ას-191-180-2011 11 აპრილი, 2011 წელი

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

პ. ქათამაძე (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ნ. კვანტალიანი, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი _ ს. ბ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. მ-შვილი

მესამე პირი _ ვ. ს-ია

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი _ უძრავი ნივთით სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

2008 წლის 25 თებერვალს მცხეთის რაიონულ სასამართლოს სარჩელით მიმართა მ. მ-შვილმა მოპასუხე ვ. ს-იას მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა მოპასუხეს დავალებოდა: ა. მის საკუთრებაში არსებული, მცხეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე მიწის მიტაცებული ნაკვეთის (150კვ.მ ფართით) თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნება; ბ. ასევე მის საკუთრებაში არსებული 0.35ჰა მიწის ფართობის პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა, კერძოდ, ავტოფარეხის დემონტაჟი და მოსარჩელის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთიდან გატანა (ტომი 2, ს.ფ. 2-12).

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 29 მაისის საოქმო განჩინებით არასათანადო მოპასუხე ვ. ს-ია შეიცვალა სათანადო მოპასუხე ს. ბ-ძით (ტომი 2, ს.ფ. 66-67, 69-70), ხოლო 2008 წლის 26 ივნისის განჩინებით ვ. ს-ია საქმეში ჩაება მესამე პირის სტატუსით (ტომი 2, ს.ფ. 78-79).

ამავე სასამართლოს 2008 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით მ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 14 თებერვლის განჩინებით გამოყენებული უზრუნველყოფის ღონისძიება და ყადაღა მოეხსნა მცხეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთს «ნ-ის» ტერიტორიაზე.

რაიონულმა სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მ. მ-შვილი 2007 წლის 24 აგვისტოდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მცხეთის რაიონის სოფელ ... «ნ-ლის” ტერიტორიაზე 0.3501 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ¹...) მესაკუთრედ. მის მომიჯნავედ მდებარეობს მოპასუხე ს. ბ-ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი;

ს. ბ-ძე 2008 წლის 19 თებერვლიდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მცხეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2000კვ.მ ფართის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ (საკადასტრო კოდი ¹...). აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მოპასუხემ შეიძინა ვ. ს-იასთან 2008 წლის 3 თებერვალს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით. თავის მხრივ, ვ. ს-იას საკუთრების უფლება თავდაპირველად აღირიცხა 0.19 ჰა (დაზუსტებული) ფართის მიწის ნაკვეთზე 2005 წლის 14 დეკემბერს, ხოლო შემდეგში მიწის ნაკვეთების გაერთიანებით მის სახელზე აღირიცხა 2000 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი;

მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, ვ. ს-იას მიერ აშენებული ავტოფარეხი შეჭრილი იყო მოსარჩელე მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის საზღვრებში. აქვე, სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის მე-4, 102-ე მუხლებზე და მიიჩნია, რომ მოსარჩელემ ექსპერტიზის დაკვნის წარდგენით, შეასრულა მასზე დაკისრებული მტკიცების მოვალეობა და დაადასტურა მისი მიწის ნაკვეთის საზღვრის დარღვევის ფაქტი.

სასამართლომ არ გაიზიარა ვ. ს-იას მითითება იმის შესახებ, რომ მოცემული დავის გადასაწყვეტად გამოყენებულ უნდა ყოფილიყო სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლი. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ამ ნორმის შესაბამისად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმცია, ე.ი რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უსწორობა. «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის მე-13 მუხლის შესაბამისად, უძრავ ნივთზე უფლებათა რეესტრში რეგისტრირდება უძრავ ნივთზე უფლებები და მისი საკადასტრო მონაცემები. საქართველოს იუსტიციის მინისტრის 2006 წლის 13 დეკემბრის ¹800 ბრძანებით დამტკიცებული უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ ინსტრუქციის თანახმად, უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეესტრში უძრავი ნივთის იდენტიფიკაციისა და მისი საკადასტრო მონაცემების რეგისტრაციის მიზნით უძრავ ნივთს ენიჭება საკადასტრო კოდი.

