ას-195-186-10 17 ივნისი, 2010 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

ვ. როინიშვილი (თავმჯდომარე)

მ. სულხანიშვილი (მომხსენებელი), თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა - ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – გ. პ-შვილი (მოსარჩელე) (მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

მოწინააღმდეგე მხარე_შპს ,,ომეგა მოტორსი” (მოპასუხე სარჩელში) (შეგებებული სარჩელის ავტორი)

წარმომადგენლები_ა. კ-შვილი, პ. კ-ძე

შეგებებული საკასაციო საჩივრის ავტორი_ შპს ,,ომეგა მოტორსი” (შეგებებული სარჩელის ავტორი) (მოპასუხე სარჩელში)

წარმომადგენლები_ა. კ-შვილი, პ. კ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე–გ. პ-შვილი (მოპასუხე შეგებებულ სარჩელში)

(მოსარჩელე)

გასაჩივრებული გადაწყვეტილება– თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.

კასატორის მოთხოვნა - გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება

დავის საგანი –ზიანის ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი :

გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით გ. პ-შვილის სარჩელი მოპასუხე შპს „ომეგა მოტორსის“ მიმართ ზიანის ანაზღაურების შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს „ომეგა მოტორსს“ გ. პ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა ავტომანქანის დგომისათვის გადახდილი საზღაურის – 3 580 ლარის, ავტომანქანის ღია ცის ქვეშ დგომით მიყენებული ზიანის – 7 760 ლარის, ექსპერტიზისა და ადვოკატის მომსახურების ხარჯის – 353,40 ლარის, სულ – 11 693 ლარისა და 40 თეთრის გადახდა. გ. პ-შვილის სარჩელი შპს „ომეგა მოტორსზე“ პირგასამტრეხლოს სახით 75 200 ლარის დაკისრების შესახებ არ დაკმაყოფილდა. ასევე არ დაკმაყოფილდა შპს „ომეგა მოტორსის“ შეგებებული სარჩელი.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა როგორც შპს ,,ომეგა მოტორსმა”, ისე გ. პ-შვილმა და მოითხოვეს გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც არ დაკმაყოფილდა მათი სასარჩელო მოთხოვნები.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო პალატის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით შპს ,,ომეგა მოტორსის” სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, გ. პ-შვილის შეგებებული სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა; შეიცვალა გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება შპს ,,ომეგა მოტორსისათვის” 7760 ლარის, ექსპერტიზისა და ადვოკატის ხარჯის 353,40 ლარის დაკისრების ნაწილში და მიღებულ იქნა ახალი გადაწყვეტილება. გ. პ-შვილის სარჩელი ზიანის ანაზღაურების შესახებ დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, შპს ,,ომეგა მოტორსს” გ. პ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა ზიანის ანაზღაურების სახით 1224 ლარის გადახდა, დანარჩენ ნაწილში უცვლელი დარჩა გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2005 წლის 22 ნოემბერს გ. პ-შვილმა მიმართა შპს „ომეგა მოტორსს“ მისი კუთვნილი ავტომანქანის „ლენდ როვერ ფრილენდერის“ სახ. BUG 202 ტექნიკური მომსახურებისათვის – მიმდინარე რემონტის ჩასატარებლად (კერძოდ, ძრავის ღვედებისა და დამჭიმი როლიკების გამოსაცვლელად).

შპს „ომეგა მოტორსის“ მიერ ავტომანქანის მიმდინარე რემონტის ჩატარების პროცესში, ძრავის დათვალიერების შედეგად, მასში აღმოჩენილი ნადების გამო, მოპასუხემ, მოსარჩელის თანხმობით განახორციელა აღნიშნული ძრავის გაწმენდა-გარეცხვა.

სარემონტო სამუშაოების დამთავრების შემდეგ, მოსარჩელეს ავტომანქანის შემოწმების მიზნით მიეცა წინადადება გაეყვანა ავტომანქანა შპს „ომეგა-მოტორსის“ ტერიტორიიდან, გაეტარებინა და მოეყვანა უკან. რამოდენიმე კილომეტრის გავლის შემდეგ ავტომანქანის ძრავი გამოვიდა მწყობრიდან, ავტომანქანა დაბრუნებული იქნა შპს „ომეგა-მოტორსის“ ტერიტორიაზე.

