ას-208-195-2011 26 აპრილი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი განხილვის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – თ. მ-ძე

მოწინააღმდეგე მხარე – ბ. ჯ-ძე

გასაჩივრებული განჩინება – ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 იანვრის გადაწყვეტილება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება

დავის საგანი _ თანამესაკუთრედ ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თ. მ-ძემ სარჩელი აღძრა სასამართლოში ბ. ჯ-ძის წინააღმდეგ და მოითხოვა ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ... ბ. ჯ-ძის აწ გარდაცვლილი მამის _ რ. ჯ-ძის საკუთრებად რეგისტრირებული კომლის ქონების 1/3 –ის თანამესაკუთრედ მისი შვილის _ რ. ჯ-ძის აღიარება, ასევე, ბ. ჯ-ძისათვის შვილის აღზრდისათვის დამატებითი ხარჯების დაკისრება _ 700 ლარის ოდენობით შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, თეონა მეგრელიძე მოპასუხესთან 1997 წლიდან ფაქტობრივ, ხოლო 1998 წლის 18 მაისიდან რეგისტრირებულ ქორწინებაში იმყოფებოდა და ცხოვრობდა მეუღლის სახლში _ ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ... და ოჯახთან ერთად ეწეოდა სოფლის მეუნეობას. ერთად ცხოვრების პერიოდში შეეძინათ ვაჟი _ 1998 წლის 9 მაისს დაბადებული რ. ჯ-ძე. ვინაიდან ოჯახს სასოფლო-სამეურნეო პროდუქტების გარდა შემოსავალი არ გააჩნდა, 2000 წელს ბ. ჯ-ძე სამუშაოდ წავიდა რუსეთში, სადაც დაჰყო 2009 წლამდე. აღნიშნულ პერიოდში, მეუღლის წასვლის შემდეგ მოსარჩელემ შვილთან ერთად ცხოვრება გააგრძელა დედამთილთან, რომელმაც გარკვეული ხნის გასვლის შემდეგ აიძულა სახლიდან წასვლა, რის გამოც შვილთან ერთად საცხოვრებლად გადავიდა, თვითნებურად დაკავებულ ფართში, სპორტკომპლექსის შენობაში, სადაც საცხოვრებლად ნოარმალური პირობები არ არსებობდა. რუსეთში ყოფნის პერიოდში, როგორც მოსარჩელე აღნიშნავს, მოპასუხე არანაირ მატერიალურ დახმარებას არ უწევდა ოჯახს, ხოლო დაბრუნების შემდეგ მხოლოდ ერთი კვირა იცხოვრა შვილთან და მეუღლესთან ერთად და საცხოვრებლად ისვე დედასთან გადავიდა. ვინაიდან მათი ოჯახი ფაქტობრივად აღარ არსებობდა, 2009 წლის 29 მაისს თ. მ-ძე სასამართლო გადაწყვეტილებით განქორწინდა ბ. ჯ-ძესთან და ამავდროულად მოპასუხეს დაეკისრა ალიმენტის გადახდა თვეში _ 60 ლარის ოდენობით, რაც მოსარჩელის აზრით არასაკმარისი ოდენობაა შვილის ნორმალურად აღზრდისათვის. მოსარჩელის განმარტებით, უძრავი ქონება სოფელ ... ირიცხება აწ გარდაცვლილი მამამთილის _ რ. ჯ-ძის სახელზე. მართალია რამდენიმე წელი ცხოვრობდა მეუღლის _ ბ. ჯ-ძის ოჯახში, თუმცა როგორც ოჯახის წევრი რეგიტრირებული არ ყოფილა, მისი შვილი კი – რ. ჯ-ძე დაბადებიდან დღემდე რეგისტრირებულია მამის ოჯახში, შესაბამისად, მოსარჩელემ მოითხოვა რ. ჯ-ძის საკუთრებად რეგისტრირებული კომლის ქონების 1/3-ის თანამესაკუთრედ თავისი შვილის _ რ. ჯ-ძის აღიარება და ასევე მოპასუხისათვის შვილის აღზრდისათვის დამატებითი ხარჯების დაკისრება _ 700 ლარის ოდენობით.

ჩოხატაურის მაგისტრატი სასამართლოს 2010 წლის 27 აგვისტოს გადაწყვეტილებით თ. მ-ძის სარჩელი ნაწილობრივ დაკმაყოფილდა, რ. ჯ-ძე, როგორც კომლის წევრი ცნობილ იქნა მამის _ ბ. რ. ძე ჯ-ძის კომლის საკუთრებაში, ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ... არსებული ქონების თანამესაკუთრედ, სასარჩელო მოთხოვნა შვილის აღზრდასთან დაკავშირებით დამატებითი ხარჯების _ 700 ლარის მოპასუხეზე დაკისრების თაოაბზე არ დაკმაყოფილდა.

დასახელებული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ბ. ჯ-ძემ, მოითხოვა მისი ნაწილობრივ გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 იანვრის გადაწყვეტილებით ბ. ჯ-ძის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ჩოხატაურის მაგისტრატი სასამართლოს 2010 წლის 27 აგვისტოს გადაწყვეტილება იმ ნაწილში, რომლითაც რ. ჯ-ძე, როგორც კომლის წევრი, ცნობილ იქნა მამის, ბ. რ. ძე ჯ-ძის კომლის საკუთრებაში, ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ... არსებული ქონების თანამესაკუთრედ, თ. მ-ძის სარჩელი თანამსაკუთრედ ცნობის თაობაზე არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ჩოხატაურის რაიონის სოფელ ... მდებარე სადავო უძრავი ქონება, საცხოვრებელი სახლი ტექნიკური აღრიცხვის სამსახურის მასალებით რეგისტრირებულია ბ. ჯ-ძის გარდაცვლილი მამის _ რ. ჯ-ძის სახელზე, ხოლო 1998 წლის 9 მაისს დაბადებული რ. ჯ-ძე არის ბ. ჯ-ძის შვილი.

