ბს-114-107(კ-06) 31 ოქტომბერი, 2006წ., ქ.თბილისი
საქართველოს უზენაესი სასამართლოს ადმინისტრაციულ და სხვა კატეგორიის საქმეთა პალატა
შემადგენლობა: ნ. წკეპლაძე (თავმჯდომარე),
ლ. ლაზარაშვილი (მომხსენებელი),
ნ. სხირტლაძე
დავის საგანი: სამუშაოზე აღდგენა და იძულებითი განაცდურის ანაზღაურება.
აღწერილობითი ნაწილი:
2005წ. 5 აპრილს თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონულ სასამართლოს სასარჩელო განცხადებით მიმართა თ. ა-მა მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიმართ. მოსარჩელემ მოითხოვა:
1. სამუშაოდან მისი გათავისუფლების შესახებ შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005წ. 25 იანვრის ¹134 ბრძანების ¹1 დანართის გაუქმება;
2. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ............ დეპარტამენტში უფროს ოპერატიულ თანამშრომლად ან მის ტოლფას თანამდებობაზე აღდგენა;
3. იძულებითი განაცდური ხელფასის ანაზღაურება 2005წ. 25 იანვრიდან სამუშაოზე აღდგენამდე და გაცდენილი დროის ნამსახურობის წლებში ჩათვლა;
4. სამხედრო ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის ანაზღაურება 1998 წლიდან 2005 წლამდე 1794 ლარის ოდენობით;
5. მიუღებელი დეკემბერ-იანვრის ხელფასის განსხვავების ანაზღაურება, რაც შეადგენდა 414 ლარს;
6. გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაციის ანაზღაურება 370 ლარის ოდენობით;
7. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის ანაზღაურება, რომელიც შეადგენდა 740 ლარს;
8. რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2004წ. 21 დეკემბრის ¹121 დადგენილების თანახმად 5 თვის თანამდებობრივი სარგოს _ 1850 ლარის გადახდა.
მოსარჩელის მოთხოვნის საფუძვლები მდგომარეობდა შემდეგში:
მოსარჩელე 1998 წლიდან მუშაობდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ........ დეპარტამენტში უფროს ოპერატიულ თანამშრომლად. იყო ლეიტენანტი. 2003 წელს გაიარა ატესტაცია. შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005წ. 25 იანვრის ¹134 ბრძანებით დათხოვნილ იქნა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროდან სამხედრო ძალების რეზერვში «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე 2004წ. 24 დეკემბრის კანონის 96-ე მუხლის პირველი პუნქტის საფუძველზე. მოსარჩელის მოსაზრებით, აღნიშნული კანონიდან არ გამომდინარეობდა მისი გათავისუფლების მართლზომიერება. აღნიშნული ნორმის შესაბამისად მოხდა ორი უწყების _ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროსა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს შერწყმა. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96-ე მუხლის მე-4 პუნქტის მიხედვით, დაწესებულების დაქვემდებარების შეცვლა არ წარმოადგენდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს. ამასთან, 2005წ. 25 იანვრამდე სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს მის მიმართ გააჩნდა შემდეგი სახის დავალიანება: ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაცია 1998 წლიდან 2005 წლამდე _ 1794 ლარის ოდენობით, რომელიც ეკუთვნოდა «სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» კანონის მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტის საფუძველზე; საქართველოს პრეზიდენტის ¹545 ბრძანებულების ¹1 დანართის თანახმად, მიუღებელი დეკემბერ-იანვრის ხელფასის განსხვავება, რომელიც შეადგენდა 414 ლარს; შრომის კანონთა კოდექსის 67-ე მუხლის მე-4 პუნქტის საფუძველზე გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაცია, რომელიც შეადგენდა 370 ლარს; «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაცია, რაც შეადგენდა 740 ლარს; საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2004წ. 21 დეკემბრის ¹121 დადგენილებით გათვალისწინებული 5 თვის თანამდებობრივი სარგო _ 1850 ლარი.
თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილებით თ. ა-ის სარჩელი დაკმაყოფილდა ნაწილობრივ, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს მოსარჩელის სასარგებლოდ დაეკისრა გამოუყენებელი შვებულების ფულადი კომპენსაციის _ 370 ლარის, დეკემბერ-იანვრის ხელფასის განსხვავების _ 414 ლარის ანაზღაურება, დანარჩენ ნაწილში სარჩელი არ დაკმაყოფილდა.
საქალაქო სასამართლოს გადაწყვეტილება დაეფუძნა შემდეგ მოტივებს:
სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ა-ი მუშაობდა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ........ დეპარტამენტში უფროს ოპერატიულ თანამშრომლად. საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის ¹134 ბრძანებით 2005წ. იანვრიდან იგი დაითხოვეს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროდან, «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე მე-2 მუხლის, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.1 მუხლის თანახმად, სამხედრო ძალების რეზერვში. სასამართლოს მითითებით, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 11.2 მუხლის თანახმად, პოლიციის თანამშრომლებზე აღნიშნული კანონის მოთხოვნები ვრცელდებოდა მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ საქართველოს კონსტიტუციით, სპეციალური კანონმდებლობით ან მათ საფუძველზე სხვა რამ არ იყო დადგენილი. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 127.1 მუხლით მოხელეს უფლება ჰქონდა, კანონმდებლობით დადგენილი წესით 1 თვის განმავლობაში გაესაჩივრებინა სამსახურებრივ საკითხებზე გამოცემული ბრძანება, განკარგულება, გადაწყვეტილება, აგრეთვე, მოქმედება. ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 2.1 მუხლის «ლ» ქვეპუნქტის თანახმად, დისკრეციული უფლებამოსილება წარმოადგენდა ადმინისტრაციული ორგანოს ან თანამდებობის პირის თავისუფლებას, საჯარო და კერძო ინტერესების საფუძველზე კანონმდებლობის შესაბამისი რამდენიმე გადაწყვეტილებიდან შეერჩია ყველაზე მისაღები გადაწყვეტილება. ამასთან, ამავე კოდექსის 6.1 მუხლის თანახმად, იგი ვალდებული იყო, ეს უფლებამოსილება განეხორციელებინა კანონით დადგენილ ფარგლებში.
