¹ას-244-229-2011 18 აპრილი , 2011 წელი,

ქ.თბილისი

სამოქალაქო საქმეთა პალატის

შემადგენლობა

ნ. კვანტალიანი (თავმჯდომარე, მომხსენებელი),

პ. ქათამაძე, ბ. ალავიძე

საქმის განხილვის ფორმა _ ზეპირი მოსმენის გარეშე

კასატორი _ მ. ლ-ძე (მოსარჩელე)

მოწინააღმდეგე მხარე _ა. ფ-შვილი, ნ. ქ-ია (მოპასუხეები)

გასაჩივრებული განჩინება – თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 დეკემბრის განჩინება

კასატორის მოთხოვნა _ გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება

დავის საგანი – ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა

ა ღ წ ე რ ი ლ ო ბ ი თ ი ნ ა წ ი ლ ი:

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სარჩელით მიმართეს მ. ლ-ძემ და ზ. მ-ძემ და მოითხოვეს ნ. ქ-იასა და ა. ფ-შვილს შორის დადებული ბინის ნასყიდობის ხელშეკრულების ბათილად ცნობა.

მოპასუხეებმა ა. ფ-შვილმა და ნ. ქ-იას წარმომადგენელმა სარჩელი არ ცნეს და მიუთითეს, რომ იძულებით აუქციონზე შეძენილი ბინა ა. ფ-შვილმა თავის საკუთრებაში აღრიცხა 2003 წელს, ბინა გაასხვისა 2005 წელს, წარმოუდგენელია ა. ფ-შვილს სცოდნოდა, რომ 2008 წელს სასამართლო გადაწყვეტილებით გაუქმდებოდა აუქციონის შედეგები იმის გამო, რომ არასწორად იყო გამოწერილი სააღსრულებო ფურცელი. Gგარდა ამისა საცხოვრებელი ბინა შეძენის მომენტში უკვე აღრიცხული იყო ა. ფ-შვილის სახელზე. ნ. ქ-ია არის კეთილსინდისიერი შემძენი და დაუშვებელია მისგან ნივთის გამოთხოვა.

თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა კოლეგიის 2010 წლის 29 აპრილის გადაწყვეტილებით, მ. ლ-ძის და ზ. მ-ძის სარჩელი არ დაკმაყოფილდა, გაუქმდა თბილისის საქალაქო სასამართლოს სამოქაალქო საქმეთა კოლეგიის 2008 წლის 2 ივლისის განჩინებით გამოყენებული სარჩელის უზრუნველყოფის ღონისძიება. ყადაღა მოეხსნა ნ. ქ-იას კუთვნილ უძრავ ქონებას, მდებარე ქ.თბილისში, ... ქ.¹2, ბინა ¹11-ში, რაც სააპელაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ლ-ძემ და ზ. მ-ძემ და მოითხოვეს მისი გაუქმება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 დეკემბრის განჩინებით მ. ლ-ძისა და ზ. მ-ძის სააპელაციო საჩივარი არ დაკმაყოფილდა, გასაჩვრებული გადაწყვეტილება დარჩა უცვლელი.

