ას-225-211-2011 26 აპრილი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

საკასაციო საჩივრის ავტორი – შპს «ს-ა»

მოწინააღმდეგე მხარე _ მ. გ-ძე

დავის საგანი – სარჩოს გადახდევინების დაკისრება

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინება

საკასაციო საჩივრის ავტორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

მ. გ-ძემ სარჩელი აღძრა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიაში მოპასუხე შპს «ს-ა»ის მიმართ და მოითხოვა საწარმოო ტრავმით მიყენებული სარჩოს გადახდევინება, კერძოდ, მოპასუხისათვის 7490 ლარისა და 2010 წლის პირველი ივლისიდან ყოველთვიური სარჩოს სახით 449.67 ლარის გადახდის დაკისრება იმ საფუძვლით, რომ შპს «ს-ა» ვალდებულია მას აუნაზღაუროს მიყენებული ზიანი ყოველთვიური სარჩოს გადახდით.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო იმ საფუძვლით, რომ მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა სარჩოს ოდენობის გადაანგარიშების ინსტიტუტს.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 15 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მ. გ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა, შპს «ს-ა»ს მ. გ-ძის სასარგებლოდ 2007 წლის 1 ივლისიდან 2010 წლის 1 ივლისამდე მიუღებელი შემოსავლის სახით დაეკისრა 7490 ლარის გადახდა, მასვე მ. გ-ძის სასარგებლოდ დაეკისრა 2010 წლის 1 ივლისიდან ყოველთვიური სარჩოს გადახდა 449.67 ლარის ოდენობით.

აღნიშნულ გადაწყვეტილებაზე სააპელაციო საჩივარი შეიტანა შპს «ს-ა»მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინებით შპს «ს-ა»ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

მ. გ-ძეს, რომელიც ტრავმის მიღებამდე მუშაობდა ... სალიანდაგო დისტანციის მეოთხე თანრიგის მუშად, 1987 წლის 16 ივნისს ლიანდაგზე გადასვლისას დაეჯახა მატარებელი, რის შედეგადაც მოეკვეთა ორივე ქვედა კიდური. «პროფესიული შრომისუუნარობის დაკარგვის ხარისხის დადგენისა და სხვა სახის დამატებითი დახმარების საჭიროების შესახებ» სსე აქტის ამონაწერის თანახმად, მან პროფესიული შრომისუნარიანობა დაკარგა 100%-ით;

ქალაქ ჭიათურის სახალხო სასამართლოს 1989 წლის 19 სექტემბრის გადაწყვეტილებით მ. გ-ძის სარჩელი დაკმაყოფილდა და მოპასუხე მხარეს მის სასარგებლოდ დაეკისრა ყოველთვიური სარჩოს გადახდა 112.72 მანეთის ოდენობით. 2001 წლის სამტრედიის რაიონული სასამართლოს 2001 წლის 6 მარტის გადაწყვეტილებით კი, ყოველთვიური სარჩოს ოდენობა განისაზღვრა 126 ლარით. სასამართლომ აღნიშნა, რომ ორივე დავის განხილვისას მოპასუხემ სარჩელი ცნო. სასამართლომ ასევე დადგენილად მიიჩნია, რომ დღეის მდგომარეობით მოსარჩელე ყოველთვიურ სარჩოს იღებდა 218 ლარის ოდენობით.

შპს «ს-ა»ის დასავლეთის სალიანდაგო სამმართველოს 2010 წლის 9 ივლისს გაცემული ¹47 ცნობის თანახმად, სასამართლომ დაადგინა, რომ მეოთხე თანრიგის მუშის თვიური დარიცხული ხელფასი 2005, 2006, 2007 წლებში შეადგენდა 308 ლარს, ხოლო 2008, 2009 და 2010 წლებში 449.67 ლარს;

სააპელაციო სასამართლომ დადგენილი ფაქტობრივი გარემოებების გათვალისწინებით, მიიჩნია, რომ პირველი ინსტანციის სასამართლომ სწორი სამართლებრივი შეფასება მისცა საქმეზე დადგენილ ფაქტობრვ გარემოებებს და მართებულად იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 361-ე, 408-ე, 411-ე მუხლებით, ასევე სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 106-ე, 131-ე და 266-ე მუხლებით.