საქალაქო სასამართლოს მითითებით, სადავო ბრძანება გამოცემული იყო 2005წ. 25 იანვარს, მოსარჩელეს სარჩელი სასამართლოში წარდგენილი ჰქონდა 2005წ. 5 აპრილს. აქედან გამომდინარე, მოსარჩელეს გაშვებული ჰქონდა ბრძანების გასაჩივრების ერთთვიანი ვადა.
სასამართლოს განმარტებით, «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში 2004წ. 24 დეკემბრის ¹806 კანონით შესული ცვლილებების თანახმად, განისაზღვრა, რომ ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში განხორციელებულიყო სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია. განხორციელებული ცვლილებებით სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა შინაგან საქმეთა სამინისტრო. საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლება მიენიჭა შინაგან საქმეთა მინისტრს. აღნიშნული კანონის 2.5 მუხლის თანახმად, მისი ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში შინაგან საქმეთა მინისტრს უნდა უზრუნველეყო სამინისტროს რეორგანიზაციისათვის აუცილებელი უწყებრივი სამართლებრივი აქტების გამოცემა და სისტემის სტრუქტურული რეორგანიზაციის განხორციელება. «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონის მე-20 მუხლისა და საქართველოს პრეზიდენტის 2004წ. 9 ივლისის ბრძანებულებით დამტკიცებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების მე-4 მუხლის «ა» ქვეპუნქტის თანახმად, მინისტრი წარმართავდა სამინისტროს საქმიანობას და წყვეტდა სამინისტროს გამგებლობის სფეროს მიკუთვნებულ საკითხებს, ხოლო «დ» ქვეპუნქტის თანახმად, საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი წესით, თავისი კომპეტენციის ფარგლებში, თანამდებობაზე ნიშნავდა და თანამდებობიდან ათავისუფლებდა სამინისტროს საშტატო ნუსხით გათვალისწინებულ მოსამსახურეებს და პოლიციელებს. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ მიიჩნია, რომ საქართველოს შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005წ. 25 იანვრის ¹134 ბრძანება გამოცემული იყო მისი უფლებამოსილების ფარგლებში და არ არსებობდა თ. ა-ის თანამდებობიდან გათავისუფლების არაკანონიერად ცნობის საფუძველი. ამის გათვალისწინებით, სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელი უსაფუძვლო იყო «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 127.5 და 112-ე მუხლებით გათვალისწინებული სამსახურში აღდგენისა და სახელფასო განაცდურის ანაზღაურების ნაწილში და არ ექვემდებარებოდა დაკმაყოფილებას.
საქალაქო სასამართლომ ასევე უსაფუძვლოდ მიიჩნია სარჩელი «სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» კანონის 12.3 მუხლით გათვალისწინებული ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის ანაზღაურების ნაწილში. ამასთან დაკავშირებით სასამართლომ აღნიშნა, რომ საქმეში არსებული მტკიცებულებების საფუძველზე შეუძლებელი იყო სასარჩელო განცხადებაში აღნიშნული ფაქტობრივი გარემოების დადგენა. სასამართლომ შრომის კანონთა კოდექსის 67.4 მუხლზე დაყრდნობით, მოსარჩელის მოთხოვნა გამოუყენებელი შვებულების კომპენსაციის _ 370 ლარის ანაზღაურების თაობაზე საფუძვლიანად მიიჩნია, ხოლო სასარჩელო მოთხოვნა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109.1 მუხლით გათვალისწინებული კომპენსაციის (740 ლარის ოდენობით) ანაზღაურებაზე არ დააკმაყოფილა იმ მოტივით, რომ აღნიშნული პუნქტის მოქმედება შეჩერებული იყო 2006წ. 1 იანვრამდე. იმის გათვალისწინებით, რომ საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებაში ცვლილებების და დამატებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2004წ. 21 დეკემბრის ¹121 დადგენილებით საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის ხსენებულ დადგენილებას დაემატა 26-ე პუნქტი, რომელმაც 2006წ. 1 იანვრამდე შეაჩერა მინისტრთა კაბინეტის დადგენილების იმ პუნქტის მოქმედება, რომელიც 5 თვის თანამდებობრივი სარგოს ანაზღაურებას შეეხებოდა, სასარჩელო მოთხოვნა 5 თვის თანამდებობრივი სარგოს _ 1850 ლარის ანაზღაურების თაობაზე ასევე არ დაკმაყოფილდა. სასამართლოს განმარტებით, შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005წ. 19 თებერვლის ¹129 ბრძანების თანახმად, საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კადრების განკარგულებაში მყოფ პირთა შრომის ანაზღაურება განისაზღვრებოდა სამინისტროს მოსამსახურეთა კადრების განკარგულებაში აყვანის დღისათვის არსებული ხელფასის ოდენობით. საქართველოს პრეზიდენტის 2004წ. 29 ნოემბრის ¹545 ბრძანებულების ¹1 დანართით განისაზღვრებოდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს მოსამსახურეთა თანამდებობრივი განაკვეთები 2004წ. 29 ნოემბრის მდგომარეობით. აღნიშნულიდან გამომდინარე, სასამართლომ დადგენილად მიიჩნია, რომ მოსარჩელის მიერ დეკემბერ-იანვრის ხელფასის განსხვავება შეადგენდა 414 ლარს და საფუძვლიანად მიიჩნია ამ თანხის ანაზღაურება.