პალატამ დადგენილად მიიჩნია შემდეგი ფაქტობრივი გარემოებები: თბილისის საოლქო სასამართლოს მიერ გაუქმდა თბილისის კრწანისი-მთაწმინდის რაიონული სასამართლოს 2003 წლის 24 თებერვლის გადაწყვეტილება და შეწყდა საქმის წარმოება, ვინაიდან მხარეთა შორის მორიგება დამტკიცდა იმ პირობით, რომ მ. ლ-ძე და ზ. მ-ძე კისრულობდნენ ვალდებულებას ა. ფ-შვილისათვის 2003 წლის 30 ივლისის გადაეხადათ სესხის და სარგებლის სახით 9487 აშშ დოლარის ეკვივალენტი ლარი. შეთანხმების დარღვევისათვის კი თანხის გადახდევინება მოხდებოდა იპოთეკით დატვირთული ქ. თბილისში, - ქ¹-ში მდებარე, მ. ლ-ძისა და ზ. მ-ძის კუთვნილი ¹11 ბინის, ბინა საჯარო აუქციონის წესით რეალიზაციის გზით. აღნიშნულ საქმეზე ამოიწერა სააღსრულებო ფურცელი, რომლის საფუძველზეც თბილისის სააღსრულებო ბიუროში დაიწყო იძულებითი აღსრულება. ქ. თბილისში, ...ქ.¹2-ში მდებარე_ბინა ¹11 - სამინისტროს ქ.თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2003 წლის 22.ოქტომბრის ¹- განკარგულებით საკუთრებაში გადაეცა ა. ფ-შვილს. უძრავი ქონება ა. ფ-შვილის სახელზე საჯარო რეესტრში დარეგისტრირდა 2003 წლის 17 ნოემბერს. ა. ფ-შვილის სახელზე ქონების აღრიცხვიდან თითქმის 2 წლის შემდეგ მას და ნ. ქ-იას შორის გაფორმდა ნასყიდობის ხელშეკრულება უძრავ ქონებაზე, კერძოდ, ქ. თბილისში, ... ქ.¹2-ში, მდებარე ¹11 ბინაზე. უძრავი ქონება საკუთრების უფლებით აღირიცა ნ. ქ-იას სახელზე. თბილისის საქალაქო სასამართლოს ადმინისტრაციულ საქმეთა კოლეგიის 2007 წლის 20 ივნისის გადაწყვეტილებით დაკმაყოფილდა მ. ლ-ძისა და ზ. მ-ძის სარჩელი, ბათილად იქნა ცნობილი - სამინისტროს ქ. თბილისის სააღსრულებო ბიუროს 2003 წლის 22 ოქტომბრის ¹- განკარგულება სადავო ქონების ა. ფ-შვილის საკუთრებაში გადაცემის შესახებ. გადაწყვეტილება შესულია კანონიერ ძალაში. პალატის მოსაზრებით სარჩელის საფუძვლიანობის შეფასებისას უნდა დადგინდეს წარმოადგენდა თუ არა ნ. ქ-ია სადავო უძრავი ქონების კეთილსინდისიერ შემძენს. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ განმარტა შემდეგი: საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლის თანახმად შემძენის ინტერესებიდან გამომდინარე, გამსხვისებელი ითვლება მესაკუთრედ, თუ იგი ასეთად არის რეგისტრირებული საჯარო რეესტრში, გარდა იმ შემთხვევებისა, როცა შემძენმა იცოდა, რომ გამსხვისებელი არ იყო მესაკუთრე. კეთილსინდისიერი შემძენის ასეთი უფლებრივი მდგომარეობა გამოწვეულია საჯარო რეესტრის სპეციფიკური დანიშნულებით სამოქალაქო ბრუნვის მექანიზმში. საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 312-ე მუხლის თანახმად, რეესტრის მონაცემების მიმართ მოქმედებს უტყუარობისა და სისრულის პრეზუმფცია, ე.ი. რეესტრის ჩანაწერები ითვლება სწორად, ვიდრე არ დამტკიცდება მათი უზუსტობა. პალატამ განმარტა, რომ შემძენის კეთილსინდისიერების ფაქტის დადგენისას უნდა გაირკვეს იცოდა თუ არა მან ჩანაწერის უზუსტობის შესახებ და გაითვალისწინოს შემძენის შესაძლებლობანი რეესტრის არასწორი ჩანაწერის ცოდნასთან მიმართებით. სწორედ ამ გარემოებათა გამოკვლევას უნდა ეფუძნებოდეს დასკვნა შენაძენის ნამდვილობისა და მისი დაცვის მიზანშეწონილობის თაობაზე, ამასთან, როდესაც სარჩელი შეეხება საკუთრების უფლების წარმოშობის საფუძვლის ბათილად ცნობას და ეფუძნება შემძენის არაკეთილსინდისირებას, აღნიშნული საქმის მასალებით უნდა დასტურდებოდეს. მოსარჩელეებმა მოპასუხის არაკეთილსინდისიერების საფუძვლად მიუთითეს, 2005 წლის 27 სექტემბერს მ. ლ-ძესა და ა. ფ-შვილს შორის შემდგარ სატელეფონო საუბარზე. აღნიშნულთან დაკავშირებით პალატამ მიუთითა, რომ რაიმე მტკიცებულება, რაც დაადასტურებდა იმ ფაქტს, რომ სატელეფონო საუბარი შედგა უშუალოდ ნ. ქ-იასთან და ეს საუბარი შეეხებოდა ნ. ქ-იას მიერ შესაძენ ბინას და მასზე დავას, საქმეში არ იყო მოიპოვებოდა. შესაბამისად პალატამ ნათელა ქირია მიიჩნია კეთილსინდისიერ შემძენად. პალატამ სამართლებრივ დასაბუთებაში მიუთითა იმ გარემოებაზე, რომ მოსარჩელის მიერ წარმოდგენილი მტკიცებულებებით არ დასტურდებოდა ის ფაქტი, რომ შემძენმა იცოდა სააღსრულებო განკარგულების თაობაზე დავის შესახებ და არც ის, რომ გონივრული წინდახედულობის ფარგლებში მას შეეძლო აღნიშნულის გათვალისწინება.