სასამართლოს განმარტებით, დასახელებული ნორმებიდან გამომდინარე რეესტრში რეგისტრირებული მონაცემების სისწორის პრეზუმფცია ვრცელდება, როგორც რეგისტრირებულ უფლებაზე, ისე რეგისტრირებულ საკადასტრო მონაცემებზე _ ქონების ადგილმდებარეობაზე, ფართობზე, საზღვრებზე და ა.შ. მართალია, ვ. ს-იას სახელზე მის მიერ მიწის ნაკვეთის გასხვისებამდე და გასხვისების შემდეგაც მოპასუხე ს. ბ-ძეზე რეგისტრირებულია სოფელ ... მდებარე 2000კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მაგრამ მოპასუხეს არ წარუდგენია საჯარო რეესტრში რეგისტრირებული საკადასტრო რუკა, რომლითაც განისაზღვრება პირის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის საზღვრები და ადგილმდებარეობა.

სასამართლოს მითითებით, საქმეში წარდგენილ შპს «ვ-ა»ს მიერ შედგენილ აზომვით ნახაზზე ვერ გავრცელდებოდა უტყუარობისა და სისწორის პრეზუმცია, რადგან არ იყო წარდგენილი ამ მონაცემების საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის დამადასტურებელი მტკიცებულება. სასამართლომ ასევე მიუთითა, რომ, მოსარჩელის მიერ წარდგენილი ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, საექსპერტო კვლევის დროს მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის ფაქტობრივად არსებული ფართი შედარებულია მის რეესტრში რეგისტრირებულ საკადასტრო მონაცემებს, რომლებიც განთავსებულია საჯარო რეესტრის ოფიციალურ ინტერნეტ გვერდზე და რომლებსაც «უძრავ ნივთებზე უფლებათა რეგისტრაციის შესახებ” საქართველოს კანონის 22-ე მუხლის მე-4 ნაწილის შესაბამისად, აქვს იგივე იურიდიული ძალა, როგორც თავად ამ დოკუმენტს. მოპასუხეს არ წარუდგენია იმის დამადასტურებელი მტკიცებულება, რომ მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის ფართი შემცირებულია გზის გაფართოების მიზნით.

რაც შეეხებოდა საქმის სამართლებრივ მხარეს, რაიონულმა სასამართლომ მიუთითა საქართველოს კონსტიტუციის 21-ე მუხლზე, სამოქალაქო კოდექსის 170-ე, 172-ე მუხლებზე და განმარტა, რომ საკუთრების უფლება აღიარებული და დაცულია კანონით, არავის არ აქვს უფლება ხელყოს მესაკუთრის უფლებები კანონიერი საფუძვლის გარეშე ან მასთან შეუთანხმებლად ჩამოართვას მას მფლობელობა,ან სხვაგვარად შეუშალოს მას ხელი მის საკუთრებაში არსებული ნივთით სარგებლობაში. მესაკუთრეს შეუძლია მისი საკუთრების უფლება დაიცვას ვინდიკაციური ან ნეგატორული სარჩელის წარდგენის გზით.

სასამართლოს შეფასებით, მიუხედავად იმისა, რომ მოსარჩელე მოითხოვდა მის მფლობელობაში მოპასუხის მიერ მიტაცებული მიწის ფართის დაბრუნებას, განსახილველი სარჩელი ნეგატორულ სარჩელს წარმოადგენდა. ფაქტობრივად მოსარჩელე მოითხოვდა მის საკუთრებაში არსებული ნივთის სარგებლობის ხელშეშლის აღკვეთას მოპასუხისათვის ავტოფარეხის დანგრევის გზით.

სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია მოპასუხე ს. ბ-ძის მიერ სარჩელის წინააღმდეგ იმ გარემოებაზე მითითება, რომ იგი სადავო უძრავი ქონების კეთილსინდისიერი შემძენი იყო. ამასთან დაკავშირებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, იმ პირის სასარგებლოდ, რომელიც გარიგების საფუძველზე სხვა პირისაგან იძენს რომელიმე უფლებას და ეს უფლება გამსხვისებლის სახელზე იყო რეესტრში რეგისტრირებული, რეესტრის ჩანაწერი ითვლება სწორად, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა ამ ჩანაწერის საწინააღმდეგოდ შეტანილია საჩივარი ან შემძენმა იცოდა, რომ ჩანაწერი უზუსტოა. სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად, შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე.