საქალაქო სასამართლოს ზემოაღნიშნული გადაწყვეტილება სააპელაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული გადაწყვეტილების გაუქმება იმ ნაწილში, რომლითაც მისი სარჩელი არ დაკმაყოფილდა. აპელანტმა მოითხოვა ამ ნაწილში ახალი გადაწყვეტილების მიღება და სარჩელის სრულად დაკმაყოფილება შემდეგი საფუძვლებით:
აპელანტი უკანონოდ გათავისუფლდა, რამდენადაც «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში შეტანილი ცვლილებებით განხორციელდა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, რის გამოც უშიშროების სამინისტროს სტრუქტურული ქვედანაყოფები დაექვემდებარა შინაგან საქმეთა სამინისტროს. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.4 მუხლის მიხედვით, დაწესებულების დაქვემდებარების შეცვლა არ წარმოადგენდა მოხელის სამსახურიდან გათავისუფლების საფუძველს. საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2004წ. 9 ივლისის დებულების მე-7 მუხლის ჩამონათვალში საერთოდ არ იყო მითითებული .......... დეპარტამენტი, ხოლო 2004წ. 27 დეკემბრის დებულების მე-17 მუხლის «ვ» პუნქტში აღნიშნული დეპარტამენტი მიეთითა მას შემდეგ, რაც შინაგან საქმეთა სამინისტროს უშიშროების სამინისტროს სტრუქტურა დაექვემდებარა. ამასთან, იგი დათხოვნის შესახებ გაფრთხილებული არ ყოფილა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 108-ე მუხლის პირველი პუნქტის შესაბამისად. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 127-ე მუხლი არ განსაზღვრავდა გასაჩივრების წესს და ვადებს. აღნიშნულს განსაზღვრავდა მხოლოდ შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე მუხლი, რომლის თანახმად, მოსამსახურეს შეეძლო დათხოვნის საქმეთა გამო სასამართლოსათვის მიემართა ბრძანების ჩაბარებიდან ერთი თვის ვადაში. ამით სასამართლომ არ გამოიყენა კანონი, რომელიც უნდა გამოეყენებინა. სასამართლომ სასარჩელო მოთხოვნა ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის მოპასუხისათვის დაკისრების ნაწილში (რაც «სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» კანონის 12.3 მუხლით იყო გათვალისწინებული) არ დააკმაყოფილა იმ მოტივით, რომ საქმეში არ იყო შესაბამისი მტკიცებულება. აღნიშნული მტკიცებულების მოპოვების მიზნით მის მიერ დაყენებულ იქნა შუამდგომლობა, რაც სასამართლოს მიერ დაკმაყოფილდა, მაგრამ მოპასუხემ იგი არ წარმოადგინა. სასამართლომ არ გამოიყენა სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 136-ე მუხლი და მტკიცების ტვირთი არ გადააკისრა მოპასუხეს, რითაც ასევე დაარღვია ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის მე-17 და მე-20 მუხლების მოთხოვნები. სასამართლომ აპელანტის მოთხოვნა საქართველოს მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796044 დადგენილებით გათვალისწინებული 5 თვის თანამდებობრივი სარგოს ანაზღაურებაზე, რომელიც 1850 ლარს შეადგენდა, არ დააკმაყოფილა იმ მოტივით, რომ ამ ნორმის მოქმედება 2006წ. 1 იანვრამდე შეჩერებული იყო. სასამართლომ არ გამოიყენა სსკ-ის მე-6 მუხლი, რომლის თანახმად, კანონებსა და კანონქვემდებარე აქტებს ჰქონდათ უკუქცევითი ძალა, თუ ის აუარესებდა მდგომარეობას, ასევე, არ გამოიყენა «ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების შესახებ» კანონის 17.1 მუხლის «გ» ქვეპუნქტის მოთხოვნა, რომლის თანახმად, გათვალისწინებული იყო სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნილი ვეტერანების უზრუნველყოფა ერთდროული გასასვლელი ფულადი დახმარებით შემდეგი ოდენობით: 15 კალენდარული წლის და ნაკლები ნამსახურებისათვის _ 6 თვის თანამდებობრივი და სამხედრო ან სპეციალური სარგოების ოდენობით, რომლის მოქმედებაც არ იყო შეჩერებული და კანონქვემდებარე ნორმატიულ აქტებთან შედარებით ჰქონდა უპირატესი ძალა.
თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005წ. 30 დეკემბრის განჩინებით თ. ა-ის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, უცვლელად დარჩა თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2005წ. 20 ოქტომბრის გადაწყვეტილება.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინების მოტივები მდგომარეობს შემდეგში:
სააპელაციო სასამართლომ საქმეზე დადგენილად მიიჩნია, რომ თ. ა-ი მუშაობდა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ......... დეპარტამენტში და გააჩნდა ლეიტენანტის წოდება. «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» საქართველოს კანონში 2004წ. 24 დეკემბრის კანონით შევიდა ცვლილება, რომლის თანახმად, ხსენებული კანონის მე-14 მუხლის მე-2 პუნქტი ჩამოყალიბდა ახალი რედაქციით და საქართველოს სამინისტროების ჩამონათვალში აღარ იქნა გათვალისწინებული სახელმწიფო უშიშროების სამინისტრო. «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე 2004წ. 24 დეკემბრის კანონის მე-2 მუხლის თანახმად, ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში უნდა განხორციელებულიყო სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, საქართველოს მთავრობას უნდა განეხორციელებინა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციასთან დაკავშირებული ღონისძიებები, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა შინაგან საქმეთა სამინისტრო. საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლება მიენიჭა შინაგან საქმეთა მინისტრს. ამ კანონის ამოქმედებიდან ერთი თვის ვადაში შინაგან საქმეთა მინისტრს უნდა უზრუნველეყო სამინისტროს რეორგანიზაციისათვის აუცილებელი უწყებრივი სამართლებრივი აქტების გამოცემა და სისტემის სტრუქტურული რეორგანიზაციის განხორციელება. აღნიშნული კანონი გამოქვეყნდა «საკანონმდებლო მაცნეში» 2004წ. 25 დეკემბერს და ამოქმედდა გამოქვეყნებისთანავე. ზემოაღნიშნულის საფუძველზე სააპელაციო სასამართლომ დადასტურებულად მიიჩნია, რომ მოხდა სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.1 მუხლის თანახმად კი მოხელე შეიძლებოდა გაეთავისუფლებინათ სამსახურიდან დაწესებულების ლიკვიდაციის გამო. «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში ცვლილებების შეტანის თაობაზე კანონის მე-2 მუხლის, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 96.1 მუხლისა და საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებაში ცვლილებებისა და დამატების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2004წ. 21 დეკემბრის ¹121 დადგენილების საფუძველზე, «საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს სამხედრო მოსამსახურეთა სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნის შესახებ» შინაგან საქმეთა მინისტრის 2005წ. 25 იანვრის ¹134 ბრძანებით სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს სამხედრო მოსამსახურეები, მათ შორის, ლეიტენანტი თ. ა-ი, დათხოვნილ იქნენ სამხედრო სამსახურიდან სამხედრო ძალების რეზერვში, 2005წ. 25 იანვრიდან. აღნიშნული ბრძანება გამოცემული იყო უფლებამოსილი პირის მიერ, კანონის მოთხოვნათა დაცვით, რის გამოც არ არსებობდა მისი ბათილად ცნობის საფუძველი.