თბილისის სააპელაციო სასამართლოს სამოქალაქო საქმეთა პალატის 2010 წლის 14 დეკემბრის განჩინება საკასაციო წესით გაასაჩივრეს მ. ლ-ძემ და ზ. მ-ძემ და მოითხოვეს გასაჩივრებული განჩინების გაუქმება და ახალი გადაწყვეტილების მიღება შემდეგი საფუძვლებით: სასამართლომ არასწორად განსაზღვრა მტკიცების ტვირთის მხარეებზე გადანაწილების საკითხი. ა. ფ-შვილი, რომელთანაც ნ. ქ-იამ დადო ხელშეკრულება, საჯარო რეესტრში რეგისტრაციის მიუხედავად, არ წარმოადგენდა სადავო ქონების მესაკუთრეს, ვინაიდან ეს ქონება დარეგისტრირებული ჰქონდა უკანონო და ბათილი აქტის საფუძველზე. სასამართლოს საერთოდ არ მიუთითებია საქმისათვის არსებითი მნიშვნელობის მქონე რამდენიმე გარემოებასთან დაკავშირებით, როგორიცაა სადავო ხელშეკრულების დადებამდე ნ. ქ-იასა და ერთ-ერთ მოსარჩელეს შორის შემდგარი სატელეფონო საუბარი, რაც მოპასუხის მტკიცებას მისი კეთილსინდისიერების თაობაზე ეჭქვეშ აყენებდა. კასატორების აზრით, მათ არ ეკისრებოდათ მოწინააღმდეგე მხარის არაკეთილსინდისიერების მტკიცების ვალდებულება. მოპასუხემ, თავისი შესაგებელი დააყრდნო საქართველოს სამოქალაქო კოდექსის 185-ე მუხლში ასახულ ნორმას, და წარმოადგინა მტკიცება იმის შესახებ, რომ თითქოსდა მან 2005 წლის 3 ნოემბრის ხელშეკრულების დადებამდე არაფერი იცოდა სადავო ბინასთან დაკავშირებით დავის არსებობის თაობაზე და ბინის ადრინდელ მესაკუთრეების მხრიდან პრეტენზიის არსებობის შესახებ. აღნიშნულის საწინააღდეგოდ კი, კასატორებმა მტკიცებულების სახით წარადგინეს ზემოხსენებული სატელეფონო საუბრის ჩანაწერი.

