ას-230-215-2011 5 მაისი, 2011 წელი

ქ. თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატა

შემადგენლობა:

თ. თოდრია (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

ვ. როინიშვილი, მ. სულხანიშვილი

საქმის განხილვის ფორმა – ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი – ვ. გ-შვილის მეურვე ნ. რ-შვილი

მოწინააღმდეგე მხარე _ ნ. გ-შვილი

დავის საგანი – საზიარო უფლების გაუქმება საგნის გაყიდვის გაზითY

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა – გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დამაყოფილებაზე უარის თქმა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

ნ. გ-შვილმა სარჩელი აღძრა სასამართლოში ვ. გ-შვილის მიმართ და მოითხოვა ქ. თბილისში, ... ქ.¹24/19-ში მდებარე 24 კვ.მ ფართზე მისი და ვ. გ-შვილის საზიარო უფლების გაუქმება უძრავი ქონების იძულებითი გაყიდვის წესით და ამონაგები თანხის განაწილება მხარეებს შორის მათი წილების მიხედვით შემდეგი საფუძვლებით:

სარჩელის თანახმად, 2000 წლის 6 სექტემბერს ნ. გ-შვილსა და ვ. გ-შვილს შორის პრივატიზაციის ხელშეკრულების საფუძველზე, საუთრებაში გადაეცათ ქ. თბილისში, ... ქ. ¹24/19-ში მდებარე 24 კვ.მ ფართის ბინა, რომელშიც 2000 წლიდან ოჯახთან ერთად ცხოვრობს ვ. გ-შვილი, მოსარჩელე კი თანასაკუთრებაში არსებული ფართით ვერ სარგებლობს.

მოპასუხემ სარჩელი არ ცნო და მოითხოვა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 24 სექტემბრის გადაწყვეტილებით ნ. გ-შვილის სარჩელი დაკმაყოფილდა, გაუქმდა ნ. გ-შვილისა და ვ. გ-შვილის საზიარო უფლება ნივთზე მდებარე, ქ. თბილისში, ... ქ.¹24.19, სართული II, 24 კვ.მ ფართზე საზიარო საგნის გაყიდვის გზით. საზიარო საგნის გაყიდვით ამონაგები თანხა ნ. გ-შვილსა და ვ. გ-შვილს შორის განაწილდა მათი წილების მიხედვით და ნ. გ-შვილს მიეკუთვნა 1/2 წილის, ვ. გ-შვილს _ 1/2 წილის შესაბამისი თანხა.

აღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-შვილის კანონიერმა წარმომადგენელმა ნ. რ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის განჩინებით ვ. გ-შვილის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა.

სააპელაციო სასამართლომ სრულად გაიზიარა პირველი ინსტანციის სასამართლოს მიერ საქმეზე დადგენილი შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები:

2005 წლის 20 სექტემბერს მთაწმინდის რაიონის საბინაო მეურნეობის სამსახურის ¹1 სახაზინო საწარმოსა და ვ. და ნ. გ-შვილებს შორის გაფორმდა პრივატიზაციის ხელშეკრულება, რომლის შესაბამისად, ვ. გ-შვილსა და ნ. გ-შვილს უსასყიდლოდ გადაეცათ ქ.თბილისში, ... ქ.¹24/19-ში მე-2 სართულზე მდებარე ბინა 24 კვ.მ ფართით;

საქართველოს იუსტიციის სამინისტროს საჯარო რეესტრის ეროვნული სააგენტოს თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის 2010 წლის 5 მაისის ინფორმაციის მიხედვითა და თბილისის სარეგისტრაციო სამსახურის ტექნიკური ინვენტარიზაციის არქივის მონაცემების შესაბამისად, დადგენილ იქნა, რომ სადავო საცხოვრებელ ფართზე აღრიცხულია ნ. და ვ. გ-შვილების საკუთრების უფლება;

საჯარო რეესტრის ამონაწერის თანახმად, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ ქ.თბილისში, ... ქ.¹24/19-ში მდებარე საცხოვრებელ ფართზე ნ. გ-შვილის საერთო საკუთრებისუფლება რეგისტრირებულია 2009 წლის 30 ნოემბერს საჯარო რეესტრში, მოწილეთა წილების ოდენობა კი, განსაზღვრული არ არის;

სააპელაციო სასამართლომ გაიზიარა საქმეში წარმოდგენილი სსიპ ლევან სამხარაულის სახელობის სასამართლო ექსპერტიზის ეროვნული ბიუროს 2010 წლის 22 აპრილის ექსპერტიზის დასკვნა, რომლის თანახმად, დასახელებული ბინის ნატურით გაყოფა ფართის სიმცირის გამო ტექნიკური თვალსაზრისით შეუძლებელია;

სააპელაციო სასამართლომ სამოქალაქო კოდექსის 173-ე, 953-ე, 954-ე, 311-312-ე, 961-ე მუხლებზე მითითებით არ გაიზიარა აპელანტის მოსაზრება მასზე, რომ სასამართლოს არ უნდა გაეუქმებინა საზიარო უფლება, ვინაიდან არ არასებობდა ვ. გ-შვილის მხრიდან საკუთრებით სარგებლობაში ხელშეშლის მტკიცებულება. აღნიშნულთან მიმართებაში სასამართლომ განმარტა, რომ მითითებული ფაქტის მტკიცება არ გამომდინარეობდა სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლის შინაარსიდან და, შესაბამისად, არ წარმოადგენდა სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის საფუძველს.

სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა სამოქალაქო კოდექსის 963-ე და 964-ე მუხლეზე და ექსპერტიზის დასკვნაზე დაყრდნობით გაიზიარა თბილისის საქალაქო სასამართლოს მოსაზრება მასზე, რომ საზიარო საგნის ნატურით გაყოფა შეუძლებელი იყო,რაც საკმარის პირობას წარმოადგენდა ნივთის რეალიზაციის გზით საზიარო უფლების გაუქმებისათვის. გარდა ზემოაღნიშნულისა, სააპელაციო პალატამ მიუთითა, რომ მოქმედი კანონმდებლობა არ ითვალისწინებდა საზიარო უფლების გაუქმების დამაბრკოლებელი გარემოების არსებობას, მათ შორის ასეთად ვერ მიიჩნეოდა ერთ-ერთი მესაკუთრის მძიმე სოციალური მდგომარეობა და რეალიზაციით მიღებული თანხით სხვა ბინის შეძენის შეუძლებლობა და ასევე იმ გარემოების დადგენის მნიშვნელობა, შესაძლებელია თუ არა მხარეთა მიერ საზიარო უფლების ობიექტით ერთობლივი სარგებლობა.

ზემოაღნიშნულიდან გამომადინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ ვ. გ-შვილის კანონიერი წარმომადგენლის ნ. რ-შვილის სააპელაციო საჩივარი დაკმაყოფილებას არ ექვემდებარებოდა.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 21 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა ვ. გ-შვილის კანონიერმა წარმომადგენელმა ნ. რ-შვილმა, მოითხოვა მისი გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმა შემდეგი საფუძვლებით:

კასატორის განმარტებით, სასამართლომ გამოიყენა კანონი, რომელიც არ უნდა გამოეყენებინა და არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა, კერძოდ, განჩინების სამართლებრივ დასაბუთებაში საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 173-ე მუხლის დებულებათა საფუძველზე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ საკუთრება წარმოიშობა კანონის ძალით ან გარგების საფუძველზე, რაც არც მხარეთა შორის იწვევდა დავას, მაშინ, როდესაც დავა იყო არა საკუთრების უფლების მართლზომიერებაზე, არამედ საზიარო უფლების თაობაზე, სადაც მოსარჩელე ითხოვდა საზიარო ქონების იძულებითი წესით გასხვისებას იმის გამო, რომ მისი დაყოფა ტექნიკურად შეუძლებელი იყო.

კასატორის განმარტებით, განჩინების დასაბუთებისას სასამართლომ ასევე არასწორად გამოიყენა სამოქალაქო კოდექსის 953-ე და 954-ე მუხლებით, ვინაიდან საზიარო უფლების გასაჩივრებას არცერთი მხარე არ ცდილობდა და მოთხოვნა შემოიფარგლებოდა მხოლოდ საზიარო ქონების იძულებითი წესით გასხვისებით.

კასატორის აზრით, სასამართლომ არასწორი განმარტება მისცა სამოქალაქო კოდექსის 961-ე მუხლს და მთლიანად უგულებელყო ის გარემოება, რომ მოპასუხე ინვალიდია, დანიშნული ჰყავს მზრუნველი და სხვა საცხოვრებელი სადგომი არ გააჩნია, ბინის იძულებითი გასხვისებით იგი საცხოვრებლის გარეშეE დარჩება, მაშინ, როდესაც მოსარჩელეს არავინ უშლის საზიარო უფლების გამოყენებას და ამასთან, მას სხვა საცხოვრებელი სადგომი აქვს.

საქართველოს უზენაესი სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2011 წლის 28 თებერვლის განჩინებით ვ. გ-შვილის მეურვე ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მიხედვით დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ ვ. გ-შვილის მეურვე ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა) საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არცერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, ვერც კასატორი მიუთითებს რაიმე ისეთ საპროცესო დარღვევაზე, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი დაუშვას ვ. გ-შვილის მეურვე ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

კასატორი, ვ. გ-შვილი «სახელმწიფო ბაჟის შესახებ» საქართველოს კანონის მე-5 მუხლის პირველი ნაწილის «მ» ქვეპუნქტის თანახმად, გათავისუფლებულია სახელმწიფო ბაჟის გადახდის ვალდებულებისაგან.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი :

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა :

1. ვ. გ-შვილის მეურვე ნ. რ-შვილის საკასაციო საჩივარი, როგორც დაუშვებელი, დარჩეს განუხილველად;

2. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.