სააპელაციო სასამართლო ასევე დაეთანხმა საქალაქო სასამართლოს მსჯელობას სარჩელის ხანდაზმულობის შესახებ. სააპელაციო სასამართლომ მიუთითა, რომ, მართალია, შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე მუხლის თანახმად, მოსამსახურეს შეეძლო, დათხოვნის საქმეთა გამო მიემართა სასამართლოსათვის დათხოვნის ბრძანების ჩაბარების დღიდან ერთი თვის ვადაში, მაგრამ «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონი აღნიშნულ საკითხს შრომის კანონთა კოდექსისაგან განსხვავებულად აწესრიგებდა. «საჯარო სამსახურის შესახებ» საქართველოს კანონის 127-ე მუხლის თანახმად, მოხელეს უფლება ჰქონდა ერთი თვის ვადაში გაესაჩივრებინა სამსახურებრივ საკითხებზე გამოცემული ბრძანება, განკარგულება, გადაწყვეტილება, აგრეთვე მოქმედება. აღნიშნული ნორმა შრომის კანონთა კოდექსის 204-ე მუხლისაგან განსხვავებით ხანდაზმულობის ათვლისათვის ბრძანების ჩაბარების სავალდებულობას არ ითვალისწინებდა. დასტურდებოდა, რომ მოსარჩელე სამსახურიდან დათხოვნილ იქნა 2005წ. 25 იანვრიდან, ანუ დაწესებულების საქმიანობის შეწყვეტის დღიდან, რაც მისთვის ცნობილი უნდა გამხდარიყო. თავად მოსარჩელის მიერ შესრულებული და საქმეში არსებული 2005წ. 18 თებერვლის პატაკით დგინდებოდა, რომ მისთვის დათხოვნის ბრძანების თაობაზე ამ დროისათვის ცნობილი იყო, სასამართლოს კი სარჩელით მხოლოდ 2005წ. 5 აპრილს, ანუ ხანდაზმულობის ერთთვიანი ვადის გასვლის შემდეგ მიმართა. აქედან გამომდინარე, სააპელაციო სასამართლომ მიიჩნია, რომ სარჩელი ბრძანების ბათილად ცნობის თაობაზე ხანდაზმული იყო, ხანდაზმულობის ვადის გასვლა კი სარჩელის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის დამოუკიდებელ საფუძველს წარმოადგენდა.
საქმეში წარმოდგენილი შინაგან საქმეთა სამინისტროს საკადრო და ორგანიზაციული უზრუნველყოფის დეპარტამენტის იურიდიული სამმართველოს უფროსის წერილით დგინდებოდა, რომ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს .......... დეპარტამენტში სამინისტროს ლიკვიდაციამდე ირიცხებოდა 76 თანამშრომელი, სამინისტროს ლიკვიდაციის გამო დათხოვნილ იქნა 9 თანამშრომელი. 2005წ. 27 ივლისის მდგომარეობით შინაგან საქმეთა სამინისტროს ......... დეპარტამენტში ირიცხებოდა 151, ხოლო შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაციის შემდეგ ........... დეპარტამენტში მიღებულ იქნა 2 ახალი თანამშრომელი. აპელანტის განმარტებით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების თანახმად რეორგანიზაციამდე ......... დეპარტამენტი არ გააჩნდა. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული სააპელაციო საჩივრის დაკმაყოფილების საფუძვლად არ მიიჩნია, ვინაიდან დასტურდებოდა, რომ რეორგანიზაციამდე მოქმედი დებულების თანახმად, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, როგორც ერთ-ერთ სამართალდამცავ სტრუქტურას, .......... ფუნქცია გააჩნდა რეორგანიზაციამდეც, შემდგომში კი მოხდა რა მისი რეორგანიზაცია, აღნიშნული სამსახური ჩამოყალიბდა ცალკე სტრუქტურულ ერთეულად. ამასთან, დასტურდებოდა, რომ საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციასთან დაკავშირებით განხორციელდა ყველა სამხედრო მოსამსახურის, მათ შორის, მოსარჩელის სამხედრო სამსახურიდან დათხოვნა. მოხდა რა შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, როგორც მითითებული მიმართვით დასტურდებოდა, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ......... დეპარტამენტის მოსამსახურეების მნიშვნელოვანი ნაწილი კვლავ დაინიშნა, რაც ადმინისტრაციული ორგანოს დესკრეციულ უფლებამოსილებად უნდა ჩათვლილიყო. ის გარემოება კი, რომ აღნიშნული უფლებამოსილება მოპასუხე საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტრომ ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-6 მუხლის მოთხოვნათა დარღვევით განხორციელდა, საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა. სააპელაციო სასამართლოს განმარტებით, «საქართველოს რესპუბლიკის თავდაცვის სამინისტროს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს, შინაგან საქმეთა სამინისტროს შინაგანი ჯარების, სამთავრობო დაცვის სამსახურის, სახელმწიფო დაცვის სამსახურის, სახელმწიფო საზღვრის დაცვის დეპარტამენტის, სამხედრო პროკურატურისა და სამხედრო სასამართლოების სამხედრო და მუშა-მოსამსახურეთა ფულად ანაზღაურებაზე დანამატებისა და სხვა სოციალური