ას-193-184-2010 17 მაისი, 2010წ.

თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე),

ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი), ნ. კვანტალიანი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

კასატორები (მოპასუხეები) _ ი. გ-შვილი, ც. გ-შვილი, ჯ. ი-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე (მოსარჩელე) _ თ. გ-ძე

მოპასუხე _ გ. ნ-ძე

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება _ ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 დეკემბრის განჩინება

დავის საგანი _ მოქმედების შესრულების დავალება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

2007 წლის 24 აპრილს ბათუმის საქალაქო სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თ. გ-ძემ მოპასუხე ი. გ-შვილის მიმართ. სარჩელის დაზუსტების შედეგად, მოსარჩელის მოთხოვნა მიმართულ იქნა მოპასუხეების: ი. გ-შვილის, ც. გ-შვილის, გ. ნ-ძისა და ჯ. ი-ძის წინააღმდეგ. საბოლოოდ, მოსარჩელის მოთხოვნას წარმოადგენდა მოპასუხეებისათვის საერთო სარგებლობის კორიდორის, სამზარეულოს, საპირფარეშოსა და აბაზანის აღდგენისა და გამოყოფის დავალება, რითაც აღდგებოდა მანამდელი მდგომარეობა, კერძოდ, აღნიშნული ფართები დარჩებოდა საერთო სარგებლობაში (ტომი I, ს.ფ. 1-2, 39-42, ტომი II, ს.ფ. 3-12).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილებით თ. გ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, ი. გ-შვილს დაევალა აღედგინა და გამოეყო საერთო სარგებლობის კორიდორი, სამზარეულო, საპირფარეშო და აბანო იმავე მდგომარეობაში, რაც გათვალისწინებული იყო საერთო სარგებლობისათვის (ტომი I, ს.ფ. 44-46).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს 2008 წლის 7 ოქტომბრის განჩინებით, ი. გ-შვილის სააპელაციო საჩივრის განხილვის შედეგად, გაუქმდა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2007 წლის 9 ნოემბრის გადაწყვეტილება და საქმე ხელახალი განხილვისათვის დაუბრუნდა იმავე სასამართლოს (ს.ფ. 195-200).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 27 იანვრის განჩინებით, საქმეზე დაინიშნა საინჟინრო-ტექნიკური ექსპერტიზა (ტომი II, ს.ფ. 71-74).

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 4.05.2009წ. დასკვნის თანახმად, ბათუმში, ... ქუჩის ¹17-ში მდებარე საერთო სარგებლობის საცხოვრებელ სახლთმფლობელობაში ოთახი ¹29 ანუ დერეფანი, აგრეთვე სხვა ფართები, სამზარეულო და სველი წერტილები, ¹3, 4, 5, 6 და 7 ოთახები სამშენებლო წესებითა და ნორმებით უნდა იყოს საერთო სარგებლობის; ბათუმში, ... ქუჩის ¹17-ში მდებარე საერთო საცხოვრებელ სახლთმფლობელობაში დერეფანს, სამზარეულოსა და სველ წერტილებს შეცვლილი აქვს დანიშნულება და ისინი მიერთებულები არიან სხვა საცხოვრებელ ფართებთან, კერძოდ: ჯ. ნ-ძის ყოფილ ფართთან _ დერეფნის ნაწილი, ი. და ც. გ-შვილების საცხოვრებელ ოთახებთან _ დერეფნის ნაწილი, სამზარეულო და სველი წერტილების ფართები, ჯ. ი-ძის ფართთან მიერთებულია დარჩენილი დერეფნის ნაწილი; ვინაიდან საერთო დანიშნულების ფართი არსებული სიტუაციით გადანაწილებულია სამ ბინათმფლობელს შორის, საერთო სარგებლობის ფართი დღეისათვის არ არის. ფართობების მიხედვით ის განაწილებულია შემდეგნაირად:L ჯ. ნ-ძეს დერეფნის ხარჯზე მიერთებული აქვს 8.75კვ.მ, ი. და ც. გ-შვილებს დერეფნის, სამზარეულოსა და სველი წერტილების ხარჯზე _ 48.20კვ.მ, ხოლო ჯ. ი-ძეს დერეფნის ხარჯზე დამატებული აქვს 7.0კვ.მ; ბათუმში, ... ქ. ¹17-ში მდებარე სახლთმფლობელობაში საერთო საკუთრებაში უნდა იყოს 63.95კვ.მ ფართი (დერეფანი, სამზარეულო და სველი წერტილები); თ. გ-ძეს საერთო დანიშნულების ფართობიდან ეკუთვნის 12.15კვ.მ (19.6X0.62) რაოდენობის წილი, რომელიც არსებული მდგომარეობით მის სარგებლობაში არ არის (ტომი II, ს.ფ. 88-91).

ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილებით თ. გ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, ი. გ-შვილს, ც. გ-შვილს, გ. ნ-ძესა და ჯ. ი-ძეს დაევალათ აღედგინათ და გამოეყოთ საერთო სარგებლობის კორიდორი, სამზარეულო, საპირფარეშო და აბანო იმავე მდგომარეობაში, რაც გათვალისწინებული იყო (ტომი II, ს.ფ. 130-136).

საქალაქო სასამართლოს დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ჯ. ი-ძემ, ი. და ც. გ-შვილებმა. აპელანტებმა მოითხოვეს გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა (ტომი II, ს.ფ. 141-149, 150-158).

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2008 წლის 23 დეკემბრის განჩინებით ჯ. ი-ძის, ი. და ც. გ-შვილების სააპელაციო საჩივრები არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა ბათუმის საქალაქო სასამართლოს 2009 წლის 14 აგვისტოს გადაწყვეტილება.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მოდავე მხარეები ცხოვრობენ ბათუმში, ... ქ. ¹17-ში მდებარე საერთო სარგებლობის ტიპის სახლთმფლობელობაში, სადაც თითოეულ მათგანს გააჩნია გარკვეული ოდენობის ფართი ინდივიდუალურ საკუთრებაში;

სახლთმფლობელობას გააჩნდა საერთო სარგებლობის ფართიც, დერეფანი და სველი წერტილების ოთახები, რომელთა საერთო ფართი შეადგენდა 63.95კვ.მ-ს;

მოპასუხეებმა სხვადასხვა პერიოდში მოახდინეს გარკვეული ოდენობის საერთო სარგებლობის ფართის მიერთება თავიანთ ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებულ ფართებთან.

სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრებით, 2009 წლის 4 მაისის საინჟინრო-ტქნიკური ექსპერტიზის დასკვნაზე დაყრდნობით საქალაქო სასამართლომ მართებულად მიიჩნია დადგენილად ის ფაქტობრივი გარემოება, რომ ბათუმში, ... ქ. ¹17-ში არსებულ სახლთმფლობელობაში საერთო საკუთრებაში უნდა ყოფილიყო 63.95კვ.მ ფართი (დერეფანი, სამზარეულო და სველი წერტილები), რომელიც მოპასუხეთა შორის შემდეგნაირად იყო გადანაწილებული: ნ-ძეს დერეფნის ხარჯზე მიერთებული ჰქონდა 8.75კვ.მ, ი. და ც. გ-შვილებს დერეფნის, სამზარეულოსა და სველი წერტილების ხარჯზე _ 48.20კვ.მ, ხოლო ჯ. ი-ძეს დერეფნის ხარჯზე _ 7.0კვ.მ ფართი. ამავე დასკვნით დგინდებოდა, რომ თ. გ-ძეს საერთო დანიშნულების ფართიდან ეკუთვნოდა 12.5კვ.მ, რომელიც არსებული მდგომარეობით მის სარგებლობაში არ იმყოფებოდა.

საქმეზე დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებებიდან გამომდინარე სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სამართლებრივი თვალსაზრისით მოსარჩელის მოთხოვნა გამომდინარეობდა “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” საქართველოს კანონიდან, რის შესაბამისადაც დავა ამ კანონის საფუძველზე უნდა მოწესრიგებულიყო.

სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონი საერთო საკუთრებიდან ფართის გამოყოფის შესაძლებლობას არ ითვალისწინებს, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შესაძლებელია საერთო ფართის შემადგენელი ნაწილის მოცილება, გადაკეთება, დამატება, ისე, რომ ამით გაუმართლებლად არ შეილახოს საერთო საკუთრება ან ინდივიდუალურ საკუთრებაზე დაფუძნებული სხვა მესაკუთრის უფლება. მითითებული კანონი განსაზღვრავს მესაკუთრის წილს ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონებაში და იგი მის ინდივიდუალურ საკუთრებაში არსებული ფართობის შეფარდებით განისაზღვრება მრავალბინიანი სახლის ბინათა საერთო ფართობთან. წილის განსაზღვრის მიზანია ამ ფართით სარგებლობა მრავალბინიან სახლებში საერთო საკუთრების ინსტიტუტისათვის დადგენილი წესებით. წილის განსაზღვრას მნიშვნელობა აქვს ბინის მესაკუთრეთა ვალდებულებების განსაზღვრისათვის, ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის წევრთა საერთო ქონების განვითარებისათვის (მუხლი 10). სხვა შემთხვევაში კი “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონი დაუშვებლად მიიჩნევს მრავალბინიან სახლებში საერთო საკუთრების ტრანსფორმაციას ინდივიდუალურ საკუთრებად.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ დასაბუთებული იყო მოსარჩელის პრეტენზია, რომელიც მიიჩნევდა, რომ საერთო საკუთრებაში არსებული თავისი წილის მიერთებით თავიანთ ინდივიდუალურ საკუთრებებთან დანარჩენმა მესაკუთრეებმა გაუმართლებლად შელახეს მოსარჩელის უფლებები (ტომი III, ს.ფ. 79-87).

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს ი. გ-შვილმა, ც. გ-შვილმა და ჯ. ი-ძემ, რომლებმაც მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმის ხელახლა განსახილველად იმავე სასამართლოში დაბრუნება.

კასატორთა მოსაზრებით, სააპელაციო სასამართლოს მოცემული დავის გადაწყვეტისას არ უნდა გამოეყენებინა “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონი. მხარეებმა ერთმანეთს შორის გარიგებები დადეს და მშენებლობები განახორციელეს ჯერ კიდევ 2001 წელს, ხოლო კანონი “ბინათმსაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” მიღებულ იქნა 2007 წელს. სამოქალაქო კოდექსის მე-6 მუხლის თანახმად, კანონს უკუქცევითი ძალა არა აქვს. ამიტომ, სადავო სამართალურთიერთობა უნდა დარეგულირებულიყო “ბინათმესაკუთრეთა ამხანაგობის შესახებ” კანონის მიღებამდე მოქმედი კანონის, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 963-ე მუხლის შესაბამისად.

კასატორები აღნიშნავენ, რომ გასაჩივრებული გადაწყვეტილება მიღებულია სათანადო გამოკვლევის გარეშე, არასწორადაა შეფასებული ფაქტობრივი გარემოება იმის შესახებ, რომ თ. გ-ძეს საერთო სარგებლობის ფართიდან ეკუთვნის 12.5კვ.მ, რომლითაც იგი არ სარგებლობს. მხარეთა შეთანხმების საფუძველზე თ. გ-ძეს საერთო სარგებლობაში კუთვნილი წილის სანაცვლოდ მიღებული აქვს საერთო სარგებლობის ეზოში 44კვ.მ მიწის ნაკვეთი, რაზეც ქვემდგომი ინსტანციის სასამართლოებს ყურადღება არ მიუქცევიათ. საქმის განმხილველ სასამართლოებს არც იმ გარემოებაზე უმსჯელიათ, რომ მოსარჩელემ საქმეზე წარდგენილი 2001 წლის 3 დეკემბრის ნასყიდობის ხელშეკრულების თანახმად, კუთვნილი 34.6კვ.მ ფართიდან ნახევარი (17.6კვ.მ) მიჰყიდა მოპასუხე გ. ნ-ძეს. აღნიშნულის გამო, საერთო სარგებლობის 63კვ.მ ფართში წარმოქმნილია დამატებით მეხუთე საერთო ფართით მოსარგებლე. ექსპერტიზის დასკვნის თანახმად, საერთო სარგებლობაში არსებული 63კვ.მ ფართი გაყოფილია არა ოთხ მესაკუთრეზე, არამედ მეხუთე მოსარგებლის გათვალისწინებით შემცირებულია თავდაპირველი ოთხი მოსარგებლის წილი. ამასთან, გ. ნ-ძეზე 17კვ.მ ფართის მიყიდვის შედეგად მოსარჩელემ თავად გამორიცხა საერთო სარგებლობის ფართის ფლობის შესაძლებლობა, მან მყიდველ ნ-ძისაგან თავისი ფართის ინდივიდუალურად გამოსაყოფად ცალკე მოაწყო შესასვლელი ფართზე უკანა მხრიდან.