მცხეთის რაიონული სასამართლოს 2007 წლის 14 მარტის გადაწყვეტილებით დადგინდა, რომ ავტომანქანის ძრავის მწყობრიდან გამოსვლის მიზეზი მოპასუხის შპს „ომეგა მოტორსის“ ბრალეული ქმედებით იყო გამოწვეული და მოპასუხეს დაეკისრა მიყენებული ზიანის ანაზღაურება 8000 ლარის ოდენობით, გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში.

2007 წლის 11 დეკემბერს გ. პ-შვილმა მოპასუხისაგან მიიღო შეტყობინება, რომლის თანახმად, შპს „ომეგა მოტორსის“ დირექტორის 2007 წლის 29 ივნისის ¹31/07 ბრძანების მიხედვით, საწარმოს ტერიტორიაზე უმიზეზოდ მოცდენის აღმოფხვრის მიზნით დატოვებული ავტომანქანის მესაკუთრეთათვის შპს „ომეგა მოტორსმა“ დააწესა გადასახადები: 1. შეტყობინეებიდან 2 დღის გასვლის შემდეგ მესამე დღიდან 10 დღის ჩათვლით ჯარიმა 5 ლარის ოდენობით; 2. მე-11 დღიდან 20 დღის ჩათვლით 10-10 ლარის ოდენობით; 3. 21-ე დღიდან 30 დღის ჩათვლით 15-15 ლარის ოდენობით; 4. 1 თვის გასვლის შემდეგ ყოველდღიურად 20-20 ლარის ოდენობით.

2008 წლის 12 იანვარს გ. პ-შვილმა შპს „ომეგა მოტორსს“ მიმართა ავტომანქანის წასაღებად, რაზედაც მოპასუხემ უარი განუცხადა იმ მიზეზით, რომ მას გადასახდელი ჰქონდა მომსახურების თანხა 1672 ლარი.

2008 წლის 25 ივნისს გ. პ-შვილმა კვლავ მიმართა შპს „ომეგა მოტორსს“ ავტომანქანის ტერიტორიიდან გაყვანის მიზნით, რაც ვერ შეძლო იმ მოტივით, რომ მოპასუხემ მოითხოვა ავტომანქანის დგომისათვის 3480 ლარის გადახდა. გ. პ-შვილმა ავტომანქანა შპს „ომეგა მოტორსიდან“ გამოიყვანა 2008 წლის 1 ივლისს 3580 ლარის (ტერიტორიის უმიზეზოდ მოცდენის გამო ჯარიმის) გადახდის შემდგომ. დადგენილია, რომ ავტომანქანის ძრავა იყო დაშლილ მდგომარეობაში.

ასევე დადგენილია, რომ გ. პ-შვილის ავტომანქანა შპს „ომეგა მოტორსის“ ტერიტორიაზე იმყოფებოდა 2005 წლის 22 ნოემბრიდან 2008 წლის 01 ივლისამდე, ანუ 2 წელი და 7 თვე.

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2008 წლის 7 აგვისტოს დასკვნით, 2 წლისა და 7 თვის განმავლობაში ღია ცის ქვეშ დგომის გამო გ. პ-შვილის ავტომანქანა განიცდიდა ცვეთას, რამაც ექსპერტიზის დასკვნით შეადგინა 7760 ლარი.

სააპელაციო პალატაში საქმის განხილვისას მოწვეულ იქნა ექსპერტი დ. გ-იანი, რომელმაც განმარტა, რომ უძრავ მდგომარეობაში მყოფი ავტომობილის წლიური ცვეთა შეადგენდა საბაზრო ღირებულების 6%-ს, ხოლო საუკეთესო პირობებში მოძრავი ავტომობილის წლიური ცვეთა – 4%-ს. ამდენად, პალატამ მიიჩნია, რომ მოპასუხის ბრალეული მოქმედების შედეგად ავტომანქანაზე მიყენებული ზიანის ოდენობა უნდა განსაზღვრულიყო 2%-ით წლის განმავლობაში, შესაბამისად, ვინაიდან, ავტომანქანის საბაზრო ღირებულება შეადგენდა 24 000 ლარს, მოპასუხის ბრალეული მოქმედებით გამოწვეულმა ზიანის ოდენობამ, 2 წლისა და 7 თვის განმავლობაში, შეადგინა 1224 ლარი. (24 000 ლარის 5.1%)