შეღავათების დაწესების თაობაზე» საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებას 2004წ. 30 დეკემბერს დაემატა 26-ე პუნქტი, რომლის თანახმად, დადგენილების მე-20 და 211-ე პუნქტების მოქმედება შეჩერდა 2006წ. 1 იანვრამდე. რაც შეეხებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109.1 მუხლით გათვალისწინებულ სარგოს, მოპასუხის წარმომადგენლის განმარტებით, სახელმწიფო ბიუჯეტიდან მისი ასიგნება არ განხორციელებულა, რის გამოც სააპელაციო სასამართლომ სწორად მიიჩნია გასაჩივრებული გადაწყვეტილება იმ ნაწილშიც, რომლითაც მოსარჩელეს უარი ეთქვა 5 თვისა და 2 თვის თანამდებობრივი სარგოების, შესაბამისად, 1850 ლარისა და 740 ლარის ანაზღაურებაზე. სააპელაციო სასამართლომ უსაფუძვლოდ მიიჩნია აპელანტის მითითება «ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანების შესახებ» კანონის 17.1 მუხლის «გ» ქვეპუნქტზე, ვინაიდან საქმის მასალებით არ დასტურდებოდა, რომ იგი ომისა და სამხედრო ძალების ვეტერანს წარმოადგენდა. «სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» კანონის 12.3 მუხლის თანახმად, სამხედრო მოსამსახურეს საქართველოს კანონმდებლობით დადგენილი ნორმით სახელმწიფოს ხარჯზე ეძლეოდა ფორმის ტანსაცმელი ან შესაბამისი ფულადი კომპენსაცია. აპელანტის განმარტებით, ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის გაცემა შეწყვეტილი იყო 1998 წლიდან, მანვე განმარტა, რომ სამსახურში პირადად მას ფორმის ტანსაცმელი არასოდეს უტარებია. აქედან გამომდინარე კი დასტურდებოდა, რომ მას ფორმის ტანსაცმელი თავისი სახსრებით არასოდეს შეუძენია, იმის კომპენსაცია კი, რა დანახარჯიც მოსარჩელეს არ გაუწევია, არ შეიძლებოდა მოპასუხეს დაკისრებოდა.
სააპელაციო სასამართლოს განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრა თ. ა-მა, რომელმაც მოითხოვა გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და საქმეზე ახალი გადაწყვეტილების მიღებით სარჩელის დაკმაყოფილება.
კასატორის მითითებით, საქართველოს პრეზიდენტის 2004წ. 9 ივლისის ¹263 ბრძანებულებით დამტკიცებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების მე-7 მუხლით, საქართველოს პრეზიდენტის 2004წ. 27 დეკემბრის ¹614 ბრძანებულებით დამტკიცებული შინაგან საქმეთა სამინისტროს დებულების მე-17 «ვ» მუხლით, შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2005წ. 27 ივლისის ¹10/3-956 წერილით დგინდებოდა, რომ მოხდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს არასრული ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა შინაგან საქმეთა სამინისტრო. შინაგან საქმეთა სამინისტროს ზემოაღნიშნული წერილით ასევე დგინდებოდა, რომ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ........ დეპარტამენტში ირიცხებოდა 76 თანამშრომელი და აღნიშნული სამინისტროს არასრული ლიკვიდაციის შემდეგ დათხოვნილ იქნა 9 თანამშრომელი, ხოლო 2005წ. 27 ივლისის მდგომარეობით შინაგან საქმეთა სამინისტროს .......... დეპარტამენტში ირიცხებოდა 151 თანამშრომელი და დამატებით მიღებულ იქნა 2 ახალი თანამშრომელი ანუ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ......... დეპარტამენტიდან დაითხოვეს იმაზე მეტი თანამშრომელი, ვიდრე იყო დასათხოვი. აღნიშნულის გათვალისწინებით, შეიძლებოდა დასკვნა, რომ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ......... დეპარტამენტიდან უნდა დაეთხოვათ 9 თანამშრომლის ნაცვლად 7 თანამშრომელი, რათა შემდეგ არ ყოფილიყო 2 ახალი თანამშრომლის მიღების აუცილებლობა. კასატორის მოსაზრებით, სასამართლომ არ გამოიყენა ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის მე-5, მე-6 და მე-7 მუხლები, რომლის მიხედვითაც, შინაგან საქმეთა სამინისტრო ვალდებული იყო სამუშაოზე მოხელეთა დასაქმების დისკრეციული უფლებამოსილება განეხორციელებინა კანონით დადგენილ ფარგლებში.
კასატორის განმარტებით, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 127-ე მუხლის პირველი პუნქტის თანახმად, მოხელეს უფლება ჰქონდა სამსახურებრივ საკითხებზე გამოცემული ბრძანება გაესაჩივრებინა კანონით დადგენილი წესით ერთი თვის განმავლობაში. სადავო ბრძანება კასატორს ჩაბარდა 2005წ. 9 მარტს, რასაც ადასტურებდა შინაგან საქმეთა სამინისტროს 2005წ. 2 ნოემბრის ¹7/7-3988 წერილი. ამის გათვალისწინებით მას სადავო ბრძანება გაასაჩივრებული ჰქონდა კანონით დადგენილ ერთთვიან ვადაში.