სააპელაციო სასამართლო არ დაეთანხმა მაგისტრატი სასამართლოს პოზიციას მასზე, რომ სადავო ქონება წარმოადგენდა საკომლო მეურნეობას და რ. ჯ-ძე მისი თანამესაკუთრეა, ვინაიდან პალატამ აღნიშნა, რომ საკომლო მეურნეობის ცნება შემოღებულ იქნა «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ» საქართველოს კანონით, რომლის მე-4 მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად, საადგილმამულო მეურნეობად ჩაითვალა სასოფლო-სამეურნო მიწის ნაკვეთის, მასზე არსბული სამეურნეო ნაგებობის და აგრეთვე შესაბამისი გადამამუშავებელი მრეწველობის ობიექტებისა და მოწყობილობათა ერთობლიობა, რომელიც წარმოადგენდა სასოფლო-სამეურნეო წარმოების საფუძველს. სასამართლომ მიუთითა ამავე მუხლის მე-5 პუნქტზე, რომლის თანახმად, საკომლო მეურნეობად ჩაითვალა მხოლო ის ქონება, რომელიც საკომლო მეურნეობად დარეგისტრირდა საადგილმამულო წიგნში (საჯარო რეესტრში). ამასთან, თუ ეს მეურნეობა წარმოადგენდა მეუღლეთა ან ოჯახის სხვა წევრთა საერთო საკუთრებას, საადგილმამულო წიგნში თითოეული მათგანი თანამესაკუთრედ უნდა დარეგისტრირებულიყო.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ დაასკვნა, რომ საკომლო მეურნეობა წარმოდგენდა მიწის ნაკვეთისა და სასოფლო-სამეურნეო ინვენტარის ერთობლიობას, რომელიც ერთი ან რამდენიმე პირის, ოჯახის წევრების საკუთრებაა და საკომლო მეურნეობად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში.

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 1514-ე მუხლზე მითითებით აღნიშნა, რომ განსახილველ შემთხვევაში საქმის მასალებით არ დგინდებოდა, რომ სადავო ქონება საკომლო მეურნეობის ნაწილს შეადგენდა, ვინაიდან ტექნიკური ინვენტარიზაციის ბიუროში ქონება რეგისტრირებული იყო არა, როგორც საკომლო მეურნეობა, არამედ, როგორც რ. ს. ძე ჯ-ძის საკუთრება;

სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საარქივო ცნობა, რომლის თანახმად, 2001-2006 წლებში რ. ბ. ძე ჯ-ძე რეგისტრირებული იყო სოფელ ... , აპელანტის ოჯახში, არ წარმოშობდა სანივთო უფლებებს უძრავ ქონებაზე და აღნიშნა, რომ ეს ჩანაწერი ასახავდა მხოლოდ ფაქტობრივ მდგომარეობას, ანუ მას, რომ სადავო სახლში ცხოვრობდნენ მითითებული პირები, შესაბამისად, სასამართლომ რ. ჯ-ძე ჩათვალა რომ იყო სადავო ქონების თანამესაკუთრე «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ» საქართველოს კანონით დადგენილი საფუძვლებით;

სააპელაციო სასამართლომ ასევე მიიჩნია, რომ რ. ჯ-ძეს სადავო უძრავ ქონებაზე ან მის წილზე საკუთრება არ მოუპოვებია არც საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 183-ე მუხლის პირველი ნაწილით დადგენილი წესით, რის გამოც სარჩელი უსაფუძვლოდ ჩათვალა და გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმებით, არ დააკმაყოფილა.

ქუთაისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 14 იანვრის გადაწყვეტილება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. მ-ძემ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გადაწყვეტილების მიღებისას არასრულად და არასწორად გამოიკვლია საქმისთვის მნიშვნელობის მქონე გარემოებები, კერძოდ, არამართებულად მიიჩნია დადგენილად ის, რომ სადავო ქონება წარმოადგენდა საკომლო მეურნეობას და რ. ჯ-ძე, რომელიც ეროვნული არქივის ტერიტორიული ორგანოს ჩოხატაურის არქივის მიერ 2008 წლის 24 დეკემბერს გაცემული ¹468-ე საარქივო ცნობის საფუძველზე ირიცხებოდა და ირიცხება მოპასუხე ბ. ჯ-ძის კომლის წევრად, ვერ მიიჩნეოდა სადავო ქონების თანამესაკუთრედ.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არ გამოიყენა «სასოფლო-სამეურნეო დანიშნულების მიწის საკუთრების შესახებ» საქრათველოს კანონის მე-4 მუხლი, არასწორად განმარტა დასახელებული კანონი და ასევე არ გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლი.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 თებერვლის განჩინებით თ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ თ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას თ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 46-ე მუხლის პირველი ნაწილის «ვ» ქვეპუნქტის შესაბამისად, კასატორი თ. მ-ძე გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. თ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად.

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.