სააპელაციო საჩივრის ავტორი გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმების საფუძვლად უთითებდა იმ გარემოებას, რომ სარჩოს გადაანგარიშების ინსტიტუტს განამტკიცებდა შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის შესახებ 09.02.1999 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ¹48 ბრძანებულება, კერძოდ, მისი მე-12 პუნქტი, რომელიც ამოღებულ იქნა 2005 წელს და, შესაბამისად, არ არსებობდა სარჩოს გადაანგარიშების მოთხოვნის დაკმაყოფილების სამართლებრივი საფუძველი. აღნიშნული სააპელაციო სასამართლომ არ გაიზიარა და განმარტა, რომ შორმითი მოვალეობის შესარულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის ვნების მიყენების შედეგად ზიანის ანაზღაურების წესის შესახებ 09.02.1999 წლის საქართველოს პრეზიდენტის ¹48 ბრძანებულება 06.07.2007 წლის ¹93 ბრძანებულებით ძალადაკარგულად გამოცხადდა 2007 წლის პირველი მარტიდან და ამჟამად სადავო ურთიერთობები რეგულირდება შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურების წესის შესახებ საქართველოს მთავრობის 24.03.2007 წლის ¹53 დადგენილებით, შესაბამისად, სასამართლომ აღნიშნა, რომ სადავო პერიოდში _ 2007 წლის პირველი ივლისიდან დღემდე არ არსებობს რაიმე სპეციალური ნორმა, რომლითაც დადგინდებოდა დანიშნული სარჩოს გადაადგილების სპეციალური წესი ან რაიმე აკრძალვა.

სააპელაციო პალატამ განმარტა, რომ საწარმოო ტრავმის შედეგად მიყენებული ზიანის ანაზღაურების ვალდებულება წარმოადგენს ზიანის მიყენების (დელიქტის) საფუძველზე წარმოშობილ ვალდებულებას, ვინაიდან ვალდებულება წარმოიშობა დაზარალებულის აბსოლუტური სამოქალაქო უფლებების დარღვევის შედეგად, ატარებს არასახელშეკრულებო ხასიათს და მიზნად ისახავს არაქონებრივი სიკეთისათვის მიყენებული ზიანის ანაზღაურებას. ვინაიდან მოცემულ შემთხვევაში უდავოდ იყო დადგენილი, რომ მეოთხე თანრიგის მუშის (რომელმაც 100%-ით დაკარგა შრომის უნდარი, ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის შედეგად) ამჟამინდელი ყოველთვიური ხელფასი გაზრდილია და შეადგენს 449.67 ლარს, შესაბამისად, სასამართლომ მოსარჩელის მოთხოვნა სარჩოს გადაანგარიშებისა და გაზრდილი ოდენობით თანხის დაკისრების თაობაზე საფუძვლიანად მიიჩნია.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 11 იანვრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა შპს «ს-ა»მ, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, თბილისის სააპელაციო სასამართლომ არასწორად არ გაიზიარა შპს «ს-ა»ს ისმოსაზრება მასზე, რომ საქართველოს მთავრობის 24.03.2007 წლის ¹53 დადგენილებით დამტკიცებული შრომითი მოვალეობის შესრულებისას მუშაკის ჯანმრთელობისათვის მიყენებული ზიანის ანაზრაურების წესი არეგულირებს მხოლოდ დამსაქმებლის ბრალის შემთხვევაში ზიანის ანაზღაურების წესს და არა დანიშნული სარჩოს გადაანგარიშებას.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 18 მარტის განჩინებით შპს «ს-ა»ის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ შპს «ს-ა»ის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან (იხ. ას-169-497-09).

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას შპს «ს-ა»ის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 401-ე მუხლის მე-4 ნაწილის თანახმად, თუ საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნება მიჩნეული, პირს დაუბრუნდება მის მიერ გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის 70%. მოცემულ შემთხვევაში, ვინაიდან საკასაციო საჩივარი დაუშვებლად იქნა მიჩნეული, კასატორს უნდა დაუბრუნდეს საკასაციო საჩივარზე გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (809.40 ლარი) 70% _ 566.58 ლარი.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. შპს «ს-ა»ის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. კასატორს დაუბრუნდეს გადახდილი სახელმწიფო ბაჟის (809.40 ლარი) 70% _ 566.58 ლარი.

3. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.