იმ ფაქტობრივი მდგომარეობის გათვალისწინებით, რომ ავტომანქანის ძრავი მოპასუხის ტერიტორიიდან გაყვანის დროს იყო დაშლილი, პალატის განმარტებით, პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორად არ გაიზიარა შპს „ომეგა მოტორსის“ განმარტება ძრავის დამჭიმი ღვედებისა და გორგოლაჭების შეცვლის შესახებ სამუშაოს შესრულებასთან დაკავშირებით, შესაბამისად, აპელანტის მოთხოვნა ამ ნაწილში სწორად არ დააკმაყოფილა.

პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ პირგასამტეხლოს დაკისრებაზე უარის თქმის ნაწილში სწორად გამოიყენა „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ საქართველოს კანონის 24-25-ე მუხლები და შესაბამისად, არ გაიზიარა აპელანტის განმარტება ამავე კანონის მე-9 და მე-17 მუხლების გამოყენებასთან დაკავშირებით. პალატამ განმარტა, რომ აღნიშნული კანონის მე-15 მუხლი ადგენს გამყიდველის ან დამამზადებლის პასუხისმგებლობას მომხმარებლისათვის ნაკლის მქონე საქონლის მიწოდებისათვის. მოცემულ შემთხვევაში, შპს „ომეგა მოტორსი“ არ წარმოადგენდა არც საქონლის გამყიდველს და არც დამამზადებელს. დადგენილია, რომ მოსარჩელის მოთხოვნა ემყარებოდა ნარდობის ხელშეკრულებიდან გამომდინარე შესრულებული სამუშაოს ნაკლს.

პალატამ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მოსაზრება სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით, ვინაიდან, არ არსებობდა 655-ე მუხლის გამოყენების წინაპირობები. პალატის მითითებით, შესრულების ნაკლში იგულისხმებოდა მოპასუხის მიერ ძრავის დაზიანება, რაც კონკრეტულ შემთხვევაში სარჩელში დავის საგანს არ წარმოადგენდა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა გ. პ-შვილმა.

კასატორის აზრით, გორის რაიონული სასამართლოს გადაწყვეტილების შეცვლისას სააპელაციო სასამართლოს საერთოდ არ უმსჯელია მწყობრიდან გამოსული ავტომანქანის ხანგრძლივი დგომით გამოწვეული დაზიანებული დეტალების შესყიდვისა და სარემონტო სამუშაოების ჩატარების ღირებულებაზე, – 2 220 ლარზე, საბურავების ღირებულებაზე, რომელმაც ცვეთის გათვალისწინებით შეადგინა 840 ლარი, სამღებრო სამუშაოების ღირებულებაზე – 1 000 ლარზე, რამაც სულ ჯამში შეადგინა 4 060 ლარი.

კასატორის აზრით, მიუხედავად იმისა, რომ ექსპერტმა სასამართლო სხდომაზე დაადასტურა მის მიერ მიცემული დასკვნა, სააპელაციო პალატამ ექსპერტის დასკვნისა და განმარტებების სრული იგნორირებით, მოპასუხე მხარეს შპს ,,ომეგა მოტორსს” დააკისრა წლის განმავლობაში ავტომანქანის ცვეთით გამოწვეული ზიანის ანაზღაურება ავტომობილის საბაზრო ღირებულების @2%-ით.

