ას-163-155-10 10 ივნისი, 2010 წელი ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე)

მ. სულხანიშვილი, (მომხსენებელი), თ. თოდრია,

კასატორი _ მ. ა-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ თ. ა-შვილი

დავის საგანი – მემკვიდრედ და მესაკუთრედ ცნობა, საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა

გასაჩივრებული სასამართლო განჩინება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 დეკემბრის ¹2ბ/11-09 განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

მ. ა-შვილმა მიმართა თელავის რაიონულ სასამართლოს თ. ა-შვილისა და საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თელავის განყოფილების მიმართ მამის დანაშთი ქონების 1/2-ზე მისი, როგორც კანონისმიერი პირველი რიგის მემკვიდრის მესაკუთრედ ცნობის, ასევე საკუთრებით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთის მოთხოვნით.

სარჩელში განმარტებულია, რომ მოსარჩელე მ. ა-შვილისა და მოპასუხე თ. ა-შვილის მამა, ო. ა-შვილი, გარდაიცვალა 1989 წლის 7 სექტემბერს, ხოლო დედა ნ. კ-ძე _ 1985 წელს. მშობლების გარდაცვალებამდე და ამის შემდეგაც, მოსარჩელე ხშირად ჩადიოდა მამისეულ სახლში დასასვენებლად. 2007 წლის ზაფხულში, მოსარჩელის განმარტებით, იგი თავისმა ძმამ აღარ შეუშვა სახლში და აუკრძალა მისი დანატოვარი ნივთებით სარგებლობა.

მოსარჩელემ მიმართა საჯარო რეესტრს, რის შემდეგაც აღმოჩნდა, რომ ქ. თელავში, ... ქ. ¹9-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლი ეკუთვნის მ. ა-შვილის აწ გარდაცვლილ მამას _ ო. ა-შვილსა და ძმას _ თ. ა-შვილს 2/4-2/4 წილით. საჯარო რეესტრიდან გამოთხოვილი დოკუმენტების თანახმად, ასეთი თანაფარდობით გაიყო 1977 წლის 12 აპრილის გადაწყვეტილების, ¹7 ოქმისა და შენობა-ნაგებობების სახელმწიფო მიღების აქტის საფუძველზე.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილებით მ. ა-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა მთლიანად, იგი ცნობილ იქნა სადავო ქონების (ქ. თელავში, ... ქ. ¹9-ში მდებარე საცხოვრებელი სახლის 2/4-ის) ½1/2-ის მესაკუთრედ.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-შვილმა მისი გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 28 მაისის განჩინებით თ. ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გაუქმდა თელავის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 11 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თელავის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 დეკემბრის გადაწყვეტილებით მ. ა-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. ა-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილებით მ. ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თელავის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 დეკემბრის გადაწყვეტილება და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება; მ. ა-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, მ. ა-შვილი ცნობილ იქნა ქ. თელავში, ... ქ. ¹9-ში მდებარე სახლის 1/4 წილის მესაკუთრედ და თ. ა-შვილს აეკრძალა ხელშეშლა აღნიშნული ქონებით სარგებლობაში.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-შვილმა.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2009 წლის 13 ოქტომბრის განჩინებით გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 12 თებერვლის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს 2009 წლის 29 დეკემბრის განჩინებით მ. ა-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თელავის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 8 დეკემბრის გადაწყვეტილება.

განჩინებაში მითითებულია, რომ აპელანტი ვერ ადასტურებს სამკვიდროს კანონით დადგენილი წესით მიღების ფაქტს, სამკვიდროს გაყოფას კი სასამართლო მიიჩნევს თ. ა-შვილის მიერ მიღებული სამკვიდროდან გარკვეული ნაწილის თავისი დისათვის ჩუქებად.

ო. ა-შვილის გარდაცვალების (სამკვიდროს გახსნის) დროისათვის მოქმედი საქართველოს სამოქალაქო სამართლის კოდექსის 556-ე მუხლით, “იმისათვის, რომ სამკვიდრო მემკვიდრისა გახდეს, მან უნდა მიიღოს იგი. არ შეიძლება სამკვიდროს მიღება რაიმე პირობების წამოყენებით. სამკვიდრო მიღებულად ითვლება, თუ მემკვიდრე ფაქტობრივად შეუდგება სამკვიდრო ქონების ფლობას ან მართვას, აგრეთვე, როდესაც იგი შეიტანს სანოტარო მოქმედებათა შემსრულებელ ორგანოში სამკვიდროს გახსნის ადგილას განცხადებას სამკვიდროს მიღების შესახებ. ამ მუხლის მეორე ნაწილში აღნიშნული მოქმედებები შესრულებულ უნდა იქნეს 6 თვის განმავლობაში სამკვიდროს გახსნის დღიდან”.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ვინაიდან მოწმეთა ჩვენებებით დადგენილია, რომ სამკვიდროს მიღების 6 თვიან ვადაში _ 1989 წლის 7 სექტემბრიდან 1990 წლის 7 მარტამდე _ აპელანტი ფაქტობრივი ფლობით ვერ დაეუფლა ო. ა-შვილის სამკვიდროს - უძრავი ნივთის ნაწილს, სასამართლო მიდის იმ დასკვნამდე, რომ სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძველი არ არსებობს.

სააპელაციო პალატამ ვერ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს განმარტება, 6 თვიანი ვადის გაშვების გამო, სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ, ვინაიდან სარჩელის ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაშიც პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებით განხორციელება ან დაცვა, მაშინ, როდესაც 6 თვიანი ვადა უკავშირდება არა დარღვეული უფლების თაობაზე დავას, არამედ მემკვიდრეობის მიღებას ან ფაქტობრივი ფლობით ან სანოტარო ორგანოში მიმართვით, მიუხედავად ამისა, პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ არსებითად სწორი გადაწყვეტილებაა გამოტანილი და სააპელაციო პალატამ მხოლოდ ამ მოტივით ვერ გააუქმა არსებითად სწორი გადაწყვეტილება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 29 დეკემბრის განჩინება საკასაციო საჩივრით გაასაჩივრა მ. ა-შვილმა გასაჩივრებული გადაწვეტილების გაუქმებისა და ახალი გადაწყვეტილების მიღების მოთხოვნით.

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ არ მიაქცია ყურადღება მოწმეთა იმ ჩვენებებს, რომლითაც დასტურდება, რომ მან მამის გარდაცვალების შემდეგ მიიღო სამკვიდრო ქონება მოძრავი ნივთების სახით და არასწორად უწოდა მას მზითევი, რაც, ძველი სამოქალაქო კოდექსიდან გამომდინარე, სამკვიდრო ქონების მიღების აბსოლუტური საფუძველია.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს 2010 წლის 24 მარტის განჩინებით, საკასაციო საჩივარი, სსკ-ის 391-ე მუხლის მიხედვით, დასაშვებობის შესამოწმებლად წარმოებაში იქნა მიღებული.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებზე დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით, ვინაიდან სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად, საკასაციო პალატა მიიჩნევს, რომ მ. ა-შვილს უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. მ. ა-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. მ. ა-შვილის დაუბრუნდეს სახელწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 300 ლარის 70% _ 210 ლარი;

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.