კასატორი ასევე მიუთითებდა, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად უთხრა უარი სარჩელზე ფორმის ტანსაცმლის კომპენსაციის, «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული კომპენსაციის ანაზღაურების, საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებაში ცვლილებებისა და დამატებების შეტანის თაობაზე საქართველოს მთავრობის 2004წ. 21 დეკემბრის ¹121 დადგენილებით განსაზღვრული 5 თვის თანამდებობრივი სარგოს ანაზღაურების ნაწილში.
სამოტივაციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის საფუძვლების გამოკვლევის შედეგად მიიჩნევს, რომ თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005წ. 30 დეკემბრის განჩინება უცვლელად უნდა დარჩეს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილებით გათვალისწინებული კომპენსაციისა და ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში, დანარჩენ ნაწილში სააპელაციო სასამართლოს განჩინება უნდა გაუქმდეს და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს, შემდეგ გარემოებათა გამო:
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს დასკვნა თ. ა-ის სარჩელის ხანდაზმულობის თაობაზე გამოტანილია საქმის გარემოებების არასწორი შეფასებისა და კანონის ნორმის არასწორი განმარტების საფუძველზე. სააპელაციო სასამართლომ თ. ა-ის მიერ სადავო ბრძანების გასაჩივრების ხანდაზმულობის ერთთვიანი ვადის ათვლა დაუკავშირა თ. ა-ის ზოგადად ინფორმირებულობას მისი გათავისუფლების საკითხზე, რასაც საკასაციო სასამართლო ვერ დაეთანხმება. «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 127-ე მუხლის 21 და 22 მუხლების თანახმად, მოხელის სამუშაოდან გათავისუფლების ბრძანება წარმოადგენს ინდივიდუალურ ადმინისტრაციულ-სამართლებრივ აქტს. ამავე მუხლის პირველი პუნქტი აღნიშნული ბრძანების გასაჩივრებას ითვალისწინებს «კანონმდებლობით დადგენილი წესით ერთი თვის განმავლობაში». ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის სასამართლოში გასაჩივრების ვადას განსაზღვრავს ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის 22-ე მუხლის მე-3 ნაწილი, რომლის თანახმად, სარჩელი ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ბათილად ცნობის ან ძალადაკარგულად გამოცხადების მოთხოვნით სასამართლოს უნდა წარედგინოს შესაბამისად ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გაცნობიდან ერთი თვის ვადაში. თავის მხრივ, ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალური გაცნობის წესი გათვალისწინებულია ზოგადი ადმინისტრაციული კოდექსის 56-ე მუხლით, რომლის თანახმად, დაინტერესებული მხარისათვის ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის ოფიციალური გაცნობა ნიშნავს მისთვის აღნიშნული აქტის გადაცემას ან ფოსტის მეშვეობით მის გაგზავნას.
ზემოაღნიშნულის საფუძველზე საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ ინდივიდუალური ადმინისტრაციულ-სამართლებრივი აქტის გასაჩივრების ვადის დენა იწყება იმ მომენტიდან, როდესაც პირს ოფიციალურად ჩაბარდა აღნიშნული აქტი. მოცემულ შემთხვევაში საპელაციო სასამართლოს არ დაუდგენია, თუ როდის ჩაბარდა თ. ა-ს მისი გათავისუფლების შესახებ ბრძანება. სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა მხოლოდ ის გარემოება, თუ როდიდან უნდა ყოფილიყო მოსარჩელე ინფორმირებული მისი დათხოვნის შესახებ, კერძოდ, სააპელაციო სასამართლომ დაადგინა, რომ დათხოვნის თაობაზე მოსარჩელისათვის ცნობილი უნდა ყოფილიყო სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს საქმიანობის შეწყვეტის დღიდან _ 2005წ. 25 იანვრიდან, რაც დასტურდებოდა მოსარჩელის 2005წ. 18 თებერვლის პატაკით. საკასაციო სასამართლო აღნიშნავს, რომ მითითებული პატაკით არ დასტურდება თ. ა-ის მიერ სადავო ბრძანების გაცნობა. მოსარჩელე ამ პატაკით ითხოვს ბრძანების ამონაწერს და თანამდებობაზე აღდგენას, რაც მიუთითებს იმაზე, რომ მოსარჩელე 2005წ. 18 თებერვლის მდგომარეობით არ არის გაცნობილი სადავო ბრძანებას, რაც არ იწვევდა ხანდაზმულობის ვადის დენის დაწყებას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს მიერ სარჩელის ხანდაზმულობის ნაწილში საქმეზე არ არის დადგენილი სათანადო ფაქტობრივი გარემოებები, კერძოდ, სადავო ბრძანების მოსარჩელისათვის ოფიციალურად ჩაბარების დრო. ამასთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას უნდა გამოიკვლიოს ს.ფ. 104-106-ზე არსებული დოკუმენტები და დაადგინოს, თ. ა-ს სადავო ბრძანება ჩაბარდა 2005წ. 9 მარტს, როგორც თავად მიუთითებს, თუ უფრო ადრეც, მისი პატაკით მოთხოვნისთანავე. აღნიშნული საკითხის გამორკვევის შედეგად სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოიტანოს დასკვნა, დაცულია თუ არა მოსარჩელის მიერ სარჩელის წარდგენის ხანდაზმულობის ვადა.