საქართველოს უზენაეს სასამართლოს 2011 წლის 8 აპრილის განჩინებით ზ. მ-ძის საკასაციო საჩივარი მიჩნეულ იქნა დაუშვებლად, ხოლო მ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი მიღებულ იქნა წარმოებაში საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შესამოწმებლად.

ს ა მ ო ტ ი ვ ა ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლო საქმის შესწავლის, საკასაციო საჩივრის დასაშვებობის შემოწმების შედეგად მიიჩნევს, რომ მ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი არ აკმაყოფილებს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მოთხოვნებს, რის გამოც მიჩნეულ უნდა იქნეს დაუშვებლად, შემდეგ გარემოებათა გამო:

სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის მეხუთე ნაწილის შესაბამისად, საკასაციო საჩივარი ქონებრივ და სხვა არაქონებრივ დავებში დასაშვებია, თუ: ა)საქმე მნიშვნელოვანია სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბებისათვის; ბ) სააპელაციო სასამართლოს გადაწყვეტილება განსხვავდება ამ კატეგორიის საქმეებზე საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან; გ) სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე განხილულია მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე; დ) გასაჩივრებულია სააპელაციო სასამართლოს მეორე დაუსწრებელი გადაწყვეტილება ან განჩინება დაუსწრებელი გადაწყვეტილების უცვლელად დატოვების თაობაზე. ზემოაღნიშნული ნორმები განსაზღვრავს იმ მოთხოვნებს, რომელთაც საკასაციო საჩივარი უნდა შეიცავდეს და ეფუძნებოდეს.

საკასაციო სასამართლო მიიჩნევს, რომ წარმოდგენილი საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლით გათვალისწინებული არც ერთი ზემომითითებული საფუძვლით.

სააპელაციო სასამართლოს მიერ საქმე არ არის განხილული მნიშვნელოვანი საპროცესო დარღვევებით, რომელსაც შეეძლო არსებითად ემოქმედა საქმის განხილვის შედეგზე, რის გამოც საკასაციო საჩივარს არა აქვს წარმატების პერსპექტივა.

საკასაციო საჩივარი არ არის დასაშვები არც სააპელაციო სასამართლოს განჩინების საკასაციო სასამართლოს სტაბილური პრაქტიკისაგან განსხვავების არსებობის საფუძვლით. სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებული განჩინება არ განსხვავდება საქართველოს უზენაესი სასამართლოს მანამდე არსებული პრაქტიკისაგან.

მოცემული დავის საგანია ბინის ნასყიდობის ბათილად ცნობა. სამოქალაქო კოდექსის 185-ე, 312-ე მუხლებთან მიმართებაში არსებობს სასამართლოს პრაქტიკა, რაც ასახულია სააპელაციო სასამართლოს გასაჩივრებულ განჩინებაში.

ამასთან, საკასაციო საჩივრის განხილვისა და საკასაციო სასამართლოს ახალი გადაწყვეტილების მიღების საჭიროება არ არსებობს არც სამართლის განვითარებისა და ერთგვაროვანი სასამართლო პრაქტიკის ჩამოყალიბების აუცილებლობის თვალსაზრისით.

ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე მუხლის საფუძველზე, საკასაციო სასამართლო არ არის უფლებამოსილი, დაუშვას მ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი, რის გამოც საკასაციო საჩივარს უარი უნდა ეთქვას განხილვაზე.

ს ა რ ე ზ ო ლ უ ც ი ო ნ ა წ ი ლ ი:

საკასაციო სასამართლომ იხელმძღვანელა საქართველოს სამოქალაქო საპროცესო კოდექსის 391-ე, 401-ე მუხლებით და

დ ა ა დ გ ი ნ ა:

მ. ლ-ძის საკასაციო საჩივარი დარჩეს განუხილველად დაუშვებლობის გამო.

საკასაციო სასამართლოს განჩინება საბოლოოა და არ გასაჩივრდება.