ას-211-198-2011 14 აპრილი, 2011 წელი

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

მ. სულხანიშვილი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი)

ვ. როინიშვილი, თ. თოდრია

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორები _ ქ. გ-ია, ო. ბ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ სს «ა-კოს ო.ღ-რიის სახელობის ე-ი» (მოპასუხე)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი _ სახელფასო დავალიანების ანაზღაურება

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

რ. ფ-იამ, ხ- მ-შვილმა, ვ. ხ-იანმა, ი. კ-იანმა, ი. ჩ-შვილმა, ნ. ა-ძემ, ლ. ლ-ძემ, ო. ბ-ძემ, ქ. გ-იამ, თ. ჯ-ძემ, ე. კ-ძემ, ი. ჯ-მა და ნ. მ-შვილმა სარჩელი აღძრეს სასამართლოში სს «ა-კოს ო.ღ-რიის სახელობის ე-ის» მიმართ სახელფასო დავალიანების ანაზღაურების მოთხოვნით. მოსარჩელეთა განმარტებით, მათი შრომა უნდა ანაზღაურებულიყო, როგორც შესრულებული სამუშაოს მიხედვით, ასევე წინასწარ განსაზღვრული სახელფასო განაკვეთის შესაბამისად, თუმცა დამსაქმებლის მიერ ანაზღაურება ხდებოდა მხოლოდ შესრულებული სამუშაოს გათვალისწინებით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო უსაფუძვლობისა და ხანდაზმულობის გამო.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 22 მარტის გადაწყვეტილებით რ. ფ-იას, ხ- მ-შვილის, ვ. ხ-იანის, ი. კ-იანის, ი. ჩ-შვილის, ნ. ა-ძის, ლ. ლ-ძის, ო. ბ-ძის, ქ. გ-იას, თ. ჯ-ძის, ე. კ.ძის, ი. ჯ-ის, ნ. მ-შვილის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს ო. ბ-ძემ, ქ. გ-იამ და ნ. მ-შვილმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 30 დეკემბრის განჩინებით ო. ბ-ძის, ნ. მ-შვილისა და ქ. გ-იას სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, ხოლო გასაჩივრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელად შემდეგ გარემოებათა გამო:

სააპელაციო პალატამ დაადგინა, რომ ო. ბ-ძე, ნ. მ-შვილი და ქ. გ-ია დასაქმებული არიან სს «ა-კოს ო.ღ-რიის სახელობის ეროვნულ სამედიცინო ცენტრში». ცენტრის აღმასრულებელი დირექტორის 2004 წლის პირველი იანვრის ¹1/კ ბრძანების შესაბამისად, მოსარჩელეებთან 3 თვის ვადით დაიდო შრომითი ხელშეკრულებები. ო. ბ-ძის, ქ. გ-იასა და ნ. მ-შვილის შრომითი ანაზღაურების ოდენობა განისაზღვრა 130 ლარის ოდენობით.

საზოგადოების აღმასრულებელი დირექტორის 2004 წლის 9 იანვრის ¹11/კ ბრძანების შესაბამისად, ბათილად იქნა ცნობილი 2004 წლის პირველი იანვრის ¹1/კ ბრძანება. დამსაქმებელი ანაზღაურებას ახორციელებდა შესრულებული სამუშაოს მიხედვით. მოსარჩელთა განმარტებით, 2004 წლის იანვრიდან 2004 წლის ოქტომბრის ჩათვლით დამატებით უნდა მიეღოთ შრომის ანაზღაურება, რაც გათვალისწინებული იყო სს «ა-კოს ო.ღ-რიის სახელობის ე-ის» აღმასრულებელი დირექტორის 2004 წლის პირველი იანვრის ¹1/კ ბრძანებით. აღნიშნული ბრძანება მათ არ მიუღიათ.

სააპელაციო პალატამ მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა დადგენილ ფაქტობრივ გარემოებებს, გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, სამოქალაქო კოდექსის 129-ე და 130-ე მუხლები და არ გაიზიარა აპელანტების მოსაზრებები. პალატამ განმარტა, რომ ხანდაზმულობა არის ვადა, რომლის განმავლობაში პირს, რომლის უფლებაც დაირღვა, შეუძლია მოითხოვოს თავისი უფლების იძულებითი განხორციელება ან დაცვა. ხანდაზმულობის ვადის გასვლასთან ერთად პირს უფლება აქვს, უარი თქვას ვალდებულების შესრულებაზე. პერიოდულად გადასახდელი ფულადი თანხების მიმართ ვრცელდება სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლის მეორე ნაწილი. შესაბამისად, ხელფასის, როგორც პერიოდულად გადასახდელი მოთხოვნის საერთო ხანდაზმულობის ვადაა სამი წელი. პერიოდულად შესასრულებელი თითოეული ვალდებულების დარღვევა ცალ-ცალკე წარმოშობს მოთხოვნის უფლებას და ხანდაზმულობის ვადის ათვლა თავიდან იწყება. მოცემულ შემთხვევაში, სააპელაციო პალატა დაეთანხმა პირველი ინსტანციის სასამართლოს დასკვნას სარჩელის ხანდაზმულობასთან დაკავშირებით.

სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ო. ბ-ძემ და ქ. გ-იამ გაასაჩივრეს საკასაციო წესით, მოითხოვეს მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილებით სახელფასო დავალიანების, თითოეულისათვის 1300 ლარის ანაზღაურება შემდეგი საფუძვლებით:

სააპელაციო სასამართლომ არ გამოიყენა საქართველოს კონსტიტუციის 30-ე მუხლის მეოთხე ნაწილი, 39-ე მუხლი და ადამიანის უფლებათა საყოველთაო დეკლარაცია, რომლებიც განამტკიცებენ პირის უფლებას შრომის სამართლიანი ანაზღაურების თაობაზე.

სასამართლომ არ გაითვალისწინა, რომ შრომის ანაზღაურება, მიუხედავად ერთგვარი მსგავსებისა, თავისი არსითა და სოციალური მნიშვნელობით სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლით განსაზღვრულ პერიოდულად შესასრულებელ ვალდებულებას არ წარმოადგენს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 25 თებერვლის განჩინებით ო. ბ-ძისა და ქ. გ-იას საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 396-ე მუხლით და ამავე კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის შესაბამისად, შეამოწმა ო. ბ-ძისა და ქ. გ-იას საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხი და თვლის, რომ იგი დაუშვებლად უნდა იქნეს მიჩნეული შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კანონმდებლობა საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის საკითხს უკავშირებს გარკვეულ შეზღუდვებს და ადგენს იმ დავათა კატეგორიებს, რომლებზეც შეტანილი საკასაციო საჩივარი საკასაციო სასამართლოს მიერ დასაშვებად უნდა იქნეს ცნობილი. აღნიშნული დანაწესები მოცემულია სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლში.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები მითითებული ნორმით გათვალისწინებული არც ერთი საფუძვლით.

მოცემული დავის საგანია სახელფასო დავალიანების ანაზღაურებისა და აღნიშნული მოთხოვნის ხანდაზმულად მიჩნევის მართლზომიერება. აღნიშნულ საკითხზე არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რომელიც ეფუძნება სამოქალაქო კოდექსის 129-ე მუხლს. აღნიშნული პრაქტიკა ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

კასატორი ვერ ასაბუთებს და საქმის მასალებითაც არ დასტურდება სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმის განხილვა ისეთი საპროცესო დარღვევით, რაც არსებითად იმოქმედებს საქმის შედეგზე, შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ამ საფუძვლითაც დაუშვებელია.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

ო. ბ-ძისა და ქ. გ-იას საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.