კასატორების მითითებით, თ. გ-ძემ ჯერ კიდევ საქმის პირველი ინსტანციის სასამართლოში განხილვისას, საქალაქო სასამართლოს მთავარ სხდომაზე, დააზუსტა სარჩელი და მოპასუხეებად მიუთითა ი. გ-შვილზე, ც. გ-შვილზე, გ. ნ-ძესა და ჯ. ი-ძეზე. მოპასუხეთა წრის ამგვარად განსაზღვრა მოსარჩელემ იმით დაასაბუთა, რომ, თითქოს, დასახელებულმა პირებმა გადაინაწილეს სადავო ქონება, რაც არ შეესაბამება სინამდვილეს. აღნიშნული დასტურდება საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს 2010 წლის 28 იანვრის ¹19082 წერილით (კასაციას თან ერთვის), რომლის თანახმად, ბათუმში, ... ქ. ¹17-ში ც. გ-შვილის საკუთრება არ არის რეგისტრირებული. მიუხედავად ამისა, ც. გ-შვილი საქმეზე ჩაბმულია მოპასუხედ, სასამართლოს მიღებული აქვს გადაწყვეტილება მისთვის ქმედების დავალების შესახებ. ამასთან, საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს ბათუმის სარეგისტრაციო სამსახურის 2009 წლის 14 მაისის ამონაწერით დადგენილია, რომ სადავო ქონების 46.09კვ.მ ფართის მესაკუთრედ სადავო გადაწყვეტილების მიღებამდე რეგისტრირებულები იყვნენ ა. და ჯ. გ-შვილები, რომლებიც საქმეზე მოპასუხეებად არ არიან ჩაბმულები, მათ კუთვნილ ქონებაზე კი დადგენილია ქმედების განხორციელების ვალდებულება ისე, რომ აღნიშნული პირებისათვის ეს ცნობილი არ არის. აქედან გამომდინარე, ც. გ-შვილი ამორიცხულ უნდა იქნეს საქმიდან, როგორც არასათანადო მოპასუხე და ასეთად ჩაბმულ იქნენ ა. და ჯ. გ-შვილები (ტომი III, ს.ფ. 102-109).

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ი. გ-შვილის, ც. გ-შვილისა და ჯ. ი-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილი განსაზღვრავს საკასაციო საჩივრის განსახილველად დაშვების ამომწურავ პირობებს, როგორიცაა: ა. საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ. სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ. სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ. გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მე-5 ნაწილით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

კასატორები ვერ ასაბუთებენ სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვას მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რამაც არსებითად იმოქმედა საქმის შედეგზე და განაპირობა არასწორი განჩინების გამოტანა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს მიერ საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, ი. გ-შვილის, ც. გ-შვილისა და ჯ. ი-ძის საკასაციო საჩივარი არ ექვემდებარება განსახილველად დაშვებას.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის საფუძველზე ც. გ-შვილსა და ჯ. ი-ძეს უნდა დაუბრუნდეთ ი. გ-შვილის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

1. ი. გ-შვილის, ც. გ-შვილისა და ჯ. ი-ძის საკასაციო საჩივარი ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 23 დეკემბრის განჩინებაზე მიჩნეულ იქნეს დაუშვებლად;

2. ც. გ-შვილსა და ჯ. ი-ძეს დაუბრუნდეთ ი. გ-შვილის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (300 ლარი) 70% _ 210 ლარი;

3. განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.