საკასაციო სასამართლო ასევე მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლომ არასწორად განმარტა «საქართველოს მთავრობის სტრუქტურის, უფლებამოსილებისა და საქმიანობის წესის შესახებ» კანონში 2004წ. 24 დეკემბრის კანონით შეტანილი ცვლილება, რომლის თანახმად, განხორციელდა საქართველოს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაცია და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაცია, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ჩაითვალა შინაგან საქმეთა სამინისტრო და სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლება მიენიჭა შინაგან საქმეთა მინისტრს. სააპელაციო სასამართლომ აღნიშნული კანონი მიიჩნია შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თანამშრომლის სამუშაოდან უპირობო გათავისუფლების საფუძვლად. საკასაციო სასამართლო აღნიშნულ განმარტებას ვერ გაიზიარებს. მოცემულ შემთხვევაში კანონი განუყოფლად განიხილავს ორ მოვლენას _ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციასა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაციას. იმავდროულად, კანონმდებელი სრულიად გარკვევით მიუთითებს, რომ შინაგან საქმეთა სამინისტრო არის სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლე. უფლებამონაცვლეობა სამართლებრივად აღნიშნავს მოვლენას, როდესაც ერთი ორგანიზაციის უფლებები და მოვალეობები, რომლის დამოუკიდებლად არსებობის შეწყვეტაც ხდება, გადაეცემა და გრძელდება უფლებამონაცვლე ორგანიზაციაში, რომელიც წარმოადგენს აღნიშნული უფლებებისა და მოვალეობების იურიდიულ მემკვიდრეს. ამასთან, კანონმდებელი რეორგანიზებულ შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიიჩნევს სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ ყველა სამართლებრივ ურთიერთობაში ამის თაობაზე რაიმე სპეციალური დათქმის გარეშე, მათ შორის, შრომით-სამართლებრივ ურთიერთობებში, ამ მიზნით შინაგან საქმეთა მინისტრს ანიჭებს სახელმწიფო უშიშროების მინისტრის მიერ გამოცემული სამართლებრივი აქტების გაუქმებისა და მათში ცვლილებების შეტანის უფლებამოსილებას.
ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, დაუშვებელი იყო რეორგანიზებულ შინაგან საქმეთა სამინისტროში მოსარჩელის გათავისუფლება მარტოოდენ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციის საფუძვლით. რამდენადაც კანონი განუყოფლად საუბრობს ორ მოვლენაზე _ სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციასა და შინაგან საქმეთა სამინისტროს რეორგანიზაციაზე, ამდენად, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს თანამშრომლის გათავისუფლება შინაგან საქმეთა მინისტრის მიერ უნდა მომხდარიყო ორივე მოვლენის ერთობლიობაში, ერთთმანეთთან კავშირში შეფასების გზით. კანონის მიერ შინაგან საქმეთა სამინისტროსათვის სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს უფლებამონაცვლედ აღიარებამ, თავის მხრივ, გამოიწვია შინაგან საქმეთა სამინისტროს შიდასტრუქტურული რეორგანიზაცია და შესაბამისად, სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს ყოფილი თანამშრომლების შემდგომი შრომითი მოწყობის საკითხი შინაგან საქმეთა სამინისტროს მიერ გადაწყვეტას ექვემდებარებოდა «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონისა და «პოლიციის შესახებ» კანონის ნორმების საფუძველზე, რომლებიც მოხელის სამუშაოდან გათავისუფლებას ითვალისწინებს რეორგანიზაციის შემთხვევაში. დაუშვებელი იყო აღნიშნული ურთიერთობის მოწესრიგება მარტოოდენ «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის ნორმებით, რომლებიც განსაზღვრავს მოხელის გათავისუფლებას დაწესებულების ლიკვიდაციის საფუძვლით.
საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის მე-11 მუხლის მე-2 პუნქტის «დ»« ქვეპუნქტის თანახმად, აღნიშნული კანონის მოქმედება პოლიციის თანამშრომლებზე ვრცელდება მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუ სპეციალური კანონმდებლობით ან მის საფუძველზე სხვა რამ არ არის დადგენილი. სადავო ბრძანების გამოცემის დროს მოქმედი «პოლიციის შესახებ» კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის რედაქცია პოლიციის თანამშრომლის სამსახურიდან დათხოვნის ერთ-ერთ საფუძვლად ითვალისწინებდა შტატების შემცირებას. სააპელაციო სასამართლომ არ იმსჯელა იმ გარემოებაზე, უშიშროების სამინისტროს ლიკვიდაციის შედეგად რეორგანიზებულ შინაგან საქმეთა სამინისტროში შემცირდა თუ არა შტატების შემცირებას ლიკვიდირებული სახელმწიფო უშიშროების სამინისტროს შტატების გათვალისწინებით. კერძოდ, რამდენი შტატი იყო შინაგან საქმეთა სამინისტროს ......... დეპარტამენტში რეორგანიზაციამდე და რეორგანიზაციის შემდეგ. ამდენად, საქმის ხელახალი განხილვისას სააპელაციო სასამართლომ უნდა გამოარკვიოს, მოცემულ შემთხვევაში მოსარჩელესთან მიმართებაში არსებობდა თუ არა «პოლიციის შესახებ» კანონის 22-ე მუხლის პირველი პუნქტის იმდროინდელი რედაქციით გათვალისწინებული თანამდებობიდან გათავისუფლების საფუძველი _ შტატების შემცირება.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება ასევე დაუსაბუთებელია «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტით გათვალისწინებული ლიკვიდაციის ან შტატების შემცირების გამო სამსახურიდან გათავისუფლებისას მოხელისათვის კომპენსაციის ანაზღაურების მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში. სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ამ საკითხზე დასაბუთებულია მხოლოდ იმ გარემოებით, რომ არ განხორციელებულა შინაგან საქმეთა სამინისტროს ასიგნება სახელმწიფო ბიუჯეტიდან. საკასაციო სასამართლო განმარტავს, რომ შტატების შემცირების ან ლიკვიდაციის გამო გათავისუფლებულ საჯარო მოხელეთათვის კომპენსაციის ანაზღაურება კანონის იმპერატიული მოთხოვნაა და დაუშვებელია აღნიშნულ მოთხოვნაზე უარის თქმა ამ ეტაპზე მისი აღსრულების შეუძლებლობის გამო. მოცემულ შემთხვევაში სადავოა სოციალურ შეღავათზე უფლების პირისადმი კუთვნილების საკითხი და აღნიშნულ უფლებაზე პირისათვის უარის თქმა ამ ეტაპზე გადაწყვეტილების აღსრულების შეუძლებლობის მოტივით დაუშვებელია.