კასატორის განმარტებით, საქართველოს 2005 წლის 3 ივნისის ¹1552 I კანონით, საქართველოს „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის შესახებ“ კანონში შეტანილი ცვლილებებით ამოღებულ იქნა 27-ე მუხლი, რომელიც ითვალისწინებდა შემსრულებელსა და მომხმარებელს შორის სამუშაოს (მომსახურების) შესრულების ხელშეკრულების გაფორმებას. ვინაიდან, კანონის შესაბამისად, ხელშეკრულების გაფორმების საჭიროება მომხმარებელსა და შემსრულებელს შორის აღარ არის საჭირო, ადგილი აქვს კანონის კოლიზიას, რის გამოც, კასატორის აზრით, სასამართლო ვალდებული იყო, გამოეყენებინა კანონის ანალოგია, რათა არ დარღვეულიყო მისი, როგორც მომხმარებლის, კანონიერი უფლებები. კასატორი მიიჩნევს, რომ კონკრეტულ შემთხვევაში სასამართლომ არასწორად განმარტა „მომხმარებელთა უფლებების დაცვის“ შესახებ კანონის მე-9 და მე-17 მუხლები და გამოიყენა იმავე კანონის 25-ე მუხლი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პაალატის 2009 წლის 30 ოქტომბრის გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება, შპს „ომეგა მოტორსისათვის“ 3,580 ლარის დაკისრებისა და შპს „ომეგა მოტორსის“ შეგებებული სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ; ასევე იმ ნაწილში, რომლითაც შპს „ომეგა მოტორსს“, გ. პ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა 1,224 ლარის გადახდა და მოითხოვა საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

აღნიშნული გადაწყვეტილება საკასაციო საჩივრით ასევე გაასაჩივრა შპს ,,ომეგა მოტორსმაც”.

კასატორის აზრით, იურიდიულად დაუსაბუთებელია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება იმის თაობაზეც, თითქოს სასარჩელო ხანდაზმულობის ვადის ათვლის საწყის მომენტს წარმოადგენდა 2008 წლის 12 მარტი, როცა კანონიერ ძალაში შესული გადაწყვეტილებით დადგინდა კასატორის ბრალეულობა ავტომანქანების ძრავის დაზიანებაში. სააპელაციო სასამართლომ არასწორად მიიჩნია, რომ გ. პ-შვილის სარჩელი ზიანის ანაზღაურების ნაწილში არ იყო ხანდაზმული.

კასატორის განმარტებით, არასწორია სააპელაციო სასამართლოს მოსაზრება, თითქოს მოწინააღმდეგე მხარეს არ ეკისრებოდა ვალდებულება, აენაზღაურებინა მისთვის გორგოლაჭებისა და დამჭიმი ღვედების გამოცვლის სამუშაოთა ღირებულება.

გარდა ამისა, კასატორის მითითებით, საქმის ფაქტობრივ გარემოებებს არ შეესაბამება სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა, თითქოს კასატორის ტერიტორიის მოცდენა გამოწვეული იყო არა გ. პ-შვილის, არამედ შპს ,,ომეგა მოტორსის” ბრალით, რამდენადაც ამ უკანასკნელმა უსაფუძვლოდ გამოიყენა გირავნობის უფლება.

ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, კასატორმა მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც უცვლელად იქნა დატოვებული გორის რაიონული სასამართლოს 2009 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილება, შპს ,,ომეგა მოტორსისათვის” 3,580 ლარის დაკისრებისა და შპს ,,ომეგა მოტორსის” შეგებებული სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის შესახებ, ასევე იმ ნაწილში, რომლითაც შპს ,,ომეგა მოტორსს” გ. პ-შვილის სასარგებლოდ დაეკისრა 1,224 ლარის გადახდა. კასატორმა მოითხოვა საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღება.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ გ. პ-შვილისა და შპს ,,ომეგა მოტორსის” საკასაციო საჩივრები არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის მიხედვით, საკასაციო საჩივარი სხვა ქონებრივ და არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგებზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე.

ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი მითითებული საფუძვლით.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი პრაქტიკის ჩამოყალიბების თვალსაზრისით.

ყოველივე აღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას, გ. პ-შვილისა და შპს ,,ომეგა მოტორსის” საკასაციო საჩივრები, რის გამოც კასატორებს უარი უნდა ეთქვას საკასაციო საჩივრების განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მესამე ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. ამდენად საკასაციო პალატა თვლის, რომ კასატორს, შპს ,,ომეგა მოტორსს“ უნდა დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 324 ლარის 70% - 226,8 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე,401 მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

გ. პ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

შპს ,,ომეგა მოტორსის” საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

კასატორს, შპს ,,ომეგა მოტორსს“ დაუბრუნდეს მის მიერ სახელმწიფო ბაჟის სახით გადახდილი 226,8 ლარი;

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.