ას-157-151-2011 14 აპრილი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – ო. ჯ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე – ნ. მ-ძე

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ოქტომბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

დავის საგანი _ თანხის გადახდის სანაცვლოდ საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. მ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ო. ჯ-ძის მიმართ და «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის მე-2 მუხლის მე-6 პუნქტის შესაბამისად, მოითხოვა მოპასუხე ომარ ჯანგავაძისათვის 4400 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ, ქ. თბილისში, ... ჩიხი ¹2 მისამართზე მდებარე შენობა-ნაგებობაში განთავსებულ და 78,45 კვ.მ საერთო ფართის მქონე საცხოვრებელ სადგომზე საკუთრების უფლების გადაცემა.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ ნ. მ-ძე სადავო საცხოვრებელი სახლის მოსარგებლეს არ წარმოადგენს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 18 მარტის გადაწყვეტილებით ნ. მ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ნ. მ-ძეს 4400 აშშ დოლარის გადახდის სანაცვლოდ, საკუთრებაში გადაეცა თბილისში, ... ჩიხი ¹2 მისამართზე მდებარე, მოაპსუხე ო. ჯ-ძის საკუთრებაში არსებული შენობა-ნაგებობებიდან 78,45 კვ.მ საერთო ფართის მქონე საცხოვრებელი სადგომი.

სასამართლომ, საქმეში არსებული მასალებითა და მხარეთა ახსნა-განმარტებებით დაადგინა, რომ ნ. მ-ძის დედა _ ზ. გ-ძე 1940 წლის 13 ... ჩაწერილი იყო და გარდაცვალებმადე (... წლის ... აპრილამდე) ცხოვრობდა თბილისში, ... ჩიხი ¹2-ში, ამასთან, იგი წარმოადგენდა მის მიერ აღნიშნულ მისამართზე დაკავებული ფართის სარგებლობასთან დაკავშირბულ კომუნალური გადასახადების გადამხდელ პირს;

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2009 წლის 9 სექტემბრის გადაწყვტილების შესაბამისად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოება, რომ მოსარჩელე ნ. მ-ძეს ფაქტობრივი მფლობელობის გზით მიღებული ჰქონდა დედის _ აწ გარდაცვლილი ზ. გ-ძის დანაშთი ქონება;

სასამართლომ საქმეში არსებული მასალებით დადგენილად მიიჩნია ის გარემოებები, რომ ნ. მ-ძე დაბადებიდან დღემდე ცხოვრობს სადავო საცხოვრებელ სადგომში და იგი დედის გარდაცვალების შემდეგ კომუნალურ გადასახადებს იხდის;

სასამართლომ დადგენილად ჩათვალა, რომ თბილისში, ... ჩიხი ¹2-ში მდებარე 323 კვ.მ ფართის მქონე მიწის ნაკვეთისა და მასზე განლაგებული (¹1, ¹2, ¹3, ¹4, ¹5, ¹6 და ¹7) შენობა-ნაგებობების მესაკუთრეს წარმოადგენს ო. ჯ-ძე;

სსიპ ლ. ბ-ოს 2010 წლის 15 თებერვლის დასკვნის თანახმად, სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია ის გარემოებები, რომ მოსარჩელე ნ. მ-ძის მიერ დაკავებული სადავო ფართის საერთო მოცულობა შეადგენს 78,45 კვ.მ, რომლის საერთო ფართის მქონე სადავო საცხოვრებელი სადგომის ღირებულებაა _ 17600 აშშ დოლარი, რისი საწინაარმდეგოს დამადასტურებელი მტკიცებულება მოაპსუხეს არ წარმოუდგენია.

ვინაიდან, საქმეში არსებული Mმასალებით, ზ. გ.ძესა და მოპასუხე ო. ჯ-ძის წინამორბედ მესაკუთრეს შორის დასტურდებოდა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობის უფლების დათმობის თაობაზე გარიგების დადების ფაქტი, სამოქალაქო კოდექსის 157-ე მუხლზე მიოთითებითა და იმის გათვალისწინებით, რომ ნ. მ-ძე დედის გარდაცვალები დღიდან ფლობს და ამასთან სასამართლო გადაწყვეტილებით აღიარებულია მამკვიდრებლის _ ზ. გ-ძის სამკვიდრო ქონების მიმღებ პირად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ზ. გ-ძის უფლებამონაცვლე ნ. მ-ძე წარმოადგენდა სადავო საცხოვრებელი სადგომის მოსარგებლეს და, შესაბამისად, მოპასუხის მტკიცება მასზე, რომ მხარეთა შორის არსებული ურთიერთობა არ გამომდინარეობდა საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობებიდან, არ გაიზიარა.

სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების სამართლებრივი შეფასებისას გამოიყენა «საცხოვრებელი სადგომით წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის 1¹ მუხლის «ა» პუნქტი, მეორე მუხლის მე-3, მ-4 და მე-6 პუნქტები, საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 157-ე, 1328-ე და 1507-ე მუხლები და აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში, მოპასუხეს, როგორც სადავო საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს, არ გამოუვლენია ნება იმისა, რომ სათანადო კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, მოსარჩელეს გაენთავისუფლებინა საცხოვრებელი სადგომი. უფრო მეტიც, ო. ჯ-ძე ნ. მ-ძეს საერთოდ არ განიხილავდა მოსარგებლედ და მიიჩნევდა, რომ არ არსებობდა «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონის გამოყენებით მოცემული დავის გადაწყვეტის საფუძვლები, რაც მიიჩნეოდა მოპასუხის მხრიდან კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუქნტით მინიჭებული უფლების რეალიზაციაზე უარის თქმად, რის გამოც, იმის გათვალისწინებით, რომ მოსარჩელე მოპასუხეს სთავაზობდა კანონით დადგენილი ოდენობის თანხას, სასამართლომ სარჩელი დააკმაყოფილა.

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ო. ჯ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ოქტომბრის განჩინებით ო. ჯ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებები და ამ გარემოებების მიმართ მის მიერ გაკეთებული დასკვნები და სამართლებრივი შეფასებები და დასაბუთებულად მიიჩნია, რომ ო. ჯ-ძეს, როგორც სადავო საცხოვრებელი სადგომის მესაკუთრეს, არ გამოუვლენია ნება იმისა, რომ სათანადო კომპენსაციის გადახდის სანაცვლოდ, მოსარჩელეს გაეთავისუფლებინა საცხოვრებელი სადგომი, რაც მართებულად შეფასდა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მხრიდან კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტით მინიჭებული უფლების რეალიზაციაზე უარის თქმად და მოსარგებლეს მიეცა შესაძლებობა შესაბამისი თანხის გადახდის სანაცვლოდ სადგომზე მოეპოვებინა საკუთრების უფლება.

აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ მორიგების საკითხზე მსჯელობისას, მის მიერ მოსარჩელისათვის თანხის გადახდის შეთავაზება, სასამართლოს უნდა შეეფასებინა მესაკუთრის მხრიდან აღნიშნული კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუნქტით მისთვის მინიჭებული უფლების რეალიზაციად, სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა, ვინაიდან აღნიშნა, რომ სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 102-ე მუხლის შესაბამისად, მან ვერ უზრუნველყო დაედასტურებინა ის გარემოებები, რომლებზეც ამყარებდა თავის მოთხოვნას.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება ფაქტობრივ-სამართლებრივი თვალსაზრისით მართებული იყო და იგი გაუქმებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 26 ოქტომბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ო. ჯ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, გადაწყვეტილების სამართლებრივი დასაბუთებისას სასამართლომ დაარღვია კანონი, კერძოდ, «საცხოვრებელი სადგომით სარგებლობისას წარმოშობილი ურთიერთობების შესახებ» საქართველოს კანონი, როდესაც მისი მზადყოფნა მორიგებისათვის, არ შეაფასა მითითებული კანონის მე-2 მუხლის მე-3 პუქნტით მინიჭებული უფლების რეალიზაციის მცდელობად. მართალია საქმის განხილვისას მას არ აღუძრავს შეგებებული სარჩელი, რითაც გადაუხვია სასამართლო პრაქტიკას, მაგრამ მან, როგორც მესაკუთრემ, თავისი წინადადება (საკომპენსაციო შეთავაზება მოსარგებლისათვის საცხოვრებელი სადგომის საბაზრო ღირებულების 75%-ის გადახდის თაობაზე) სასამართლო სხდომაზე დააყენა, რასაც მოსარგებლემ უარით უპასუხა და ამგვარი ქმედებით დაადასტურა, რომ მისთვის სასამართლო განხილვამდეც მიუღებელი იქნებოდა მესაკუთრის წინადადება. აღნიშნულის მიუხედავად კი, სასამართლომ სრულიად უსაფუძვლოდ და არაკანონიერად მიიჩნია, რომ ო. ჯ-ძემ უარი თქვა ზემოხსენებული კანონის შესაბამისად, კომპენსაციის გადახდაზე.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 მარტის განჩინებით ო. ჯ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ო. ჯ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. საქ.უზ.გან. ას-347-599-08, ას-306-563-08).

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ო. ჯ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (100 ლარი) 70% _ 70 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ო. ჯ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ო. ჯ-ძის დაუბრუნდეს ნ. ჯ-ძის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 100 ლარის 70% - 70 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.