სააპელაციო სასამართლომ საქმის ხელახალი განხილვისას, იმისდა მიხედვით, თუ რა გადაწყვეტილებას მიიღებს მოსარჩელის შრომითი მოწყობის საკითხზე, უნდა გადაწყვიტოს მოსარჩელის აღნიშნული კომპენსაციის მოთხოვნის მართლზომიერების საკითხი მოსარჩელის გათავისუფლების დროისათვის არსებული «საჯარო სამსახურის შესახებ» კანონის 109-ე მუხლის პირველი პუნქტის რედაქციის საფუძველზე, ამ ნორმიდან გამომდინარე შესაბამისი ფაქტობრივი გარემოებების დადგენის გზით. აღნიშნულთან დაკავშირებით სააპელაციო სასამართლომ ყურადღება უნდა მიაქციოს იმ გარემოებას, რომ ზემოხსენებული კომპენსაცია მოხელემ უნდა მიიღოს მხოლოდ იმ შემთხვევაში, თუკი იგი გათავისუფლებულია აღნიშნულ მუხლში მითითებული საფუძვლებით. მოცემულ შემთხვევაში, გასათვალისწინებელია, რომ მოსარჩელე ერთდროულად ითხოვს როგორც ლიკვიდაციისა და შტატების შემცირების მოტივით გათავისუფლების კომპენსაციას, ისე სამუშაოზე აღდგენას, რაც დაუშვებელია.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება უცვლელად უნდა დარჩეს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილების საფუძველზე კომპენსაციის მოთხოვნაზე უარის თქმის ნაწილში. აღნიშნული დადგენილების მე-20 და მე-201 პუნქტების მოქმედება, რომელთა საფუძველზეც მოსარჩელე ითხოვს კომპენსაციას, საქართველოს მთავრობის 2004წ. 30 დეკემბრის დადგენილებით შეჩერდა 2006წ. 1 იანვრამდე. სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის მომენტისათვის _ მოსარჩელის სამუშაოდან გათავისუფლების შესახებ 2005წ. 25 იანვრის ბრძანების გამოცემის დროისათვის _ აღნიშნული ნორმები არ მოქმედებდა. საქართველოს პრეზიდენტის 2005წ. 23 დეკემბრის ¹1082 ბრძანებულებით საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილება გამოცხადდა ძალადაკარგულად, ისე რომ მანამდე ზემოაღნიშნული პუნქტები არ ამოქმედებულა. ამდენად, კასატორის მოთხოვნის სამართლებრივი საფუძველი _ საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილების მე-20 და მე-201 პუნქტები სადავო სამართლებრივი ურთიერთობის წარმოშობის შემდეგ არასოდეს ყოფილა მოქმედი ნორმა, რის გამოც ისინი ვერ შეეფარდება სადავო ურთიერთობას.
საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ სააპელაციო სასამართლოს განჩინება ასევე უცვლელად უნდა დარჩეს სამხედრო ფორმის კომპენსაციის გაცემის შესახებ სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში. ამ საკითხზე საკასაციო სასამართლო ეთანხმება სააპელაციო სასამართლოს განმარტებას, რომ აღნიშნული კომპენსაციის გაცემის მოთხოვნის მართლზომიერება დაკავშირებულია მოსარჩელის მიერ სამხედრო ფორმის ხარჯის რეალურად გაწევასთან. სააპელაციო სასამართლოს მიერ დადგენილია, რომ მოსარჩელეს სამხედრო ფორმა თავისი სახსრებით არასოდეს შეუძენია, ხოლო საკასაციო საჩივარი ამ საკითხზე არ შეიცავს დასაბუთებულ საკასაციო პრეტენზიას. «სამხედრო მოსამსახურის სტატუსის შესახებ» შესახებ კანონის მე-12 მუხლის მე-3 პუნქტი, რომელსაც კასატორი ამ ნაწილში თავისი მოთხოვნის დაკმაყოფილების საფუძვლად უთითებს, გულისხმობს მხოლოდ რეალურად გაწეული ფორმის ტანსაცმლის ხარჯის სახელმწიფოს მიერ კომპენსაციას.
სარეზოლუციო ნაწილი:
საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა ადმინისტრაციული საპროცესო კოდექსის პირველი მუხლის მე-2 ნაწილით, 32-ე მუხლის მე-4 ნაწილით, სსკ-ის 408-ე მუხლის მე-3 ნაწილით, 411-ე მუხლით და
დ ა ა დ გ ი ნ ა :
1. თ. ა-ის საკასაციო საჩივარი დაკმაყოფილეს ნაწილობრივ;
2. თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005წ. 30 დეკემბრის განჩინება უცვლელად დარჩეს საქართველოს რესპუბლიკის მინისტრთა კაბინეტის 1994წ. 14 ნოემბრის ¹796-44 დადგენილების საფუძველზე კომპენსაციისა და ფორმის ტანსაცმლის ფულადი კომპენსაციის ანაზღაურების შესახებ სარჩელის მოთხოვნის დაკმაყოფილებაზე უარის თქმის ნაწილში;
3. დანარჩენ ნაწილში გაუქმდეს თბილისის სააპელაციო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა პალატის 2005წ. 30 დეკემბრის განჩინება და საქმე ხელახლა განსახილველად დაუბრუნდეს იმავე სასამართლოს;
4. საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ საჩივრდება.
