინი ოჯახის წევრები იყვნენ, როცა მათ გადაეცათ ორდერი, საცხოვრებელ ბინაში ჩაწერილები იყვნენ და ძირითადად მათთან ცხოვრობდნენ.

მოპასუხის ე. მ-ნის წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნო და განმარტა, რომ ე. მ-იანი და ნ. გ-ძე-მ-იანი რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებიან 1967 წლის 22 სექტემბრიდან. მოსარჩელე ტ. შ-ოვა დაბადებულია 1964 წლის 14 დეკემბერს, მისი მამა არ არის ე. მ-იანი. სადავო ბინაზე მას არ შეიძლება რაიმე სახის უფლება გააჩნდეს, ის არ წარმოადგენდა მისი მარწმუნებლის ოჯახის წევრს: ქორწინებაშია 1988 წლიდან და არ იმყოფებოდა აღნიშნულ მისამართზე. მოპასუხემ ასევე განმარტა, რომ რ. მ-იანი ცხოვრობდა სულ სხვა მისამართზე. პრივატიზაციის ხელშეკრულება არ შეიძლება ემყარებოდეს ორდერს, ვინაიდან საცხოვრებელი ბინა იყო მანქანათმშენებელი ქარხნის საკუთრება და არა ბათუმის მერიის. რ. მ-იანი ამჟამად უსაფუძვლოდ ცხოვრობს მისი მარწმუნებლის ბინაში. ეს გარემოება დადასტურებულია სასამართლოს გადაწყვეტილებით, რომელიც მიღებულია 2009 წლის 20 თებერვალს. ამ გადაწყვეტილებით არ დაკმაყოფილდა რ. მ-იანის მოთხოვნა, რაც ადასტურებს ასევე მოთხოვნის უსაფუძვლობას.

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2010 წლის 24 ივნისის გადაწყვეტილებით მოსარჩელეების მოთხოვნა დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ე. მ-იანმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილებით ე. მ-იანის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა შემდეგი საფუძვლებით: სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად ცნო, რომ 1993 წლის 28 მარტს ე. მ-იან-გ-ოვსა და ქ.ბათუმის მანქანათმშენებელი ქარხნის დირექციას შორის დაიდო პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლის საფუძველზეც ე. მ-იან-გ-ოვს უსასყიდლოდ გადაეცა საკუთრებაში ქ.ბათუმში, ...15-ში მდებარე ბინა ¹18, 56,48 კვ.მ. საერთო ფართით. ამ დროისათვის, ამ ბინაში რეგისტრირებული იყვნენ და მის დამქირავებლებს წარმოადგენდნენ აპელანტი და მისი მეუღლე ნ. მ-იანი. ასევე დადგენილია, რომ ქ. ბათუმის მერიის ადმინისტრაციის მიერ დამოწმებული პირადი ბარათის თანახმად, მოსარჩელეები, მართალია, თავდაპირველად, რეგისტრირებულნი იყვნენ სადავო ბინაში, თუმცა პროივატიზაციის განხორციელების დროისათვის, უკვე აღარ ირიცხებოდნენ სადავო ბინის დამქირავებლებად. აპელანტის პოზიცია, რომ სადავო ბინა იყო სამსახურებრივი დანიშნულების და მისი პრივატიზება არ დაიშვებოდა, პალატამ არ გაიზიარა, ვინაიდან აღნიშნულის დამადასტურებელი მტკიცებულებები საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის თანახმად საქმეში წარმოდგენილი არ არის და განმარტა, რომ ეს არ დგინდება მხოლოდ იმით, რომ ბინის პრივატიზაცია ქ.ბათუმის მანქანათმშენებელი ქარხნის დირექციამ განახორციელა, რადგან საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1-ლი თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-4 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი სახლის (ბინის) უსასყიდლოდ გადაცემა ხორციელდებოდა, მათ შორის, იმ საწარმო-დაწესებულებებისა და ორგანიზაციების მიერ, რომელთა ბალანსზეც ირიცხებოდა საცხოვრებელი ბინა. ამ ნორმის მიხედვით, სადავო ბინის უსასყიდლოდ გადაცემის უფლებამოსილება გააჩნდა სწორედ, ქ.ბათუმის მანქანათმშენებელ ქარხანას, რომლის ბალანსზეც ბინა ირიცხებოდა. პალატის განმარტებით, ბინა საკუთრებაში გადაეცათ მხოლოდ იმ პირებს, რომლებიც პრივატიზაციის მომენტში, ითვლებოდნენ ამ ბინაზე უფლების მქონე პირებად, შესაბამისად, საქმეში წარმოდგენილ მტკიცებულებებით დასტურდება, რომ პრივატიზაციის განხორციელების მომენტისათვის, რ. მ-იანი და ტ. გ-ძე სადავო ბინის დამქირავებლად აღარ ირიცხებოდნენ, ასევე არ დგინდება, რომ მოსარჩელეები სადავო ბინაში ცხოვრობდნენ მუდმივად. საქართველოს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1 თებერვლის ¹107 დადგენილების მე-5 პუნქტის თანახმად, საცხოვრებელი სახლი (ბინა) უსასყიდლოდ გადაეცემათ საქართველოს რესპუბლიკის მოქალაქეებს, რომლებიც ამ საცხოვრებელი სახლის (ბინის) დამქირავებლები ან დამქირავებლის ოჯახის წევრები არიან. სააპელაციო პალატის მოსაზრებით, ამ ნორმის თანახმად, ბინა საკუთრებაში გადაეცემათ მხოლოდ იმ პირებს, რომლებიც პრივატიზაციის მომენტში, ითვლებოდნენ ამ ბინაზე უფლების მქონე პირებად, ასეთებს კი საქართველოს საბინაო კოდექსის მე-60 და 62-ე მუხლების მიხედვით წარმოადგენდნენ ბინის დამქირავებლები და მათთან ერთად მუდმივად მცხოვრები ოჯახის წევრები.

აღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ რ. მ-იანსა და ტ. გ-ძეს საქართველოს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1-ლი თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე ბინის წილზე საკუთრება არ მოუპოვებიათ, ასევე არ მოპოვებიათ საკუთრება უძრავ ქონებაზე საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლით გათვალისწინებული წესით.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 6 დეკემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრეს რ. მ-იანმა და ტ. გ-ძემ და მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება. კასატორების განმარტებით, სახელმწიფომ ყველა მოქალაქეს, რომელიც დადგენილი წესით ჩასახლებული იყო ბინაში, დამქირავებელი იქნებოდა იგი თუ მისი ოჯახის წევრი, მისცა საშუალება გამხდარიყო ბინის მესაკუთრე, ხოლო ოჯახის ნებისმიერ წევრზე პრივატიზაცია არ გულისხმობს, რომ მას ჩამოერთვა საკუთრების უფლება, ისინი წარმოადგენენ პოტენციურ მესაკუთრეებს. კასატორები არ იზიარებენ სააპელაციო სასამართლოს დადგენილ გარემოებას, რომ სადავო ბინის დამქირავებლები იყვნენ ე. მ-იანი და მისი მეუღლე ნ. მ-იანი და განმარტავენ, რომ ისინი იყვნენ ოჯახის წევრები, ეწეოდნენ ერთობლივ საოჯახო საქმიანობას და, შესაბამისად, გააჩნდათ სადავო ფართზე უფლება. კასატორების აზრით, სააპელაციო სასამართლომ არ გაითვალისწინა ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ პრივატიზაციის დროისათვის მოსარჩელეები ცხოვრობდნენ სადაო ბინაში, რაც აღიარა კიდეც ე. მ-იანმა.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ რ. მ-იანის და ტ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია საქართველოს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1992 წლის 1-ლი თებერვლის ¹107 დადგენილების საფუძველზე ბინაზე მესაკუთრედ ცნობა. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას რ. მ-იანის და ტ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ რ. მ-იანის და ტ. გ-ძის უნდა დაუბრუნდეს რ. მ-იანის მიერ 2011 წლის 2 მარტს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის –575 ლარის 70% _ 402,5ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

რ. მ-იანისა და ტ. გ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო;

რ. მ-იანისა და ტ. გ-ძეს დაუბრუნდეს 2011 წლის 2 მარტს რ. მ-იანის მიერ საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის – 575 ლარის 70%_ 402,5ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.