სასამართლომ განმარტა, რომ სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლით დაცულია უძრავი ნივთის შემძენის ინტერესები და ამ ნორმით უძრავი ქონების შემძენი კეთილსინდისიერად მიიჩნევა იმ შემთხვევაში, თუ უძრავი ქონების გასხვისების შემდეგ სადავო ხდება გამსხვისებლის საკუთრების უფლება გასხვისებულ ქონებაზე. შემძენის კეთილსინდისიერების საკითხი წამოიჭრება იმ შემთხვევაში, როცა სადავოა გასხვისების შესახებ დადებული გარიგება, გამსხვისებლის საკუთრების უფლება გასხვისებულ ქონებაზე ან რეესტრში რეგისტრირებული ჩანაწერის მართლზომიერება. მოცემულ შემთხვევაში სადავოს არ წარმოადგენდა, რომ გასხვისებული მიწის ნაკვეთი საჯარო რეესტრში აღრიცხული იყო ვ. ს-იას სახელზე და შესაბამისად, იგი იყო მესაკუთრე. სადავო ასევე არ იყო ს. ბ-ძის საკუთრების უფლება მცხეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2000 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე, რომელიც მან შეიძინა ვ. ს-იასაგან. სადავო იყო მოპასუხის მიერ 150 კვ.მ მიწის ფართის ფლობის კანონიერება.

სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელეს უნდა ეთმინა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე სადავო ავტოფარეხის არსებობა, ვინაიდან, ავტოფარეხის მშენებლობის დროს მოპასუხე განზრახვის გარეშე გასცდა მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის საზღვრებს, რადგან მათ შორის გავლებული არ იყო მყარი მიჯნა, მხარეთა მიწის ნაკვეთები გამიჯნული იყო და ამ დროისთვისაც გამიჯნულია მხოლოდ მავთულბადის ღობით. სასამართლომ მოცემულ შემთხვევაში, მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთზე სადავო ავტოფარეხის აშენება არ მიიჩნია მისი საკუთრების უფლების მნიშვნელოვან შეზღუდვად, რადგან მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის ფართობი შეადგენდა 3500 კვ.მ-ს, ხოლო იგი მოითხოვდა 150კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთის მისთვის დაბრუნებას და ამ მიწის ნაკვეთზე აშენებული ავტოფარეხის დანგრევას (ტომი 2, ს.ფ. 274-281).

პირველი ინსტანციის სასამართლოს გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილება (ტომი 2, ს.ფ. 317-331).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მარტის განჩინებით მ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა მოცემულ საქმეზე მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილება (ტომი 2, ს.ფ. 47-60).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა მ. მ-შვილმა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება (ტომი 2, ს.ფ. 67-84).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო, სამეწარმეო და გაკოტრების საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 ნოემბრის განჩინებით მ. მ-შვილის საკასაციო საჩივარი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 5 მარტის განჩინება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდაიმავე სასამართლოს (ტომი3, ს.ფ. 115-120).

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილებით მ. მ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2008 წლის 31 ოქტომბრის გადაწყვეტილების შეცვლით მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება, მ. მ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა: ს. ბ-ძის უკანონო მფლობელობიდან გამოთხოვილ იქნა მ. მ-შვილის სახელზე საკუთრების უფლებით რიცხული 98.54 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო მიწის ნაკვეთი, რომელიც მდებარეობდა მცხეთის რაიონის სოფელ ... «ნ-ლის” ტერიტორიაზე (საკადასტრო მონაცემები: სარეგისტრაციო ზონა მცხეთა (კოდი) _ 72, სექტორი _ ... , კოდი _ ... , კვარტალი _ ¹09, ნაკვეთის ¹ ... , დაზუსტებული ფართობი 0.3501კვ.მ, მესაკუთრე მ. მ-შვილი), საქმეში წარდგენილი ‘ლ-ო’ს 2010 წლის 12 ივლისის ექსპერტიზის დასკვნისა და აზომვითი ნახაზის სახით წარდგენილი დანართი ¹1 და დანართი ¹2-ის გათვალისწინებით; ს. ბ-ძეს დაევალა უკანონოდ აშენებული ავტოფარეხის დემონტაჟი მიწის ნაკვეთის იმ ნაწილში, რომელიც მოქცეულია ‘ლ-ო’ს 2010 წლის 12 ივლისის დასკვნითა და აზომვითი ნახაზის სახით წარდგენილ ¹1 და ¹2 დანართის მიხედვით მ. მ-შვილის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე.

სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება მიაქცია შემდეგ გარემოებაზე: საქართველოს უზენაესმა სასამართლომ მოცემულ საქმეზე 2009 წლის 5 ნოემბერს მიღებულ განჩინებაში, რა დროსაც საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს, განმარტა, რომ საკითხი, იმყოფებოდა თუ არა ერთი მიწის ნაკვეთის საზღვრები მეორე მიწის ნაკვეთის ფარგლებში, შეუძლებელია შეფასდეს სპეციალური ცოდნის გარეშე. ასეთ შემთხვევაში საჭიროა სპეციალური აზომვითი სამუშაოების ჩატარების შედეგად დადგინდეს ორივე მოდავე მხარის საკუთრებასა და მფლობელობაში არსებული მიწის ნაკვეთების ფართობები და ეს მონაცემები შედარდეს საკადასტრო მონაცემებს. იმ შემთხვევაში, თუ ორივე მათგანი ფლობს მათ საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთის ტოლ ფართობს, ადგილი არა აქვს უკანონო მფლობელობას. წინააღმდეგ შემთხვევაში კი სახეზეა უფლების დარღვევა და ვინდიკაციური სარჩელი ექვემდებარება დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნა, რომ 2010 წლის 29 იანვრის განჩინებით საქმეზე დაინიშნა დამატებითი საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა.

სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. მ-შვილის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთზე საქმის მასალებში წარდგენილი იყო 2007 წლის 24 აგვისტოს გაცემული 3501 კვ.მ დაზუსტებული მიწის ნაკვეთის ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან, აგრეთვე, შპს «ვ-ა” ს მიერ 2008 წლის 2 თებერვალს შესრულებული აზომვითი ნახაზი 3351 კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთზე. ს. ბ-ძის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთთან მიმართებით კი წარდგენილი იყო 2008 წლის 21 თებერვალს გაცემული 2000 კვ.მ დაზუსტებული ფართის მიწის ნაკვეთის ამონაწერი საჯარო რეესტრიდან და 2010 წლის 18 იანვარს გაცემული საკადასტრო რუკა.

საქმის მასალების თანახმად, სარჩელის დავის საგანს წარმოადგენდა მოთხოვნა: ა. აღკვეთილიყო მოპასუხის მიერ მ. მ-შვილის საკუთრების ხელყოფა და მის მიერ მ. მ-შვილის საკუთრებაში არსებული მიწის მიტაცებული ნაკვეთი ფართით 150კვ.მ-ის ოდენობით (მდებარე მცხეთის რაიონის სოფელ ... «ნ-ი”ს ტერიტორიაზე) თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნებოდა მ. მ-შვილს; ბ. მ. მ-შვილის საკუთრებაში არსებული მიწის ფართის 0.35ჰა (3500კვ.მ) პირვანდელ მდგომარეობაში მოყვანა დავალებოდა მოპასუხეს, რომელსაც საკუთარი ხარჯებით უნდა გაეკეთებინა დემონტაჟი და გადაეტანა მ. მ-შვილის კერძო საკუთრებიდან მის მიერ აშენებული ავტოფარეხი. სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტმა და მისმა წარმომადგენელმა დააზუსტეს სააპელაციო საჩივრის მოთხოვნა და ნაცვლად მიტაცებული 150კვ.მ მიწის ნაკვეთის თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნებისა, მოითხოვეს ‘ლ-ო’ს 2010 წლის 12 ივლისის ექსპერტიზის ¹... დასკვნის შესაბამისად, 98.54კვ.მ მიწის ნაკვეთის მოპასუხისაგან დაბრუნება.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელე სადავოდ ხდიდა მის საკუთრებაში არსებულ მიწის ნაკვეთს 98.54 კვ.მ-ის ოდენობით, რომელიც ფაქტობრივად და არა საჯარო რეესტრის ჩანაწერების მიხედვით უკანონოდ ჰქონდა მიტაცებული ვ. ს-იას და რომელზეც ასევე უკანონოდ იქნა აშენებული ავტოფარეხი.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, ვინდიკაციური სარჩელის განხილვისას სასამართლოს მიერ უნდა შემოწმდეს სამი ძირითადი საკითხი: უნდა არსებობდეს ნივთი, რომლის უკან დაბრუნებასაც მოსარჩელე ითხოვს; აღნიშნული ნივთი უნდა ეკუთვნოდეს მოსარჩელეს და მოპასუხეს არ უნდა გააჩნდეს ამ ნივთის ფლობის უფლება.

სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე წარდგენილი მტკიცებულებებით დადგენილად მიიჩნია, რომ მ. მ-შვილი 2007 წლის 24 აგვისტოდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მცხეთის რაიონის სოფელ ... «ნ-ლის” ტერიტორიაზე 0.3501 კვ.მ სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის (საკადასტრო კოდი ¹...) მესაკუთრედ. მის მომიჯნავედ მდებარეობს მოპასუხე ს. ბ-ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი. ს. ბ-ძე 2008 წლის 19 თებერვლიდან საჯარო რეესტრში რეგისტრირებულია მცხეთის რაიონის სოფელ ... მდებარე 2000 კვ.მ ფართის სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის ნაკვეთის მესაკუთრედ (საკადასტრო კოდი ¹...). აღნიშნული მიწის ნაკვეთი მოპასუხემ შეიძინა ვ. ს-იასთან 2008 წლის 3 თებერვალს დადებული ნასყიდობის ხელშეკრულებით. თავის მხრივ, ვ. ს-იას საკუთრების უფლება თავდაპირველად აღირიცხა 0.19კვ.მ (დაზუსტებული) ფართის მიწის ნაკვეთზე 2005 წლის 14 დეკემბერს, ხოლო შემდეგში მიწის ნაკვეთების გაერთიანებით მის სახელზე აღირიცხა 2000კვ.მ ფართის მიწის ნაკვეთი.

სააპელაციო სასამართლომ ;ლ-ო’ს 2010 წლის 12 ივლისის ექსპერტიზის ¹... დასკვნის თანახმად, დადგენილად მიიჩნია, რომ მცხეთის რაიონის სოფელ ... ეგრეთ წოდებული «ნ-ის” ტერიტორიაზე მდებარე ს. ბ-ძის და მ. მ-შვილის მიერ ფაქტობრივად დაკავებული მიწის ნაკვეთების კოორდინატები მეტნაკლებად აცდენილი იყო მათი ნაკვეთების საკადასტრო რუკებით განსაზღვრულ წითელი ხაზების კოორდინატებს. ს. ბ-ძის მიწის ნაკვეთის მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთთან არსებული ფაქტიური საზღვარი (მავთულხლართის ღობე და ნაკვეთის კუთხეში არსებული ავტოფარეხის შენობა), შეჭრილი იყო მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვარში 1.5მ-ით ქუჩის მხარეს, ხოლო ნაკვეთის მეორე თავში 1.9მ-ით, ჯამში საერთო ფართით 98.54კვ.მ. ექსპერტიზის აზომვის შედეგად მიღებული მონაცემებით ს. ბ-ძეს ფაქტიურად დაკავებული ჰქონდა მიწის ნაკვეთი ფართით 2035.94კვ.მ, ხოლო მ. მ-შვილს ფაქტობრივად დაკავებული ჰქონდა მიწის ნაკვეთი ფართით 3362.67კვ.მ. ამდენად, დგინდებოდა, რომ ს. ბ-ძის მიწის ნაკვეთის მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთთან არსებული ფაქტიური საზღვარი (მავთულხლართის ღობე და ნაკვეთის კუთხეში არსებული ავტოფარეხის შენობა) შეჭრილი იყო მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის საკადასტრო საზღვარში.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ‘ლ-ო’ს 2010 წლის 12 ივლისის ექსპერტიზის ¹... დასკვნის თანახამად, დასაბუთებული იყო მ. მ-შვილის მიერ სამოქალაქო კოდექსის 170-ე და 172-ე მუხლებით გათვალისწინებული ნივთის არსებობის ფაქტი, რომლის უკან დაბრუნებასაც ითხოვდა იგი სარჩელით. აქედან გამომდინარე, აღნიშნული ნივთი ეკუთვნოდა მოსარჩელეს, რომლის ფლობის უფლება არ გააჩნდა მოპასუხეს, რადგან ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება მან ვერ წარადგინა. შესაბამისად, მ. მ-შვილის სარჩელი ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.

სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზე, რომ მოპასუხე განზრახვის გარეშე გასცდა მ. მ-შვილის მიწის ნაკვეთის საზღვრებს, რადგან მათ შორის გავლებული არ იყო მყარი მიჯნა (საზღვარზე არსებობდა მხოლოდ მავთულხლართის ღობე), რის გამოც მოსარჩელეს ეკისრებოდა თმენის ვალდებულება სამოქალაქო კოდექსის 179-ე მუხლის შესაბამისად. სააპელაციო სასამართლოს მითითებით, მოსარჩელე სარჩელში, ასევე საქმის განხილვის დროს აღნიშნავდა, რომ: მოპასუხის მიერ მიწის ნაკვეთის მიტაცება ხდებოდა თანდათან, მოსარჩელემ მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთის ვ. ს-იას მიერ მიტაცების აღმოჩენისთანავე გამოთქვა პროტესტი როგორც მიწის ნაკვეთის მიტაცებაზე, ასევე ავტოფარეხის მშენებლობაზე, იგი შეეცადა ურთიერთობის მოწესრიგებას, როგორც მიტაცებული მიწის ნაკვეთის, ასევე უპროექტოდ და უნებართვოდ წარმოებული ავტოფარეხის მშენებლობის თაობაზე, თუმცა უშედეგოდ, ურთიერთობის მოგვარების ნაცვლად ვ. ს-იამ გაასხვისა მის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი ს. ბ-ძეზე. აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოებები მოპასუხეს სადავოდ არ გაუხდია.

ზემოთ დასახელებული გარემოებების გათვალისწინებით სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ მოპასუხე ს. ბ-ძეს უნდა დავალებოდა მცხეთის რაიონის სოფელ ... «ნ-ების” ტერიტორიაზე მ. მ-შვილის საკუთრებაში არსებული მიტაცებული მიწის ნაკვეთის თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნება და ავტოფარეხის ნაწილობრივ დემონტაჟი (ტომი 3, ს.ფ. 187-201).

სააპელაციო სასამართლოს 2010 წლის 4 ნოემბრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ს. ბ-ძემ, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

კასატორი აღნიშნავს, რომ საქმეზე ჩატარებული განმეორებითი ექსპერტიზის დასკვნის მიხედვით, ს. ბ-ძე ფლობს 2035 კვ.მ ფართს რეგისტრირებული 2000 კვ.მ ფართიდან, ხოლო მ. მ-შვილი _ 3362 კვ.მ ფართს, რეგისტრირებული 3500 კვ.მ-დან. თავდაპირველად სადავო იყო 150 კვ.მ ფართი, რომელიც თითქოსდა ს. ბ-ძემ უკანონოდ მიითვისა. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად კი, ს. ბ-ძის საკუთრებაში არსებული მიწის ნაკვეთი მოპასუხის მიწის ნაკვეთში შეჭრილი იყო 98 კვ.მ-ით. სააპელაციო ინსტანციის სასამართლოში საქმის განხილვისას აპელანტმა მოთხოვნა შეამცირა და ნაცვლად მიტაცებული 150 კვ.მ მიწის ნაკვეთის თავისუფალ მდგომარეობაში დაბრუნებისა, მოითხოვა 98.54 კვ.მ მიწის ნაკვეთზე მოპასუხის ხელშეშლის აღკვეთა. ამდენად, თავდაპირველი სარჩელი, რომელიც ეფუძნებოდა იმ ფაქტობრივ გარემოებას, რომ მ. მ-შვილი რეგისტრირებული 3500 კვ.მ-ის ნაცვლად ფლობდა 3350 კვ.მ-ს, უსაფუძვლო გამოდგა. დღემდე გაურკვეველია, თუ რითი უნდა შეავსოს მ. მ-შვილმა 3500 კვ.მ მიწის ნაკვეთი, მაშინ როდესაც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილებით მას 98 კვ.მ-ზე გააჩნია პრეტენზია. კასატორის მითითებით, სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, რომ ს. ბ-ძე წარმოადგენდა ზემოაღნიშნული მიწის ნაკვეთის და ავტოფარეხის კეთილსინდისიერ შემძენს (ტომი 3, ს.ფ. 214-221).

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 4 მარტის განჩინებით ს. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ს. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული გააწყვეტილება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ს. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401.4 მუხლის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ს. ბ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. კასატორ ს. ბ-ძეს დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.